Forskjell mellom versjoner av «Gróttasöngr»

Fra heimskringla.no
Hopp til: navigasjon, søk
(2 mellomliggende revisjoner av 2 brukere er ikke vist)
Linje 5: Linje 5:
 
! Denne teksten finnes i flere utgaver på følgende språk ► !! [[Fil:Original.gif|32px|link=Gróttasöngr]] !!  !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link=Grottesongen]] !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Sangen om Grotte]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Grottesången]] !!  
 
! Denne teksten finnes i flere utgaver på følgende språk ► !! [[Fil:Original.gif|32px|link=Gróttasöngr]] !!  !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link=Grottesongen]] !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Sangen om Grotte]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Grottesången]] !!  
 
|-
 
|-
!  !! !!  !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link= Grottesang (Grottasǫngr)]] !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Grottisangen]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Grottesången (Sånger ur den äldre Eddan)]] !!  
+
!  !! [[Fil:Original.gif|32px|link=Gróttasǫngr]] !!  !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link= Grottesang (Grottasǫngr)]] !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Grottisangen]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Grottesången (Sånger ur den äldre Eddan)]] !!  
 
|-
 
|-
 
!  !!  !!  !!  !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Grottesangen (Olaf Hansen)]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Sången om kvarnen Grotte (NFS)]] !!  
 
!  !!  !!  !!  !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Grottesangen (Olaf Hansen)]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Sången om kvarnen Grotte (NFS)]] !!  
Linje 13: Linje 13:
 
!  !!  !!  !!  !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Sangen om Grotte (F.W.Horn)]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Grottesången (AC)]] !!  
 
!  !!  !!  !!  !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Sangen om Grotte (F.W.Horn)]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Grottesången (AC)]] !!  
 
|-
 
|-
!  !!  !!  !!  !!  !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Qvarnsången (AU)]] !!  
+
!  !!  !!  !!  !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Grottesangen (V.B.Hjort)]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Qvarnsången (AU)]] !!  
 
|-
 
|-
 
|}
 
|}
Linje 32: Linje 32:
 
<br>&nbsp;&nbsp; Mýsingr hafði með sér Grótta ok svá Fenju ok Menju ok bað þær mala salt. Hann bað þær mala lengr. Þær mólu litla hríð, áðr niðr sukku skipin, ok var þar eftir svelgr í hafinu, er særinn fellr í kvernaraugat. Þá varð sær saltr.</font>
 
<br>&nbsp;&nbsp; Mýsingr hafði með sér Grótta ok svá Fenju ok Menju ok bað þær mala salt. Hann bað þær mala lengr. Þær mólu litla hríð, áðr niðr sukku skipin, ok var þar eftir svelgr í hafinu, er særinn fellr í kvernaraugat. Þá varð sær saltr.</font>
  
<blockquote>
 
1.
 
<br>Nú eru komnar
 
<br>til konungs húsa
 
<br>framvísar tvær,
 
<br>Fenja ok Menja;
 
<br>þær ro at Fróða
 
<br>Friðleifssonar
 
<br>máttkar meyjar
 
<br>at mani hafðar.
 
  
<br><br>2.
+
::1.
<br>Þær at lúðri
+
::Nú eru komnar
<br>leiddar váru
+
::til konungs húsa
<br>ok grjóts gréa
+
::framvísar tvær,
<br>gangs of beiddu;
+
::Fenja ok Menja;
<br>hét hann hvárigri
+
::þær ro at Fróða
<br>hvíld né ynði,
+
::Friðleifssonar
<br>áðr hann heyrði
+
::máttkar meyjar
<br>hljóm ambátta.
+
::at mani hafðar.
 
+
::&nbsp;
<br><br>3.
+
::2.
<br>Þær þyt þulu
+
::Þær at lúðri
<br>þögnhorfinnar:
+
::leiddar váru
<br>"Leggjum lúðra,
+
::ok grjóts gréa
<br>léttum steinum."
+
::gangs of beiddu;
<br>Bað hann enn meyjar,
+
::hét hann hvárigri
<br>at þær mala skyldu.
+
::hvíld né ynði,
 
+
::áðr hann heyrði
<br><br>4.
+
::hljóm ambátta.
<br>Sungu ok slungu
+
::&nbsp;
<br>snúðga-steini,
+
::3.
<br>svá at Fróða man
+
::Þær þyt þulu
<br>flest sofnaði;
+
::þögnhorfinnar:
<br>þá kvað þat Menja,
+
::"Leggjum lúðra,
<br>var til meldrs komin:
+
::léttum steinum."
 
+
::Bað hann enn meyjar,
<br><br>5.
+
::at þær mala skyldu.
<br>"Auð mölum Fróða,
+
::&nbsp;
<br>mölum alsælan,
+
::4.
<br>mölum fjölð féar
+
::Sungu ok slungu
<br>á feginslúðri;
+
::snúðga-steini,
<br>siti hann á auði,
+
::svá at Fróða man
<br>sofi hann á dúni,
+
::flest sofnaði;
<br>vaki hann at vilja,
+
::þá kvað þat Menja,
<br>þá er vel malit.
+
::var til meldrs komin:
 
+
::&nbsp;
<br><br>6.
+
::5.
<br>Hér skyli engi
+
::"Auð mölum Fróða,
<br>öðrum granda,
+
::mölum alsælan,
<br>til böls búa
+
::mölum fjölð féar
<br>né til bana orka,
+
::á feginslúðri;
<br>né höggva því
+
::siti hann á auði,
<br>hvössu sverði,
+
::sofi hann á dúni,
<br>þó at bana bróður
+
::vaki hann at vilja,
<br>bundinn finni."
+
::þá er vel malit.
 
+
::&nbsp;
<br><br>7.
+
::6.
<br>En hann kvað ekki
+
::Hér skyli engi
<br>orð it fyrra:
+
::öðrum granda,
<br>"Sofið eigi meir
+
::til böls búa
<br>en of sal gaukar
+
::né til bana orka,
<br>eða lengr en svá
+
::né höggva því
<br>ljóð eitt kveðak."
+
::hvössu sverði,
 
+
::þó at bana bróður
<br><br>8.
+
::bundinn finni."
<br>"Var-at-tu, Fróði,
+
::&nbsp;
<br>fullspakr of þik,
+
::7.
<br>málvinr manna,
+
::En hann kvað ekki
<br>er þú man keyptir;
+
::orð it fyrra:
<br>kaustu at afli
+
::"Sofið eigi meir
<br>ok at álitum,
+
::en of sal gaukar
<br>en at ætterni
+
::eða lengr en svá
<br>ekki spurðir.
+
::ljóð eitt kveðak."
 
+
::&nbsp;
<br><br>9.
+
::8.
<br>Harðr var Hrungnir
+
::"Var-at-tu, Fróði,
<br>ok hans faðir,
+
::fullspakr of þik,
<br>þó var Þjazi
+
::málvinr manna,
<br>þeim öflgari;
+
::er þú man keyptir;
<br>Iði ok Aurnir,
+
::kaustu at afli
<br>okkrir niðjar,
+
::ok at álitum,
<br>bræðr bergrisa,
+
::en at ætterni
<br>þeim erum bornar.
+
::ekki spurðir.
 
+
::&nbsp;
<br><br>10.
+
::9.
<br>Kæmi-a Grótti
+
::Harðr var Hrungnir
<br>ór gréa fjalli
+
::ok hans faðir,
<br>né sá inn harði
+
::þó var Þjazi
<br>hallr ór jörðu,
+
::þeim öflgari;
<br>né mæli svá
+
::Iði ok Aurnir,
<br>mær bergrisa,
+
::okkrir niðjar,
<br>ef vissi vit
+
::bræðr bergrisa,
<br>vætr til hennar.
+
::þeim erum bornar.
 
+
::&nbsp;
<br><br>11.
+
::10.
<br>Vér vetr níu
+
::Kæmi-a Grótti
<br>várum leikur
+
::ór gréa fjalli
<br>öflgar alnar
+
::né sá inn harði
<br>fyr jörð neðan;
+
::hallr ór jörðu,
<br>stóðu meyjar
+
::né mæli svá
<br>at meginverkum,
+
::mær bergrisa,
<br>færðum sjalfar
+
::ef vissi vit
<br>setberg ór stað.
+
::vætr til hennar.
 
+
::&nbsp;
<br><br>12.
+
::11.
<br>Veltum grjóti
+
::Vér vetr níu
<br>of garð risa,
+
::várum leikur
<br>svá at fold fyrir
+
::öflgar alnar
<br>fór skjalfandi;
+
::fyr jörð neðan;
<br>svá slöngðum vit
+
::stóðu meyjar
<br>snúðga-steini,
+
::at meginverkum,
<br>höfga-halli,
+
::færðum sjalfar
<br>at halir tóku.
+
::setberg ór stað.
 
+
::&nbsp;
<br><br>13.
+
::12.
<br>En vit síðan
+
::Veltum grjóti
<br>á Svíþjóðu
+
::of garð risa,
<br>framvísar tvær
+
::svá at fold fyrir
<br>í folk stigum,
+
::fór skjalfandi;
<br>beiddum björnu,
+
::svá slöngðum vit
<br>en brutum skjöldu,
+
::snúðga-steini,
<br>gengum í gögnum
+
::höfga-halli,
<br>gráserkjat lið.
+
::at halir tóku.
 
+
::&nbsp;
<br><br>14.
+
::13.
<br>Steypðum stilli,
+
::En vit síðan
<br>studdum annan,
+
::á Svíþjóðu
<br>veittum góðum
+
::framvísar tvær
<br>Gothormi lið;
+
::í folk stigum,
<br>var-a kyrrseta,
+
::beiddum björnu,
<br>áðr Knúi felli.
+
::en brutum skjöldu,
 
+
::gengum í gögnum
<br><br>15.
+
::gráserkjat lið.
<br>Fram heldum því
+
::&nbsp;
<br>þau misseri,
+
::14.
<br>at vit at köppum
+
::Steypðum stilli,
<br>kenndar várum;
+
::studdum annan,
<br>þar sorðu vit
+
::veittum góðum
<br>skörpum geirum
+
::Gothormi lið;
<br>blóð ór benjum
+
::var-a kyrrseta,
<br>ok brand ruðum.
+
::áðr Knúi felli.
 
+
::&nbsp;
<br><br>16.
+
::15.
<br>Nú erum komnar
+
::Fram heldum því
<br>til konungs húsa
+
::þau misseri,
<br>miskunnlausar
+
::at vit at köppum
<br>ok at mani hafðar;
+
::kenndar várum;
<br>aurr etr iljar,
+
::þar sorðu vit
<br>en ofan kulði,
+
::skörpum geirum
<br>drögum dolgs sjötul,
+
::blóð ór benjum
<br>daprt er at Fróða.
+
::ok brand ruðum.
 
+
::&nbsp;
<br><br>17.
+
::16.
<br>Hendr skulu hvílask,
+
::Nú erum komnar
<br>hallr standa mun,
+
::til konungs húsa
<br>malit hefi ek fyr mik;
+
::miskunnlausar
<br>mitt of leiti;
+
::ok at mani hafðar;
<br>nú mun-a höndum
+
::aurr etr iljar,
<br>hvíld vel gefa,
+
::en ofan kulði,
<br>áðr fullmalit
+
::drögum dolgs sjötul,
<br>Fróða þykki.
+
::daprt er at Fróða.
 
+
::&nbsp;
<br><br>18.
+
::17.
<br>Hendr skulu höndla
+
::Hendr skulu hvílask,
<br>harðar trjónur,
+
::hallr standa mun,
<br>vápn valdreyrug,
+
::malit hefi ek fyr mik;
<br>vaki þú, Fróði,
+
::mitt of leiti;
<br>vaki þú, Fróði,
+
::nú mun-a höndum
<br>ef þú hlýða vill
+
::hvíld vel gefa,
<br>söngum okkrum
+
::áðr fullmalit
<br>ok sögnum fornum.
+
::Fróða þykki.
 
+
::&nbsp;
<br><br>19.
+
::18.
<br>Eld sé ek brenna
+
::Hendr skulu höndla
<br>fyr austan borg,
+
::harðar trjónur,
<br>vígspjöll vaka,
+
::vápn valdreyrug,
<br>þat mun viti kallaðr,
+
::vaki þú, Fróði,
<br>mun herr koma
+
::vaki þú, Fróði,
<br>hinig af bragði
+
::ef þú hlýða vill
<br>ok brenna bæ
+
::söngum okkrum
<br>fyr buðlungi.
+
::ok sögnum fornum.
 
+
::&nbsp;
<br><br>20.
+
::19.
<br>Mun-at þú halda
+
::Eld sé ek brenna
<br>Hleiðrar stóli,
+
::fyr austan borg,
<br>rauðum hringum
+
::vígspjöll vaka,
<br>né regingrjóti;
+
::þat mun viti kallaðr,
<br>tökum á möndli
+
::mun herr koma
<br>mær, skarpara,
+
::hinig af bragði
<br>erum-a varmar
+
::ok brenna bæ
<br>í valdreyra.
+
::fyr buðlungi.
 
+
::&nbsp;
<br><br>21.
+
::20.
<br>Mól míns föður
+
::Mun-at þú halda
<br>mær rammliga,
+
::Hleiðrar stóli,
<br>því at hon feigð fira
+
::rauðum hringum
<br>fjölmargra sá;
+
::né regingrjóti;
<br>stukku stórar
+
::tökum á möndli
<br>steðr frá lúðri
+
::mær, skarpara,
<br>járni varðar,
+
::erum-a varmar
<br>mölum enn framar!
+
::í valdreyra.
 
+
::&nbsp;
<br><br>22.
+
::21.
<br>Mölum enn framar!
+
::Mól míns föður
<br>Mun Yrsu sonr,
+
::mær rammliga,
<br>niðr Halfdanar,
+
::því at hon feigð fira
<br>hefna Fróða;
+
::fjölmargra sá;
<br>sá mun hennar
+
::stukku stórar
<br>heitinn verða
+
::steðr frá lúðri
<br>burr ok bróðir,
+
::járni varðar,
<br>vitum báðar þat."
+
::mölum enn framar!
 
+
::&nbsp;
<br><br>23.
+
::22.
<br>Mólu meyjar,
+
::Mölum enn framar!
<br>megins kostuðu,
+
::Mun Yrsu sonr,
<br>váru ungar
+
::niðr Halfdanar,
<br>í jötunmóði;
+
::hefna Fróða;
<br>skulfu skaptré,
+
::sá mun hennar
<br>skauzk lúðr ofan,
+
::heitinn verða
<br>hraut inn höfgi
+
::burr ok bróðir,
<br>hallr sundr í tvau.
+
::vitum báðar þat."
 
+
::&nbsp;
<br><br>24.
+
::23.
<br>En bergrisa
+
::Mólu meyjar,
<br>brúðr orð of kvað:
+
::megins kostuðu,
<br>"Malit höfum, Fróði,
+
::váru ungar
<br>sem munum hætta,
+
::í jötunmóði;
<br>hafa fullstaðit
+
::skulfu skaptré,
<br>fljóð at meldri."
+
::skauzk lúðr ofan,
</blockquote>
+
::hraut inn höfgi
 +
::hallr sundr í tvau.
 +
::&nbsp;
 +
::24.
 +
::En bergrisa
 +
::brúðr orð of kvað:
 +
::"Malit höfum, Fróði,
 +
::sem munum hætta,
 +
::hafa fullstaðit
 +
::fljóð at meldri."
 
   
 
   
 
{{DEFAULTSORT: Grottasøngr}}
 
{{DEFAULTSORT: Grottasøngr}}

Revisjonen fra 10. jan. 2019 kl. 12:32

Velg språk Norrønt Islandsk Norsk Dansk Svensk Færøysk
Denne teksten finnes i flere utgaver på følgende språk ► Original.gif Norsk.gif Dansk.gif Svensk.gif
Original.gif Norsk.gif Dansk.gif Svensk.gif
Dansk.gif Svensk.gif
Dansk.gif Svensk.gif
Dansk.gif Svensk.gif
Dansk.gif Svensk.gif


Eddukvæði
Sæmundar-Edda


GUÐNI JÓNSSON
bjó til prentunar


Gróttasöngr


Skjöldr hét sonr Óðins, er Skjöldungar er frá komnir. Hann hafði atsetu ok réð löndum, þar sem nú er kölluð Danmörk, en þá var kallat Gotland. Skjöldr átti þann son, er Friðleifr hét, er löndum réð eftir hann. Sonr Friðleifs hét Fróði. Hann tók konungdóm eftir föður sinn í þann tíð, er Ágústus keisari lagði frið of heim allan. Þá var Kristr borinn. En fyrir því at Fróði var allra konunga ríkastr á Norðrlöndum, þá var honum kenndr friðrinn um alla danska tungu, ok kalla Norðmenn þat Fróðafrið. Engi maðr grandaði öðrum, þótt hann hitti fyrir sér föðurbana eða bróðurbana lausan eða bundinn. Þá var ok engi þjófr eða ránsmaðr, svá at gullhringr einn lá á Jalangrsheiði lengi.
   Fróði konungr sótti heimboð í Svíþjóð til þess konungs, er Fjölnir er nefndr. Þá keypti hann ambáttir tvær, er hétu Fenja ok Menja. Þær váru miklar ok sterkar.
   Í þann tíma fannst í Danmörk kvernsteinar tveir svá miklir, at engi var svá sterkr, at dregit gæti. En sú náttúra fylgði kvernunum, at þat mólst á kverninni, sem sá mælti fyrir, er mól. Sú kvern hét Grótti. Hengikjöftr er sá nefndr, er Fróða konungi gaf kvernina. Fróði konungr lét leiða ambáttirnar til kvernarinnar ok bað þær mala gull ok frið ok sælu Fróða. Þá gaf hann þeim eigi lengri hvíld eða svefn en gaukrinn þagði eða hljóð mátti kveða. Þá er sagt, at þær kvæði ljóð þau, er kallat er Gróttasöngr. Ok áðr létti kvæðinu, mólu þær her at Fróða, svá at á þeiri nótt kom þar sá sækonungr, er Mýsingr hét, og drap Fróða, tók þar herfang mikit. Þá lagðist Fróðafriðr.
   Mýsingr hafði með sér Grótta ok svá Fenju ok Menju ok bað þær mala salt. Hann bað þær mala lengr. Þær mólu litla hríð, áðr niðr sukku skipin, ok var þar eftir svelgr í hafinu, er særinn fellr í kvernaraugat. Þá varð sær saltr.</font>


1.
Nú eru komnar
til konungs húsa
framvísar tvær,
Fenja ok Menja;
þær ro at Fróða
Friðleifssonar
máttkar meyjar
at mani hafðar.
 
2.
Þær at lúðri
leiddar váru
ok grjóts gréa
gangs of beiddu;
hét hann hvárigri
hvíld né ynði,
áðr hann heyrði
hljóm ambátta.
 
3.
Þær þyt þulu
þögnhorfinnar:
"Leggjum lúðra,
léttum steinum."
Bað hann enn meyjar,
at þær mala skyldu.
 
4.
Sungu ok slungu
snúðga-steini,
svá at Fróða man
flest sofnaði;
þá kvað þat Menja,
var til meldrs komin:
 
5.
"Auð mölum Fróða,
mölum alsælan,
mölum fjölð féar
á feginslúðri;
siti hann á auði,
sofi hann á dúni,
vaki hann at vilja,
þá er vel malit.
 
6.
Hér skyli engi
öðrum granda,
til böls búa
né til bana orka,
né höggva því
hvössu sverði,
þó at bana bróður
bundinn finni."
 
7.
En hann kvað ekki
orð it fyrra:
"Sofið eigi meir
en of sal gaukar
eða lengr en svá
ljóð eitt kveðak."
 
8.
"Var-at-tu, Fróði,
fullspakr of þik,
málvinr manna,
er þú man keyptir;
kaustu at afli
ok at álitum,
en at ætterni
ekki spurðir.
 
9.
Harðr var Hrungnir
ok hans faðir,
þó var Þjazi
þeim öflgari;
Iði ok Aurnir,
okkrir niðjar,
bræðr bergrisa,
þeim erum bornar.
 
10.
Kæmi-a Grótti
ór gréa fjalli
né sá inn harði
hallr ór jörðu,
né mæli svá
mær bergrisa,
ef vissi vit
vætr til hennar.
 
11.
Vér vetr níu
várum leikur
öflgar alnar
fyr jörð neðan;
stóðu meyjar
at meginverkum,
færðum sjalfar
setberg ór stað.
 
12.
Veltum grjóti
of garð risa,
svá at fold fyrir
fór skjalfandi;
svá slöngðum vit
snúðga-steini,
höfga-halli,
at halir tóku.
 
13.
En vit síðan
á Svíþjóðu
framvísar tvær
í folk stigum,
beiddum björnu,
en brutum skjöldu,
gengum í gögnum
gráserkjat lið.
 
14.
Steypðum stilli,
studdum annan,
veittum góðum
Gothormi lið;
var-a kyrrseta,
áðr Knúi felli.
 
15.
Fram heldum því
þau misseri,
at vit at köppum
kenndar várum;
þar sorðu vit
skörpum geirum
blóð ór benjum
ok brand ruðum.
 
16.
Nú erum komnar
til konungs húsa
miskunnlausar
ok at mani hafðar;
aurr etr iljar,
en ofan kulði,
drögum dolgs sjötul,
daprt er at Fróða.
 
17.
Hendr skulu hvílask,
hallr standa mun,
malit hefi ek fyr mik;
mitt of leiti;
nú mun-a höndum
hvíld vel gefa,
áðr fullmalit
Fróða þykki.
 
18.
Hendr skulu höndla
harðar trjónur,
vápn valdreyrug,
vaki þú, Fróði,
vaki þú, Fróði,
ef þú hlýða vill
söngum okkrum
ok sögnum fornum.
 
19.
Eld sé ek brenna
fyr austan borg,
vígspjöll vaka,
þat mun viti kallaðr,
mun herr koma
hinig af bragði
ok brenna bæ
fyr buðlungi.
 
20.
Mun-at þú halda
Hleiðrar stóli,
rauðum hringum
né regingrjóti;
tökum á möndli
mær, skarpara,
erum-a varmar
í valdreyra.
 
21.
Mól míns föður
mær rammliga,
því at hon feigð fira
fjölmargra sá;
stukku stórar
steðr frá lúðri
járni varðar,
mölum enn framar!
 
22.
Mölum enn framar!
Mun Yrsu sonr,
niðr Halfdanar,
hefna Fróða;
sá mun hennar
heitinn verða
burr ok bróðir,
vitum báðar þat."
 
23.
Mólu meyjar,
megins kostuðu,
váru ungar
í jötunmóði;
skulfu skaptré,
skauzk lúðr ofan,
hraut inn höfgi
hallr sundr í tvau.
 
24.
En bergrisa
brúðr orð of kvað:
"Malit höfum, Fróði,
sem munum hætta,
hafa fullstaðit
fljóð at meldri."