I vesterveg - Irland - Revisjonshistorikk

Jesper: Tilbakestilte endringer av Jesper (brukerdiskusjon) til siste versjon av Knut

2021-12-01T17:02:57Z

Tilbakestilte endringer av Jesper (brukerdiskusjon) til siste versjon av Knut

Jesper på 1. des. 2021 kl. 17:02

2021-12-01T17:02:14Z

Knut på 1. des. 2021 kl. 11:40

2021-12-01T11:40:07Z

Knut på 1. des. 2021 kl. 10:59

2021-12-01T10:59:37Z

Vis endringer

Knut på 1. des. 2021 kl. 10:24

2021-12-01T10:24:05Z

Vis endringer

Knut på 29. nov. 2021 kl. 08:31

2021-11-29T08:31:54Z

Knut på 29. nov. 2021 kl. 08:30

2021-11-29T08:30:42Z

Knut: Ny side: {|class="toccolours" border="1" width="100%" cellpadding="4" style="border-collapse:collapse" |- style="background-color:#e9e9e9" !align="center" valign="top" width="40%" | '''Velg spr…

2021-11-29T08:30:14Z

Ny side: {|class="toccolours" border="1" width="100%" cellpadding="4" style="border-collapse:collapse" |- style="background-color:#e9e9e9" !align="center" valign="top" width="40%" | '''Velg spr…

Ny side

{|class="toccolours" border="1" width="100%" cellpadding="4" style="border-collapse:collapse"
|- style="background-color:#e9e9e9"
!align="center" valign="top" width="40%" | '''Velg språk''' !!align="center" valign="top" width="10%" | Norrønt !!align="center" valign="top" width="10%"| Islandsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Norsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Dansk !!align="center" valign="top" width="10%"| Svensk !!align="center" valign="top" width="10%"| Færøysk
|-
! Denne teksten finnes på følgende språk ► !! !! !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link=I vesterveg - Irland]] !! !!
|-
|}

[[Fil:Vestervegcover.png|thumb|100px|Hans Reynolds: I vesterveg, 1912.]]

<center>[[I vesterveg]]<br>

<big>'''Irland'''</big>

av '''[[Hans Reynolds biografi|Hans Reynolds]]'''</br>
''L. E. Tvedtes Forlag''<br>Oslo<br>1912</center>

TEKST UNDER ARBEID

----

==Fotnoter==

<references/>

[[Kategori:Alfabetisk indeks]]
[[Kategori:Tekster på norsk]]
[[Kategori:Hans Reynolds]]

← Eldre revisjon		Revisjonen fra 1. des. 2021 kl. 17:02
Linje 1:		Linje 1:
−		+	[[Fil:Irland1.png\|250px\|thumb\|Minnesmerket for o'Connell, Dublin.]]
−	~~{\|class="toccolours" border="1" width="100%" cellpadding="4" style="border-collapse:collapse"~~
−	~~\|- style="background-color:#e9e9e9"~~
−	!align="center" valign="top" width="40%" \| '''Velg språk''' !!align="center" valign="top" width="10%" \| Norrønt !!align="center" valign="top" width="10%"\| Islandsk !!align="center" valign="top" width="10%"\| Norsk !!align="center" valign="top" width="10%"\| Dansk !!align="center" valign="top" width="10%"\| Svensk !!align="center" valign="top" width="10%"\| Færøysk
−	\|-
−	~~! Denne teksten finnes på følgende språk ► !! !! !!~~ [[Fil:~~Norsk~~.~~gif\|32px\|link=I vesterveg - Irland]] !! !!~~
−	\|-
−	\|}
−
−	~~[[Fil:Vestervegcover.png~~\|thumb\|~~200px\|Hans Reynolds: I vesterveg~~, ~~1912~~.]]

@@ Linje 42: / Linje 42: @@
 Ein av deim, som hev mest vit paa det gamle irske maal, segjer, at les ein igjenom dei irske aarbøker fraa tidi 795 til 950, maa ein spyrja seg sjølv, um det finst eit kloster, eit vatn, eit fjell, ein dal, ein bekk paa Irland, der vikingarne ikkje hev vore, elder der ikkje større flokkar av deim hev slege sig ned for lenger hell kortare tid. Vikingarne hersette fyrst fjord og elv-oserne. Her laga dei seg faste lægrar, og seinare siglde dei med dei lette fartyi sine upp igjenom elvedragi til dei større sjøarne midt inne i landet. Det finst enno ei mengd med rundtaarn paa Irland, og det er ymse meiningar um deim. Dei er jamnast fraa 70 til 130 fot høge. Vogt trur, at dei kan vera bygd av baade irlendingar og nordmenner. Den danske forf. Worsaae meiner, at dei er bygd baade til klokketaarn ved kyrkjorne og dessutan til for svar for presteskapet, venteleg mest mot dei norske vikingar.
-[[Fil:Irland3.png|200px|thumb|Gamalt rundtaarn i Wicklow, Irland.]]Fyrste gongen, nordmennerne gjorde landgang paa Irland, var i 795, daa dei plundra og brende kyrkja paa Rechru (no Lambay), ei øy nordanfor Dublin-viki. Fraa sjøbyarne sine i Irland dreiv dei norske ein lønsam handel paa utlandet. Dublin (gamalnorsk ''Dyflinn'')<ref>uttala: Dyblin el. Døblin.</ref> vart grunnlagd av vikingarne umkr. 840. Dette er nordmennerne sitt namn paa byen; paa irsk heiter han Ath-Gliath (vidjevadet). Mot slutten av 900 og fyrstningi av aar 1000 var samhandelen millom Irland og Norig livleg og vanleg. Daa Haakon Jarl sende Thore Klaka avgarde for aa spæja ut Olav Trygvason, legg sogeskrivaren honom desse ord i munnen: "Thu skalt fara kaupferd i sumar, som nu er miog monnum tytt<ref>som mange no er vant med.</ref>), vestr til Dyflinar á Irland". Me høyrer i Eyrbyggjasaga um Thorod paa Orknøy (umkr. aar 1000), at han hadde sigld "kaupferds vestr til Irlands til Dyflinar". Det er nemnd, at ein "Dyflinarfar" aar 1000 kom inn til Snæfellsnes paa Island, med eit mannskap av "irskir menn ok sudreyskir en fair norrænir." Um ein islending, Gudleif Gudlaugson, heiter det paa lag samstundes, at han hadde "kaupferd vestr til Dyflinar". Dessutan høyrer me um den islandske kjøpmannen Hrafn Hlymreksfari (Ravn Limericksfarar). Det var helder ikkje liten samferdsel millom Normandi og Dublin i gamle dagar. Det stod ein blodug strid millom irlendingar og nordmenner ved Clontarf utanfor Dublin langfredag den 23. april 1014 - Brians-slaget. Dei slost fraa solrenning til solarglad. Etter denne striden gjekk det til-attrs med nordmennerne si magt. Men det norske herredømet paa Irland rauk fyrst i 1170. I det gamle irske maal finst det ymse ord, som er svært like elder lyder mesta eins med gamalnorsken. Mange av ordi gjeld skip og utreidsla til deim. Ord som leiding, viking, knarr (handelsskip), karve (eit slagskip), skuta, lyfting (attrdekket paa eit farty), tjeld, tofta, tilja, sess, styresmann hev dei teke upp i irsken fraa norsk. Det norske vindauga heiter paa irsk: ''fuindeog, mark: mare, penningr: pingind, brok (buksa): brocc''. Ei mengd med nordiske laanord i irsken syner, at den nordrlendske kulturen var mykje betre enn den irske med umsyn paa det lekamlege, segjer prof. A. Bugge. Dei minnest Magnus berrføtt den dag idag i Irland<ref>Magnus fall i 1103 ved eit strandhogg i Ulster (Aust-Irland).</ref>. Paa fleire kantar der burte brukar bønderne dette ordlaget um ein mann, som fer sjøvegen: "Han fer vegen aat Manus" (''bóthar Manuis''). Og i irske dikt fraa det 17de hundradaaret fortel dei um Magnus Norigs konge "elder Bergens konge", som dei og kallar honom.
+[[Fil:Irland3.png|250px|thumb|Gamalt rundtaarn i Wicklow, Irland.]]Fyrste gongen, nordmennerne gjorde landgang paa Irland, var i 795, daa dei plundra og brende kyrkja paa Rechru (no Lambay), ei øy nordanfor Dublin-viki. Fraa sjøbyarne sine i Irland dreiv dei norske ein lønsam handel paa utlandet. Dublin (gamalnorsk ''Dyflinn'')<ref>uttala: Dyblin el. Døblin.</ref> vart grunnlagd av vikingarne umkr. 840. Dette er nordmennerne sitt namn paa byen; paa irsk heiter han Ath-Gliath (vidjevadet). Mot slutten av 900 og fyrstningi av aar 1000 var samhandelen millom Irland og Norig livleg og vanleg. Daa Haakon Jarl sende Thore Klaka avgarde for aa spæja ut Olav Trygvason, legg sogeskrivaren honom desse ord i munnen: "Thu skalt fara kaupferd i sumar, som nu er miog monnum tytt<ref>som mange no er vant med.</ref>), vestr til Dyflinar á Irland". Me høyrer i Eyrbyggjasaga um Thorod paa Orknøy (umkr. aar 1000), at han hadde sigld "kaupferds vestr til Irlands til Dyflinar". Det er nemnd, at ein "Dyflinarfar" aar 1000 kom inn til Snæfellsnes paa Island, med eit mannskap av "irskir menn ok sudreyskir en fair norrænir." Um ein islending, Gudleif Gudlaugson, heiter det paa lag samstundes, at han hadde "kaupferd vestr til Dyflinar". Dessutan høyrer me um den islandske kjøpmannen Hrafn Hlymreksfari (Ravn Limericksfarar). Det var helder ikkje liten samferdsel millom Normandi og Dublin i gamle dagar. Det stod ein blodug strid millom irlendingar og nordmenner ved Clontarf utanfor Dublin langfredag den 23. april 1014 - Brians-slaget. Dei slost fraa solrenning til solarglad. Etter denne striden gjekk det til-attrs med nordmennerne si magt. Men det norske herredømet paa Irland rauk fyrst i 1170. I det gamle irske maal finst det ymse ord, som er svært like elder lyder mesta eins med gamalnorsken. Mange av ordi gjeld skip og utreidsla til deim. Ord som leiding, viking, knarr (handelsskip), karve (eit slagskip), skuta, lyfting (attrdekket paa eit farty), tjeld, tofta, tilja, sess, styresmann hev dei teke upp i irsken fraa norsk. Det norske vindauga heiter paa irsk: ''fuindeog, mark: mare, penningr: pingind, brok (buksa): brocc''. Ei mengd med nordiske laanord i irsken syner, at den nordrlendske kulturen var mykje betre enn den irske med umsyn paa det lekamlege, segjer prof. A. Bugge. Dei minnest Magnus berrføtt den dag idag i Irland<ref>Magnus fall i 1103 ved eit strandhogg i Ulster (Aust-Irland).</ref>. Paa fleire kantar der burte brukar bønderne dette ordlaget um ein mann, som fer sjøvegen: "Han fer vegen aat Manus" (''bóthar Manuis''). Og i irske dikt fraa det 17de hundradaaret fortel dei um Magnus Norigs konge "elder Bergens konge", som dei og kallar honom.
 Av stadnamn paa Irland fraa den norske tidi hev me Lambey Island, Dalkey, Irlands Eye (Irlandsøy), Carlingford (Kerlingafjørðr, Kjerringfjorden), Waterford (Vedrafjørðr), Limerick (av dei norske nemnd Hlymrek), Helvick, Wicklow (Viklo, i gamle skriv ogso Wikingelo), Arklow (Orklo), Laxweir, Leixlip (Laxhlaup), Dursey (Thorsey?) med kalf, Holland (Haugland) o. fl. Den britske forf. Moore segjer, at han trur, det irske Holland kjem seg ifraa det norske Haugland (Houlland paa Shetland). Copeland Islands, paa nordaustkysten, fyrr Kaupmannaeyjar, var truleg ein samlingsstad for nordiske kjøpmannsskip. Ein part av Dublin kallar dei enno for Oxmantown (fyrr Ostman'stown) til minne um austmennerne elder dei norske nybyggjarar. I byen Waterford stend det eit rundt taarn, som dei segjer er sett upp av ein kong Ragnvald i 1003. Dei kallar det enno for "Reginalds Tower" (Ragnvaldstaarnet).
@@ Linje 62: / Linje 62: @@
 Det største norske kongedøme paa Irland var det, som Olav Kvite grunna midt i det 9de aarhundradaaret. Han var av same ætti som Harald haarfagre. Son til Olav Kvite heitte Thorstein Raude. Aud, mor hans, var dotter til Ketil Flatnef i Sogn. Daa kong Olav døydde, flutte Thorstein til Suderøyarne med mor si, og der vart han ein stor hovding. Han skipa ogso eit kongedøme i Skottland. Dei norske kongar i Irland stod aldri under kongarne i Norig. Norske kjøpmenner og vikingar var jamt ved det norske hoff i Dublin, og det stend, at i det 10de og 11te hundradaaret var tvo islandske skaldar, Thorgils Orraskald og Gunnlaug Ormstunga, gjestar der og moroa dei norske kjemporne med sine heimlege kvæde. Olav Trygvason var ogso i Dublin ei tid hjaa den norske konge Olav Kvaran. Daa Eirik jarl styrde i Norig, var Sigtrygg Silkeskjegg konge yver dei norske i Dublin, Vedrafjøiðr og Hlymrek. Ein sogeskrivar segjer, at det ser ut for det, at nordmennerne var betre enn irlendingarne til aa umskansa byar. Dei norske budde i ein part av Dublin; dei bygde ein mur og grov ei grav i kring um, so dei kunde verja seg mot dei innfødde.
-[[Fil:Irland1.png|200px|thumb|Minnesmerket for o'Connell, Dublin.]]Det mest storlagde av alle minnesmerke i Dublin er det runde taarnet i gamall stil, som dei hev sett yver den irske fridomsmannen o'Connell si grav paa Glasnevin kyrkjegard. Det er paa lag 160 fot høgt og so grannt, at det mesta likjest ei stødug fabrikpipa, naar ein ser det paa avstand.
+[[Fil:Irland1.png|250px|thumb|Minnesmerket for o'Connell, Dublin.]]Det mest storlagde av alle minnesmerke i Dublin er det runde taarnet i gamall stil, som dei hev sett yver den irske fridomsmannen o'Connell si grav paa Glasnevin kyrkjegard. Det er paa lag 160 fot høgt og so grannt, at det mesta likjest ei stødug fabrikpipa, naar ein ser det paa avstand.
 Den væne kyrkjegarden yrar av prydlege tre og det rikaste blomster-flor, og her er dei fleste irske stormenner gravlagde. Paa denne kanten av byen er ogso den velkjende Clontarf-sletta, der Sigurd jarl av Orknøyarne fall. Paa eit hus tett attmed sletta saag eg eit stort bilæte av den irske kongen Brian Boru; han vart drepen i slaget der i 1014 av ein norsk viking fraa Man med namnet Brodir.

← Eldre revisjon		Revisjonen fra 29. nov. 2021 kl. 08:31
Linje 8:		Linje 8:
	\|}		\|}

−	[[Fil:Vestervegcover.png\|thumb\|~~100px~~\|Hans Reynolds: I vesterveg, 1912.]]	+	[[Fil:Vestervegcover.png\|thumb\|200px\|Hans Reynolds: I vesterveg, 1912.]]

← Eldre revisjon		Revisjonen fra 29. nov. 2021 kl. 08:30
Linje 1:		Linje 1:
		+
	{\|class="toccolours" border="1" width="100%" cellpadding="4" style="border-collapse:collapse"		{\|class="toccolours" border="1" width="100%" cellpadding="4" style="border-collapse:collapse"
	\|- style="background-color:#e9e9e9"		\|- style="background-color:#e9e9e9"