XI. Gaukatore og Avrafaste døpes - Revisjonshistorikk

August på 14. jun. 2018 kl. 12:27

2018-06-14T12:27:50Z

Jesper: Gaukatore og Avrafaste døpes

2016-01-10T09:28:15Z

Gaukatore og Avrafaste døpes

Ny side

{| class="toccolours" border="1" width="100%" cellpadding="4" style="border-collapse:collapse"
|- style="background-color:#e9e9e9"
!align="center" valign="top" width="40%" | '''Velg språk''' !!align="center" valign="top" width="10%" | Norrønt !!align="center" valign="top" width="10%"| Islandsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Norsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Dansk !!align="center" valign="top" width="10%"| Svensk !!align="center" valign="top" width="10%"| Færøysk
|-
! Denne teksten finnes på følgende språk ► !! !! !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link=XI. Gaukatore og Avrafaste døpes]] !! !! !!
|-
|}

<center>'''[[Oldnorsk lesebok for begynnere]]'''</center>

<center><big><big>'''XI. Gaukatore og Avrafaste døpes'''</big></big></center>

Þá flytja þeir her sinn út til Stafs. En er konungr kom á Stafamýrar, þá átti hann dvǫl.<ref>hadde han ophold, d. e. stanset han.</ref> Þá spurði hann till sanns<ref>spurte for sant, d. e. fikk sikker underretning om.</ref> at bœndr fóru með her móti honum, ok þat at þá mundi hann orrustu<ref>kamp (orrusta).</ref> eiga brátt. Þá kannaði<ref>undersøkte, mønstret.</ref> konungr lið sitt, ok var skorat<ref>eg. «optalt».</ref> manntal; þá funnist í hernum níu hundruð heiðinna<ref>hedenske (gen.).</ref> manna. En er konungr vissi<ref>visste.</ref> þat, þá bað hann þá skírast<ref>døpes el. døpe sig (skíra, døpe).</ref> láta, sagði svá, at hann vill eigi heiðna menn hafa í orrustu með sér; munu vér, segir hann, ekki mega<ref>kunne.</ref> treystast<ref>stole på (trøste sig til).</ref> liðsfjǫlda; guði skulu vér treystast, því at með hans krapti ok miskunn munu vér sigr fá; en eigi vil ek blanda heiðnu fólki við menn mína. En er þat heyrðu heiðingjar, þá báru þeir saman ráð sín, ok at lyktum<ref>tilsist.</ref> létu<ref>lot (láta).</ref> skírast fjǫgur hundruð (400) manna, en fimm hundruð neittu<ref>forkastet (neita eg. sie nei).</ref> kristni;<ref>kristendommen.</ref> ok sneri<ref>vendte (imperf. av snúa).</ref> þat lið aptr til síns lands. Þá ganga þar fram þeir brœðr með sitt lið, Gaukaþórir ok Afrafasti, ok bjóða konungi enn gengi<ref>følge.</ref> sitt. Han spyrr ef þeir hefði<ref>hadde (imperf. konj.).</ref> þá skirn<ref>dåp.</ref> tekit. Gaukaþórir segir at þat var eigi. Konungr bað þá taka skirn ok trú rétta, en fara á brott at ǫðrum kosti.<ref>«på annet vilkår»; ellers.</ref> Þeir sneru þá frá í brott ok tóku tal<ref>samtale.</ref> sín í milli,<ref>sig imellem.</ref> ok réðu um hvert ráð upp skyldi taka. Þá mælti Afrafasti: Svá er at segja frá minu skapi<ref>sinn.</ref> at ek vil ekki aptr hverfa;<ref>vende.</ref> mun ek fara til orrustu; en eigi þykki mér skipta<ref>være maktpåliggende.</ref> í hvárum<ref>hvilken (av to).</ref> flokki ek em. Þá svarar Gaukaþórir: Ef ek skal til orrustu fara, þá vil ek konungi lið veita,<ref>yde hjelp.</ref> því at honum er liðsþǫrf<ref>trang til hjelp.</ref> meiri; en ef ek skal á guð nǫkkut trúa, hvat er mér verra at trúa á Hvítakrist en á annat guð. Nú er þat mitt rád at vér látim skírast, ef konungi þykkir pat skipta; fǫrum<ref>la oss fare.</ref> þá síðan til orrustu með honum. Þessu játa<ref>samtykke (si ja).</ref> þeir allir; ganga síðan til konungs ok segja at þeir vilja þá skirn taka. Váru þeir þá skírðir af kennimǫnnum<ref>prestene.</ref> ok váru byskupaðir.<ref>konfirmerte.</ref> Konungr tók þá í hirðlǫg<ref>«hirdllov»; tok dem i hirdlov, d. e. gjorde dem til sine hirdmenn.</ref> með sér ok sagði at þeir skyldu vera undir merki hans í orrustu.

'''____'''

'''Personendelsene i konjunktiv er:''' -a, -ir, -i, -im, -it, -i.

''Presens konj. 1ste pers. ent.'' er lik infinitiv; f. eks. elska, dœma, drepa.

''Imperfekt. konj.'' i de ''sterke'' verber dannes ved i-omlyd av stammen i imperf. ind. flertall; f. eks. ek dræpa (av dráp-um); fœra (av fór-um); brynna (av brunn-um).

Presens konjunktiv:

{|
|-
|'''Ent.'''||1.||elsk-a||dœm-a||telj-a||drep-a||tak-a||bjóð-a,
|-
| ||2.||elsk-ir||dœm-ir||tel-ir||drep-ir||tak-ir||bjóð-ir
|-
| ||3.||elsk-i||dœm-i||tel-i||drep-i||tak-i||bjóð-i
|-
|'''Fl.'''      ||1.||elsk-im      ||dœm-im      ||tel-im      ||drep-im      ||tak-im      ||bjóð-im
|-
| ||2.||elsk-it||dœm-it||tel-it||drep-it||tak-it||bjóð-it
|-
| ||3.||elsk-i||dœm-i||tel-i||drep-i||tak-i||bjóð-i
|}

Imperfektum konjunktiv:

{|
|-
|'''Ent.'''||1.||elskað-a||dœmd-a||teld-a *)||dræp-a||tœk-a||byð-a,
|-
| ||2.||elskað-ir||dœmd-ir||teld-ir||dræp-ir||tœk-ir||byð-ir
|-
| ||3.||elskað-i||dœmd-i||teld-i||dræp-i||tœk-i||byð-i
|-
|'''Fl.'''      ||1.||elskað-im      ||dœmd-im      ||teld-im      ||dræp-im      ||tœk-im      ||byð-im
|-
| ||2.||elskað-it||dœmd-it||teld-it||dræp-it||tœk-it||byð-it
|-
| ||3.||elskað-i||dœmd-i||teld-i||dræp-i||tœk-i||byð-i
|}

*) De (ikke mange) verber som bøies som telja og får vokalforandring i imperf. ind. (se ovenfor Kap. VII.), får altså i imperf. konj. igjen samme vokal som i infinitiv. Således også med y i stammen: spyrja, å spørre; pres. ind. spyr; imperf. ind. spurða; imperf. konj. spyrða.

Imperativ 2nen pers. ent. er lik stammen, undt. i verber som elska, hvor end. er a; flert. 1ste pers. ender på um; 2nen pers. på it; f. eks. far - fǫrum - farit; elska - elskum - elskit. 1ste pers. flert. oversettes: «la oss» (fǫrum la oss fare).

<center>'''[[XII. Kong Olavs skalder|Neste tekst]]'''</center>

'''Fotnoter'''
<references />

[[Kategori:Alfabetisk indeks]]
[[Kategori:Tekster på norrønt]]
[[Kategori:Tekster på norsk]]
[[Kategori:Marius Nygaard]]

@@ Linje 14: / Linje 14: @@
-Þá flytja þeir her sinn út til Stafs. En er konungr kom á Stafamýrar, þá átti hann dv&#491;l.<ref>hadde han ophold, d. e. stanset han.</ref> Þá spurði hann till sanns<ref>spurte for sant, d. e. fikk sikker underretning om.</ref> at b&#339;ndr fóru með her móti honum, ok þat at þá mundi hann orrustu<ref>kamp (orrusta).</ref> eiga brátt. Þá kannaði<ref>undersøkte, mønstret.</ref> konungr lið sitt, ok var skorat<ref>eg. «optalt».</ref> manntal; þá funnist í hernum níu hundruð heiðinna<ref>hedenske (gen.).</ref> manna. En er konungr vissi<ref>visste.</ref> þat, þá bað hann þá skírast<ref>døpes el. døpe sig (skíra, døpe).</ref> láta, sagði svá, at hann vill eigi heiðna menn hafa í orrustu með sér; munu vér, segir hann, ekki mega<ref>kunne.</ref> treystast<ref>stole på (trøste sig til).</ref> liðsfj&#491;lda; guði skulu vér treystast, því at með hans krapti ok miskunn munu vér sigr fá; en eigi vil ek blanda heiðnu fólki við menn mína. En er þat heyrðu heiðingjar, þá báru þeir saman ráð sín, ok at lyktum<ref>tilsist.</ref> létu<ref>lot (láta).</ref> skírast fj&#491;gur hundruð (400) manna, en fimm hundruð neittu<ref>forkastet (neita eg. sie nei).</ref> kristni;<ref>kristendommen.</ref> ok sneri<ref>vendte (imperf. av snúa).</ref> þat lið aptr til síns lands. Þá ganga þar fram þeir br&#339;ðr með sitt lið, Gaukaþórir ok Afrafasti, ok bjóða konungi enn gengi<ref>følge.</ref> sitt. Han spyrr ef þeir hefði<ref>hadde (imperf. konj.).</ref> þá skirn<ref>dåp.</ref> tekit. Gaukaþórir segir at þat var eigi. Konungr bað þá taka skirn ok trú rétta, en fara á brott at &#491;ðrum kosti.<ref>«på annet vilkår»; ellers.</ref> Þeir sneru þá frá í brott ok tóku tal<ref>samtale.</ref> sín í milli,<ref>sig imellem.</ref> ok réðu um hvert ráð upp skyldi taka. Þá mælti Afrafasti: Svá er at segja frá minu skapi<ref>sinn.</ref> at ek vil ekki aptr hverfa;<ref>vende.</ref> mun ek fara til orrustu; en eigi þykki mér skipta<ref>være maktpåliggende.</ref> í hvárum<ref>hvilken (av to).</ref> flokki ek em. Þá svarar Gaukaþórir: Ef ek skal til orrustu fara, þá vil ek konungi lið veita,<ref>yde hjelp.</ref> því at honum er liðsþ&#491;rf<ref>trang til hjelp.</ref> meiri; en ef ek skal á guð n&#491;kkut trúa, hvat er mér verra at trúa á Hvítakrist en á annat guð. Nú er þat mitt rád at vér látim skírast, ef konungi þykkir pat skipta; f&#491;rum<ref>la oss fare.</ref> þá síðan til orrustu með honum. Þessu játa<ref>samtykke (si ja).</ref> þeir allir; ganga síðan til konungs ok segja at þeir vilja þá skirn taka. Váru þeir þá skírðir af kennim&#491;nnum<ref>prestene.</ref> ok váru byskupaðir.<ref>konfirmerte.</ref> Konungr tók þá í hirðl&#491;g<ref>«hirdllov»; tok dem i hirdlov, d. e. gjorde dem til sine hirdmenn.</ref> með sér ok sagði at þeir skyldu vera undir merki hans í orrustu.
+Þá flytja þeir her sinn út til Stafs. En er konungr kom á Stafamýrar, þá átti hann dv&#491;l.<ref>hadde han ophold, d. e. stanset han.</ref> Þá spurði hann till sanns<ref>spurte for sant, d. e. fikk sikker underretning om.</ref> at b&#339;ndr fóru með her móti honum, ok þat at þá mundi hann orrustu<ref>kamp (orrusta).</ref> eiga brátt. Þá kannaði<ref>undersøkte, mønstret.</ref> konungr lið sitt, ok var skorat<ref>eg. «optalt».</ref> manntal; þá funnist í hernum níu hundruð heiðinna<ref>hedenske (gen.).</ref> manna. En er konungr vissi<ref>visste.</ref> þat, þá bað hann þá skírast<ref>døpes el. døpe sig (skíra, døpe).</ref> láta, sagði svá, at hann vill eigi heiðna menn hafa í orrustu með sér; munu vér, segir hann, ekki mega<ref>kunne.</ref> treystast<ref>stole på (trøste sig til).</ref> liðsfj&#491;lda; guði skulu vér treystast, því at með hans krapti ok miskunn munu vér sigr fá; en eigi vil ek blanda heiðnu fólki við menn mína. En er þat heyrðu heiðingjar, þá báru þeir saman ráð sín, ok at lyktum<ref>tilsist.</ref> létu<ref>lot (láta).</ref> skírast fj&#491;gur hundruð (400) manna, en fimm hundruð neittu<ref>forkastet (neita eg. sie nei).</ref> kristni;<ref>kristendommen.</ref> ok sneri<ref>vendte (imperf. av snúa).</ref> þat lið aptr til síns lands. Þá ganga þar fram þeir br&#339;ðr með sitt lið, Gaukaþórir ok Afrafasti, ok bjóða konungi enn gengi<ref>følge.</ref> sitt. Han spyrr ef þeir hefði<ref>hadde (imperf. konj.).</ref> þá skirn<ref>dåp.</ref> tekit. Gaukaþórir segir at þat var eigi. Konungr bað þá taka skirn ok trú rétta, en fara á brott at &#491;ðrum kosti.<ref>«på annet vilkår»; ellers.</ref> Þeir sneru þá frá í brott ok tóku tal<ref>samtale.</ref> sín í milli,<ref>sig imellem.</ref> ok réðu um hvert ráð upp skyldi taka. Þá mælti Afrafasti: Svá er at segja frá minu skapi<ref>sinn.</ref> at ek vil ekki aptr hverfa;<ref>vende.</ref> mun ek fara til orrustu; en eigi þykki mér skipta<ref>være maktpåliggende.</ref> í hvárum<ref>hvilken (av to).</ref> flokki ek em. Þá svarar Gaukaþórir: Ef ek skal til orrustu fara, þá vil ek konungi lið veita,<ref>yde hjelp.</ref> því at honum er liðsþ&#491;rf<ref>trang til hjelp.</ref> meiri; en ef ek skal á guð n&#491;kkut trúa, hvat er mér verra at trúa á Hvítakrist en á annat guð. Nú er þat mitt rád at vér látim skírast, ef konungi þykkir þat skipta; f&#491;rum<ref>la oss fare.</ref> þá síðan til orrustu með honum. Þessu játa<ref>samtykke (si ja).</ref> þeir allir; ganga síðan til konungs ok segja at þeir vilja þá skirn taka. Váru þeir þá skírðir af kennim&#491;nnum<ref>prestene.</ref> ok váru byskupaðir.<ref>konfirmerte.</ref> Konungr tók þá í hirðl&#491;g<ref>«hirdllov»; tok dem i hirdlov, d. e. gjorde dem til sine hirdmenn.</ref> með sér ok sagði at þeir skyldu vera undir merki hans í orrustu.
@@ Linje 49: / Linje 49: @@
 {|
 |-
-|'''Ent.'''||1.||elskað-a||d&#339;md-a||teld-a &#42;)||dræp-a||t&#339;k-a||byð-a,
+|'''Ent.'''||1.||elskað-a||d&#339;md-a||teld-a &#42;)||dræp-a||t&#339;k-a||byð-a
 |-
 |&nbsp;||2.||elskað-ir||d&#339;md-ir||teld-ir||dræp-ir||t&#339;k-ir||byð-ir
@@ Linje 62: / Linje 62: @@
 |}
-&#42;) De (ikke mange) verber som bøies som telja og får vokalforandring i imperf. ind. (se ovenfor Kap. VII.), får altså i imperf. konj. igjen samme vokal som i infinitiv. Således også med y i stammen: spyrja, å spørre; pres. ind. spyr; imperf. ind. spurða; imperf. konj. spyrða.
+&#42;) De (ikke mange) verber som bøies som telja og får vokalforandring i imperf. ind. (se ovenfor [[VII. Håkon jarls død|Kap. VII.]]), får altså i imperf. konj. igjen samme vokal som i infinitiv. Således også med y i stammen: spyrja, å spørre; pres. ind. spyr; imperf. ind. spurða; imperf. konj. spyrða.