Cveðiusending Alquini diaconi - Revisjonshistorikk

Jesper på 8. nov. 2025 kl. 12:11

2025-11-08T12:11:44Z

Jesper på 1. nov. 2025 kl. 14:15

2025-11-01T14:15:40Z

Jesper på 26. okt. 2025 kl. 10:41

2025-10-26T10:41:11Z

August: Erstattet OldNordicTimes med HTML-koder

2020-10-29T08:00:19Z

Erstattet OldNordicTimes med HTML-koder

Vis endringer

August på 27. apr. 2018 kl. 16:28

2018-04-27T16:28:10Z

August på 27. apr. 2018 kl. 15:15

2018-04-27T15:15:24Z

August: Cveðiusending Alquini diaconi

2018-04-27T14:47:17Z

Cveðiusending Alquini diaconi

Vis endringer

@@ Linje 3: / Linje 3: @@
 !align="center" valign="top" width="40%" | '''Velg språk''' !!align="center" valign="top" width="10%" | Norrønt !!align="center" valign="top" width="10%"| Islandsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Norsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Dansk !!align="center" valign="top" width="10%"| Svensk !!align="center" valign="top" width="10%"| Færøysk
 |-
-! Denne teksten finnes på følgende språk ► !! [[Fil:Original.gif|32px|link=Cveðiusending Alquini diaconi]] !!  !!  !!  !!  !!
+! Denne teksten finnes på følgende språk ► !! [[Fil:Original.gif|32px|link=Cveðiusending Alquini diaconi]] !!  !!  !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Alcuin: Om dyderne og lasterne]] !!  !!
 |-
 |}

← Eldre revisjon		Revisjonen fra 1. nov. 2025 kl. 14:15
Linje 200:		Linje 200:
	'''Vm fiora crafta'''		'''Vm fiora crafta'''

−	'''36.''' Fyrst er vitanda, hvat se craftr. Craftr er gørfi hugar, pryði øðles, scynsęmi<ref>Ynsęmi ''Cd.''</ref> lífs, mildi siða, gofgan guðdóms, vægr mannz, oc værðlæicr æilifrar sælo. Ðesser lutir ero fiorer upphafleger, sem vér sægium<ref>sæigum ''Cd.''</ref>, þat er vitra oc retlæte, styrcð oc hofsæmi. Vittra er hyggiændi guðlegra luta [oc mannlegra<ref>[''mgl. Cd.''</ref>, sva sem gefet er manne. \|<ref>28</ref> I þæirri er skiliande, hvat manne se geranda eða við hvi sianda, sva sem leset er í psalme: Declina a malo et fac bonum, snustu fra illu oc gerr gott. Retlæte er gofuglæicr hugar, væitande<ref>vitande ''Cd.''</ref> hværium sem æinum lut æiginlegan metnað. I þvi varðvæitisc gofgan guðdóms oc log manna, oc retter domar oc iamgirni alz lifs. Styrcð er mykil þolenmøðe hugar oc staðfæsti i goðum lutum, oc sigr i gægn ollu kyni lasta. Hofsæmi er hátr alz lifs, at maðr ælsci æcki of mioc ne hafe at hattre, hældr stilli hann allar ymisar girndir þessa lifs með alitlegom athuga. En þæim, er þessa luti varðvæita í tru oc sanlæic, er hæitit lounum æilifrar dyrðar af siolfum Jesu Crist drotne vꜵrom. Enge er ~~bærre~~ speki en su, er i þæirri scilr maðr oc ræðesc guð oc truir uorðen dóm hans eptir hætte hugar. Eða hvat er rettara en ælsca guð oc varðvæita boðorð hans, fyrir þann er vér erom scapaðer, oc<ref>at ''Cd.''</ref> hann løysti oss af diofullegre þionosto oc gaf oss alt gott þat er ver hauum. En hvat er þæiri styrcð bættra, en stiga yfir dioful<ref>diofull ''Cd.''</ref> oc allar hans tœygingar, oc standasc<ref>standa ''Cd.''</ref> stærclega allar mæingærðir hæimsens fyrir guðs namne?	+	'''36.''' Fyrst er vitanda, hvat se craftr. Craftr er gørfi hugar, pryði øðles, scynsęmi<ref>Ynsęmi ''Cd.''</ref> lífs, mildi siða, gofgan guðdóms, vægr mannz, oc værðlæicr æilifrar sælo. Ðesser lutir ero fiorer upphafleger, sem vér sægium<ref>sæigum ''Cd.''</ref>, þat er vitra oc retlæte, styrcð oc hofsæmi. Vittra er hyggiændi guðlegra luta [oc mannlegra<ref>[''mgl. Cd.''</ref>, sva sem gefet er manne. \|<ref>28</ref> I þæirri er skiliande, hvat manne se geranda eða við hvi sianda, sva sem leset er í psalme: Declina a malo et fac bonum, snustu fra illu oc gerr gott. Retlæte er gofuglæicr hugar, væitande<ref>vitande ''Cd.''</ref> hværium sem æinum lut æiginlegan metnað. I þvi varðvæitisc gofgan guðdóms oc log manna, oc retter domar oc iamgirni alz lifs. Styrcð er mykil þolenmøðe hugar oc staðfæsti i goðum lutum, oc sigr i gægn ollu kyni lasta. Hofsæmi er hátr alz lifs, at maðr ælsci æcki of mioc ne hafe at hattre, hældr stilli hann allar ymisar girndir þessa lifs með alitlegom athuga. En þæim, er þessa luti varðvæita í tru oc sanlæic, er hæitit lounum æilifrar dyrðar af siolfum Jesu Crist drotne vꜵrom. Enge er hærre speki en su, er i þæirri scilr maðr oc ræðesc guð oc truir uorðen dóm hans eptir hætte hugar. Eða hvat er rettara en ælsca guð oc varðvæita boðorð hans, fyrir þann er vér erom scapaðer, oc<ref>at ''Cd.''</ref> hann løysti oss af diofullegre þionosto oc gaf oss alt gott þat er ver hauum. En hvat er þæiri styrcð bættra, en stiga yfir dioful<ref>diofull ''Cd.''</ref> oc allar hans tœygingar, oc standasc<ref>standa ''Cd.''</ref> stærclega allar mæingærðir hæimsens fyrir guðs namne?

← Eldre revisjon		Revisjonen fra 26. okt. 2025 kl. 10:41
Linje 110:		Linje 110:
	'''Vm ræinlíui'''		'''Vm ræinlíui'''

−	'''18.''' Ræinlifi er ængla lif. Ræinlifi með litillæte man hafa lannzbygð [hæilags anda, þann er brꜵut recr óræin loste<ref>óræinan losta ''Cd;'' [den almindeligere Sprogbrug fordrer ''þess er'', da Demonstrativet i Forbindelsen med Relativpartikelen retter sig i Casus efter det Ord det gaar tilbage paa, uden Hensyn til, hvad Casus Relativet forestiller i Sætningen. Accusativen ''þann er'' skriver sig her utvivlsomt fra det latinske ''quem'': „Kydskhed forenet med Ydmyghed vil have Bolig for den Helligaand, hvem uren Lyst forjager.“</ref>, sva sem hæilog ritning mælte: Flyia mon hæilagr ande licam þann, er undir syndir lægs. Liðir oc limir<ref>limar ''Cd.''</ref> varer sculu vera guði æignaðer, en æigi hordome. Seti maðr a mot girndum sinum loga æilifra cvala. Vænisc ungr maðr ræinlifi, at hann se værðr spæki guðs. Þar sem er saurlifi licams, þar er bygð diofullegs anda, þess er mest fagnar saurgan holz vars. Alt saurlifi mislicar guði, oc þat mest er æigi er i æðli. Aminnir oss hæilog ritning mælande: Eigi scaltu ganga æptir girndum þinum, oc snus þu fra vilia þinum. Ef þu væitir ond þinni girndir hænnar, þa mon hon coma þer i fagnað ovina þinna. Ðetta atcvæðe scyrði hinn spacaste Salomon um viðvarnan licamlęgs saurliuis, oc mælte: Sva sem driupanda hunang ero varrar portkono, oc biartare<ref>biartara ''Cd.''</ref> viðsmiorvi háls hænnar. En hinir æfsto lutir hænnar ero bitrir sem æitr oc olyfian, oc hvassir sem tuiæggiat<ref>tíu æggiat ''Cd.''</ref> sværð. Føtr hennar stiga niðr til dꜵuda, oc liggia gꜵtur hennar til hælvitis. Oc gængr hon æigi á stig lifsens, ræikande<ref>Ræckiande ''Cd.''</ref> ero gongur hennar oc æigi eftirførelegar. En nu høyr þu mic, sonr, oc far æigi fra orðum munz mins. Langt<ref>Lang ''Cd.''</ref> ger þu fra hænne gotu þina, oc nolgasc æig husdyrr hænnar. Ðetta mælte hann æigi at æins um saurlifi portcvenna, hældr \|<ref>17</ref> oc um alla licams munuð, þa er tøygir ondena at lifa æftir girndum sinum. En scynsæmi hugar scal banna holz bæiðni oc halda aptr rangar munuðir þess. Sva bannaðe Salomon samvistu cvænna ungum mꜵnnum,oc mælte: Eigi ma maðr fela æld i scauti sinu, sva at æigi brenne clæðe hans, eða ganga yfir gløðr, sva at æigi brenne iliar hans. Sva er oc sa er in gængr til kono nꜵngs sins, æigi værðr hann ræin, þa er hann tæcr á hænne. Sva minnir oss oc Pꜵl postole, mælande: Gott er manne æigi at taca á cono, sva sem þegar se háske i atꜵcunni. Fogr er ræin grandværi ungra manna, oc ynnileg guði oc nyt til alz góz. Sa er hæfir sono andlega eða licamlega, føðe hann þa guði til handa i ræinlifi, en æigi diofli i hordome. Hvat stoðar manne at æiga sono, oc føða oc ælsca, ef hann fœðer þa til æilifra qvala. Ðæir er i ræinlifi lifa, þæir hafa ængla atfærð á iorðu. Ræinlifi samtængir mann<ref>á ''tilf. Cd.''</ref> himni oc gerer borgarmann ængla. Sa er a logsamlega kono, hafe hana logsamlega a maclegom tiðum, at hann oðlesc at taca blæzan sona af guði. Sæigi engi sic æigi mega varðvæita við hordome; þvi at guð er trur, sagðe Pꜵl postole, oc lætr æigi fræista vár yfir þat er vér megom, hældr mon hann gera fulting með fræistni. Slic fræistni<ref>fræisti ''Cd.''</ref> gefsc hværium manne i licams munuð, eða i veraldar væggirni, eða i annarre noccore fræistni, sem hann ma annat tvæggia yfirstiga með lofe, eða undirliggia með brigxli. Ollum er ræinlifi nauðsynligt, en allra mest þionandum altaris Crist, þvi at þæirra lif scal vera annarra læring oc oflug kænning hæilsu. Þa þiona<ref>þionan ''Cd.''</ref> samer drotne varum at hafa, er æigi saurgisc i æinigri licams óræinsu, hældr scini<ref>scyni ''Cd.''</ref> þæir í ræinlifi oc bindęndi, oc lysi fyri lyðenom døme alrar siðsemi oc gouuglæics.	+	'''18.''' Ræinlifi er ængla lif. Ræinlifi með litillæte man hafa lannzbygð [hæilags anda, þann er brꜵut recr óræin loste<ref>óræinan losta ''Cd;'' [den almindeligere Sprogbrug fordrer ''þess er'', da Demonstrativet i Forbindelsen med Relativpartikelen retter sig i Casus efter det Ord det gaar tilbage paa, uden Hensyn til, hvad Casus Relativet forestiller i Sætningen. Accusativen ''þann er'' skriver sig her utvivlsomt fra det latinske ''quem'': „Kydskhed forenet med Ydmyghed vil have Bolig for den Helligaand, hvem uren Lyst forjager.“</ref>, sva sem hæilog ritning mælte: Flyia mon hæilagr ande licam þann, er undir syndir lægs. Liðir oc limir<ref>limar ''Cd.''</ref> varer sculu vera guði æignaðer, en æigi hordome. Seti maðr a mot girndum sinum loga æilifra cvala. Vænisc ungr maðr ræinlifi, at hann se værðr spæki guðs. Þar sem er saurlifi licams, þar er bygð diofullegs anda, þess er mest fagnar saurgan holz vars. Alt saurlifi mislicar guði, oc þat mest er æigi er i æðli. Aminnir oss hæilog ritning mælande: Eigi scaltu ganga æptir girndum þinum, oc snus þu fra vilia þinum. Ef þu væitir ond þinni girndir hænnar, þa mon hon coma þer i fagnað ovina þinna. Ðetta atcvæðe scyrði hinn spacaste Salomon um viðvarnan licamlęgs saurliuis, oc mælte: Sva sem driupanda hunang ero varrar portkono, oc biartare<ref>biartara ''Cd.''</ref> viðsmiorvi háls hænnar. En hinir æfsto lutir hænnar ero bitrir sem æitr oc olyfian, oc hvassir sem tuiæggiat<ref>tíu æggiat ''Cd.''</ref> sværð. Føtr hennar stiga niðr til dꜵuda, oc liggia gꜵtur hennar til hælvitis. Oc gængr hon æigi á stig lifsens, ræikande<ref>Ræckiande ''Cd.''</ref> ero gongur hennar oc æigi eftirførelegar. En nu høyr þu mic, sonr, oc far æigi fra orðum munz mins. Langt<ref>Lang ''Cd.''</ref> ger þu fra hænne gotu þina, oc nolgasc æig husdyrr hænnar. Ðetta mælte hann æigi at æins um saurlifi portcvenna, hældr \|<ref>17</ref> oc um alla licams munuð, þa er tøygir ondena at lifa æftir girndum sinum. En scynsæmi hugar scal banna holz bæiðni oc halda aptr rangar munuðir þess. Sva bannaðe Salomon samvistu cvænna ungum mꜵnnum, oc mælte: Eigi ma maðr fela æld i scauti sinu, sva at æigi brenne clæðe hans, eða ganga yfir gløðr, sva at æigi brenne iliar hans. Sva er oc sa er in gængr til kono nꜵngs sins, æigi værðr hann ræin, þa er hann tæcr á hænne. Sva minnir oss oc Pꜵl postole, mælande: Gott er manne æigi at taca á cono, sva sem þegar se háske i atꜵcunni. Fogr er ræin grandværi ungra manna, oc ynnileg guði oc nyt til alz góz. Sa er hæfir sono andlega eða licamlega, føðe hann þa guði til handa i ræinlifi, en æigi diofli i hordome. Hvat stoðar manne at æiga sono, oc føða oc ælsca, ef hann fœðer þa til æilifra qvala. Ðæir er i ræinlifi lifa, þæir hafa ængla atfærð á iorðu. Ræinlifi samtængir mann<ref>á ''tilf. Cd.''</ref> himni oc gerer borgarmann ængla. Sa er a logsamlega kono, hafe hana logsamlega a maclegom tiðum, at hann oðlesc at taca blæzan sona af guði. Sæigi engi sic æigi mega varðvæita við hordome; þvi at guð er trur, sagðe Pꜵl postole, oc lætr æigi fræista vár yfir þat er vér megom, hældr mon hann gera fulting með fræistni. Slic fræistni<ref>fræisti ''Cd.''</ref> gefsc hværium manne i licams munuð, eða i veraldar væggirni, eða i annarre noccore fræistni, sem hann ma annat tvæggia yfirstiga með lofe, eða undirliggia með brigxli. Ollum er ræinlifi nauðsynligt, en allra mest þionandum altaris Crist, þvi at þæirra lif scal vera annarra læring oc oflug kænning hæilsu. Þa þiona<ref>þionan ''Cd.''</ref> samer drotne varum at hafa, er æigi saurgisc i æinigri licams óræinsu, hældr scini<ref>scyni ''Cd.''</ref> þæir í ræinlifi oc bindęndi, oc lysi fyri lyðenom døme alrar siðsemi oc gouuglæics.

← Eldre revisjon		Revisjonen fra 27. apr. 2018 kl. 16:28
Linje 40:		Linje 40:
	'''Um vaon'''		'''Um vaon'''

−	'''4.''' Agætr hæims kennande þioðar syndi þriar noccorar nauðsyniar andar várrar, oc mælte: vaon oc tru oc ast, þessar þriar ero, oc er <font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>st þæirra męst. Engi scal orvilnasc af gøzco guðlegrar miscunnar, þo at hann<ref>hon ''Cd.''</ref> þrøngvisc mykilli syndabyrði, hældr scal hann biðia sér licnar af guðs mildi með hværsdagslegum<ref>En oprindeligere men sjælden forekommende Form for ''hversdaglegr''.</ref> tarom oc [visi ván miscunnar<ref>[viti ván ''Cd;'' vísi (d. e. vísri) ván, med sikkert Haab om Barmhjertighed.</ref>; þæirrar licnar mega retlega vætta þæir, er af syslu illz<ref>ilcs ''Cd.''</ref> værcs lata. Af þvi scolum vér æigi staðfastlega misgera, þo at ver vættem licnar, oc æigi orvilnasc<ref>olvilnasc ''Cd.''</ref> miscunnar, þo at guð [hęfni retlega syndugum manne,<ref>[skjønt Gud straffer med Rette Synderen; i denne Betydning staar ogsaa ''hefna'' senere 153<sup>17</sup>.</ref> hældr forðumc ver hvarntvæggia hasca, oc vættom oss licnar af mildi guðs. Slict hit sama er ręnnande með sanre v<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>n til hugganar yfirlegrar mildi í hværri cvol oc í møði, þvi at með guði er oll v<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>n vór oc hæilsa, sem spamaðr guðs mælte: I guði er þrifsęmi<ref>Held, Lykke; jvf. 18<sup>3</sup> ''þrifsamlegr'', heldig, gavnlig.</ref> min oc dyrð, guð er fulting mitt, oc v<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>n mín er í guði.	+	'''4.''' Agætr hæims kennande þioðar syndi þriar noccorar nauðsyniar andar várrar, oc mælte: vaon oc tru oc ast, þessar þriar ero, oc er <font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>st þæirra męst. Engi scal orvilnasc af gøzco guðlegrar miscunnar, þo at hann<ref>hon ''Cd.''</ref> þrøngvisc mykilli syndabyrði, hældr scal hann biðia sér licnar af guðs mildi með hværsdagslegum<ref>En oprindeligere men sjælden forekommende Form for ''hversdaglegr''.</ref> tarom oc [visi ván miscunnar<ref>[viti ván ''Cd;'' vísi (d. e. vísri) ván, med sikkert Haab om Barmhjertighed.</ref>; þæirrar licnar mega retlega vætta þæir, er af syslu illz<ref>ilcs ''Cd.''</ref> værcs lata. Af þvi scolum vér æigi staðfastlega misgera, þo at ver vættem licnar, oc æigi orvilnasc<ref>olvilnasc ''Cd.''</ref> miscunnar, [þo at guð hęfni retlega syndugum manne,<ref>[skjønt Gud straffer med Rette Synderen; i denne Betydning staar ogsaa ''hefna'' senere 153<sup>17</sup>.</ref> hældr forðumc ver hvarntvæggia hasca, oc vættom oss licnar af mildi guðs. Slict hit sama er ręnnande með sanre v<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>n til hugganar yfirlegrar mildi í hværri cvol oc í møði, þvi at með guði er oll v<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>n vór oc hæilsa, sem spamaðr guðs mælte: I guði er þrifsęmi<ref>Held, Lykke; jvf. 18<sup>3</sup> ''þrifsamlegr'', heldig, gavnlig.</ref> min oc dyrð, guð er fulting mitt, oc v<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>n mín er í guði.

@@ Linje 75: / Linje 75: @@
 '''Vm tarmælti'''
-'''11.''' Tármælti<ref>tarmælti, d. e. tármelti, (eg. Hensmelten i Taarer) Sønderknuselse, Ruelse, Samvittighedsnag.</ref> hiartans gæfsc af crafte litillætes; en af tármælti er iateng synda, en af scriftargongu iðran, en af sanre iðran man koma lícn synda. Tármælti hiartans er litillæte hugar með t<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>rum oc &#281;ndrminningu synda oc ræzlo oorðens doms. Oc af tvennom brunnum viðrcomnengar<ref>viðrkomneng, f. Rørelse, Sindsbevægelse; ''komast við'', at blive rørt.</ref> ero v<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>n fram at fliota t<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>r; þat er þa er hugren<ref>hugrn ''Cd.''</ref> lítr vandlega ill værc sin, eða er hann møðesc af girnd æilifs lifs. Sem prophete mælte: &#208;ystir ond mína til guðs lifanda; hve nær mon ec coma at vittrasc fyrir andlete þinu? T<font face="Old1NordicTimes" size="3">2</font>r mín váro mer fyri brauð á dægi oc á nótt. Ond mín fysisc oc girnisc í garða drottens. Hiarta mit oc licamr mín fagnaðo með guði lifanda. Fiorer ero hætter hugrænningar, af þæim er við kømsc hugr retláz mannz [með þrifsamlegom læið&#281;ndom<ref>læið&#281;ndi ''Cd;'' [i Haandskriftet staar: þrifsamlego&#772; læið&#281;ndi; rigtigst bør her læses ''þrifsamlego læið&#281;ndi;'' skjønt dette Ord hyppigst forekommer som n. pl, finder man dog ogsaa ellers sing. f. Ex. Barl. 173.</ref>, þat er, minning liðinna misværka, oc ændrminning oorðenna pinsla, oc athugi utlægðar sinnar í vesold þessa lifs, oc girnd yfirlegrar fostriarðar, at hann komesc þangat sem sciotast. En þa er þesser lutir værða i hiarta mannz, þa ma vita, at nær er miscun guðs hiarta mannzens. Sem sægir i psalme: Guð, líf mit boða ec þer, en þu sætir t<font face="Old1NordicTimes" size="3">8</font>r mín í augliti þinu. Fyrirhæit licnar, þa er ver hofum af guði, væki t<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>r iðranar í hiartano. &#208;æccileg fehirzla er i hiarta spacs<ref>spacz ''Cd.''</ref> manz [sciotlæicr viðcomnengar.<ref>[Her er ''sciotleicr'' rimeligvis Skrivfeil for s&#339;tleikr = lat. dulcedo.</ref> Ond mannz, su er við kømsc í bøn, harðla mykit stoðar hænne til hæilsu. Þa er maðr fællir t<font face="Old1NordicTimes" size="3">8</font>r í bøn, þa er æcci ifanda<ref>yfanda ''Cd.''</ref>, at nær er þa hæilagr ande hi<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>rtum v<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>rum.
+'''11.''' Tármælti<ref>tarmælti, d. e. tármelti, (eg. Hensmelten i Taarer) Sønderknuselse, Ruelse, Samvittighedsnag.</ref> hiartans gæfsc af crafte litillætes; en af tármælti er iateng synda, en af scriftargongu iðran, en af sanre iðran man koma lícn synda. Tármælti hiartans er litillæte hugar með t<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>rum oc &#281;ndrminningu synda oc ræzlo oorðens doms. Oc af tvennom brunnum viðrcomnengar<ref>viðrkomneng, f. Rørelse, Sindsbevægelse; ''komast við'', at blive rørt.</ref> ero v<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>n fram at fliota t<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>r; þat er þa er hugren<ref>hugrn ''Cd.''</ref> lítr vandlega ill værc sin, eða er hann møðesc af girnd æilifs lifs. Sem prophete mælte: &#208;ystir ond mína til guðs lifanda; hve nær mon ec coma at vittrasc fyrir andlete þinu? T<font face="Old1NordicTimes" size="3">2</font>r mín váro mer fyri brauð á dægi oc á nótt. Ond mín fysisc oc girnisc í garða drottens. Hiarta mit oc licamr mín fagnaðo með guði lifanda. Fiorer ero hætter hugrænningar, af þæim er við kømsc hugr retláz mannz [með þrifsamlego<ref>þrifsamlego&#772; ''Cd.''</ref> læið&#281;ndom<ref>[i Haandskriftet staar: þrifsamlego&#772; læið&#281;ndi; rigtigst bør her læses ''þrifsamlego læið&#281;ndi;'' skjønt dette Ord hyppigst forekommer som n. pl, finder man dog ogsaa ellers sing. f. Ex. Barl. 173.</ref>, þat er, minning liðinna misværka, oc ændrminning oorðenna pinsla, oc athugi utlægðar sinnar í vesold þessa lifs, oc girnd yfirlegrar fostriarðar, at hann komesc þangat sem sciotast. En þa er þesser lutir værða i hiarta mannz, þa ma vita, at nær er miscun guðs hiarta mannzens. Sem sægir i psalme: Guð, líf mit boða ec þer, en þu sætir t<font face="Old1NordicTimes" size="3">8</font>r mín í augliti þinu. Fyrirhæit licnar, þa er ver hofum af guði, væki t<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>r iðranar í hiartano. &#208;æccileg fehirzla er i hiarta spacs<ref>spacz ''Cd.''</ref> manz [sciotlæicr viðcomnengar.<ref>[Her er ''sciotleicr'' rimeligvis Skrivfeil for s&#339;tleikr = lat. dulcedo.</ref> Ond mannz, su er við kømsc í bøn, harðla mykit stoðar hænne til hæilsu. Þa er maðr fællir t<font face="Old1NordicTimes" size="3">8</font>r í bøn, þa er æcci ifanda<ref>yfanda ''Cd.''</ref>, at nær er þa hæilagr ande hi<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>rtum v<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>rum.
@@ Linje 100: / Linje 100: @@
 '''Vm f<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>stu'''
-'''16.''' Algorr fasta er su er læiðir til himins með olmosogøðe oc bønom, oc mon koma til dómstóls Crist drottens várs; þvi at þa geresc maðr andlegr oc samtængisc frialslega<ref>frialslega bør sikkert læses ''frialslegar'' efter Latinens ''liberius''.</ref> guði oc ænglum, ef hann upp hæfsc með bønom oc með mæinlæte licams. Fyrir f<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>stur oc bøner vittrasc læyndir lutir himn&#281;scra crafta oc guðlegra stormerkia. Meðan Adamr fastaðe, þa var hann í paradiso; át hann, oc var a braut rekenn. F<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>stur ero styrc vópn i gægn fræistni diofla, þvi at sciot stigasc þæir yfir fyri viðvarnan. Sva minti oc drotten grøðare var, at yfir mætte stiga um ácast diofla með f<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>stum oc bønom oc með mæinlæte, oc mælte sva: Þetta kyn diofla ma æigi a br<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>ut rekasc nema fyrir bøn oc f<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>stur, þvi at in flíuga dioflar traustlega, þar sem þeir sia opt fremt værða ofát oc ofdryccia<ref>ofdryccio ''Cd.''</ref>. Viðvarnan føzlo þat megrir licamen oc fæitir ondena, læmr holdet en styrkir hugscotet. En vitande er, at f<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>stur ero þægelegar guði með goðum værcum. En þæir er fasta oc gera ranglega, þæir likiasc æftir dioflum, þæim er æigi hafa licams føzlo en avalt andlega ilzcu. Sa varnar væl við mat, er fastar við ilzcu værcum oc veraldar agirni. [Bættra er at føða lifanda hug með æilifre ond føzlo hæilagrar k&#281;nningar,<ref>[Her er Udtrykket ''með æilifre ond føzlo'' uden Tvivl urigtigt, og man bør herfor rimeligvis læse: ''með æilifu orðe oc føzlo'', dette vilde saa temmelig stemme med enkelte Haandskrifter af den latinske Original, som indskyde ''et verbi dei pabulo'' efter ''prædicationis sanctæ convivio:'' at føde den levende Aand (i lat. ''victuram in perpetuo mentem'') med det evige Ord og den hellige Prædikens Maaltid.</ref> en at s&#281;ðia cvið dauðlegs licams með lystilegom crásom.
+'''16.''' Algorr fasta er su er læiðir til himins með olmosogøðe oc bønom, oc mon koma til dómstóls Crist drottens várs; þvi at þa geresc maðr andlegr oc samtængisc frialslega<ref>frialslega bør sikkert læses ''frialslegar'' efter Latinens ''liberius''.</ref> guði oc ænglum, ef hann upp hæfsc með bønom oc með mæinlæte licams. Fyrir f<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>stur oc bøner vittrasc læyndir lutir himn&#281;scra crafta oc guðlegra stormerkia. Meðan Adamr fastaðe, þa var hann í paradiso; át hann, oc var a braut rekenn. F<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>stur ero styrc vópn i gægn fræistni diofla, þvi at sciot stigasc þæir yfir fyri viðvarnan. Sva minti oc drotten grøðare var, at yfir mætte stiga um ácast diofla með f<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>stum oc bønom oc með mæinlæte, oc mælte sva: Þetta kyn diofla ma æigi a br<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>ut rekasc nema fyrir bøn oc f<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>stur, þvi at in flíuga dioflar traustlega, þar sem þeir sia opt fremt værða ofát oc ofdryccio. Viðvarnan føzlo þat megrir licamen oc fæitir ondena, læmr holdet en styrkir hugscotet. En vitande er, at f<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>stur ero þægelegar guði með goðum værcum. En þæir er fasta oc gera ranglega, þæir likiasc æftir dioflum, þæim er æigi hafa licams føzlo en avalt andlega ilzcu. Sa varnar væl við mat, er fastar við ilzcu værcum oc veraldar agirni. [Bættra er at føða lifanda hug með æilifre ond føzlo hæilagrar k&#281;nningar,<ref>[Her er Udtrykket ''með æilifre ond føzlo'' uden Tvivl urigtigt, og man bør herfor rimeligvis læse: ''með æilifu orðe oc føzlo'', dette vilde saa temmelig stemme med enkelte Haandskrifter af den latinske Original, som indskyde ''et verbi dei pabulo'' efter ''prædicationis sanctæ convivio:'' at føde den levende Aand (i lat. ''victuram in perpetuo mentem'') med det evige Ord og den hellige Prædikens Maaltid.</ref> en at s&#281;ðia cvið dauðlegs licams með lystilegom crásom.
@@ Linje 110: / Linje 110: @@
 '''Vm ræinlíui'''
-'''18.''' Ræinlifi er ængla lif. Ræinlifi með litillæte man hafa lannzbygð [hæilags anda, þann er br<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>ut recr óræin loste<ref>óræinan losta ''Cd;'' [den almindeligere Sprogbrug fordrer ''þess er'', da Demonstrativet i Forbindelsen med Relativpartikelen retter sig i Casus efter det Ord det gaar tilbage paa, uden Hensyn til, hvad Casus Relativet forestiller i Sætningen. Accusativen ''þann er'' skriver sig her utvivlsomt fra det latinske ''quem'': „Kydskhed forenet med Ydmyghed vil have Bolig for den Helligaand, hvem uren Lyst forjager.“</ref>, sva sem hæilog ritning mælte: Flyia mon hæilagr ande licam þann, er undir syndir lægs. Liðir oc limir<ref>limar ''Cd.''</ref> varer sculu vera guði æignaðer, en æigi hordome. Seti maðr a mot girndum sinum loga æilifra cvala. Vænisc ungr maðr ræinlifi, at hann se værðr spæki guðs. Þar sem er saurlifi licams, þar er bygð diofullegs anda, þess er mest fagnar saurgan holz vars. Alt saurlifi mislicar guði, oc þat mest er æigi er i æðli. Aminnir oss hæilog ritning mælande: Eigi scaltu ganga æptir girndum þinum, oc snus þu fra vilia þinum. Ef þu væitir ond þinni girndir hænnar, þa mon hon coma þer i fagnað ovina þinna. &#208;etta atcvæðe scyrði hinn spacaste Salomon um viðvarnan licaml&#281;gs saurliuis, oc mælte: Sva sem driupanda hunang ero varrar portkono, oc biartare<ref>biartare ''Cd.''</ref> viðsmiorvi háls hænnar. En hinir æfsto lutir hænnar ero bitrir sem æitr oc olyfian, oc hvassir sem tuiæggiat<ref>tíu æggiat ''Cd.''</ref> sværð. Føtr hennar stiga niðr til d<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>uda, oc liggia g<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>tur hennar til hælvitis. Oc gængr hon æigi á stig lifsens, ræikande<ref>Ræckiande ''Cd.''</ref> ero gongur hennar oc æigi eftirførelegar. En nu høyr þu mic, sonr, oc far æigi fra orðum munz mins. Langt<ref>Lang ''Cd.''</ref> ger þu fra hænne gotu þina, oc nolgasc æig husdyrr hænnar. &#208;etta mælte hann æigi at æins um saurlifi portcvenna, hældr |<ref>17</ref> oc um alla licams munuð, þa er tøygir ondena at lifa æftir girndum sinum. En scynsæmi hugar scal banna holz bæiðni oc halda aptr rangar munuðir þess. Sva bannaðe Salomon samvistu cvænna ungum m<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>nnum,oc mælte: Eigi ma maðr fela æld i scauti sinu, sva at æigi brenne clæðe hans, eða ganga yfir gløðr, sva at æigi brenne iliar hans. Sva er oc sa er in gængr til kono n<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>ngs sins, æigi værðr hann ræin, þa er hann tæcr á hænne. Sva minnir oss oc P<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>l postole, mælande: Gott er manne æigi at taca á cono, sva sem þegar se háske i at<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>cunni. Fogr er ræin grandværi ungra manna, oc ynnileg guði oc nyt til alz góz. Sa er hæfir sono andlega eða licamlega, føðe hann þa guði til handa i ræinlifi, en æigi diofli i hordome. Hvat stoðar manne at æiga sono, oc føða oc ælsca, ef hann f&#339;ðer þa til æilifra qvala. &#208;æir er i ræinlifi lifa, þæir hafa ængla atfærð á iorðu. Ræinlifi samtængir mann<ref>á ''tilf. Cd.''</ref> himni oc gerer borgarmann ængla. Sa er a logsamlega kono, hafe hana logsamlega a maclegom tiðum, at hann oðlesc at taca blæzan sona af guði. Sæigi engi sic æigi mega varðvæita við hordome; þvi at guð er trur, sagðe P<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>l postole, oc lætr æigi fræista vár yfir þat er vér megom, hældr mon hann gera fulting með fræistni. Slic fræistni<ref>fræisti ''Cd.''</ref> gefsc hværium manne i licams munuð, eða i veraldar væggirni, eða i annarre noccore fræistni, sem hann ma annat tvæggia yfirstiga með lofe, eða undirliggia með brigxli. Ollum er ræinlifi nauðsynligt, en allra mest þionandum altaris Crist, þvi at þæirra lif scal vera annarra læring oc oflug kænning hæilsu. Þa þiona<ref>þionan ''Cd.''</ref> samer drotne varum at hafa, er æigi saurgisc i æinigri licams óræinsu, hældr scini<ref>scyni ''Cd.''</ref> þæir í ræinlifi oc bind&#281;ndi, oc lysi fyri lyðenom døme alrar siðsemi oc gouuglæics.
+'''18.''' Ræinlifi er ængla lif. Ræinlifi með litillæte man hafa lannzbygð [hæilags anda, þann er br<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>ut recr óræin loste<ref>óræinan losta ''Cd;'' [den almindeligere Sprogbrug fordrer ''þess er'', da Demonstrativet i Forbindelsen med Relativpartikelen retter sig i Casus efter det Ord det gaar tilbage paa, uden Hensyn til, hvad Casus Relativet forestiller i Sætningen. Accusativen ''þann er'' skriver sig her utvivlsomt fra det latinske ''quem'': „Kydskhed forenet med Ydmyghed vil have Bolig for den Helligaand, hvem uren Lyst forjager.“</ref>, sva sem hæilog ritning mælte: Flyia mon hæilagr ande licam þann, er undir syndir lægs. Liðir oc limir<ref>limar ''Cd.''</ref> varer sculu vera guði æignaðer, en æigi hordome. Seti maðr a mot girndum sinum loga æilifra cvala. Vænisc ungr maðr ræinlifi, at hann se værðr spæki guðs. Þar sem er saurlifi licams, þar er bygð diofullegs anda, þess er mest fagnar saurgan holz vars. Alt saurlifi mislicar guði, oc þat mest er æigi er i æðli. Aminnir oss hæilog ritning mælande: Eigi scaltu ganga æptir girndum þinum, oc snus þu fra vilia þinum. Ef þu væitir ond þinni girndir hænnar, þa mon hon coma þer i fagnað ovina þinna. &#208;etta atcvæðe scyrði hinn spacaste Salomon um viðvarnan licaml&#281;gs saurliuis, oc mælte: Sva sem driupanda hunang ero varrar portkono, oc biartare<ref>biartara ''Cd.''</ref> viðsmiorvi háls hænnar. En hinir æfsto lutir hænnar ero bitrir sem æitr oc olyfian, oc hvassir sem tuiæggiat<ref>tíu æggiat ''Cd.''</ref> sværð. Føtr hennar stiga niðr til d<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>uda, oc liggia g<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>tur hennar til hælvitis. Oc gængr hon æigi á stig lifsens, ræikande<ref>Ræckiande ''Cd.''</ref> ero gongur hennar oc æigi eftirførelegar. En nu høyr þu mic, sonr, oc far æigi fra orðum munz mins. Langt<ref>Lang ''Cd.''</ref> ger þu fra hænne gotu þina, oc nolgasc æig husdyrr hænnar. &#208;etta mælte hann æigi at æins um saurlifi portcvenna, hældr |<ref>17</ref> oc um alla licams munuð, þa er tøygir ondena at lifa æftir girndum sinum. En scynsæmi hugar scal banna holz bæiðni oc halda aptr rangar munuðir þess. Sva bannaðe Salomon samvistu cvænna ungum m<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>nnum,oc mælte: Eigi ma maðr fela æld i scauti sinu, sva at æigi brenne clæðe hans, eða ganga yfir gløðr, sva at æigi brenne iliar hans. Sva er oc sa er in gængr til kono n<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>ngs sins, æigi værðr hann ræin, þa er hann tæcr á hænne. Sva minnir oss oc P<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>l postole, mælande: Gott er manne æigi at taca á cono, sva sem þegar se háske i at<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>cunni. Fogr er ræin grandværi ungra manna, oc ynnileg guði oc nyt til alz góz. Sa er hæfir sono andlega eða licamlega, føðe hann þa guði til handa i ræinlifi, en æigi diofli i hordome. Hvat stoðar manne at æiga sono, oc føða oc ælsca, ef hann f&#339;ðer þa til æilifra qvala. &#208;æir er i ræinlifi lifa, þæir hafa ængla atfærð á iorðu. Ræinlifi samtængir mann<ref>á ''tilf. Cd.''</ref> himni oc gerer borgarmann ængla. Sa er a logsamlega kono, hafe hana logsamlega a maclegom tiðum, at hann oðlesc at taca blæzan sona af guði. Sæigi engi sic æigi mega varðvæita við hordome; þvi at guð er trur, sagðe P<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>l postole, oc lætr æigi fræista vár yfir þat er vér megom, hældr mon hann gera fulting með fræistni. Slic fræistni<ref>fræisti ''Cd.''</ref> gefsc hværium manne i licams munuð, eða i veraldar væggirni, eða i annarre noccore fræistni, sem hann ma annat tvæggia yfirstiga með lofe, eða undirliggia með brigxli. Ollum er ræinlifi nauðsynligt, en allra mest þionandum altaris Crist, þvi at þæirra lif scal vera annarra læring oc oflug kænning hæilsu. Þa þiona<ref>þionan ''Cd.''</ref> samer drotne varum at hafa, er æigi saurgisc i æinigri licams óræinsu, hældr scini<ref>scyni ''Cd.''</ref> þæir í ræinlifi oc bind&#281;ndi, oc lysi fyri lyðenom døme alrar siðsemi oc gouuglæics.
@@ Linje 130: / Linje 130: @@
 '''Vm ofund'''
-'''22.''' Af ofund diofuls gec dauði in i hring<ref>hriug ''Cd.''</ref> iarðar, þa er hann ofyndi<ref>oyndi ''Cd.''</ref> iarðlegom manne himin, oc læitaðe hværsu hann glataðe honom fyrir yfirstoplan þess borðorz, |<ref>21</ref> er scapare vár hafðe boðet manne. Ecki ma v&#281;rra vera en ofund, su er cvælsc<ref>cvælr ''Cd.''</ref> af annars goðo oc [ofundar<ref>a ''tilf. Cd.''</ref> oðrum<ref>[Her er maaske ''a oðrum'' at læse aoðrum = ''Aollo ''i næste Linie; altsaa ''ao'' paa begge Steder = det sædvanlige sammenslyngede ''<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>''.</ref> at hafa þat, er hann hæfir æigi sialfr. Aollu goðo er ofund gagnstaðleg. Þar sem er ofund, þar ma æigi vera ast, en þar sem æigi er <font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>st, þar ma æcki vera gott. Sa er ofundar, licr er sa diofli, þæim er fyrir ofund rac mannen br<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>ut fra paradisar sælo. Mykil maðr er sa, er stigr yfir ofund m&#281;ð litillæte oc brytr syndrþycci með <font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>st. Hvat er manne vesalegra en auka<ref>auga ''Cd.''</ref> cvol sina af annars goðo? þvi at hværr ofundsamr qvælsc i hug, oc þaðan er goðr batnar, þaðan qvælsc ouundsamr. Bættra er æptir at likia dømom goðra manna, en at søkia þa með broddom ofundar. Ofund bitr scilning oc brenner briostet oc cvælr hugen. Harme engi af annars goðo, ne ryggvisc af annars sælo. Ma maðr annars gott gera sér at goðo, þa er hann ælscar annars goðg&#281;rning, þa<ref>goða þ ''Cd.''</ref> er hann gærir æigi sialfr.
+'''22.''' Af ofund diofuls gec dauði in i hring<ref>hriug ''Cd.''</ref> iarðar, þa er hann ofyndi<ref>oyndi ''Cd.''</ref> iarðlegom manne himin, oc læitaðe hværsu hann glataðe honom fyrir yfirstoplan þess boðorz, |<ref>21</ref> er scapare vár hafðe boðet manne. Ecki ma v&#281;rra vera en ofund, su er cvælsc<ref>cvælr ''Cd.''</ref> af annars goðo oc [ofundar<ref>a ''tilf. Cd.''</ref> oðrum<ref>[Her er maaske ''a oðrum'' at læse aoðrum = ''Aollo ''i næste Linie; altsaa ''ao'' paa begge Steder = det sædvanlige sammenslyngede ''<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>''.</ref> at hafa þat, er hann hæfir æigi sialfr. Aollu goðo er ofund gagnstaðleg. Þar sem er ofund, þar ma æigi vera ast, en þar sem æigi er <font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>st, þar ma æcki vera gott. Sa er ofundar, licr er sa diofli, þæim er fyrir ofund rac mannen br<font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>ut fra paradisar sælo. Mykil maðr er sa, er stigr yfir ofund m&#281;ð litillæte oc brytr syndrþycci með <font face="Old1NordicTimes" size="3">3</font>st. Hvat er manne vesalegra en auka<ref>auga ''Cd.''</ref> cvol sina af annars goðo? þvi at hværr ofundsamr qvælsc i hug, oc þaðan er goðr batnar, þaðan qvælsc ouundsamr. Bættra er æptir at likia dømom goðra manna, en at søkia þa með broddom ofundar. Ofund bitr scilning oc brenner briostet oc cvælr hugen. Harme engi af annars goðo, ne ryggvisc af annars sælo. Ma maðr annars gott gera sér at goðo, þa er hann ælscar annars goðg&#281;rning, þa<ref>goða þ ''Cd.''</ref> er hann gærir æigi sialfr.