Prologus (FJ 1900) - Revisjonshistorikk

August på 15. mai 2021 kl. 07:38

2021-05-15T07:38:35Z

August på 15. mai 2021 kl. 07:00

2021-05-15T07:00:49Z

August: Prologus (FJ 1900)

2021-05-14T16:27:39Z

Prologus (FJ 1900)

Ny side

{| class="toccolours" border="1" width="100%" cellpadding="4" style="border-collapse:collapse"
|- style="background-color:#e9e9e9"
!align="center" valign="top" width="40%" | '''Velg språk''' !!align="center" valign="top" width="10%" | Norrønt !!align="center" valign="top" width="10%"| Islandsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Norsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Dansk !!align="center" valign="top" width="10%"| Svensk !!align="center" valign="top" width="10%"| Færøysk
|-
! Denne teksten finnes på følgende språk ► !! [[Fil:Original.gif|32px|link=Prologus (Heimskringla)]] !! !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link=Fortale av Snorre Sturlason]] !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Snorres fortale (Heimskringla)]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Prologus (Norges konungasagor)]] !!
|-
! !! [[Fil:Original.gif|32px|link=Prologus (FJ)]] !! !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link=Snorre Sturlasøns fortale]] !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Snorre Sturlesøns Fortale]] !! !!
|-
! !! [[Fil:Original.gif|32px|link=Prologus (FJ 1900)]] !! !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link=Snorre Sturlesons fortale]] !! !! !!
|-
! !! [[Fil:Original.gif|32px|link=Prologus (Codex Frisianus)]] !! !! !! !! !!
|-
|}

<div class="toccolours"><center>Noen spesialtegn vises ikke på iPhone/iPad.</center></div>

<center><big>'''[[Finnur Jónsson: Heimskringla I-IV|Heimskringla I-IV]]'''</big>

<big><big>'''Prologus'''</big></big></center>

----
''Denne fortale findes ikke i'' Kringla; ''derimod i'' Jöfraskinna (''38''), Sp, Frísbók ''og'' AM 308 qv, ''men både i'' Jöfraskinna (''37''), Kringla (''35'') og Stockh. 18 ''er den senere tilskrevet, men den er her kun en afskrift middelbart eller umiddelbart efter 38. Desuden findes fortalen i forskellige håndskrifter af Olaf d. helliges saga (udg. 1853 og i Fms. IV- V), nemlig: Stockh. 2, 4o,'' Bergsbók, AM 325 V, 40 (''forkortet''), 325 VI, ''73 fol. (papir); en oversættelse efter'' Frísb. - ''frit behandlet og, mod slutningen, stærkt forkortet - findes i L. Hanssöns oversættelse'' (AM 93) ''samt foran P. Claussöns oversættelse af Hkr., aftrykt af Storm i Arkiv f. n. fil. I 54-6. Som fortalen foreligger i den særskilte Olafssaga (1853) og den dertil hørende række af håndskrifter, kan den ikke betragtes som en fortale til'' Heimskringla, ''men kun til Olafssagaen; jeg er for det meste aldeles enig med G. A. Gjessing, når han (i Kongesagaens fremvæxt) hævder, at fortalen i Olavss. er omredigeret, forandret og forøget af'' Heimskringlas ''fortale, i overensstemmelse med den brug, som Snorre vilde göre af den som fortale til hans særskilte udgave af Olafssagaen. I det følgende vil vi altså kun undtagelsesvis anføre læsemåder fra de nævnte hdskrr. af Olafssaga; særlig skal det bemærkes, at som fortalen foreligger i'' AM 73, ''er den ofte vilkårlig ændret m. h. t. enkelte udtryk og vendinger; de derved opståede læsemåder er det unødvendigt her at fremhæve. Prologen i Peringskiolds udgave er omtrent ordret overensstemmende med 37. Til slutning bemærkes, at stykket om Are findes afskrevet efter'' Frísb, ''med tilföjede varianter fra'' Jöfrask., ''af Arne Magnusson i hans samlinger af oplysninger om Are frode'' AM 364, 4o.

----

'''KONUNGA SǪGUR ERU HÉR RITAÐER'''

'''Prologus'''<ref>Prologvs ''F (og 93);'' Konunga sogr ero her ritaðar ''J2, Sp, J1, 18 (vistnok at betragte som en fællesoverskrift for hele værket og ikke for fortalen alene).''</ref>

[[Bilde:Snorre Sturlason Christian Krohg.jpg|thumb|right|350px|<center>Christian Krohg:<br>'''Snorre Sturlason'''</center>]]Í<ref>A ''F (93).''</ref> [bók þessi<ref>[þessi bók ''93.''</ref> lét ek ríta fornar<ref>''ul. K.''</ref> frásagnir um hǫfðingja þá, er riki hafa haft á Norðrlǫndum ok á danska tungu [hafa mælt<ref>[''ul. F.''</ref>, svá<ref>''ul. J1, 18.''</ref> sem ek hefi heyrt fróða menn segja, svá ok nǫkkurar kynkvíslir<ref>kynslóð''ir F.''</ref> þeira, eptír því, sem mér hefir kent verit, sumt þat er finnsk í langfeðga-tali, því<ref>þar ''F.''</ref> er konungar<ref>''herefter har F:'' eða-menn</ref> hafa rakit kyn sitt eða aðrir stórættaðir menn, en sumt er ritit<ref>ritat ''alle hdskrr.''</ref> eptir fornum<ref>''herefter tf. F:'' f''ra''savgnu''m'' e''ða''</ref> kvæðum eða sǫguljóðum, er menn hafa haft til skemtanar sér, [en þó at<ref>[þott ''F.''</ref> vér vitim<ref>uitum ''Sp;'' witom ''J1.''</ref> eigi<ref>æi ''J2, Sp.''</ref> sannyndi<ref>saɴendi ''J1.''</ref> á því, þá vitum<ref>vito ''F.''</ref> vér dœmi til þess<ref>''ul. F.''</ref>, at gamlir frœðimenn hafa<ref>hafi ''F.''</ref> slíkt fyrir satt haft. Þjóðólfr [inn fróði<ref>[''ul. F; et sådant epitet er imidlertid netop her på sin plads og er sikkert sat (af Snorre) med velberåd hu.''</ref> ór Hvini<ref>Hvin ''J1, 18. Sp.''</ref> var skáld Haraldz<ref>k''onvng''s ''tf. F.''</ref> ins hárfagra; hann orti ok<ref>''ul. F og tf.:'' kvø̨ði ''og ul. så'' kvæði ''i l. 11.''</ref> um Rǫgnvald konung heiðum-hæra<ref>-hæʀa ''J2,'' -hærra ''J1, Sp;'' -hǽra ''18;'' hǿ̨ra ''F.''</ref> kvæði<ref>''se l. 10. anm.''</ref> [þat, er kallat er<ref>[þ''at'' e''r'' kall''at ''F. jfr anm. l. 10.''</ref> Ynglingatal. Rǫgnvaldr var sonr<ref>son ''F, J2, J1, Sp, K, 18.''</ref> Ólafs Geirstaða-álfs, bróður Hálfdanar svarta. Í því<ref>þ''es''so ''F.''</ref> kvæði eru nefndir<ref>nemndir ''F.''</ref> xxx. langfeðga<ref>langfeðgar ''J1, 18 (det foranstående tal altså at læse'' þrjátíu, ''nýisl.).''</ref> hans ok sagt frá dauða hvers þeira ok legstað. Fjǫlnir var<ref>er ''F.''</ref> sá nefndr, er [sonr<ref>son ''K, 18, Sp, J1;'' s. ''J2.''</ref> var<ref>[var son ''F.''</ref> Yngvifreys, þess er Svíar hafa blótat lengi<ref>''ul. F.''</ref> síðan; af hans nafni<ref>''alle undt. J2, der har'' ætt</ref> eru [Ynglingar kallaðir<ref>[siðan kallað''ir'' Yngling''ar F.''</ref>. Eyvindr skáldaspillir talði ok langfeðga Hákonar jarls ins ríka<ref>rikia ''K, 18, Sp.''</ref> í kvæði því, er Haleygjatal<ref>''ul. F ved linjeskifte.''</ref> heitir, er ort var um<ref>''ul. F.''</ref> Hákon. Sæmingr<ref>sǫmingr ''J2, J1;'' sỏmingr ''Sp,''' sø̨mingr ''F.''</ref> er þar<ref>''ul. F.''</ref> nefndr sonr<ref>son ''F, K, Sp, 18, J1;'' s. ''J2.''</ref> Yngvifreys<ref>Yngvifreyrs ''F'' (''ur. i udg.'').</ref>; sagt er [þar ok<ref>[''ok'' þ''ar F.''</ref> frá dauða hvers þeira ok haugstað. Eptir Þjóðólfs sǫgn<ref>sꜹgo ''J1, 18;'' (''undt. i 18:'' ſaugn).</ref> er fyrst ritin<ref>''sål. F'' (rítín); rituð ''de øvrige.''</ref> æfi Ynglinga ok þar við aukit eptir sǫgn<ref>sꜹgo ''J1, 18;'' (undt. i 18:'' ſaugn).</ref> fróðra manna. In fyrsta ǫld er kǫlluð<ref>''ul. Sp.''</ref> bruna-ǫld: þá skyldi brenna alla dauða menn ok reisa eptir bautasteina, en síðan er Freyr hafði heygðr verit at Upsǫlum, þá gerðu margir hǫfðingjar eigi<ref>ei ''J2.''</ref> síðr hauga en bautasteina til minningar eptir<ref>v''m F.''</ref> frændr sína, en síðan er Danr inn mikilláti, Dana-konungr, lét sér haug gera ok bauð [sik þangat bera<ref>[at b''er''a síg þan''n''ig ''F.''</ref> dauðan með konungs-skruði ok her<ref>hans ''Sp. (ur.)''</ref>búnaði ok hest hans með<ref>við ollu ''F.''</ref> sǫðulreiði<ref>sǫðulræði ''J1 (sål. også P.), 18.''</ref> ok mikit fé annat, [en<ref>''ok F.''</ref> hans ættmenn gerðu margir svá síðan<ref>[''sål. - anomali - alle hdskrr. for:'' síðan gerðu margir hans ættmenn svá</ref>, ok hófsk þá<ref>''sål. J1,'' þvi ''308, K;'' þar ''F, 18, J2, Sp.''</ref> haugs-ǫld þar<ref>''ul. F.''</ref> í Danmǫrku<ref>Danmork ''F.''</ref>, en lengi síðan helzk bruna-ǫld með Svíum ok Norðmǫnnum. En er Haraldr inn hárfagri var konungr í Nóregi, þá byggðisk Ísland. Með Haraldi<ref>hanom ''308;'' k''onvng''i ''tf. F.''</ref> váru skáld ok kunna<ref>kunnu ''Sp.''</ref> menn enn kvæði þeira ok allra konunga kvæði, þeira er síðan hafa verit at<ref>i ''F.''</ref> Nóregi, ok tǫkum<ref>toku''m J2;'' toko''m F;'' taukum ''K, Sp;'' tꜹcom ''J1;'' tǫkum ''18, der er ingen tvivl om, at der ikke bör læses:'' tókum</ref> vér þar mest dœmi af [því, er<ref>[þ''at'' e''r F.''</ref> sagt er í þeim kvæðum, er kveðin váru fyrir sjálfum<ref>siolfum ''Sp.''</ref> hǫfðingjunum<ref>hǫfðingum ''308;'' hofðingio''m F.''</ref> eða<ref>ok ''308.''</ref> sonum þeira; tǫkum vér þat alt fyrir satt<ref>sagt ''Sp (ur)''.</ref>, er í þeim kvæðum finnsk um ferðir þeira eða orrostur; en þat er háttr skálda, at lofa þann mest, er þá eru þeir fyrir, en engi<ref>''sål. alle, dog skrives ordet'' æͥ ''i J2 (sædvanl.'' = eigi), æigi ''Sp.''</ref> myndi þat<ref>þº ''Sp.''</ref> þora<ref>g''er''a ''F.''</ref>, at segja sjálfum honum þau verk hans<ref>''ul. 308.''</ref>, er allir þeir, er heyrði, vissi, at hégómi væri ok skrǫk<ref>scrꜹc ''J2,'' scrꜹk ''J1;'' skrꜹk ''F;'' skrauk ''K, 308 (sikkert intet'' = skrøk)</ref>, ok svá sjálfr hann; þat væri þá háð, en eigi lof.

'''Frá Ara presti inum fróða'''<ref>''Overskriften findes kun i J2, Sp, J1; i 18 findes den tilskrevet i margen.''</ref>

Ari prestr inn fróði Þorgilsson Gellissonar ritaði fyrstr<ref>fyrst ''F.''</ref> manna hér á landi at norrœnu<ref>noʀænu ''J2;'' norø̨no ''F'' (norøno ''St. 2 qv.,'' norenv ''325 V'').</ref> máli frœði bæði forna ok nýja; ritaði<ref>''ok'' ritaði ''F.''</ref> hann mest<ref>fyst ''St. 2, 325 V.''</ref> í upphafi<ref>uphaf ''Sp.'' (uphafit ''J1).''</ref> sinnar bókar frá<ref>''sål. F'' (f''ra), St. 2 og kap.fortegnelsen i Ísl.b.;'' um ''J2, J1, K, 308, 18, Sp.''</ref> Íslandz byggð ok laga-setning, síðan frá lǫgsǫgumǫnnum, hversu<ref>hvessu ''K efter AM, Sp.''</ref> lengi hverr hafði sagt<ref>''i F er der først skr.'' haꝼt, ''men den første streg i'' h ''er af skriveren selv rettet til'' ſ ''og den sidste del deraf underpunkteret; ved'' ꝼ ''er noget rettet (forsøgt omgjort til'' c ''el.'' k), ''Fs læsemåde er således utvivlsomt'' sagt</ref>, ok hafði [þat áratal fyrst<ref>[fyrst ara tal ''F.''</ref> til þess, er kristni kom á Ísland, en síðan alt til sinna daga; hann tók þar ok<ref>''ul. F (og 325 V).''</ref> við mǫrg ǫnnur dœmi bæði konunga-æfi í Nóregi [ok Danmǫrk<ref>[ok í D. ''J1, 18, Sp.''</ref> ok svá í<ref>a ''F.''</ref> Englandi, eða enn stórtíðendi, er gǫrzk hǫfðu hér [í landi<ref>[a isl''an''di ''F.''</ref>, ok þykki<ref>þikk''ir F.''</ref> mér<ref>''sål. J2, Sp, J1, K, sml.'' megh ''93'' (oss ''73 og St. 2.);'' morgv''m'' vitrv''m'' m''onnv''m ''F.''</ref> hans sǫgn ǫll merkiligust<ref>m''er''kilig ''F'' (merckeligiste ''93'')</ref>; var hann forvitri<ref>for ''er udraderet i 18.''</ref> ok svá<ref>þo ''F.''</ref> gamall, at<ref>s''va'' at ''F.''</ref> hann var fœddr næsta vetr eptir fall Haraldz<ref>k''onvng''s ''tf. F (ligeledes 73, 325 V).''</ref> Sigurðarsonar. Hann ritaði, sem hann sjálfr segir, æfi Nóregs-konunga eptir sǫgu Oddz Kolssonar, Hallzsonar af Siðu, en Oddr nam at Þorgeiri afráðskoll, þeim manni, er vitr var ok svá gamall, at hann bjó þá [í Niðarnesi<ref>[''sål. F, St. 2 (sml.'' i uik''ar'' nesi ''325 V''); und''ir'' nese ''J2'' (unndir næsi ''AM''); ''samme læsemåde i J1, K, 308, 18, Sp.''</ref>, er Hákon jarl inn ríki var drepinn. Í þeim sama stað lét Óláfr konungr<ref>''ul. F.''</ref> Tryggvason efna til kaupvangs<ref>''sål. J2, J1, Sp, K, (308);'' kꜹpangs ''F.''</ref>, þar<ref>þess ''J1.''</ref> sem nú er. Ari prestr<ref>þorɢ''ils'' .s. ''tf. F.''</ref> kom .vii. vetra gamall í Haukaðal til Hallz Þórarinssonar ok var þar xiiii.<ref>xv ''F.''</ref> vetr. Hallr var maðr<ref>''ul. F.''</ref> stórvitr<ref>storvitugur ''J1.''</ref> ok minnigr. Hann munði<ref>''sål. St. 2;'' mundi ''de øvrr.''</ref> þat, er Þangbrandr prestr<ref>''ul. F.''</ref> skírði hann þrévetran; þat var vetri fyrr, en kristni væri<ref>v''ar F;'' var ''J1 og St. 2.'' uari ''Sp'' (= væri).</ref> í<ref>''ul. J1, 308, 18 og skr. følgelig:'' lǫgtekin</ref> lǫg tekin á<ref>h''er'' a ''F.''</ref> Íslandi. Ari<ref>prestr ''tf. Sp, J1, 18 og AM.''</ref> var xii. vetra gamall, þá er Ísleifr byskup andaðisk. Hallr fór milli landa ok hafði félag Óláfs konungs ins helga ok fekk af því [upreist mikla<ref>[mikla vpp reíst ''F;'' up ''Sp, de andre hdskrr. skr.'' -pp- </ref>, var honum því<ref>af þ''vi F'' (þi ''J2, AM'').</ref> kunnigt [um ríki<ref>[k''onvn''gr''i''k''i'' ''F. (sml.'' um konungriki ''St. 2'').</ref> hans. En þá<ref>''ul. F.''</ref> er Ísleifr byskup andaðisk, var liðit frá falli Óláfs konungs Tryggvasonar nær lxxx. vetra. Hallr andaðisk ix. vetrum síðarr, en Ísleifr byskup; þá var Hallr at vetra-tali nírœðr ok [iiii. vetra<ref>[''sål. F'' (ɔ: vett''ra''), ''308;'' vetr ''J2, J1, Sp, K.''</ref>; [hann hafði gǫrt<ref>g''er''t ''F;'' gort ''St. 2.''</ref> bú í Haukad al þrítøgr<ref>þritvgr ''F,'' (xxx. ''St. 2''), þ''ri'' togr ''73;'' þritogr ''325 V.''</ref> ok bjó þar lx. ok iiii. vetr<ref>[''optaget efter F og St. 2, mgl. i de øvrr. hdskrr.; der kan næppe være tvivl om, at denne sætning hører til Hkr.-fortalen; ellers måtte man antage, at F havde fået den fra fort. til Olafssagaen; men den passer ikke bedre der end i en Hkr.-fort.; udeladelsen stammer sikkert fra en afskriver, der sprang fra'' vetra ''til'' vetr; vetr ''i J2, J1, Sp, K (se anm. til foreg. s. l. 20) betragter jeg som det sidste ord i den udeladte sætning; (i virkeligheden mangler der altså i disse 4 hdskrr.:'' vetra; hann -iiii). ''Herved bliver det fuldkommen sikkert, at sætningen hører til Hkr.-fort.'' vetr ''har St. 2 og 325 V. medens F urigt. har'' vett''ra''.</ref>; svá ritaði Ari<ref>p''re''str ''tf. F.''</ref>. Teitr, sonr<ref>s. ''el.'' son ''hdskrr.''</ref> Ísleifs byskups, var með Halli í Haukaðal at fóstri ok bjó þar síðan. Hann lærði Ara prest ok [marga frœði sagði hann honum<ref>[sagði hono''m'' m''ar''ga frø̨ði ''F.''</ref>, þá er Ari<ref>p''re''str ''tf. F.''</ref> ritaði síðan. Ari nam ok marga frœði at Þuríði, dóttur Snorra goða; hon var spǫk at viti; hon munði Snorra, fǫður<ref>feðr ''F, 18.''</ref> sinn, en hann var þá nær hálf-fertøgr<ref>halfertogr ''F;'' halfertugr ''AM, Sp;'' halfertygr ''K, 18; sml.'' halfertogr ''St. 2.''</ref>, er kristni kom á Ísland, en andaðisk einum vetri eptir fall Óláfs konungs ins helga. Þat<ref>þ''vi'' F.''</ref> var eigi undarligt, at Ari<ref>p''re''str ''tf. F.''</ref> væri sannfróðr at fornum tíðendum bæði hér ok útan landz, at hann [hafði numit at gǫmlum mǫnnum ok vitrum, en<ref>[''ul. F.''</ref> var sjálfr námgjarn<ref>''ok'' vitr ''tf. F.''</ref> ok minnigr<ref>en''n'' hafði nvmit at gomlu''m'' m''onnv''m froðo''m tf. F; sml. anm. til l. 11-12.''</ref>, en kvæðin þykkja<ref>''skrevet'' þil-cia ''i 18 (cfr.'' þiltia ''Sp.'').</ref> mér sízt ór stað fœrð, ef þau eru rétt kveðin ok skynsamliga<ref>rꜹksmaliga ''F.''</ref> upp tekin.

''Med hensyn til denne fortales bemærkninger om Are frode sammenligne man Ares egne udtalelser i Íslendingabók, særlig kap. 1 og 9.''

----

'''Noter:'''

<references />

[[Kategori:Alfabetisk indeks]]
[[Kategori:Tekster på norrønt]]
[[Kategori:Kongesagaer]]
[[Kategori:Snorri Sturluson]]
[[Kategori:Finnur Jónsson]]

← Eldre revisjon		Revisjonen fra 15. mai 2021 kl. 07:38
Linje 35:		Linje 35:


−	[[Bilde:Snorre Sturlason Christian Krohg.jpg\|thumb\|right\|350px\|<center>Christian Krohg:<br>'''Snorre Sturlason'''</center>]]Í<ref>A ''F (93).''</ref> [bók þessi<ref>[þessi bók ''93.''</ref> lét ek ríta fornar<ref>''ul. K.''</ref> frásagnir um hǫfðingja þá, er riki hafa haft á Norðrlǫndum ok á danska tungu [hafa mælt<ref>[''ul. F.''</ref>, svá<ref>''ul. J1, 18.''</ref> sem ek hefi heyrt fróða menn segja, svá ok nǫkkurar kynkvíslir<ref>kynslóð''ir F.''</ref> þeira, eptír því, sem mér hefir kent verit, sumt þat er finnsk í langfeðga-tali, því<ref>þar ''F.''</ref> er konungar<ref>''herefter har F:'' eða-menn</ref> hafa rakit kyn sitt eða aðrir stórættaðir menn, en sumt er ritit<ref>ritat ''alle hdskrr.''</ref> eptir fornum<ref>''herefter tf. F:'' f''ra''savgnu''m'' e''ða''</ref> kvæðum eða sǫguljóðum, er menn hafa haft til skemtanar sér, [en þó at<ref>[þott ''F.''</ref> vér vitim<ref>uitum ''Sp;'' witom ''J1.''</ref> eigi<ref>æi ''J2, Sp.''</ref> sannyndi<ref>saɴendi ''J1.''</ref> á því, þá vitum<ref>vito ''F.''</ref> vér dœmi til þess<ref>''ul. F.''</ref>, at gamlir frœðimenn hafa<ref>hafi ''F.''</ref> slíkt fyrir satt haft. Þjóðólfr [inn fróði<ref>[''ul. F; et sådant epitet er imidlertid netop her på sin plads og er sikkert sat (af Snorre) med velberåd hu.''</ref> ór Hvini<ref>Hvin ''J1, 18. Sp.''</ref> var skáld Haraldz<ref>k''onvng''s ''tf. F.''</ref> ins hárfagra; hann orti ok<ref>''ul. F og tf.:'' kvø̨ði ''og ul. så'' kvæði ''i l. 11.''</ref> um Rǫgnvald konung heiðum-hæra<ref>-hæʀa ''J2,'' -hærra ''J1, Sp;'' -hǽra ''18;'' hǿ̨ra ''F.''</ref> kvæði<ref>''se l. 10. anm.''</ref> [þat, er kallat er<ref>[þ''at'' e''r'' kall''at ''F. jfr anm. l. 10.''</ref> Ynglingatal. Rǫgnvaldr var sonr<ref>son ''F, J2, J1, Sp, K, 18.''</ref> Ólafs Geirstaða-álfs, bróður Hálfdanar svarta. Í því<ref>þ''es''so ''F.''</ref> kvæði eru nefndir<ref>nemndir ''F.''</ref> xxx. langfeðga<ref>langfeðgar ''J1, 18 (det foranstående tal altså at læse'' þrjátíu, ''nýisl.).''</ref> hans ok sagt frá dauða hvers þeira ok legstað. Fjǫlnir var<ref>er ''F.''</ref> sá nefndr, er [sonr<ref>son ''K, 18, Sp, J1;'' s. ''J2.''</ref> var<ref>[var son ''F.''</ref> Yngvifreys, þess er Svíar hafa blótat lengi<ref>''ul. F.''</ref> síðan; af hans nafni<ref>''alle undt. J2, der har'' ætt</ref> eru [Ynglingar kallaðir<ref>[siðan kallað''ir'' Yngling''ar F.''</ref>. Eyvindr skáldaspillir talði ok langfeðga Hákonar jarls ins ríka<ref>rikia ''K, 18, Sp.''</ref> í kvæði því, er Haleygjatal<ref>''ul. F ved linjeskifte.''</ref> heitir, er ort var um<ref>''ul. F.''</ref> Hákon. Sæmingr<ref>sǫmingr ''J2, J1;'' sỏmingr ''Sp,''' sø̨mingr ''F.''</ref> er þar<ref>''ul. F.''</ref> nefndr sonr<ref>son ''F, K, Sp, 18, J1;'' s. ''J2.''</ref> Yngvifreys<ref>Yngvifreyrs ''F'' (''ur. i udg.'').</ref>; sagt er [þar ok<ref>[''ok'' þ''ar F.''</ref> frá dauða hvers þeira ok haugstað. Eptir Þjóðólfs sǫgn<ref>sꜹgo ''J1, 18;'' (''undt. i 18:'' ſaugn).</ref> er fyrst ritin<ref>''sål. F'' (rítín); rituð ''de øvrige.''</ref> æfi Ynglinga ok þar við aukit eptir sǫgn<ref>sꜹgo ''J1, 18;'' (undt. i 18:'' ſaugn).</ref> fróðra manna. In fyrsta ǫld er kǫlluð<ref>''ul. Sp.''</ref> bruna-ǫld: þá skyldi brenna alla dauða menn ok reisa eptir bautasteina, en síðan er Freyr hafði heygðr verit at Upsǫlum, þá gerðu margir hǫfðingjar eigi<ref>ei ''J2.''</ref> síðr hauga en bautasteina til minningar eptir<ref>v''m F.''</ref> frændr sína, en síðan er Danr inn mikilláti, Dana-konungr, lét sér haug gera ok bauð [sik þangat bera<ref>[at b''er''a síg þan''n''ig ''F.''</ref> dauðan með konungs-skruði ok her<ref>hans ''Sp. (ur.)''</ref>búnaði ok hest hans með<ref>við ollu ''F.''</ref> sǫðulreiði<ref>sǫðulræði ''J1 (sål. også P.), 18.''</ref> ok mikit fé annat, [en<ref>''ok F.''</ref> hans ættmenn gerðu margir svá síðan<ref>[''sål. - anomali - alle hdskrr. for:'' síðan gerðu margir hans ættmenn svá</ref>, ok hófsk þá<ref>''sål. J1,'' þvi ''308, K;'' þar ''F, 18, J2, Sp.''</ref> haugs-ǫld þar<ref>''ul. F.''</ref> í Danmǫrku<ref>Danmork ''F.''</ref>, en lengi síðan helzk bruna-ǫld með Svíum ok Norðmǫnnum. En er Haraldr inn hárfagri var konungr í Nóregi, þá byggðisk Ísland. Með Haraldi<ref>hanom ''308;'' k''onvng''i ''tf. F.''</ref> váru skáld ok kunna<ref>kunnu ''Sp.''</ref> menn enn kvæði þeira ok allra konunga kvæði, þeira er síðan hafa verit at<ref>i ''F.''</ref> Nóregi, ok tǫkum<ref>toku''m J2;'' toko''m F;'' taukum ''K, Sp;'' tꜹcom ''J1;'' tǫkum ''18, der er ingen tvivl om, at der ikke bör læses:'' tókum</ref> vér þar mest dœmi af [því, er<ref>[þ''at'' e''r F.''</ref> sagt er í þeim kvæðum, er kveðin váru fyrir sjálfum<ref>siolfum ''Sp.''</ref> hǫfðingjunum<ref>hǫfðingum ''308;'' hofðingio''m F.''</ref> eða<ref>ok ''308.''</ref> sonum þeira; tǫkum vér þat alt fyrir satt<ref>sagt ''Sp (ur)''.</ref>, er í þeim kvæðum finnsk um ferðir þeira eða orrostur; en þat er háttr skálda, at lofa þann mest, er þá eru þeir fyrir, en engi<ref>''sål. alle, dog skrives ordet'' æͥ ''i J2 (sædvanl.'' = eigi), æigi ''Sp.''</ref> myndi þat<ref>þº ''Sp.''</ref> þora<ref>g''er''a ''F.''</ref>, at segja sjálfum honum þau verk hans<ref>''ul. 308.''</ref>, er allir þeir, er heyrði, vissi, at hégómi væri ok skrǫk<ref>scrꜹc ''J2,'' scrꜹk ''J1;'' skrꜹk ''F;'' skrauk ''K, 308 (sikkert intet'' = skrøk)</ref>, ok svá sjálfr hann; þat væri þá háð, en eigi lof.	+	[[Bilde:Snorre Sturlason Christian Krohg.jpg\|thumb\|right\|350px\|<center>Christian Krohg:<br>'''Snorre Sturlason'''</center>]]Í<ref>A ''F (93).''</ref> [bók þessi<ref>[þessi bók ''93.''</ref> lét ek ríta fornar<ref>''ul. K.''</ref> frásagnir um hǫfðingja þá, er riki hafa haft á Norðrlǫndum ok á danska tungu [hafa mælt<ref>[''ul. F.''</ref>, svá<ref>''ul. J1, 18.''</ref> sem ek hefi heyrt fróða menn segja, svá ok nǫkkurar kynkvíslir<ref>kynslóð''ir F.''</ref> þeira, eptír því, sem mér hefir kent verit, sumt þat er finnsk í langfeðga-tali, því<ref>þar ''F.''</ref> er konungar<ref>''herefter har F:'' eða-menn</ref> hafa rakit kyn sitt eða aðrir stórættaðir menn, en sumt er ritit<ref>ritat ''alle hdskrr.''</ref> eptir fornum<ref>''herefter tf. F:'' f''ra''savgnu''m'' e''ða''</ref> kvæðum eða sǫguljóðum, er menn hafa haft til skemtanar sér, [en þó at<ref>[þott ''F.''</ref> vér vitim<ref>uitum ''Sp;'' witom ''J1.''</ref> eigi<ref>æi ''J2, Sp.''</ref> sannyndi<ref>saɴendi ''J1.''</ref> á því, þá vitum<ref>vito ''F.''</ref> vér dœmi til þess<ref>''ul. F.''</ref>, at gamlir frœðimenn hafa<ref>hafi ''F.''</ref> slíkt fyrir satt haft. Þjóðólfr [inn fróði<ref>[''ul. F; et sådant epitet er imidlertid netop her på sin plads og er sikkert sat (af Snorre) med velberåd hu.''</ref> ór Hvini<ref>Hvin ''J1, 18. Sp.''</ref> var skáld Haraldz<ref>k''onvng''s ''tf. F.''</ref> ins hárfagra; hann orti ok<ref>''ul. F og tf.:'' kvø̨ði ''og ul. så'' kvæði ''i l. 11.''</ref> um Rǫgnvald konung heiðum-hæra<ref>-hæʀa ''J2,'' -hærra ''J1, Sp;'' -hǽra ''18;'' hǿ̨ra ''F.''</ref> kvæði<ref>''se l. 10. anm.''</ref> [þat, er kallat er<ref>[þ''at'' e''r'' kall''at ''F. jfr anm. l. 10.''</ref> Ynglingatal. Rǫgnvaldr var sonr<ref>son ''F, J2, J1, Sp, K, 18.''</ref> Ólafs Geirstaða-álfs, bróður Hálfdanar svarta. Í því<ref>þ''es''so ''F.''</ref> kvæði eru nefndir<ref>nemndir ''F.''</ref> xxx. langfeðga<ref>langfeðgar ''J1, 18 (det foranstående tal altså at læse'' þrjátíu, ''nýisl.).''</ref> hans ok sagt frá dauða hvers þeira ok legstað. Fjǫlnir var<ref>er ''F.''</ref> sá nefndr, er [sonr<ref>son ''K, 18, Sp, J1;'' s. ''J2.''</ref> var<ref>[var son ''F.''</ref> Yngvifreys, þess er Svíar hafa blótat lengi<ref>''ul. F.''</ref> síðan; af hans nafni<ref>''alle undt. J2, der har'' ætt</ref> eru [Ynglingar kallaðir<ref>[siðan kallað''ir'' Yngling''ar F.''</ref>. Eyvindr skáldaspillir talði ok langfeðga Hákonar jarls ins ríka<ref>rikia ''K, 18, Sp.''</ref> í kvæði því, er Haleygjatal<ref>''ul. F ved linjeskifte.''</ref> heitir, er ort var um<ref>''ul. F.''</ref> Hákon. Sæmingr<ref>sǫmingr ''J2, J1;'' sỏmingr ''Sp,'' sø̨mingr ''F.''</ref> er þar<ref>''ul. F.''</ref> nefndr sonr<ref>son ''F, K, Sp, 18, J1;'' s. ''J2.''</ref> Yngvifreys<ref>Yngvifreyrs ''F'' (''ur. i udg.'').</ref>; sagt er [þar ok<ref>[''ok'' þ''ar F.''</ref> frá dauða hvers þeira ok haugstað. Eptir Þjóðólfs sǫgn<ref>sꜹgo ''J1, 18;'' (''undt. i 18:'' ſaugn).</ref> er fyrst ritin<ref>''sål. F'' (rítín); rituð ''de øvrige.''</ref> æfi Ynglinga ok þar við aukit eptir sǫgn<ref>sꜹgo ''J1, 18;'' (undt. i 18:'' ſaugn).</ref> fróðra manna. In fyrsta ǫld er kǫlluð<ref>''ul. Sp.''</ref> bruna-ǫld: þá skyldi brenna alla dauða menn ok reisa eptir bautasteina, en síðan er Freyr hafði heygðr verit at Upsǫlum, þá gerðu margir hǫfðingjar eigi<ref>ei ''J2.''</ref> síðr hauga en bautasteina til minningar eptir<ref>v''m F.''</ref> frændr sína, en síðan er Danr inn mikilláti, Dana-konungr, lét sér haug gera ok bauð [sik þangat bera<ref>[at b''er''a síg þan''n''ig ''F.''</ref> dauðan með konungs-skruði ok her<ref>hans ''Sp. (ur.)''</ref>búnaði ok hest hans með<ref>við ollu ''F.''</ref> sǫðulreiði<ref>sǫðulræði ''J1 (sål. også P.), 18.''</ref> ok mikit fé annat, [en<ref>''ok F.''</ref> hans ættmenn gerðu margir svá síðan<ref>[''sål. - anomali - alle hdskrr. for:'' síðan gerðu margir hans ættmenn svá</ref>, ok hófsk þá<ref>''sål. J1,'' þvi ''308, K;'' þar ''F, 18, J2, Sp.''</ref> haugs-ǫld þar<ref>''ul. F.''</ref> í Danmǫrku<ref>Danmork ''F.''</ref>, en lengi síðan helzk bruna-ǫld með Svíum ok Norðmǫnnum. En er Haraldr inn hárfagri var konungr í Nóregi, þá byggðisk Ísland. Með Haraldi<ref>hanom ''308;'' k''onvng''i ''tf. F.''</ref> váru skáld ok kunna<ref>kunnu ''Sp.''</ref> menn enn kvæði þeira ok allra konunga kvæði, þeira er síðan hafa verit at<ref>i ''F.''</ref> Nóregi, ok tǫkum<ref>toku''m J2;'' toko''m F;'' taukum ''K, Sp;'' tꜹcom ''J1;'' tǫkum ''18, der er ingen tvivl om, at der ikke bör læses:'' tókum</ref> vér þar mest dœmi af [því, er<ref>[þ''at'' e''r F.''</ref> sagt er í þeim kvæðum, er kveðin váru fyrir sjálfum<ref>siolfum ''Sp.''</ref> hǫfðingjunum<ref>hǫfðingum ''308;'' hofðingio''m F.''</ref> eða<ref>ok ''308.''</ref> sonum þeira; tǫkum vér þat alt fyrir satt<ref>sagt ''Sp (ur)''.</ref>, er í þeim kvæðum finnsk um ferðir þeira eða orrostur; en þat er háttr skálda, at lofa þann mest, er þá eru þeir fyrir, en engi<ref>''sål. alle, dog skrives ordet'' æͥ ''i J2 (sædvanl.'' = eigi), æigi ''Sp.''</ref> myndi þat<ref>þº ''Sp.''</ref> þora<ref>g''er''a ''F.''</ref>, at segja sjálfum honum þau verk hans<ref>''ul. 308.''</ref>, er allir þeir, er heyrði, vissi, at hégómi væri ok skrǫk<ref>scrꜹc ''J2,'' scrꜹk ''J1;'' skrꜹk ''F;'' skrauk ''K, 308 (sikkert intet'' = skrøk)</ref>, ok svá sjálfr hann; þat væri þá háð, en eigi lof.

← Eldre revisjon		Revisjonen fra 15. mai 2021 kl. 07:00
Linje 40:		Linje 40:
	'''Frá Ara presti inum fróða'''<ref>''Overskriften findes kun i J2, Sp, J1; i 18 findes den tilskrevet i margen.''</ref>		'''Frá Ara presti inum fróða'''<ref>''Overskriften findes kun i J2, Sp, J1; i 18 findes den tilskrevet i margen.''</ref>

−	Ari prestr inn fróði Þorgilsson Gellissonar ritaði fyrstr<ref>fyrst ''F.''</ref> manna hér á landi at norrœnu<ref>noʀænu ''J2;'' norø̨no ''F'' (norøno ''St. 2 qv.,'' norenv ''325 V'').</ref> máli frœði bæði forna ok nýja; ritaði<ref>''ok'' ritaði ''F.''</ref> hann mest<ref>fyst ''St. 2, 325 V.''</ref> í upphafi<ref>uphaf ''Sp.'' (uphafit ''J1).''</ref> sinnar bókar frá<ref>''sål. F'' (f''ra), St. 2 og kap.fortegnelsen i Ísl.b.;'' um ''J2, J1, K, 308, 18, Sp.''</ref> Íslandz byggð ok laga-setning, síðan frá lǫgsǫgumǫnnum, hversu<ref>hvessu ''K efter AM, Sp.''</ref> lengi hverr hafði sagt<ref>''i F er der først skr.'' haꝼt, ''men den første streg i'' h ''er af skriveren selv rettet til'' ſ ''og den sidste del deraf underpunkteret; ved'' ꝼ ''er noget rettet (forsøgt omgjort til'' c ''el.'' k), ''Fs læsemåde er således utvivlsomt'' sagt</ref>, ok hafði [þat áratal fyrst<ref>[fyrst ara tal ''F.''</ref> til þess, er kristni kom á Ísland, en síðan alt til sinna daga; hann tók þar ok<ref>''ul. F (og 325 V).''</ref> við mǫrg ǫnnur dœmi bæði konunga-æfi í Nóregi [ok Danmǫrk<ref>[ok í D. ''J1, 18, Sp.''</ref> ok svá í<ref>a ''F.''</ref> Englandi, eða enn stórtíðendi, er gǫrzk hǫfðu hér [í landi<ref>[a isl''an''di ''F.''</ref>, ok þykki<ref>þikk''ir F.''</ref> mér<ref>''sål. J2, Sp, J1, K, sml.'' megh ''93'' (oss ''73 og St. 2.);'' morgv''m'' vitrv''m'' m''onnv''m ''F.''</ref> hans sǫgn ǫll merkiligust<ref>m''er''kilig ''F'' (merckeligiste ''93'')</ref>; var hann forvitri<ref>for ''er udraderet i 18.''</ref> ok svá<ref>þo ''F.''</ref> gamall, at<ref>s''va'' at ''F.''</ref> hann var fœddr næsta vetr eptir fall Haraldz<ref>k''onvng''s ''tf. F (ligeledes 73, 325 V).''</ref> Sigurðarsonar. Hann ritaði, sem hann sjálfr segir, æfi Nóregs-konunga eptir sǫgu Oddz Kolssonar, Hallzsonar af Siðu, en Oddr nam at Þorgeiri afráðskoll, þeim manni, er vitr var ok svá gamall, at hann bjó þá [í Niðarnesi<ref>[''sål. F, St. 2 (sml.'' i uik''ar'' nesi ''325 V''); und''ir'' nese ''J2'' (unndir næsi ''AM''); ''samme læsemåde i J1, K, 308, 18, Sp.''</ref>, er Hákon jarl inn ríki var drepinn. Í þeim sama stað lét Óláfr konungr<ref>''ul. F.''</ref> Tryggvason efna til kaupvangs<ref>''sål. J2, J1, Sp, K, (308);'' kꜹpangs ''F.''</ref>, þar<ref>þess ''J1.''</ref> sem nú er. Ari prestr<ref>þorɢ''ils'' .s. ''tf. F.''</ref> kom .vii. vetra gamall í Haukaðal til Hallz Þórarinssonar ok var þar xiiii.<ref>xv ''F.''</ref> vetr. Hallr var maðr<ref>''ul. F.''</ref> stórvitr<ref>storvitugur ''J1.''</ref> ok minnigr. Hann munði<ref>''sål. St. 2;'' mundi ''de øvrr.''</ref> þat, er Þangbrandr prestr<ref>''ul. F.''</ref> skírði hann þrévetran; þat var vetri fyrr, en kristni væri<ref>v''ar F;'' var ''J1 og St. 2.'' uari ''Sp'' (= væri).</ref> í<ref>''ul. J1, 308, 18 og skr. følgelig:'' lǫgtekin</ref> lǫg tekin á<ref>h''er'' a ''F.''</ref> Íslandi. Ari<ref>prestr ''tf. Sp, J1, 18 og AM.''</ref> var xii. vetra gamall, þá er Ísleifr byskup andaðisk. Hallr fór milli landa ok hafði félag Óláfs konungs ins helga ok fekk af því [upreist mikla<ref>[mikla vpp reíst ''F;'' up ''Sp, de andre hdskrr. skr.'' -pp- </ref>, var honum því<ref>af þ''vi F'' (þi ''J2, AM'').</ref> kunnigt [um ríki<ref>[k''onvn''gr''i''k''i'' ''F. (sml.'' um konungriki ''St. 2'').</ref> hans. En þá<ref>''ul. F.''</ref> er Ísleifr byskup andaðisk, var liðit frá falli Óláfs konungs Tryggvasonar nær lxxx. vetra. Hallr andaðisk ix. vetrum síðarr, en Ísleifr byskup; þá var Hallr at vetra-tali nírœðr ok [iiii. vetra<ref>[''sål. F'' (ɔ: vett''ra''), ''308;'' vetr ''J2, J1, Sp, K.''</ref>; [hann hafði gǫrt<ref>g''er''t ''F;'' gort ''St. 2.''</ref> bú í ~~Haukad al~~ þrítøgr<ref>þritvgr ''F,'' (xxx. ''St. 2''), þ''ri'' togr ''73;'' þritogr ''325 V.''</ref> ok bjó þar lx. ok iiii. vetr<ref>[''optaget efter F og St. 2, mgl. i de øvrr. hdskrr.; der kan næppe være tvivl om, at denne sætning hører til Hkr.-fortalen; ellers måtte man antage, at F havde fået den fra fort. til Olafssagaen; men den passer ikke bedre der end i en Hkr.-fort.; udeladelsen stammer sikkert fra en afskriver, der sprang fra'' vetra ''til'' vetr; vetr ''i J2, J1, Sp, K (se anm. til foreg. s. l. 20) betragter jeg som det sidste ord i den udeladte sætning; (i virkeligheden mangler der altså i disse 4 hdskrr.:'' vetra; hann -iiii). ''Herved bliver det fuldkommen sikkert, at sætningen hører til Hkr.-fort.'' vetr ''har St. 2 og 325 V. medens F urigt. har'' vett''ra''.</ref>; svá ritaði Ari<ref>p''re''str ''tf. F.''</ref>. Teitr, sonr<ref>s. ''el.'' son ''hdskrr.''</ref> Ísleifs byskups, var með Halli í Haukaðal at fóstri ok bjó þar síðan. Hann lærði Ara prest ok [marga frœði sagði hann honum<ref>[sagði hono''m'' m''ar''ga frø̨ði ''F.''</ref>, þá er Ari<ref>p''re''str ''tf. F.''</ref> ritaði síðan. Ari nam ok marga frœði at Þuríði, dóttur Snorra goða; hon var spǫk at viti; hon munði Snorra, fǫður<ref>feðr ''F, 18.''</ref> sinn, en hann var þá nær hálf-fertøgr<ref>halfertogr ''F;'' halfertugr ''AM, Sp;'' halfertygr ''K, 18; sml.'' halfertogr ''St. 2.''</ref>, er kristni kom á Ísland, en andaðisk einum vetri eptir fall Óláfs konungs ins helga. Þat<ref>þ''vi'' F.''</ref> var eigi undarligt, at Ari<ref>p''re''str ''tf. F.''</ref> væri sannfróðr at fornum tíðendum bæði hér ok útan landz, at hann [hafði numit at gǫmlum mǫnnum ok vitrum, en<ref>[''ul. F.''</ref> var sjálfr námgjarn<ref>''ok'' vitr ''tf. F.''</ref> ok minnigr<ref>en''n'' hafði nvmit at gomlu''m'' m''onnv''m froðo''m tf. F; sml. anm. til l. 11-12.''</ref>, en kvæðin þykkja<ref>''skrevet'' þil-cia ''i 18 (cfr.'' þiltia ''Sp.'').</ref> mér sízt ór stað fœrð, ef þau eru rétt kveðin ok skynsamliga<ref>rꜹksmaliga ''F.''</ref> upp tekin.	+	Ari prestr inn fróði Þorgilsson Gellissonar ritaði fyrstr<ref>fyrst ''F.''</ref> manna hér á landi at norrœnu<ref>noʀænu ''J2;'' norø̨no ''F'' (norøno ''St. 2 qv.,'' norenv ''325 V'').</ref> máli frœði bæði forna ok nýja; ritaði<ref>''ok'' ritaði ''F.''</ref> hann mest<ref>fyst ''St. 2, 325 V.''</ref> í upphafi<ref>uphaf ''Sp.'' (uphafit ''J1).''</ref> sinnar bókar frá<ref>''sål. F'' (f''ra), St. 2 og kap.fortegnelsen i Ísl.b.;'' um ''J2, J1, K, 308, 18, Sp.''</ref> Íslandz byggð ok laga-setning, síðan frá lǫgsǫgumǫnnum, hversu<ref>hvessu ''K efter AM, Sp.''</ref> lengi hverr hafði sagt<ref>''i F er der først skr.'' haꝼt, ''men den første streg i'' h ''er af skriveren selv rettet til'' ſ ''og den sidste del deraf underpunkteret; ved'' ꝼ ''er noget rettet (forsøgt omgjort til'' c ''el.'' k), ''Fs læsemåde er således utvivlsomt'' sagt</ref>, ok hafði [þat áratal fyrst<ref>[fyrst ara tal ''F.''</ref> til þess, er kristni kom á Ísland, en síðan alt til sinna daga; hann tók þar ok<ref>''ul. F (og 325 V).''</ref> við mǫrg ǫnnur dœmi bæði konunga-æfi í Nóregi [ok Danmǫrk<ref>[ok í D. ''J1, 18, Sp.''</ref> ok svá í<ref>a ''F.''</ref> Englandi, eða enn stórtíðendi, er gǫrzk hǫfðu hér [í landi<ref>[a isl''an''di ''F.''</ref>, ok þykki<ref>þikk''ir F.''</ref> mér<ref>''sål. J2, Sp, J1, K, sml.'' megh ''93'' (oss ''73 og St. 2.);'' morgv''m'' vitrv''m'' m''onnv''m ''F.''</ref> hans sǫgn ǫll merkiligust<ref>m''er''kilig ''F'' (merckeligiste ''93'')</ref>; var hann forvitri<ref>for ''er udraderet i 18.''</ref> ok svá<ref>þo ''F.''</ref> gamall, at<ref>s''va'' at ''F.''</ref> hann var fœddr næsta vetr eptir fall Haraldz<ref>k''onvng''s ''tf. F (ligeledes 73, 325 V).''</ref> Sigurðarsonar. Hann ritaði, sem hann sjálfr segir, æfi Nóregs-konunga eptir sǫgu Oddz Kolssonar, Hallzsonar af Siðu, en Oddr nam at Þorgeiri afráðskoll, þeim manni, er vitr var ok svá gamall, at hann bjó þá [í Niðarnesi<ref>[''sål. F, St. 2 (sml.'' i uik''ar'' nesi ''325 V''); und''ir'' nese ''J2'' (unndir næsi ''AM''); ''samme læsemåde i J1, K, 308, 18, Sp.''</ref>, er Hákon jarl inn ríki var drepinn. Í þeim sama stað lét Óláfr konungr<ref>''ul. F.''</ref> Tryggvason efna til kaupvangs<ref>''sål. J2, J1, Sp, K, (308);'' kꜹpangs ''F.''</ref>, þar<ref>þess ''J1.''</ref> sem nú er. Ari prestr<ref>þorɢ''ils'' .s. ''tf. F.''</ref> kom .vii. vetra gamall í Haukaðal til Hallz Þórarinssonar ok var þar xiiii.<ref>xv ''F.''</ref> vetr. Hallr var maðr<ref>''ul. F.''</ref> stórvitr<ref>storvitugur ''J1.''</ref> ok minnigr. Hann munði<ref>''sål. St. 2;'' mundi ''de øvrr.''</ref> þat, er Þangbrandr prestr<ref>''ul. F.''</ref> skírði hann þrévetran; þat var vetri fyrr, en kristni væri<ref>v''ar F;'' var ''J1 og St. 2.'' uari ''Sp'' (= væri).</ref> í<ref>''ul. J1, 308, 18 og skr. følgelig:'' lǫgtekin</ref> lǫg tekin á<ref>h''er'' a ''F.''</ref> Íslandi. Ari<ref>prestr ''tf. Sp, J1, 18 og AM.''</ref> var xii. vetra gamall, þá er Ísleifr byskup andaðisk. Hallr fór milli landa ok hafði félag Óláfs konungs ins helga ok fekk af því [upreist mikla<ref>[mikla vpp reíst ''F;'' up ''Sp, de andre hdskrr. skr.'' -pp- </ref>, var honum því<ref>af þ''vi F'' (þi ''J2, AM'').</ref> kunnigt [um ríki<ref>[k''onvn''gr''i''k''i'' ''F. (sml.'' um konungriki ''St. 2'').</ref> hans. En þá<ref>''ul. F.''</ref> er Ísleifr byskup andaðisk, var liðit frá falli Óláfs konungs Tryggvasonar nær lxxx. vetra. Hallr andaðisk ix. vetrum síðarr, en Ísleifr byskup; þá var Hallr at vetra-tali nírœðr ok [iiii. vetra<ref>[''sål. F'' (ɔ: vett''ra''), ''308;'' vetr ''J2, J1, Sp, K.''</ref>; [hann hafði gǫrt<ref>g''er''t ''F;'' gort ''St. 2.''</ref> bú í Haukadal þrítøgr<ref>þritvgr ''F,'' (xxx. ''St. 2''), þ''ri'' togr ''73;'' þritogr ''325 V.''</ref> ok bjó þar lx. ok iiii. vetr<ref>[''optaget efter F og St. 2, mgl. i de øvrr. hdskrr.; der kan næppe være tvivl om, at denne sætning hører til Hkr.-fortalen; ellers måtte man antage, at F havde fået den fra fort. til Olafssagaen; men den passer ikke bedre der end i en Hkr.-fort.; udeladelsen stammer sikkert fra en afskriver, der sprang fra'' vetra ''til'' vetr; vetr ''i J2, J1, Sp, K (se anm. til foreg. s. l. 20) betragter jeg som det sidste ord i den udeladte sætning; (i virkeligheden mangler der altså i disse 4 hdskrr.:'' vetra; hann -iiii). ''Herved bliver det fuldkommen sikkert, at sætningen hører til Hkr.-fort.'' vetr ''har St. 2 og 325 V. medens F urigt. har'' vett''ra''.</ref>; svá ritaði Ari<ref>p''re''str ''tf. F.''</ref>. Teitr, sonr<ref>s. ''el.'' son ''hdskrr.''</ref> Ísleifs byskups, var með Halli í Haukaðal at fóstri ok bjó þar síðan. Hann lærði Ara prest ok [marga frœði sagði hann honum<ref>[sagði hono''m'' m''ar''ga frø̨ði ''F.''</ref>, þá er Ari<ref>p''re''str ''tf. F.''</ref> ritaði síðan. Ari nam ok marga frœði at Þuríði, dóttur Snorra goða; hon var spǫk at viti; hon munði Snorra, fǫður<ref>feðr ''F, 18.''</ref> sinn, en hann var þá nær hálf-fertøgr<ref>halfertogr ''F;'' halfertugr ''AM, Sp;'' halfertygr ''K, 18; sml.'' halfertogr ''St. 2.''</ref>, er kristni kom á Ísland, en andaðisk einum vetri eptir fall Óláfs konungs ins helga. Þat<ref>þ''vi'' F.''</ref> var eigi undarligt, at Ari<ref>p''re''str ''tf. F.''</ref> væri sannfróðr at fornum tíðendum bæði hér ok útan landz, at hann [hafði numit at gǫmlum mǫnnum ok vitrum, en<ref>[''ul. F.''</ref> var sjálfr námgjarn<ref>''ok'' vitr ''tf. F.''</ref> ok minnigr<ref>en''n'' hafði nvmit at gomlu''m'' m''onnv''m froðo''m tf. F; sml. anm. til l. 11-12.''</ref>, en kvæðin þykkja<ref>''skrevet'' þil-cia ''i 18 (cfr.'' þiltia ''Sp.'').</ref> mér sízt ór stað fœrð, ef þau eru rétt kveðin ok skynsamliga<ref>rꜹksmaliga ''F.''</ref> upp tekin.