JJ.Sandal på 24. des. 2013 kl. 15:07

2013-12-24T15:07:59Z

Jesper på 23. des. 2013 kl. 19:19

2013-12-23T19:19:04Z

Jesper: Götuskeggjar

2013-01-14T09:22:59Z

Götuskeggjar

Ny side

{| class="toccolours" border="1" width="100%" cellpadding="4" style="border-collapse:collapse"
|- style="background-color:#e9e9e9"
!align="center" valign="top" width="40%" | '''Velg språk''' !!align="center" valign="top" width="10%" | Norrønt !!align="center" valign="top" width="10%"| Islandsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Norsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Dansk !!align="center" valign="top" width="10%"| Svensk !!align="center" valign="top" width="10%"| Færøysk
|-
! Denne teksten finnes på følgende språk ► !! !! !! !! !! !! [[Fil:Faeroysk.gif|32px|link=Götuskeggjar]]
|-
|}

<center><big>'''[[Føroysk kvæði um norðmanna ættirnar úti og heima|Föroysk kvæði]]'''</big>

Um brögð norðmanna ættarinnar úti og heima.
 Úrvalt og lagt til rættis hevur Jóannes Patursson.
 Noregs Ungdomslag gav út, 1925.

<big>'''Götuskeggjar'''</big></center>

<blockquote>1.
 Í Føroyjum búðu mennskir fyrr,
 bæði sterkir og stórir,
 ginir vítt í öðrum londum
 Götuskeggjar vóru.

 Niðurlag: ''Stígum fast'' o. s. fr.

 2.
 Götuskeggjar í Eysturoyj,
 garparnir teir prúðu:
 kenndir víða um Norðurlond,
 í Norðragötu búðu.

 3.
 Navnframir, væl kynbornir,
 vær tað úttýða fáa;
 frá Skotlands kongi Götuskeggjar
 yvir Føroyjum mundu ráða.

 4.
 Óluva kom av Skotlandi,
 tann kongadóttir søta;
 omma hennar, Unnur, gifti
 hana í Norðragötu.

 5.
 Tá vóru menn í Norðragötu,
 nevndur er Ólavur Hvíti,
 hvar ið hann stóð í vápnabraki,
 kunndi hvör á hann líta.

 6.
 Hann var til allar leikir lærdur,
 rúnarmál at lesa,
 skipaflotan um vetur goymdi
 sær við Skipanesi.

 7.
 Tá stóð væl til í Norðragötu,
 so kann tíðin skifta;
 eingin kongur dóttur sína
 vil nú til Götu gifta.

 8.
 Nevndur er Tórbjörn og Sigmundur,
 brøður vuxu í Götu.
 Um teir seinastu Götuskeggjar
 vær kvøðum eina lötu:

 9.
 Ósemi kom í slektalið,
 Götuskeggjar til báða;
 tað voldi norski kongurinn,
 yvir Noreg mundu ráða.

 10.
 Hann vildi fáa tað hann átti,
 so vilja kongar fleiri;
 ofta er sannleikur illa lýddur
 fyri høgum og lágum oyrum.

 11.
 Ósemi voldi teimum deyð;
 harum skal kvæðið venda,
 hvursu reystu Gøtuskeggjar
 av vápnum fingu enda.

 -- -- --

 12.
 Sjúrður búðu í Tóravík,
 má meg rætt um minna:
 býður hann sínum frændum heim
 at drekka í höllum inni.

 13.
 Sjúrður situr í hásæti,
 Birna sat honum hjá,
 Tórur lági og Gutti reyði
 sama beinki á.

 14.
 Tað var Sjúrður Torlaksson,
 seg til sín bróður vendi:
 "Hoyr tú, Tórur frændi mín,
 viltú teg ei kvenda?"

 15.
 Svaraði Tórur lági,
 hann til sín bróður sá:
 "Hvar í oyjum er tað vív,
 tú ætlar mær at fá?"

 16.
 "Nevna skal eg fljóðið vænt
 - tú tað sjálvur gitur -
 tað er ríka Sigmunds einkja,
 ræður bú, í Skúvoyj situr."

 17.
 "Mær dámar einki hesi ráð,
 - illt er skap at eggja -:
 Sigmunds einkja í Skúvoyj býr
 hon hatar Götuskeggjar."

 18.
 Sjúrður smílist í hásæti,
 dartar við eggjateini:
 "Eingin er vísur at vita tað,
 uttan hann tað roynir."

 19.
 Tórur svarar Sjúrða so:
 "Helt ei á tí gleim:
 førum vær til Skúvoyjar,
 vær komum ei heilir heim?

 20.
 Førum vær til Skúvoyjar
 at finna frú í höllum,
 ikki komum vær heilir heim
 at drekka her á pöllum."

 21.
 Síðla var um aftaninn,
 alt gekk fólk at sova;
 slökkja bæði eld og ljós
 og festa hurð í klova.

 -- -- --

 22.
 Veturinn var liðin tá,
 komið var at vári;
 streymar harðir um oyjar ganga,
 í streingjum brýtur bára.

 23.
 Kaldur blásti landnyrðingur,
 náttin var ei long;
 tað var Sjúrður Torlaksson,
 hann klæðist for síni song.

 24.
 Sjúrður vekir upp sínar menn,
 biður ei longur blunda,
 í högtíðs klæðir klæðast í
 og skjótt til ferðar skunda.

 25.
 Upp so fara garparnir,
 Götuskeggjar reystu,
 drógu bát á sjóinn útt
 úr tí tætta neysti.

 26.
 Løgdu út frá sandinum,
 - liðin var hesin vetur -
 vundu upp segl, og Sjúrður seg
 sjálvan við stýrið setur.

 27.
 Tá ið teir komu suður á fjörð,
 teir hoyrdu brimið sjóða,
 sóu tá at Flesjarnar
 í andarisi stóðu.

 28.
 Eystfall millum nesja var,
 landnyrðingur blæsur
 brimið nógv á landið gekk,
 streymur í Nakkinn vasar.

 29.
 Teir lögdu út um grynnurnar
 og náddu so úr vanda,
 síðani hildu síni ferð
 haðan heim undir landið."

 30.
 Skálsíðan tá uppi var,
 tað ýlir í hvörjum sjógvi:
 Götuskeggjar um Nesið vestur
 bæði sigla og rógva.

 31.
 Norðan fyri Árnanes
 teir um fjörðinn fara,
 komu yvir undir berg,
 sum navn ber av streymi harða.

 32.
 Náddu ikki á Hövdasund:
 men hildu á Boðbergstanga,
 högt gekk bylgjan yvir borð
 og teimum stóð í vanga.

 33.
 Hildu framm mot Söltuvík
 - full er hon av skerum -:
 Møl í Skúvoyj leysa frá
 tann besta leið man vera.

 34.
 Komu so til Skúvoyjar
 og náddu frá mongum vanda:
 Sjúrður biður bróður sín
 at stíga fót á landi.

 35.
 Tað var Tórur lági,
 hann ræður so at svara:
 "Vær erum komnir til Skúvoyjar,
 eg ikki longur fari!"

 36.
 Mælti Sjúrður Tórlaksson,
 aftur í rong var staddur:
 "Hví ertú so undarligur,
 og hví ertú so ræddur?"

 37.
 Sjúrður upp á landið leyp
 steðgar sær á beini:
 "Eg skal ganga til hallar niðan,
 um enn eg gangi eina!"

 38.
 Svaraði Tórur lági,
 hyggur framm fyri seg:
 "Hoyr tað Sjúrður, bróðir mín,
 feigdin dregur teg."

 39.
 Í reyðum kyrtli Sjúrður var,
 yvir kappann bláa hevði,
 svörð við lið, á hövdi hjálm,
 sum skein í gulli reyða.

 40.
 Sjúrður gekk frá strondum niðan
 - feigdin mundi leiða -
 eingin hevði sæð prúðari mann,
 síðan Sigmundur doyði.

 41.
 Kappinn gekk til hallar niðan,
 ei fylgdu honum sveinar,
 tá hann kom til búðar upp,
 fann hann ongan heima.

 42.
 Sjúrður stóð í durunum,
 gjördi so lítið ljóð,
 einki fólk var innan hallar,
 men matur á borði stóð.

 43.
 Tað var Sjúrður Torlaksson,
 hagar ið hann sær,
 grunar tað á brögdunum,
 at fólkið í kirkju var.

 44.
 Sjúrður, reysti Götuskeggi,
 á kirkjufund hann steig,
 mötti honum ríka Sigmunds einkja
 har á sínari leið.

 45.
 Möttust tey á miðjari leið,
 fall so væl í lag,
 breiddu hvörjum öðrum mál
 og settust á rekatræ.

 46.
 "Hoyr meg, yndug Sigmunds einkja,
 boð eg bera kann:
 Tórur ástir býður frú,
 viljum tær eiga hann?"

 47.
 Tað var ríka Sigmunds einkja,
 svaraði so fyri seg:
 "Best hevði okkum kvinnum dámað,
 Sjúrður, sjálvan teg."

 48.
 "Ei visti eg mær lukkan var
 borin so nær til handa:
 eg skal meg frá Birnu loysa
 og sjálvur standa vanda!"

 49.
 Sjúrður vildi frúnna fevna,
 men hon helt ímóti,
 tá leyp Hergeir av kirkju út,
 í hendi við hvössum spjóti.

 50.
 Sjúrður ætlar at flýgja tá,
 vildi ei vera feldur;
 frúgvin fast í kappann helt,
 hann stóð sum hann var negldur.

 51.
 Tað var Sjúrður Torlaksson,
 allar listir kendi,
 smoygdi kappann framm av sær
 og skjótt frá frúnni rendi.

 52.
 Renna teir í Skúvoyjar bø,
 Hergeir á fótum hastar,
 ætlar Sjúrði miðju sár
 og spjótið eftir kastar.

 53.
 Sjúrður eftir spjóti sá,
 hann legði seg slættan á fold:
 hvassi broddur yvir fleyg
 og rann í dökka mold.

 54.
 Upp leyp reysti Götuskeggi,
 snarliga sær vendi:
 trívur spjót úr völli upp
 og gjögnum Hergeir sendi.

 55.
 Sjúrður skundar at bakkann tá,
 ei dámar longur í Skúvoyj,
 eftir honum við drignum svörði
 leyp Øssurssonur prúði.

 56.
 Leivur eftir Sjúrði fór,
 ætlar hann at fella,
 fimtan favnar av bakka leyp
 niður á harða hellu.

 57.
 Klamsa tá iljar á Skúvoyjar fjöru,
 hvörgin snávar á fóti;
 so er sagt, at Øssurssonur
 hann var maður ímóti.

 58.
 Sjúrður inn í bátinn leyp,
 sum hann fyri kletti fleyt;
 tað var Leivur Øssursson
 hann brandinn eftir skeyt.

 59.
 Sjúrður sær fyri svörði vendi,
 - frætt er um Norðrlond víða -
 Leivur vísur í höggum var
 og rakti hann í síðu.

 60.
 Götuskeggjar lögdu frá,
 noyddust til at fíra;
 tigandi særdur Sjúrður seg
 settist í rong at stýra.

 61.
 Mælti Tórur lági
 hann tókti tað mikil villa:
 "Hoyr tað, Sjúrður bróðir mín,
 er tú særdur illa?"

 62.
 Svaraði Sjúrður við stórum sári,
 sum hann í rong man sita:
 "Ikki eri eg vísur í tí,
 ei kann eg sjálvur vita."

 63.
 Skundaðu sær eftir kyrrindum
 frá Skúvoynni at flýggja;
 tá ið teir komu at Tröllhövda,
 var fjörður hvítur at síggja.

 64.
 Illveður loyst av eystri var,
 streymur í vindinn skeyt;
 Sjúrður stýrir við banasári,
 so beinur knörrur fleyt.

 65.
 Náddu inn í Sugguna
 og festu båt í sandi;
 Sjúrður reistist í rongini
 og stígur upp á landið.

 66.
 Sjúrður upp á landið steig,
 hann gekk tá skjótt til deyða:
 raggar niðan at neystinum
 og armar á vegginn legði.

 67.
 Sjúrðar menn teir bátinn drógu
 við Tóri og Gutta reyða:
 tá stóð Sjúrður Torlaksson
 kaldur, stívur og deyður.

 68.
 Lögdu teir hann í bátin inn,
 segl yvir líkið breiða,
 síðani gingu til búðir upp,
 sum vegur frá sjó man leiða.

 69.
 Tóku væl mót Götuskeggjum
 og kyndu upp eldinn reyða;
 teir røða lítið um sína ferð
 og minnst um Sjúrða deyða.

 '''Annar táttur'''

 70.
 Nú skal eg lata ljóðið av,
 dagurinn hevði endað,
 enn skal taka upp annan tátt
 og aftur til Skúvoyjar venda.

 71.
 Leivur eftir á kletti stóð,
 tá Sjúrðar bátur fór frá,
 kappinn reysti gjörliga
 sítt svörðið skoðar tá.

 72.
 Leivur reystur gjörliga
 sítt svörðið skoðar tá:
 skiliga tekin av innvöli
 á bitru egg hann sá.

 73.
 Leivur vendi strondum frá,
 turkar svörð á völli,
 síðani gongur snarliga
 niðan aftur at höllum.

 74.
 Møtti honum einum Skúvoyingi
 var í andliti reyður,
 hann segði: "Hergeir Sigmundsson
 liggur í bønum deyður."

 75.
 Leivur biður til ferðar skunda
 allar sum ein ísenn,
 og draga bát á sjógvinn skjótt,
 ei tala um deyðar menn.

 76.
 Leivur reysti og tríati menn
 skjótt til fjöru venda;
 drógu bát í sjóvarmála
 og útum bláman rendu.

 77.
 Hildu so frá Skúvoynni,
 illir vóru í sinni,
 skunda sær eftir Götuskeggjum
 við hvössum vápnum at finna.

 78.
 Skunda sær eftir Götuskeggjum,
 tó ei varð ferðin skjóta;
 tá ið teir komu á Hövdasund,
 stóð veður beint ímóti.

 79.
 Teir róðu vind og andstreymi
 ímóti stórum sjógvum;
 blóðið reytt um lummar rann
 út av teirra lógvum.

 80.
 Sigldu og róðu Skopunarfjörð,
 komin var náttin svarta;
 ljóðliga lögdu í Suggu inn
 og tóku til brandinn bjarta.

 81.
 Lögdu teir í Suggu inn,
 lögdu har at landi:
 sóu hvar í Sjúrðar bátur
 stóð fyri teim á sandi.

 82.
 Tað var Leivur Øssursson,
 í Sjúrðar bát hann hyggur
 hann sá hvar ið deyður maður
 undir seglinum liggur.

 -- -- --

 83.
 Götuskeggjar ei vardu illt,
 inni sita og eta.
 Leivur biður sínar menn
 skjótt húsið kringum seta.

 84.
 Tað var Leivur Øssursson,
 hann gjördi ei tíð so langa:
 á Götuskeggjar rópar hart,
 hann býður teim út at ganga.

 85.
 Oboðin maður ofta hann
 ikki longur etur;
 innann hallar vera tóktu
 Götuskeggjum betur.

 86.
 Götuskeggjar dyrnar steingja
 skorða hart ímóti;
 ikki makta Skúvoyingar
 inn í höll at bróta.

 87.
 Mælti Leivur Øssurssonur,
 so tók hann uppá:
 "Vær skulum eld í höllina leggja
 brúka gomul ráð."

 88.
 Kyndu eld móti ættini,
 so vindurinn blásti í bálið;
 roykur legðist á Götuskeggjar,
 teir gjordust so hvæsir á máli.

 89.
 Tórur mælti við Gutta tá:
 "Ei er at brenna inni,
 fyrr vil eg ganga mót Skúvoyingum
 og royna stálið stinna."

 90.
 Tórur fór har eldi frá,
 ætlar at bjarga lívi,
 Skúvoyingar stóðu honum ímót
 allir við drignum knívi.

 91.
 Tórur lági úr royki gekk,
 hann bíðar tá ikki longur;
 tað var Brandur Sigmundsson,
 ímóti honum gongur.

 92.
 Brandur var ungur á aldrinum;
 ei kunndi sveinur sær ráða,
 av Tórar svörði særdur varð
 og bana mundi fáa.

 93.
 Deyður fell tá Brandur ungi;
 Tórur sveininn vá;
 á skemri stund tveir sunnanmenn
 hann drap har báðar tá.

 94.
 Tórur ætlar í myrkrið út
 um víðan völl at fara;
 mötti honum Leivur Øssursson,
 högg teir nú ikki spara.

 95.
 Högga teir av megi har
 við so góðum treysti,
 so gellir svörð á hjálmunum,
 tað hoyrdist úti í Hesti.

 96.
 Tað var Leivur Øssursson
 snarur við megi í hendi;
 svörðið hvassa langt og breitt
 ígjögnum Tóra rendi.

 97.
 Tórur misti lív og ond,
 tað er frætt so víða;
 tá var Gutti komin framm
 í túnið út at stríða.

 98.
 Gutti legði mót Sigmundssoni,
 sínum svörði brá;
 knæsskelin á Steingrím unga
 eftir í túni lá.

 99.
 Knæsskelin av Steingrími
 eftir í túni lá,
 haltandi fór tann ungi maður
 Gutta reyða frá.

 100.
 Tá Leivur hevði Tóra felt,
 hann leyp við blóðgaðum knívi
 beint ímóti Gutta reyða,
 at taka hann av lívi.

 101.
 Höggast teir um eina stund,
 oddar í hjálmi gella,
 báðir har hvörn annann vilja
 deyðan til jarðar fella.

 102.
 Tað var Leivur Øssursson
 av illsku svörðið brá:
 hjálmprýtt hövur á Gutta kleyv
 sundur í lutir tvá.

 103.
 Vignir vóru tá Götuskeggjar,
 fáur var teirra javni;
 eftir hettar ikki hoyrdist
 Götuskeggja navnið.

 104.
 Leivur teir deyðu við sær tók
 og førdi suður um fjörð;
 gróvu teir niður á Skúvoynni
 sum innvígð var jörð.

 -- -- --

 105.
 Hettar frættist um oyjar skjótt,
 tað mongum tókti vandi;
 mest so kvíðaði Tróndur gamli,
 at ræðið fór úr landi.

 -- -- --

 106.
 Ei væntast gott fyri Føroyingar,
 tá ið aðrir stýra og ráða.
 Óklár ofta tíðindir vera
 úr hesum landi at fáa.

 107.
 Ringt er fyri almúgu,
 tá ið embætismaður er skarn,
 verri vorðið verður, tá
 ið kongur er eitt barn."

 -- -- --

 108.
 Tróndur í Götu gramdi seg,
 at lagnan so skyldi leiða,
 av sorg og sút yvir Føroyjalond
 hin gamli gubbi doyði.

 109.
 Tróndur doyði av sorg og sút
 og elli gav upp anda,
 ikki kemur tílíkur aftur,
 so leingi Føroyjar standa.

 110.
 Tróndur alskaði Føroyjaland
 í sína ævi alla;
 enda skal nú Götuskeggjar
 og rímuna lata falla.</blockquote>

{{DEFAULTSORT:Gøtuskeggjar}}

[[Kategori:Alfabetisk indeks]]
[[Kategori:Tekster på færøysk]]
[[Kategori:Færøyske kvad]]
[[Kategori:Jóannes Patursson]]

@@ Linje 19: / Linje 19: @@
-<blockquote>1.
+<blockquote>
 <br>Í Føroyjum búðu mennskir fyrr,
 <br>bæði sterkir og stórir,
@@ Linje 693: / Linje 694: @@
 <br>í sína ævi alla;
 <br>enda skal nú Götuskeggjar
-<br>og rímuna lata falla.</blockquote>
+<br>og rímuna lata falla.
 {{DEFAULTSORT:Gøtuskeggjar}}

Götuskeggjar - Revisjonshistorikk

JJ.Sandal på 24. des. 2013 kl. 15:07

Jesper på 23. des. 2013 kl. 19:19

Jesper: Götuskeggjar