Forskjell mellom versjoner av «Haralds saga harðráða Sigurðarsonar (Fagrskinna)»

Fra heimskringla.no
Hopp til navigering Hopp til søk
m
 
Linje 81: Linje 81:
  
  
Ða hellt Haralldr hærrenom til Sikilꝍyiar. oc vann þar borg eina með þæma hætte at fuglarar hans toco með limi smafugla þa er reiðraðuzk i borgenne. oc flugu um daga i skoga at taca ser fꝍzlo. oc let Haralldr binnda a bak fuglunum lokars spono af tyrui tre. oc stꝍpa a vaxe oc brennu steini. siðan flugu fuglarner aller sænn i borgena til unga sinna. þa laust elldinum af fuglunum. þo at hværr bære litla byrði ellzens. þa kvæiktiz þo þar af husen er rꝍyrþogt varo. oc logaðe siðan huært hus af oðru oc siðan oll borgen. giek þa ut folket með litilæte. bað ser þa myscunnar með ahyggiu oc ræzlo. þæir er drembilega oc neisulega hafðu aðr mællt við Haralld. Aðra borg vann hann með þæma hætte. at hann let segia i borgena at hofðingi hærs Girkia konongs være anndaðr oc beiddiz at grafa lik hans i borgenne. oc heto at væria til miklu fe sem siðr var til firir sal rikra manna. þesse borg var sva stærk at engi von var at hon myndi vapnom sott værða. en er borgar menn hꝍyrðu sagt anndlat Harallz. oc þæir er kirkiur varðveittu villdu giarna þiggia gullet þo at vikingar villdu gefa þæim. bauð hværr til sinnar kirkiu at fara skylldi. hugðuz þa myndu upp taca gull oc silfr oc aðra dyrðlega luti. giengo i mote likinu i borgarlið. baro ut crossa oc hælga doma oc skryddust fagrlega. vikingar baro kistuna hatt oc var tialldat ifir purpura pelle. en menn þæir er fylgðu likinu varo i silkiklæðom. oc hattu siða oc undir hialma oc bryniur. oc þa er þeir como i mitt borgharliðit þa fælldu þæir niðr kistuna um þvært liðet. Ða bles luðr svæinn Harallz. oc var aðr allr hærrenn vapnaðr. skutu upp mærkium oc runnu til borgarennar. en Haralldr hafðe boret sialfr kistuna. bra þa Haralldr sværði oc sva menn hans aller .xii. er giengit hafðu með kistunni. liopo upp i liðet. oc drapo þar marga menn. er vapnlausir stoðo firir. þar varð sarr Halldor Snorra sunr hoggvinn i annlet. Aller varo þeir noccot sarer. oc mest af griote er kastat var at þæim or turrnenom. Haralldr vann þa borg. oc toc þat af fe er hann villdi. eignaðe siðan Girkia kononge borgena. marga staðe vann hann i þesso lannde. undir valld Girkia konongs. aðr en hann kꝍme aftr til Miklagarðz. Litlu siðar gerðe hann færð sina ut af Miklagarðe með hær til Iorsala. oc þa er kom til Iorsala var landet allt upp gefet i valld hans. sva sægir Stufr er hꝍyrt hafðe Haralld fra þessom tiðendum sægia.
+
Ða hellt Haralldr hærrenom til Sikilꝍyiar. oc vann þar borg eina með þæma hætte at fuglarar hans toco með limi smafugla þa er reiðraðuzk i borgenne. oc flugu um daga i skoga at taca ser fꝍzlo. oc let Haralldr binnda a bak fuglunum lokars spono af tyrui tre. oc stꝍpa a vaxe oc brennu steini. siðan flugu fuglarner aller sænn i borgena til unga sinna. þa laust elldinum af fuglunum. þo at hværr bære litla byrði ellzens. þa kvæiktiz þo þar af husen er rꝍyrþogt varo. oc logaðe siðan huært hus af oðru oc siðan oll borgen. giek þa ut folket með litilæte. bað ser þa myscunnar með ahyggiu oc ræzlo. þæir er drembilega oc neisulega hafðu aðr mællt við Haralld. Aðra borg vann hann með þæma hætte. at hann let segia i borgena at hofðingi hærs Girkia konongs være anndaðr oc beiddiz at grafa lik hans i borgenne. oc heto at væria til miklu fe sem siðr var til firir sal rikra manna. þesse borg var sva stærk at engi von var at hon myndi vapnom sott værða. en er borgar menn hꝍyrðu sagt anndlat Harallz. oc þæir er kirkiur varðveittu villdu giarna þiggia gullet þo at vikingar villdu gefa þæim. bauð hværr til sinnar kirkiu at fara skylldi. hugðuz þa myndu upp taca gull oc silfr oc aðra dyrðlega luti. giengo i mote likinu i borgarlið. baro ut crossa oc hælga doma oc skryddust fagrlega. vikingar baro kistuna hatt oc var tialldat ifir purpura pelli. en menn þæir er fylgðu likinu varo i silkiklæðom. oc hattu siða oc undir hialma oc bryniur. oc þa er þeir como i mitt borgharliðit þa fælldu þæir niðr kistuna um þvært liðet. Ða bles luðr svæinn Harallz. oc var aðr allr hærrenn vapnaðr. skutu upp mærkium oc runnu til borgarennar. en Haralldr hafðe boret sialfr kistuna. bra þa Haralldr sværði oc sva menn hans aller .xii. er giengit hafðu með kistunni. liopo upp i liðet. oc drapo þar marga menn. er vapnlausir stoðo firir. þar varð sarr Halldor Snorra sunr hoggvinn i annlet. Aller varo þeir noccot sarer. oc mest af griote er kastat var at þæim or turrnenom. Haralldr vann þa borg. oc toc þat af fe er hann villdi. eignaðe siðan Girkia kononge borgena. marga staðe vann hann i þesso lannde. undir valld Girkia konongs. aðr en hann kꝍme aftr til Miklagarðz. Litlu siðar gerðe hann færð sina ut af Miklagarðe með hær til Iorsala. oc þa er kom til Iorsala var landet allt upp gefet i valld hans. sva sægir Stufr er hꝍyrt hafðe Haralld fra þessom tiðendum sægia.
  
  
Linje 313: Linje 313:
  
  
Ða brende Haralldr konongr bꝍy Þorkæls gꝍysu. oc varo þa dꝍtor hans leiddar bundnar til skipa þa var þetta ort.
+
Ða brendi Haralldr konongr bꝍy Þorkæls gꝍysu. oc varo þa dꝍtor hans leiddar bundnar til skipa þa var þetta ort.
  
  
Linje 1 005: Linje 1 005:
  
  
<ref>''nyt kap. A med overskr.:'' Nu vendi Haralldr hærrinum til Sicil&#42829;yiar</ref>&#208;a<ref>Nu ''A.''</ref> hellt Haralldr<ref>hann ''A.''</ref> hærrenom til Sikil&#42829;yiar. oc vann þar [borg eina<ref>[borghena ''A.''</ref> með þæma hætte at fuglarar hans toco með limi smafugla þa er reiðraðuzk i borgenne. oc flugu um daga [i skoga<ref>[a scog ''A foran'' um daga</ref> at taca ser f&#42829;zlo<ref>mat ''A.''</ref>. oc let Haralldr binnda a bak fuglunum<ref>þæim ''A.''</ref> lokars spono<ref>''B1-2,'' sp&#42829;no ''B;'' spon ''A.''</ref> af<ref>''sål. A;'' oc ''B.''</ref> [tyrui tre<ref>[tyrr i ''A.''</ref>. oc st&#42829;pa<ref>st&#42829;ypa ''A.''</ref> a<ref>af ''tf. A.''</ref> vaxe oc brennu steini<ref>oc ''tf. A'' (fl. s.).</ref>. siðan flugu fuglarner [aller sænn i borgena<ref>[''ul. A.''</ref> til unga sinna. þa laust elldinum af fuglunum. þo<ref>enn þo ''A.''</ref> at<ref>æinn ''tf. A.''</ref> hværr bære litla byrði ellzens<ref>''uden art. A.''</ref>. þa kvæiktiz [þo þar<ref>[''omv. A.''</ref> af husen<ref>''efter'' varo ''A.''</ref> er r&#42829;yrþogt varo. oc [logaðe siðan<ref>[þvi næst ''A.''</ref> huært hus<ref>''ul. A.''</ref> af oðru oc siðan<ref>brann ''tf. A.''</ref> oll borgen. giek þa ut folket með litilæte. bað<ref>oc baðo ''A.''</ref> ser þa<ref>''ul. A.''</ref> myscunnar með ahyggiu oc ræzlo. þæir er drembilega oc neisulega<ref>næisilega ''A.''</ref> hafðu aðr mællt [við Haralld.<ref>[til Harallz. oc liðs hans nesta dagh aðr ''A og her nyt kap. med overskr.:'' Hvosso onnr borgh var með slæghð unnin</ref> Aðra borg vann hann með þæma<ref>þeima ''A.''</ref> hætte. at hann let segia i borgena at hofðingi [hærs Girkia konongs<ref>[Girkia hærs ''A.''</ref> være anndaðr oc beiddiz<ref>bæidduz ''A'' (''A1 = B'').</ref> at grafa lik hans i borgenne. oc heto at [væria til<ref>offra ''A.''</ref> miklu fe sem siðr<ref>titt ''A.''</ref> var til<ref>''ul. A.''</ref> firir sal<ref>sol ''A.''</ref> rikra manna. þesse borg var sva stærk at engi von var at hon [myndi vapnom sott værða<ref>[yrðe vapnom sott ''A.''</ref>. en er<ref>''ul. A.''</ref> borgar menn h&#42829;yrðu sagt anndlat Harallz. oc þæir er kirkiur<ref>''sål. A;'' kirkiu ''B.''</ref> varðveittu villdu giarna þiggia gullet þo at vikingar villdu<ref>villde ''A1.''</ref> gefa þæim. bauð hværr<ref>at ''tf. A2.''</ref> til sinnar kirkiu at [fara skylldi<ref>[licit skulde fara oc ''A.''</ref>. hugðuz þa [myndu upp<ref>[upp skula ''A'' (''omv. A1'').</ref> taca gull oc silfr oc aðra dyrðlega<ref>goða ''A.''</ref> luti. giengo i<ref>nu ''A.''</ref> mote likinu [i borgarlið. baro ut crossa oc hælga doma<ref>[''ul. A.''</ref> oc skryddust fagrlega<ref>oc boro ut krossa oc aðra hælgha doma ''A.''</ref>. vikingar baro kistuna hatt oc var tialldat ifir purpura pelle<ref>pæll ''A'' (''A1 = B'').</ref>. en<ref>''sål. B, A;'' oc ''B1-2.''</ref> menn<ref>vikingar ''A.''</ref> þæir er fylgðu likinu [varo i silkiklæðom<ref>[hafðo silkiklæðe ''A.''</ref>. oc hattu siða oc undir hialma oc bryniur. oc [þa er þeir como i mitt borgharliðit þa<ref>[''sål. A;'' i miðiu borgarliðinu ''B.''</ref> fælldu þæir niðr kistuna um þvært<ref>þvær ''B'' (''alene'').</ref> liðet. &#208;a [bles luðr svæinn Harallz<ref>[let Haralldr viðr cvæða luðr sinn ''A.''</ref>. oc var [aðr allr hærrenn<ref>[allr lyðrinn aþr roundr oc ''A.''</ref> vapnaðr. skutu<ref>þæir ''tf. A.''</ref> upp mærkium<ref>mærkinu ''A.''</ref> oc runnu |<ref>110</ref> [til borgarennar<ref>[um borghina ''A.''</ref>. en Haralldr<ref>konongrenn ''A.''</ref> hafðe [boret sialfr<ref>[sialfr r&#42829;yndr borit ''A.''</ref> kistuna<ref>oc aðrir xii. menn ''tf. A.''</ref>. bra [þa Haralldr<ref>[konongrenn ''A.''</ref> sværði<ref>''med art. A.''</ref> oc [sva menn hans aller .xii. er giengit hafðu með kistunni. liopo upp i liðet<ref>[allir hans menn ''A'' (''jfr. Mork.'').</ref>. oc drapo þar<ref>þæir ''A.''</ref> marga menn. er<ref>þa er ''A.''</ref> vapnlausir stoðo firir<ref>þæim ''tf. B, ul. A.''</ref>. þar varð sarr<ref>mioc ''tf. A.''</ref> Halldor Snorra sunr<ref>hann var ''tf. A.''</ref> hoggvinn i annlet. [Aller varo þeir<ref>[''sål. B1-2'' (þar ''f.'' þeir ''B''); flester allir Harallz menn urðo ''A.''</ref> noccot sarer. oc mest af griote er kastat var at þæim or turrnenom<ref>turnum ''A.''</ref>. Haralldr vann þa borg. oc toc þat af fe<ref>''ul. A.''</ref> er hann villdi<ref>oc ''tf. A.''</ref>. eignaðe siðan<ref>''ul. A.''</ref> Girkia kononge borgena. marga staðe vann hann i þesso lannde. undir<ref>i ''A.''</ref> valld Girkia konongs. aðr en hann k&#42829;me aftr til Miklagarðz. <ref>''her nyt kap. A med overskr.:'' Vm færð Harallz til Iossalaborgar</ref>Litlu siðar gerðe hann færð sina ut af Miklagarðe með hær<ref>''med art. A.''</ref> til Iorsala. oc þa er<ref>hann ''tf. A.''</ref> kom [til Iorsala<ref>[i Iorsala hæim þa ''A.''</ref> var landet allt upp gefet i valld hans. sva sægir Stufr er h&#42829;yrt hafðe Haralld fra þessom tiðendum sægia.
+
<ref>''nyt kap. A med overskr.:'' Nu vendi Haralldr hærrinum til Sicil&#42829;yiar</ref>&#208;a<ref>Nu ''A.''</ref> hellt Haralldr<ref>hann ''A.''</ref> hærrenom til Sikil&#42829;yiar. oc vann þar [borg eina<ref>[borghena ''A.''</ref> með þæma hætte at fuglarar hans toco með limi smafugla þa er reiðraðuzk i borgenne. oc flugu um daga [i skoga<ref>[a scog ''A foran'' um daga</ref> at taca ser f&#42829;zlo<ref>mat ''A.''</ref>. oc let Haralldr binnda a bak fuglunum<ref>þæim ''A.''</ref> lokars spono<ref>''B1-2,'' sp&#42829;no ''B;'' spon ''A.''</ref> af<ref>''sål. A;'' oc ''B.''</ref> [tyrui tre<ref>[tyrr i ''A.''</ref>. oc st&#42829;pa<ref>st&#42829;ypa ''A.''</ref> a<ref>af ''tf. A.''</ref> vaxe oc brennu steini<ref>oc ''tf. A'' (fl. s.).</ref>. siðan flugu fuglarner [aller sænn i borgena<ref>[''ul. A.''</ref> til unga sinna. þa laust elldinum af fuglunum. þo<ref>enn þo ''A.''</ref> at<ref>æinn ''tf. A.''</ref> hværr bære litla byrði ellzens<ref>''uden art. A.''</ref>. þa kvæiktiz [þo þar<ref>[''omv. A.''</ref> af husen<ref>''efter'' varo ''A.''</ref> er r&#42829;yrþogt varo. oc [logaðe siðan<ref>[þvi næst ''A.''</ref> huært hus<ref>''ul. A.''</ref> af oðru oc siðan<ref>brann ''tf. A.''</ref> oll borgen. giek þa ut folket með litilæte. bað<ref>oc baðo ''A.''</ref> ser þa<ref>''ul. A.''</ref> myscunnar með ahyggiu oc ræzlo. þæir er drembilega oc neisulega<ref>næisilega ''A.''</ref> hafðu aðr mællt [við Haralld.<ref>[til Harallz. oc liðs hans nesta dagh aðr ''A og her nyt kap. med overskr.:'' Hvosso onnr borgh var með slæghð unnin</ref> Aðra borg vann hann með þæma<ref>þeima ''A.''</ref> hætte. at hann let segia i borgena at hofðingi [hærs Girkia konongs<ref>[Girkia hærs ''A.''</ref> være anndaðr oc beiddiz<ref>bæidduz ''A'' (''A1 = B'').</ref> at grafa lik hans i borgenne. oc heto at [væria til<ref>offra ''A.''</ref> miklu fe sem siðr<ref>titt ''A.''</ref> var til<ref>''ul. A.''</ref> firir sal<ref>sol ''A.''</ref> rikra manna. þesse borg var sva stærk at engi von var at hon [myndi vapnom sott værða<ref>[yrðe vapnom sott ''A.''</ref>. en er<ref>''ul. A.''</ref> borgar menn h&#42829;yrðu sagt anndlat Harallz. oc þæir er kirkiur<ref>''sål. A;'' kirkiu ''B.''</ref> varðveittu villdu giarna þiggia gullet þo at vikingar villdu<ref>villde ''A1.''</ref> gefa þæim. bauð hværr<ref>at ''tf. A2.''</ref> til sinnar kirkiu at [fara skylldi<ref>[licit skulde fara oc ''A.''</ref>. hugðuz þa [myndu upp<ref>[upp skula ''A'' (''omv. A1'').</ref> taca gull oc silfr oc aðra dyrðlega<ref>goða ''A.''</ref> luti. giengo i<ref>nu ''A.''</ref> mote likinu [i borgarlið. baro ut crossa oc hælga doma<ref>[''ul. A.''</ref> oc skryddust fagrlega<ref>oc boro ut krossa oc aðra hælgha doma ''A.''</ref>. vikingar baro kistuna hatt oc var tialldat ifir purpura pelli<ref>pæll ''A'' (''A1 = B'').</ref>. en<ref>''sål. B, A;'' oc ''B1-2.''</ref> menn<ref>vikingar ''A.''</ref> þæir er fylgðu likinu [varo i silkiklæðom<ref>[hafðo silkiklæðe ''A.''</ref>. oc hattu siða oc undir hialma oc bryniur. oc [þa er þeir como i mitt borgharliðit þa<ref>[''sål. A;'' i miðiu borgarliðinu ''B.''</ref> fælldu þæir niðr kistuna um þvært<ref>þvær ''B'' (''alene'').</ref> liðet. &#208;a [bles luðr svæinn Harallz<ref>[let Haralldr viðr cvæða luðr sinn ''A.''</ref>. oc var [aðr allr hærrenn<ref>[allr lyðrinn aþr roundr oc ''A.''</ref> vapnaðr. skutu<ref>þæir ''tf. A.''</ref> upp mærkium<ref>mærkinu ''A.''</ref> oc runnu |<ref>110</ref> [til borgarennar<ref>[um borghina ''A.''</ref>. en Haralldr<ref>konongrenn ''A.''</ref> hafðe [boret sialfr<ref>[sialfr r&#42829;yndr borit ''A.''</ref> kistuna<ref>oc aðrir xii. menn ''tf. A.''</ref>. bra [þa Haralldr<ref>[konongrenn ''A.''</ref> sværði<ref>''med art. A.''</ref> oc [sva menn hans aller .xii. er giengit hafðu með kistunni. liopo upp i liðet<ref>[allir hans menn ''A'' (''jfr. Mork.'').</ref>. oc drapo þar<ref>þæir ''A.''</ref> marga menn. er<ref>þa er ''A.''</ref> vapnlausir stoðo firir<ref>þæim ''tf. B, ul. A.''</ref>. þar varð sarr<ref>mioc ''tf. A.''</ref> Halldor Snorra sunr<ref>hann var ''tf. A.''</ref> hoggvinn i annlet. [Aller varo þeir<ref>[''sål. B1-2'' (þar ''f.'' þeir ''B''); flester allir Harallz menn urðo ''A.''</ref> noccot sarer. oc mest af griote er kastat var at þæim or turrnenom<ref>turnum ''A.''</ref>. Haralldr vann þa borg. oc toc þat af fe<ref>''ul. A.''</ref> er hann villdi<ref>oc ''tf. A.''</ref>. eignaðe siðan<ref>''ul. A.''</ref> Girkia kononge borgena. marga staðe vann hann i þesso lannde. undir<ref>i ''A.''</ref> valld Girkia konongs. aðr en hann k&#42829;me aftr til Miklagarðz. <ref>''her nyt kap. A med overskr.:'' Vm færð Harallz til Iossalaborgar</ref>Litlu siðar gerðe hann færð sina ut af Miklagarðe með hær<ref>''med art. A.''</ref> til Iorsala. oc þa er<ref>hann ''tf. A.''</ref> kom [til Iorsala<ref>[i Iorsala hæim þa ''A.''</ref> var landet allt upp gefet i valld hans. sva sægir Stufr er h&#42829;yrt hafðe Haralld fra þessom tiðendum sægia.
  
  
Linje 1 379: Linje 1 379:
  
  
&#208;a brende Haralldr konongr<ref>''ul. A.''</ref> b&#42829;y<ref>bya ''A.''</ref> Þorkæls g&#42829;ysu. [oc varo<ref>[''omv. A.''</ref> þa d&#42829;tor hans [leiddar bundnar<ref>[bundnar oc leiddar ''A.''</ref> til skipa þa var þetta ort.
+
&#208;a brendi Haralldr konongr<ref>''ul. A.''</ref> b&#42829;y<ref>bya ''A.''</ref> Þorkæls g&#42829;ysu. [oc varo<ref>[''omv. A.''</ref> þa d&#42829;tor hans [leiddar bundnar<ref>[bundnar oc leiddar ''A.''</ref> til skipa þa var þetta ort.
  
  

Nåværende revisjon fra 15. jan. 2020 kl. 11:12

Velg språk Norrønt Islandsk Norsk Dansk Svensk Færøysk
Denne teksten finnes på følgende språk ► Original.gif


Noen spesialtegn vises ikke på iPhone/iPad.


Fagrskinna



K. 43. Vm Haralld hinn harðraða oc hans þrekvirki meðan hann var i Miklagarðe

(Þ)ᴀ er Olafr hinn hælgi konongr hafðe fallet a Stiklastaðum. foro þæir or lannde Haralldr broðer hans oc Ragnvalldr Brusasunr. oc mart manna með þæim. oc komo um vætren andværðan austr i Holmgarð. a fund Iarizleifs konongs. oc hann toc væl við þæim. sem sægir Valgarðr a Velli er orte um Haralld.


182.
Milldingar streytu um mækes
munn er lez af gunni
hollz vannt rafn of fylldan
ræss þaut vargr i ase
en gramr ne ec fra fræmra
frið skerði þer verða
austr vartu aret nesta
orðuglynndr i Garðum.


Iarizleifr konongr hafðe iamnan haft með ser Norðmenn oc svænska menn. en þa var anndaðr Ragnvalldr iarll Ulfs sonr. en þat riki hafðe tekit Eilifur iarll. hann hafðe oc marga Norðmenn með ser oc gaf þæim mala. sa iarlldomr var væittr til þess at iarlenn skylldi veria riki konongs firir heiðnum mannum. Iarizleifr konongr setti Haralld annan hofðingia ifir hærlið sit. oc gaf mala allum hans mannum. sem sægir Þioðolfr skalld.


183.
Eitt hafðez at
Eilifr þar er sat
hofðingiar tvæir
avallt fylgðu þæir.


Ðar dvaldezk Haralldr langa rið oc atte margar orrostr. oc var Iarizleifr allvæl við hann. þa fystiz Haralldr at fara ut til Miklagarðs. nu byriaðe hann færð sina oc mikit Norðmanna lið með hanum. for alla leið þar til er hann com til Miklagarz. þa reð Miklagarðe Zoe drotning en rika er styrt hafðe Miklagarz riki með .vij. stolkonongom. oc reð með henni þa sa maðr. er het Mikael Katalaktus. þa beiddiz Haralldr af stolkonongenom oc af drottningu at hann villdi þar ganga a mala gull oc aller hans menn. oc var hanum þui iattat. oc sagt þæim at þæir skylldu aller a galeiðir fara. þa styrði hærr Girkia konongs Georgius frendi drottningarennar. þann callaðu Norðmenn Gyrgi. en þa er þæir como ut i Girklanz ꝍyiar. for Haralldr oftlega brott fra hærrenom með sinum mannum. oc leitaðu ser fefanga. oc flester aller Væringiar fylgðu hanum. hann lagðe sva hvært sinn til orrastu hvert er var til skipa eða kastala at leggia eða a land at ganga. at annat hvart skylldi falla með allu liðinu eða sigr fa. en þa er hann var með allum hærrenom. let hann sina menn iamnan firsta vera. sva bar at eitt hvært sinni at þæir setto landtiolld sin. þa toc Haralldr með sinu liði tialdstað þann er ifir var uppi aðrum tialldum. þa com til hofðingi Girkia liðs oc bað Væringia flytia tiolld sin a brott. oc let Girki þar tiallda skylldu. Haralldr svaraðe. oc let þat engan rett Væringia vera at flytiaz i dalverpi undir fꝍtr Girkium. en Gyrgir sagðe at hann sialfr skylldi fyrst sætia sitt tialld en uti fra allt lið hans. þa svaraðe Haralldr. ef þu ert hærtoge ifir hær Gyrkia konongs. þa em ec hærtoge ifir Væringium. þa villdu hvarer tvæggiu nꝍyta vapna sinna. þa como til vitrir menn oc baðo at þæir skylldu sættaz oc gera sem iamnast meðal sin. oc baðo þa luta um hvarer fyrri skylldu tiallda. Girkir eða Væringiar. eða fyrr riða eða roa. eða til hamnar leggia. þa varo lutir gorfir. oc marcaðe hvarr sinn lut hærtogenn. þa mællte Haralldr við Gyrgi. lat sia hvat marc a þinum lut er at vit markem eigi a æinn vegh baðer. Gyrgir syndi lut sinn. þa marcaðe Haralldr lut sinn sva lict at æigi matte kænna hvar var. oc castaðu baðom i skaut hærtoganum. oc toc Haralldr til lutanna oc mællte sva er hann toc til. Ðesse scal fyrri tiallda. fyrri riða. fyrri roa. fyrri til hafnar leggia. leit a lutenn oc mællte. þetta er var lutr Væringia. flꝍygir ut lutenom a sioenn er þar var nær. þa mælte Gyrgir. hvi lezto mec æigi sia lutenn. Haralldr svaraðe. ef þu sat eigi þann er ec toc upp. se þann er æftir liggr. hvart þit mark er a þeim eða eigi. þa var lutrenn kændr oc var þar a marc Gyrgis. i þuilicum viðr skiftum fanz hversso framgiarn Haralldr var. oc aburðarsamr. Nu foro þæir um sumaret oc hæriaðu. toco þa Væringiar þat at tala at myklu myndi þat bætr fara ef Haralldr reðe einn saman firir liðinu oc sagðu Gyrgi engan lut vinna til frægðar þegar hann reð einn firir. hann sagðe i mot. at Væringiar villdu ækki veita hanum þionastu sina. oc bað þa fara i annan stað. oc lezk þa myndu vinna þuilikt. er hann mætte. þa for Haralldr ifra hanum. oc með hanum Væringiar oc aller Latinumenn. en Gyrgir for með Girkia hær. syndist þa hvat hvarer matto. fecc Haralldr iamnan sigr oc fe mikit en Gyrgir for hæim til Miklagarz. nema þat lið er ser villdi fear afla. oc foro þæir til Harallz oc hafðu hann hofðingia ivir ser. þa for Haralldr með hær sinn væstr til Affrica. efldist miok at liði i velldi þui er liggr undir Affrica. þat er mællt eftir sagu sialfs hans at hann tꝍke þar attatigu borga. sumar varo gefnar i valld hans. sumar braut hann eða brenndi. sva sagðe Þioðolfr.


184.
Tigu mat tekna segia
tandrauðs a Serklande
ꝍngr heiti ser atta
ormtorgs hatoðr borga
aðr hær skorðoðr harðan
hilldar leik undir skilldi
Særkium hætr i slettre
Sikilꝍyiu giek hꝍyia.


Sva sagðe Hugi Bryndꝍla skalld.


185.
Brauztu undir Mikial mætan
magom heim sem fragom
sunr Buðla bauð sinum
sonn lond Haralldr ronndu.


Hær sægir þat at þa var Mikiall konongr i þann tima. Haralldr dvaldezk marga vætr i Affrica. fecc þar gull mikit oc alls konar dyrðlega gripi oc steina mæta. en fe þat allt sem hann fecc oc æigi þurfti hann til nꝍyzlu við lið sitt. senndi hann með trunaðarmannum sinum norðr i Holmgarð i valld oc giæzlo Iarizleifs konongs. dro þar saman mikit fe sem liklegt var. er hann hæriaðe þann luta heimsins er auðgaztr var at gulli oc silfri. oc sva mikit sem hann gerðe at oc aðan var i fra sagt. at hann eignaðez attatigu borga. hann barðez við sialfan konongen i Affrica oc sigraðest oc eignaðest viða hans velldi. sem Þioðolfr skalld sægir.


186.
Dolglioss hæfir dase
darrlatr staðet fiarre
endr en elmi Rinndar
omynda tok skyndir
var at Affrica iofri
Annars mꝍy firir hanom
hagl falldenne at hallda
lyði samt ne lyðum.


Ða hellt Haralldr hærrenom til Sikilꝍyiar. oc vann þar borg eina með þæma hætte at fuglarar hans toco með limi smafugla þa er reiðraðuzk i borgenne. oc flugu um daga i skoga at taca ser fꝍzlo. oc let Haralldr binnda a bak fuglunum lokars spono af tyrui tre. oc stꝍpa a vaxe oc brennu steini. siðan flugu fuglarner aller sænn i borgena til unga sinna. þa laust elldinum af fuglunum. þo at hværr bære litla byrði ellzens. þa kvæiktiz þo þar af husen er rꝍyrþogt varo. oc logaðe siðan huært hus af oðru oc siðan oll borgen. giek þa ut folket með litilæte. bað ser þa myscunnar með ahyggiu oc ræzlo. þæir er drembilega oc neisulega hafðu aðr mællt við Haralld. Aðra borg vann hann með þæma hætte. at hann let segia i borgena at hofðingi hærs Girkia konongs være anndaðr oc beiddiz at grafa lik hans i borgenne. oc heto at væria til miklu fe sem siðr var til firir sal rikra manna. þesse borg var sva stærk at engi von var at hon myndi vapnom sott værða. en er borgar menn hꝍyrðu sagt anndlat Harallz. oc þæir er kirkiur varðveittu villdu giarna þiggia gullet þo at vikingar villdu gefa þæim. bauð hværr til sinnar kirkiu at fara skylldi. hugðuz þa myndu upp taca gull oc silfr oc aðra dyrðlega luti. giengo i mote likinu i borgarlið. baro ut crossa oc hælga doma oc skryddust fagrlega. vikingar baro kistuna hatt oc var tialldat ifir purpura pelli. en menn þæir er fylgðu likinu varo i silkiklæðom. oc hattu siða oc undir hialma oc bryniur. oc þa er þeir como i mitt borgharliðit þa fælldu þæir niðr kistuna um þvært liðet. Ða bles luðr svæinn Harallz. oc var aðr allr hærrenn vapnaðr. skutu upp mærkium oc runnu til borgarennar. en Haralldr hafðe boret sialfr kistuna. bra þa Haralldr sværði oc sva menn hans aller .xii. er giengit hafðu með kistunni. liopo upp i liðet. oc drapo þar marga menn. er vapnlausir stoðo firir. þar varð sarr Halldor Snorra sunr hoggvinn i annlet. Aller varo þeir noccot sarer. oc mest af griote er kastat var at þæim or turrnenom. Haralldr vann þa borg. oc toc þat af fe er hann villdi. eignaðe siðan Girkia kononge borgena. marga staðe vann hann i þesso lannde. undir valld Girkia konongs. aðr en hann kꝍme aftr til Miklagarðz. Litlu siðar gerðe hann færð sina ut af Miklagarðe með hær til Iorsala. oc þa er kom til Iorsala var landet allt upp gefet i valld hans. sva sægir Stufr er hꝍyrt hafðe Haralld fra þessom tiðendum sægia.


187.
For ofruginn ꝍfre
eggdiarfr undir sik leggia
folld var viga vallde
virk Iorsala oc Girkium
oc með ꝍrno riki
obrunnin com gunnar
heimil iorð und herðe
Harallz ond ofar lanndum.


Her sægir fra þui at þetta lannd com obrunnit oc ohæriat i valld Harallz. for þa ut til Iorðanar oc laugaðe sik. sva sem hattr var palmara. hann varðe til grafar drottens vars. oc crossens hælga oc annarra hælga doma i Iorsalalande. Gaf þæim þar til sva mikit fe i gulli oc silfri at engi vissi marca tal at. oc hann friðaðe vegenn allt ut til Iorðanar. oc drap þar raufara oc annat folk þat er ofrið gerðe sem Stufr sægir.


188.
Stoðo rað af ræiði
rann þat svicamannum
Egða grams a ymsi
orð Iorðanar borðe
en firir afgerð sanna
illa gat fra stilli
þioð fecc visan vaða
vist um alldr með Cristi.


Eftir þetta for hann aftr til Miklagarðz. oc þui nest gierðest osætte af drottningu Zoe til Harallz. var su soken fyrsta gefinn Haralde. at hann hafðe gull þat er atte Girkia konongr. oc eigi upp greitt sem log stoðo til. oc hafðe sialfr meira af eignaz en konongr hafðe veitt hanum. sagðu sva at a þeirri stundu er hann var ifir konongs hær. hafðe ekki gull comet af galeiðum. Annr soc var su at Zoe drotning kiændi Harallde. at hann tiðcaðest Mariu sonar dottor hennar. Haralldr bað hennar oc fecc eigi. Ðat sægia menn þeir er veret hafa i Miklagarðe. at Væringiar minnaz sva frasagnar. at Zoe drotning villdi siolf hafa Haralld. Zoe drotning oc Munakus keisare leto taca Haralld oc leiða bundinn til myrkvastofo. oc .ii. menn með hanum. Ulf er siðan var stallare hans. oc Halldor Snorrason. oc ner myrkva stofonne a stræteno syndist hanum hinn hælgi Olafr konongr var þar siðan gorr kapella hinum hælga Olafe kononge oc stændr su kapella enn. oc þa var þæim runndit i dyflizuna. Nesto nott eftir com ekkia ein oc opnaðe dyflizuna. þat er turn einn oc openn ofan. oc er nu callat Harallz dyfliza. Tva þionastu menn hafðe su kona með ser. leto þau siga ofan snꝍre oc drogo Haralld upp. oc þa er með hanum varo. þesse kono hafðe hinn hælgi Olafr vunnit bot. oc hafðe hann vitrazk henni at hon skylldi lꝍysa broðor hans. þa for Haralldr þegar til Væringia skiftar. sva calla þæir þa garða er þeir ero i. en er hann com þar. bað hann þa upp standa oc taca vopn sin. oc giengo siðan til konongs palata. þar er hann svaf. oc drapo noccora Væringia er vorð helldo ifir kononge. toco konongenn sialfan oc stungu ut bæðe augun hans. sva sægir Þorarenn i drapo sinni.


189.
Naðe giỏr en gloðom
Griklanz iofr hannda
stolþengill giecc strangu
steinblindr aðal meini.


Sva sæghir oc Þioðolfr.


190.
Stolþængils bauð stinga
styriolld var þa byriað
ꝍyðr oughum bæðe
ut hæiðingia sutar.


Valgarðr sægir fra drape varðmanna.


191.
Helmingi bauð þu hanga
hilmis kundr af stundu
skift hafe þer sva at eftir
ero Væringiar færre.


I morgum kvæðom Harallz er getet þessa storvirkis. oc æighi er at gera orð i hia þvi. nema sialfan Girkia konong blinndaðe hann. næmna matte greifa noccon eða hærtoga. en i allum cvæðom Harallz sægir a æina lund at þetta var sialfr stolkonongr. A þeirri samu nott toc hann holl þa er inni var iungfrua Maʀia oc hafðe hana með ser. toco siðan .ii. galeiðr oc rero inn i Sæviðarsund. þar varo ifir sundet iarnrekændr. þa mælte Haralldr. at skipast skylldi til ara a hvarre tvæggiu galeiðenne. en þæir aller er eigi þurftu at roa. skylldu laupa aftr a hvarre tveggiu galeiðenne. oc hafa hværr huðfat sitt i fange. oc rænndu sva galeiðarnar upp a iarnen. en þegar er festi oc af toc skriðenn bað hann þa laupa fram i. þa stꝍyfti galeiðenne fram af iarnom þæirri er Haralldr var a. en su annr er hann var eigi a. sprakk er reið a iarnonom. oc tyndist þar mart af. en sumt var tækit af sunndi. með þesso komsk Haralldr braut or Miklagarðe oc for sva inn i Svarta haf. oc aðr en hann sigldi i hafet setti hann upp a land ungu fru Maʀiu oc fecc henni gott faru nꝍyti aftr til Miklagarz. oc bað hana segia Zoe drotningu at Harallde þotte sem hon hæfði litit valld þa a hanum. eða hvart er hennar riki myndi noccot þa firir standa at hann fenge ungu fru Maʀiu ef hann villdi. þa sigldi hann norðr i Ellepallta. for þaðan aftr um Austrriki. i þessom færðum orte Haralldr gamanvisur oc ero .xvi. oc eitt niðrlag at allum. þesse er einn.


192.
Sneið firir Sikilꝍy viða
suð varom þa pruðir
bryn skræið væl til vanar
vengis hiortr undir drengium
vætte ek miðr at motte
myni enn þinnig nenna
þo lætr Gierðr i Garðum
gullrings við mer skolla.


Þui veik hann til Ellisifiar dottor Iarizleifs konongs. Haralldr for til Holmgarðs a fund Iarizleifs konongs oc fecc þar goðar viðtacr. toc þa til sin gullet mikla er hann hafðe aðr sennt firir ser utan or Miklagarðe. aðr en Haralldr fꝍre or Garðum austan. gifti Iarizleifr hanum dottor sina. er het Elizabeth. en Norðmenn callaðu Ellisif. Ðat sægir Stufur hinn blinndi.


193.
Mægð gat eðlingr eiga
ognar milldr þa er villdi.
gullz toc gauta spialle
gnogt oc bragnings dottor.


At vare byriar hann færð sina austan or Holmgarðe. oc for með .iii. skip til Sviðioðar. Sva sæghir Valgarðr.


194.
Skauzt þu und farm enn friðsta
fram veitiz þer bæiti
farðir gull or Gorðum
grunlaust Haraldr austan
styrðir hvatt i horðum
hugdyggr iofur glyggvæ
sattu þar er sædrif letti
Sightun enn scip nighðu.


oc funnuz þæir þa Svæinn Ulfs sunr oc Haralldr. þeir varo magar. þui at Ellisif er Haʀalldr atte var dotter Ingigierðar Olafsdottor hins svænska. hans systir var Aztrið moðer Sveins Ulfssonar. Litlu aðr hafðe Svæinn flyit af Danmorc firir Magnusi kononge. þa bæiddiz Svæinn sambanz við Haʀalld um vanðræðe þæirra Magnus konongs. oc teðe hanum at Magnus konongr sat ifir hvarstvæggia þeirra riki. Haʀalldr svaraðe a þa lunnd at eigi villdi hann synia Svæini sinnar vinatto. en þo vil ec fyrr hitta Magnus konong frenda minn en ovingast við hann. eða hylla sik fiandmannum hans. for Haralldr þa til Danmarcar sem her sægir.


195.
Eik slong undir þer yngui
ognbliðr i haf siðan
rett varð yðr um ætlat
oðal fra Sviðioðo
hynd bar rif þar er renndo
rett a stag firir sletta
skeiðr en skælgðut bruðir
Scan ꝍy Danum nanar.


K. 44. Her fundust þeir frendr Magnus konongr oc Haralldr

(Þ)ᴀ urðu þau tiðendi er aðr var til visat. at þeir funnuz Magnus konongr oc Haʀalldr faðr broðer hans. toco tal a millum sin. oc spurði Haʀalldr hværsso Magnus konongr villdi iamna rikit milli þeirra. en Magnus konongr lezk vilia gera eftir raðe stormennis sins. oc hermanna sinna eða lanzmanna. Ða varo tilheimtir rikismenn oc raðgiafar konongsens oc let Magnus konongr uppbera firir þa hværss Haralldr beiddist. Ða svaraðe Einar þambarskælvir. oc let fiarre Haʀalld verit hafa þa er þæir vunnu lanndet af Knytlingum oc ecki fysumk ver at tviskiftaz milli kononga. havum ver oc iamnan æinum senn þionat. oc sva man enn væra meðan Magnus konongr hæfir valld sitt. þesso samþyktuz aller rikismenn þo at sina læið hꝍfe hværr sitt mal kom þo i einn stað niðr at þæir villdu hava Magnus einn konong ifir ser. for við þat Haralldr a brott. oc þottez fa enga sꝍmnd af frenda sinum. veik þa aftr til Sviðioðar oc stæmdi a fund við Svein. gerðo felag sitt a þa lund. at Haralldr lagðe Noreg til en Sveinn Danavelldi. oc skylldu þæir baðir vinna bæðe lond af Magnusi kononge eflðuz at liði oc foro viða um Siolond. oc Fion. brenna oc hæria. oc toco folk mikit. sem sægir Valgarðr.


196.
Haʀalldr gorfa leztu heriat
nyggr þu andscotum tyggi
hvatr rann vargr at vitia
valfallz Selunnd alla
giecc a Fion en fecc at
fiolmennr konongr hialmum
brast rikulega ristin
rit erveðe litit.


197.
Brann i bꝍ firir sunnan
biartr elldr Roskelldu
ronn let raser nenninn
rꝍyk væl ofan fella
lago lanz menn gnogner
lo hel sonum frælsi
drosk harmvesallt hyski
liott til skogs a flotta.


198.
Dvoldum daprt of skilda
drifu þæir er eftir lifðu
ferð en fengin urðu
fogr sprund Daner unndan
lass hellt liki drosar
leið fyrir yðr til skeiða
bitu fikula fiotiar
flioð mart harund biartra.


Ða er Haralldr oc Sveinn hafðu vunnit þuilikt sem her visar til. skiftu þæir liði. sigldi Haʀalldr utleiðis til Noregs. sem Valgarðr sægir.


199.
Inn var i sem brynni
iðlikt sia miðian
elldr þa er yðrum hellduð
orms munn skipum sunnan
skeið bar skolltenn rauða
skein af gulli reinu
dreke for dagleið mikla
dufu braut undir hufi.


200.
Ræðr þu en ræser ꝍðre
ristr alldum sio kalldan
sveit ter sinum drottne
snioll Norege allum.


Her sægir hværsso Haralldr kom til Noregs. fra þui er hann for or lande ut til Miklagarz. Ða er hann com i Vikena. giecc hann af skipum sinum oc for a Upplond til oðala sinna sem faðer hans hafðe riki haft. oc beiddist at bꝍndr skylldu gefa hanum konongs nafn eftir þui sem hann var borenn til. þat þorðe engi maðr at gera firir riki Magnus konongs at lata heita annan mann konong i lande at hanum lifanda. þa for Haralldr norðr i Guðbranz dala atte þar þing. oc beiddiz þar konongs nafns. Ðar var til einn maðr af bondom er þat gierðe Þorer a Steig. er siðan var mikill hofðingi. þa var hann .xv. vetra er hann gaf Harallde konongs nafn fyrst i Norege. Haʀalldr konongr gaf hanum þegar i stað masur bolla. gyrðan meðr silfri. oc ifir kilpr gylltr. oc var bollenn fullr af brendo silfri. hann gaf hanum oc .ii. gullringa oc stoðo baðer saman mork. oc þar með skikkju sina. þa er i var brunn purpuri. het hanum oc miklum metnaðe ef hann yrðe raðande rikisins. þa for Haʀalldr konongr með flokke um Upplond. var þa callaðr konongr af bondom. Sveinn for þa oc með hærskipum um Smalond i Dana velldi. oll þesse tiðendi er nu var i fra sact spurði Magnus konongr. oc með raðe allra hofðingia. snere hann hærenom til Noregs. oc villdi þat land fyrst veria. hann com i Vikena oc spurði at Haralldr konongr for ofan i mote hanum með liði. Nu como við beggia vinir oc frendr. oc baro sættar boð i millum. kom sva at þeir frendr skilldu finnast i griðum. oc var þa stæfnd veizla rik þar sem Akr hæitir. skylldi Magnus konongr veita Haʀallde .iii. daga oc .lx. manna meðr hanum. hinn fyrsta dag er konongr veitti oc siðan er borð varo upptækin. þa giengr Magnus konongr ut or stofunne. oc litlu siðar com hann inn aftr giengo menn firir hanum oc æftir með storom byrðum. menn Harallz skipaðu annan pallenn. þa giecc Magnus konongr at yzta manne. oc gaf þæim sværð gott. aðrum skiolld. þriðia kyrtil. þui nest klæðe. eða gull eða vopn. þæim stꝍrre er tignare varo. Siðan com hann firir Haʀalld frenda sinn. oc hafðe i hendi ser .ii. rꝍyrteina fagra oc mællte. frende hvarn teinen vilið þer þiggia af oss at giof. þa svaraðe Haʀalldr. þann er oss er nærre. þa mælte Magnus konongr með þessom rꝍyrsprota gefom ver yðr halft Noregs velldi. með allum skattum oc skylldum oc allre eign. með þessom formala at þu skallt vera iamnrettr konongr i allum staðum sem ec. En þa er ver erom aller saman skal ec vera firir maðr i allre heilsan oc þionastu. oc sæte. en ef .iii. ero tignir menn. skulum ver i miðiu sitia. Uer skulum hafa konongs læge oc konongs bryggiu. þer skuluð oc styrkia oc styðia vart velldi firir þat at ver hofom gort yðr þann mann i Norege er ver hugðum at eigi skylldi vera meðan varr hauss være firir ofan molld. þa stoð Haʀalldr upp oc þaccaðe væl frenda sinum sꝍmd oc goða giof. oc varo þa aller kater. at liðnum þeim .iii. dagum hæfir Haʀalldr konongr veizlu buna með allu liði sinu. bauð til Magnusi kononge með .lx. manna. oc veitti af kappe miklu. En fyrsta dag sinnar veizlu valde Haraldr giafar allum Magnus konongs mannum. oc kom þar þa inn margr fasenn gripur. er siðan var gefenn. þa er allum var gefet nema Magnusi kononge. þa let Haʀalldr taca stola tva. hann sættiz a annan. oc bað Magnus konong sitia a aðrum. þa varo bornar inn i stofuna margar taskr storar. oc bræitt niðr i halminn klæðe. oc let Haralldr konongr þa upp luca fehirzlunum oc mælte til Magnus konongs. þer veittuð oss fyrra dags mikit riki er þer hafðuð aðr vunnit með sꝍmd af ovinum yðrum oc varom. oc tocoð oss til samlags með yðr. oc var þat væl gort oc somasamlega við oss. nu er her i annan stað at sia. Uer hafum veret i utlandum oc stundum i noccorom mannhættom. aðr en ver hafum samnat þesso gulli. en nu skulum ver skifta i tva staðe. skulu þer frende eiga halft gullet með þui at þer vilið at ver eigim halft landet með yðr. let Haʀalldr konongr þa bera upp allt gullet. en siðan skifta millum sin. þykkir þetta nu hværium manne mikil furða er ser at i Norðrlond scal sva mikit gull vera comet. þetta var þo raundar Girkia konongs auðr. sva sem aller menn segia. at þar ero hus full af rauðu gulli oc ero nu konongar alkater. Nu kom upp staup eit mikit sem mannz hofuð. Toc Haʀalldr konongr upp oc mællte. frende. hvar er þat gull er her scal i mote þessom knapp. Ða svaraðe konongren. sva hæfir ofriðr hagat oc storer leiðangrar. at allt gull oc nalegha allt silfr er gefet hærmannum. oc er nu eigi meira gull i varre varðveizlu. en ringr þesser. toc af hendi ser oc fecc i hond Harallde. hann leit a oc mællte. þetta er litit gull frende þæim kononge er a tvinni konongriki. oc enn munu sumir ifazk i hvart þer eiguð þenna ring. þa svaraðe Magnus konongr ahyggiusamlega. ef ver eigum eigi þenna ring at retto. þa veit ec eigi hvat ver hafum ret fengit. þui at Olafr hinn hælgi konongr gaf mer ringenn at hinum ꝍfsta skilnaðe. Ða svaraðe Haralldr konongr leiande. satt sægið þer konongr. faðer yðar gaf yðr ring þenna. oc toc aðr af varom fæðr firir litla sok. ecki var þa gott smakonongom i lande. er faðer þinn var sem rikastr. skildu veizlu með þui at .xii. hinir rikastu menn af hvarss liði unnu sættar eiða. skilldust siðan með vinatto. styra baðer rikinu um vetrenn i Norege. oc hafðe sina svæit hvarr. Með þema hætte sægir Þorgils Snorra sunr. vitr maðr. oc cvað ser sægia Guðriði dottor Guðþorms er var sun Steigar-Þores. oc hann lezt sia masur bollann oc mattulenn er Haʀalldr gaf Þore. oc var þa skorenn til alteres klæðes. þetta sannar Bolværkr broðer Þioðolfs skallz.


201.
Heima varð er ec hꝍyrða
hoddstriðir þer siðan
grꝍn er gull bauðt hanum
grund oc Magnus funduð
enndist ykkar frenda
allfriðlega milli
sætt en siðan vætte
Sveinn romolldu einnar.


K. 45. Nu tækur Haʀalldr harðraðe konongdom i Norege

(Ð)ᴀ er Haralldr Sigurðar sunr tok konongdom i Norege með Magnusi kononge frenda sinum. var liðit fra þui er Haralldr hinn harfagre hafðe andazk. .c. vetra tolfrꝍtt. oc .ii. vetr.[1] A þesse stundu hafðu styrt Noregs velldi þæir hofðingiar er aller varo komner af ætt Harallz konongs. nema þa er Dana konongar eða Sviakonongar reðo firir. oc varo þo þesser hofðingiar af ymsum ættkvislum. þæim fra Harallde kononge varo komnar. Ðetta haust bar at sva. at Magnus konongr oc Haralldr konongr foro með hirð sinni austan or Vik. oc lago i hofn einni. Vm dagen æftir var Haʀalldr buinn at sigla en Magnus konongr æigi. sigldi þa Haʀalldr norðr firir um dagenn. oc er þæir koma til hafnar lagðe hann skipi sinu i konongs læget. Magnus konongr sigldi siðar um dagenn. como svo til hafnar at Haʀalldr hafðe tialldat oc la i konongs læge. þa mælte Magnus konongr er lagt var seglet. take menn oc sætiz viðr roðr með endilangum borðom. en þeir er æigi roa briote upp vopn manna. en með þui at þæir vilia æigi brott leggia þa skulum vær bæriast. Sva gerðo þæir sem hann mællte. þa er Haʀalldr konongr sa at Magnus konongr frendi hans rere at með alvæpne oc buinn at beriazk mællte Haralldr hoggvi landfestina. oc latum sla skipinu. reiðr er Magnus konongr frendi minn nu. sva var gort. slo þa skipinu inn i fra. en Magnus konongr lagðe sinu skipi i læget. en þa er hvarer tvæggiu hafðu umbuiz. giek Haʀalldr konongr a skip Magnus konongs með noccora menn. Magnus konongr bað hann vælcomenn. Ða svaraðe Haralldr. þat hugðum ver at nu værem ver með vinum comner. en noccot grunaðe oss aðan um rið hvart þer mynduð sva vilia. oc er þat satt er mællt er. at bærnska er bratt gieð. vilium ver oc æigi virða a aðra lund. en þetta være ꝍskobragð. þa segir Magnus konongr. þetta var ættar bragð en eigi ꝍsko bragð. ec ma muna hvat ec gaf yðr. eða hvat ec varnaða. ef þessi litli lutr være tækinn firir vart lꝍyfi þa myndi vera bratt annar. Alla sætt vilium ver hallda þa er gorr var. oc þat sama vilium vær af yðr hafa. er ver eigum skilt. Ða svaraðe Haʀalldr konongr. þat er forn siðr at hinn vittrare væger. oc giecc siðan aftr a skip sitt. I þuilicum viðrskiftum kononganna fanzk þat at vannt var at gæta þeirra sættar. sagðu menn Magnus konongs at hann hafðe rett at mæla. en þeir er uvitrare varo taldu at Haralldr være noccot svivirðr. en Haʀallz menn sagðu þat at eigi være skillt a aðra leið. en Magnus konongr skylldi læget hafa ef þæir kꝍme baðer iamsnimma. en Haʀalldr være eigi skylldr at leggia brott or lægeno ef hann kꝍme fyrr. toldu þæir Haʀalld hafa gort bæðe vitlega oc væl. en þæir er værr villdu um rꝍða sagðu at Magnus konongr villdi riufa sætt. oc at hann villdi gera osꝍmd oc rangt Haʀallde kononge. þuilicar græinir gerðost bratt at umrꝍðo uvitra manna. en ænn hafa veret flæiri lutir. þeir er noccor græin hæfir i orðet. Reðo þæir landeno um vetrenn baðer saman.


K. 46. Vm anndlat Magnus konongs hins goða sunar Olafs hins hælga

En at vare buðu konongarner ut leiðangr oc biugguz suðr til Danmarcar. þat var æinum vætri æftir fall Ragnvalldar Brusa sunar. þæir foro með hærenom suðr til Danmarcar a hendr Svæini Ulfssyni er þa hafðe veret um vætrenn i Danmorku. þa stok Sveinn or lande. oc upp a Sviðioð. oc þa er konongarner lago liði sinu suðr við Iotland. fecc Magnus konongr braða sutt. oc þa er hann var comenn at andlate. gaf hann upp allt riki sitt Harallde frenda sinum. en þui nest anndaðest Magnus konongr.[2] oc eftir þessor hin miklu tiðendi. atte Haralldr konongr þing við lið sitt. sagðe ætlan sina at hann villdi fara með hærenom til Vebiarga þings oc taca þar konongs nafn ifir Dana vælldi. oc vinna siðan landet. sagðe þat sina eign vera sem Noregs konongs velldi eftir Magnus konong frenda sinn. bað þa liðit æfla sic. let at þa myndu Norðmenn vera ifirmenn Dana allan alldr siðan. þa sægir Æinar þambaskælvir. let ser vera skylldra. at flytia lik Magnus konongs fostr sonar sins til graftar. oc fꝍra hann fæðr sinum hinum hælga Olafe kononge en beriast utanlannz eða agirnast annarra manna eign. lauk sva sinni rꝍðo at hælldr villdi hann fylgia Magnusi kononge dauðum en hværium kononge annara lifanda. toco siðan liket Magnus konongs oc biuggu um virðulega. sættu umbunaðen i lypting a konongs skipi. biugguz þa aller þeir er firir norðan varo Stað. at fylgia hæim til Noregs liki Magnus konongs. Raufs nu leiðangrenn. sa Haʀalldr konongr þa þann cost sinn fyrst at sinni at fara aftr til Noregs. oc eignast fyrst þat velldi oc æflaz þaðan með liði oc styrk. oc sva gerðe hann. var Haʀallde kononge þa svaret allt Noregs konongs velldi. fyrst a Borgarþingi en siðan for hann at þingum norðr. giecc til handa hanum allt folk i Norege. Einar þambaskælvir með Þrꝍnda hær for með liki Magnus konongs norðr til Niðar oss. oc iarðaðe hann at Kristkirkiu firir utan korenn. ifir hans grof gret margr dyrlegr drengr. Sva sæghir Oddr Kirkina skalld.


202.
Fælldu menn þa er milldan
morg taor i grof boro
þing byrðar var su þængill
þæim er hann gaf sæima
dæildiz hughr sva at hælldo
huskarllar grams varla
siglings þioð enn siðan
satt opt nipinn vatne.


Ðat sægia aller menn a eina lund. at engi konongr hafe veret iam vinsæll i Norege sem Magnus hinn goðe. oc varo þui þesse tiðendi margs manz harmr. þa er Haralldr konongr kom norðr i Þrondhæim stefndi hann atta fylkna þing a Ꝍyrum. var hanum þar eignat allt land. oc var hann siðan einvallz konongr i Norege alla stunnd meðan hann lifði. þa er Sveinn konongr spurði andlat Magnus konongs var hann comenn til hest sins. þat var a Skane i anne helgu. villdi þa stiga upp oc ætlaðe at riða upp a Gautland. oc skiliazk ifra Danavelldi. þa com maðr til hans oc sagðe andlat Magnus konongs. Sveinn konongr svaraðe. þau ero mikil tiðendi ef þat er satt. en þat viti ɢuð oc aller Daner skulu þat til spyria. at nu scal ec annat hvart fa riki Dana velldis. eða dꝍyia her a oðalum minum. steig a hest sinn. veik aftr þegar ut i Danmork. dræif þa lið til hans. lagðe þa Danmork undir sik. for um haustit suður a Iotland stefndi þa Vebiarga þing oc beiddist af Danum konongs nafns. oc var hann þa tækinn til konongs af allum Danum. oc þaðan i fra calla menn hann konong i Danmorcu en æigi fyrr. Þorkꝍll gꝍysa gaf hanum konongs nafn annat sinni. leto þa Daner haðolegt um Norðmanna konong. sva mikit spott var um gort at dꝍtr Þorkels gꝍysu skaro akkeri af oste. oc sagðu at þat myndi yrit traust firir skipum Noregs konongs. þæim er hann myndi Danmork með vinna. Nesta sumar æftir hafðe Haʀalldr konongr halfan almenning or Norege at liði oc vistum. for suður til Iotlanz. hæriaðe þar um sumaret oc brendi viða. lagðe skipum sinum i Goðnarfiorð. þa orte hann visu þessa oc Þioðolfr.


203.
Latum ver meðan lillar
lineik veri sinum
gierðr i Goðnarfirði
galldrs akkerin hallda
sumar annat scal ec sunnar
sægi ec eina spa fleini
ver ꜹkum kaf kroke
kalldnefr furu hallda.


Þessar farar getr oc Bolværcr.


204.
Læiðangr biottu af laðe
loghr gec um skip foghru
gialfr stoð er rꝍistu græðe
glæstu mar hit nesta
skockr la dyr a dockri
Danir voro þa boro
skæiðr sa hærr firir houðri
laðnar illa staðner.


Ða brendi Haralldr konongr bꝍy Þorkæls gꝍysu. oc varo þa dꝍtor hans leiddar bundnar til skipa þa var þetta ort.


205.
Skoro oss or oste
eybaugs Dana mꝍyiar
þat angraðe þengil
þing akkeris ringa
nu ser morg i morgon
mær lær at þui færre
ernan krok af iarne
allvallz skipum hallda.


Sva sægia menn at niosnarmaðr mællte sa er sett hafðe skip Harallz konongs við dꝍtr Þorkæls gꝍysu. þat sagðu þer Gꝍysu dꝍtr. at Haralldr Noregs konongr myndi æigi coma til Danmarcar. eða hværsso ætle þer nu vera monu. hon svaraðe. sva var i giærna. Þorkæll gꝍysa lꝍysti ut dꝍtr sinar með mikklu fe. Sva saghðe Grane skalld.


206.
Let alldrighi uti
usvifr craka drifu
lock i harða þyckum
Hornskoghe bra þorna
Fila drottenn rak flotta
fianda grams til strandar
auð varð ut at græiða
allskiott faðer Dotto.


Haʀalldr konongr hæriaðe allt sumaret i Danavelldi oc fecc orgrynni fear. en ecki varð hann ilendr i Danmorcu at þui sinni. for aftr i Noreg um haustet oc var þar um vætrenn. Nesta sumar æftir hæriaðe hann ænn i Danmorc. oc hvært at aðru. gerðe morg storvirki viða i rikinu. Sva sægir Stufr.


207.
Aut varð Falstr at frettom
fecc drott mikinn otta
glaðr var rafn en rædder
hvært ar bꝍndor varo.


Þa var Sveinn konongr ilendr i Danmorcu. sat um kyrt um vetronom oc la uti um sumrum með leiðangre oc het at fara með Dana hær norðr i Noreg oc gera þar æigi minna illt en Haʀalldr konongr i Danavelldi. Sveinn konongr bauð Haʀallde kononge um vætrenn at hann skylldi coma norðan með liði sinu. en Svæinn sunnan. oc hittaz við Ælfi. oc bæriast þa til þrautar. skifta sva með ser rikiunum. toco þa hvarertvæggiu allan vætr at bua skip sin. oc hafa uti almenningar hærr um varet. Þetta sumar com utan af Islande Þorleifr fagre oc toc at yrkia flokk um Svæin konong. oc spurði er hann com til Noregs at Haʀalldr konongr var farenn suðr til Ælvar i mote Svæini kononge. þa orte hann þetta.


208.
Uon eromk visa kꝍnom
vigs a Rakna stigu
orr i odda snærru
Innþrꝍnda lið finni
þui ma enn hværr annan
anndu nemr eða landum
litt hyggr Svæinn a sætter
siald festar guð vallda.


209.
Fꝍrer reiðr sa er rauða
ronnd hæfir oft firir londum
breið a Buðla sloðer
borð raukn Haralldr norðan
en lauks um sio sꝍkia
Sveins fagrdrifinn steini
glæsedyr þess er geiri
gullmunnuð ryðr sunnan.


210.
Fiors man flestom herssi
feng sæll Dana þengill
reiðr hæfr hann firir hauðri
habryniuð skip synia
er hun ferils hreina
lunn tamda rekr sunnan
við Horða gram harðan
hundrat sex til fundar.


211.
Styrir Ulfs til Ælfar
oskmogr skipum fagrum
sa er ræ kastu hesta
læðr i gunnar veðre
skollo vꝍ þar er vollo
vapnlauðri drifr rauðu
regn drepr Gauz i giognum
gullmarkuð Holfs særki.


Ða com Haʀalldr konongr til acveðinnar konongs stemnu með hærr sinn. oc spurði þa at Sveinn konongr la suðr við Iotland. þa mællte Haʀalldr konongr við Þioðolf.


þa svaraðe Þioðolfr.


212.
Loget hævir Balldr at Balldre -
brynþings fetil stinga
linz sa er land a sunnar
laðbriotr firir raða
sia man Niorð hinn nꝍrðre
norðr glymriðar borða
gramr ertu frꝍkn oc fræmri
fastmalare hala.


Ða skifti Haʀalldr konongr liði sinu. let aftr fara almenning bonda hærss. for með hirð sinni oc lendum mannum. oc hafðe þat af bonda liði er nest var lanz enda austr. for þa suðr til Danmarcar. oc firir sunnan Vendils scaga. oc sva suðr um Þioðo. for þa ivir herskilldi. brendi oc drap menn. Sva sæghir Stufr.


213.
Fluðu þæir a Þioðo
þængils fund a stundo
stort reð hugprutt hiarta
Haralz ond ufar lonndum.


oc allt for hann suðr til Heiðabꝍar. toc kaupstaðen. rænnte oc brendi allan. Ða orto menn hans þetta.


214.
Brændr var upp með endum
allr en þat ma kalla
raustlekt bragð er ec hꝍyrða
Heiðabꝍr af reiði
von er at vinnim Sveini
verk i nott firir otto
gaus hor loge or husum
harm a borgar arme.


Ðessa minnizk oc Þorleifr fagre. þa er hann spurði at Sveinn konongr var eigi comenn til moz við Haralld konong. oc eigi hafðe tækiz bardagenn við Elfina.


215.
Hversso hæfir til Heiðabꝍar
heiftgiarn konongr arnat
folk rogner gietr fregna
fylkis sveit hin er veit at
þa er til þengils bꝍar
þarflaust Haralldr austan
ar þat er on um være
endr byr skiðum renndi.


Þa for Haralldr konongr aftr norðr oc hafðe .lx. skipa. oc varo stor. oc laðen af hærfange er þæir hafðu tekit um sumarit. oc þa er þeir sigldu norðr firir Þioðe. kom Sveinn konongr ofan af lande i mote þæim með hær miklum. bauð þa Haʀallde kononge at beriast við sic a lande. en Haʀalldr konongr hafðe lið halfu minna. oc bauð þo Sveini kononge at beriast a skipum við sic. sva sægir Þorleikr.


216.
Bauð sa er bæztrar tiðar
borenn varð und Miðgarðe
rikri þioð at rioða
rannder Sveinn a lande
þo lezk hælldr ef hellde
hvatraðr konongr laðe
a byriar val beriast
bil trauðr Haralldr vilia.


Eftir þetta sigldi Haʀalldr konongr norðr. oc veik enn austr til Limafiarðar þui at sva bægðe þeim veðr til oc hæriaðu enn hvar sem þæir varo. toco sunnan roðr oc logðuzk við Sams ꝍy um nottena. oc þegar i solar uppras la miorkvi mikill allt um ꝍyna. þa sa þæir annan vegh i hafet hia ser. sem ælldar noccorer være. var þa sagt konongenom. þa mællte hann. late af tiolld af skipum. oc tacum norðr með roðre. her er comenn at oss miorkvinn með landeno. en ut i hafet man skina sol biart oc munu þesser ælldar ekki vera af aðru en morgen sol man skina a skipabunað stafna oc a gyllta veðrvita. sva var sem hann sagðe. þar var þa comenn Sveinn konongr með ovigan hær. æggiaðe fast lið sitt til eftir roðrar. þegar er þeir sao lið Norðmanna. toco þa Daner eftir at roa. þæir hafðu skip miklu fliotare oc sætt miðr. Ða sa Haralldr konongr at Daner sotto þa. oc æigi mindi sva buit lyða. siðarst for skip hans drekann er hann hafðe sialfr. þa mællte Haralldr at casta skylldi firir borð viðum oc lata a coma klæðe dyr oc aðra goða gripu. þa var logn fagrt oc hof þetta firir straumi. þa er Daner sao fe sitt reca a hafeno. viku til þeir er fyrstir foro. þotte þat dælla at taca er laust flaut en at sꝍkia innanborz af Norðmannum. oc dvalldest með þui æftir roðrenn. Ða er Sveinn konongr com at með sinu skipi. eggiaðe hann liðet oc tallde skomm vera at með sva miklum hær sem Daner hofðu er þæir skylldu lata fara Norðmenn i friði. þar sem þæir hafðu fat lið. þa toco Daner annat sinni at roa. þa sa Haʀalldr konongr at meira giengo Dana skip bað þa enn letta sin skip. baro þæir þa firir borð mallt oc hvæiti. oc stendr þa i stað um rið. Ða let Haralldr konongr casta fir borð viggyrðla oc værpla toma. oc let casta hærtekna menn. fæstiz þa folket við oc klifra upp a. hof þa allt saman firir straumi. Ða rero Daner at oc toco mennena. oc bar við þat Haʀalld norðr undan i hafet. er hinir vicu skipum sinum til at taca folket er a hafeno var. venndu þa Daner aftr. en Haʀalldr til Noregs. um þetta orte Þorleikr.


217.
Allt fra hitt hvi ællti
Austmenn a veg flausta
Sveinn þa er siklingr annar
snarrlunndaðr hellt undan
fengr var Þrꝍnda þengils
þæir letto skip fleiri
allr i ele sollno
Iotlanz hafe fliota.


Sveinn konongr lagðe skipum sinum suðr unndir Sams ꝍy. oc hitti þar .vii. skip af Vikverium. þat var leiðangrslið oc bꝍndr. þa er konongr com at þeim. baðo þæir ser griða. oc buðu fe firir sik. sva sagðe Þorleikr.


218.
Sætt buðu sæggia drottne
siklings vinir mikla
snofðu hælldr þæir er hafðu
hugstinnir lið minna
oc snarrraðer siðan
socner orðom tocost
onnd var yta kindum
o fol bꝍndr dvaldu.


K. 47. Enn um Haralld hinn harðraða

(H)aʀalldr konongr var maðr rikr. stiornsamr innanlanz. oc þat er allra manna mal at engi konongr have veret vitrare a Norðrlondum. hann var stærkr maðr oc væl vigr. framkꝍmd hans værca var sva sem lengi hefir veret fra sagt. oc liggia þo niðri osagðer myklu flæiri lutir hans afreks verca. kꝍmr til þess ufrꝍðe var. oc þat at ver vilium æigi skrasætia vitnislausa luti þo at ver hafem hꝍyrða. þa þykkir oss bætra at heðan a fra se við aukit. hælldr en þetta sama þurfi or at taca. er saga fra Harallde kononge mikil sætt i kvæðe þau er islenzkir menn forðo hanum siolfum. var hann firir þa sok mikill þeirra vinr. hann hæfir oc veret allra Noregs kononga vinsælastr við Islendinga. þa er þar var hallære. þa lꝍyfði Haralldr konongr .iiii. skipum miol lꝍyvi til Islanz. oc cvað a at ecki skippund skylldi dyrra en firir .c. vaðmala. oc hann lꝍyfði utan færð ollum fatꝍkom mannum þæim er ser fenge vistir um haf. oc þaðan i fra nꝍrðez miok þat lannd til arfærðar oc batnaðar. Haʀalldr konongr senndi klukku þingat til kirkiu þeirrar er hinn hælgi Olafr konongr hafðe sendan viðenn til oc sætt er a Þingvelli. þui lik minni hafa menn þar Haʀallz konongs. oc margar aðrar storgiaver er hann veitti þeim er hann sotto heim. Ulf Ospaks sun islenzcan mann gerðe hann stallara sinn. oc veitti hanum hinn mesta metnað. oc fecc hanum kvanfang Ioronne dottor Þorbergs Arna sonar. Ða hafðe Haʀalldr konongr gort brullaup til Þoro Þorbergs dottor systr Ioronnar. Ulfr var maðr kynsæll. hans sunr var Ioan faðer Erlennz himalda. faðr Eysteins erkibyskups. Haralldr konongr oc Þora atto .ii. sono. het hinn elldri Magnus. en hinn yngri Olafr. Haʀalldr konongr let gera Mariukirkiu norðr i Niðar ose. oc lagðe til prouendr micclar. oc hann efldi oc staðenn miok i Niðarose. um hans daga varo Arnmꝍðlingar rikaster lendir menn i Norege. Haʀalldr konongr varð usattr við Einar þambaskælvi firir þa soc at Einar villdi iamnast at riki við Haʀalld konong i Þrꝍnda logum. hann com alldrigi sva til Kaupangs þar sem Haʀalldr konongr var firir at hann hafðe eigi mikit lið. oc þat capp gerðe hann i Kaupange at hann toc af mote þiof sannan. oc naðo menn eigi at dꝍma. oc var þo Haʀalldr konongr sialfr a moteno. þa mællte konongrenn þetta sva at marger hꝍyrðu.


219.
Rioðande man raða
randa bliks or lande
oss nema Einar kyrssi
ꝍxar munn enn þunna.


Ðat sægia menn at Haʀalldr cvæðe oc þetta er hann sa ut um loftsvaler hvar Einar giecc eftir langstræteno. oc hafðe eigi minna lið en .v. .c. manna.


220.
Her se ec upp enn aurva
Einar þann er kann skæina
þialma þambar skælvi
þangs fiolmennan ganga
fullafle biðr fyllar
finn ec oft at drifr minna
hilmis stols a hæla
huscarla lið iarle.


Litlu æftir þetta let Haʀalldr konongr drepa Einar oc Einriða son hans er allra manna var vaskastr oc giorviligastr. leið sva at Einare long heift er Haʀalldr konongr hafðe við bundizk oc stillt sic aðr langa rið. sva sem visar til fyʀ i þesso male. oc var þo morg aminning milli þeirra aðr. en þessa lund lykiz. I þenna tima varo lendir menn sva ofkater. at þegar er þeim licaðe eigi allt at skape við konong. liupu þæir or lannde til Sveins konongs i Danmork. oc gerðe hann þa mikla menn. sumum gaf hann gull. sumum aðra sꝍmd mikla. sæm Þioðolfr sæghir.


221.
Fran hefir sveit nað Svæini
sinni skipt til minna
doð oc drotne goðom
dreng spæll er þat lenge.


þa for Finnr Arna sunr fra Haʀallde kononge suðr til Danmarcar. oc gaf Sveinn konongr hanum iarls dom. þui nest bauð Haʀalldr konongr ut leiðangr or Norege. oc for liði sinu til Danmarcar at hæria. hann la suðr við Halland i Lofofirði. oc hæfir aðr mikit hæriat af Hallande. þa hafðe Haʀalldr konongr halft annat .c. skipa. þer com at honom Svæinn konongr með .iii. hundrað skipa. Ða luktu Daner Norðmenn inni i hofnenne. aðr en Haʀalldr konongr yrði varr við. þa spurði Haʀalldr konongr sina menn hvart þæir skylldu bæriast með halfu minna liði eða hallda undan. aller svaraðu a eina lund oc baðo konong raða oc sagðu þat þo aller at nalega være ofꝍrt. þa svaraðe Haʀalldr konongr. se ec at þer vilið biða vars atcvæðes oc sva scal vera. ver hafum sva mikit lið oc fritt. at engum coste vilium ver flya. hælldr scal hværr var liggia um þveran annan. sva sægir Steinn Herðisar sonr. er þa var a skipi Ulfs.


222.
Sagðe hitt er hugði
hauklyndr vera myndu
þar cvað þengils eirar
þrotna von fra hanom
hælldr cvað hværrn varn skylldu
hilmir frægr en vægia
menn brutu upp of annan
oll vopn þværan falla.


Steinn sægir oc hværsso mikit lið hvarer hafðu.


223.
Hætte hær sa drottenn
hugstrangr skipa langra
hinn er með halft beið annat
.c. Dana funndar
nest var þat er reð rista
reiðr at seti Leiðrar
þanks laðmarum þingat
.iii. hundraðum sunnda.


Ða let Haʀalldr konongr blasa til samlagu skipunum. oc let vikia ut i mote liðinu dreca sinum fyrst. þa callaðe Ulfr stallare a sina menn. leggi fram vart skip hit nesta konongs skipinu. sem sægir Steinn skalld.


224.
Het a oss þar er uti
Ulfr hakesior skulfu
roðr var græiddr a grꝍðe
grams stallare alla
væl bað skip með skylia
skeleggiaðr fram leggia
sitt en sæggir iatto
sniallz landreca spialla.


Let Haʀalldr konongr þa saman tengia stafna a skipum sinum. þa rero Daner at. oc giengo luðrar með ope oc æggian. þottoz Daner þa hafa valld Norðmanna. þetta var Lafranz messo æftan. oc var sið um kvælldet til tækit at beriast. oc var barst um nottena. var Haʀalldr konongr i firir rumino a skipi sinu. oc skaut. sva sem sægir Þioðolfr.


225.
Alm dro upplenzkr hilmir
alla nott hinn snialle
remsr let a hvitar
hlifr lanndreke drifa.


Ða varð orrastan snorp. lagðe Sveinn konongr skip sitt oc sitt mærki i mote Haʀalldz konongs mærki. þar var Finnr iarl a annat borð Sveini kononge. Þesse orrasta var annan veg en Daner hugðu. Stoðo Norðmenn þiukt um Haʀalld konong. oc barðuzk væl sem Steinn sægir.


226.
Unndr er ef æigi rꝍyndu
armoz viðir gorfa
barðumk ver oc varðum
viða grund um siðir
hvart hugfylldir hallda
ramn fecc gnott i otto
nas firir Nizar ose
Norðmenn Haralld þorðo.


Ða veik mannfalleno a Dane. giengo Norðmenn uppa Dana skeiðir. sumir fello en sumir flyðu. var skip Sveins konongs allt roðet meðal stafna at skilnaðe sem segir Þioðolfr.


227.
Flest var hirð su er raustum
ramms fꝍðe væl teðe
dauð aðr en doglingr naðe
doks a lannd at stꝍkva
skop furðu þa skærði
skipon oll var þa sniallum
rings til heliar gengin
hvern fotr konongr Iota.


Her segir at Sveinn konongr flyði a land upp með skutu er flotet hafðe við lyftingina. i þessom þyss hiuggu Daner tengsl oc lagðu i fra. var þvi hvær fægnastr er fyrstr komk a brott. en roðnar varo Dana snekkiur eigi færre en .lxx. sem sægir Þioðolfr.


228.
Sogns cvaðo gram gegnan
glæst siautigu hit fæsta
senn a sviftu æinni
Sveins þioðar skip rioða.


Ða flyði Dana hærr a brott. en Norðmenn sotto æftir. minnaz þa a roðrenn i Iotlanz hafe. raco þa flottann. allt þar til er sumt liop a land upp. sumt dreifðizk i fiorðu inn. en sumt i haf ut. var þetta sva mikit mannfall. at engi fecc talt oc allt nalega af Danum. Finnr iarll varð handtekinn oc var nalega þa orðenn blindr hann sættiz i lypting sinne. þa er flottenn brast. var þa tekinn oc leiddr firir Haʀalld konong. sva er sagt at Sveinn konongr hafðe haft með ser .vi. iarla til orrostunnar sem sægir Þioðolfr.


229.
Sveinn a sigr at launa
sex þeim er hvot vaxa
innan eina gunni
orleiks Dana iarlom
varð sa er villdit forða
vigbiartr snaru hiarta
i fylkingu fenginn
Finnr Arnasunr miðri.


Louis Moe:
Þora drotning oc hennar synir

Ða var iarlen sættr niðr i firir rumet firir Haʀalld konong. var þa konongr allkatr oc mællte. her funnumk vit Finnr. en næst i Norege. hæfir nu hirðen dansca eigi staðet firir þer allfast. oc hafa nu Norðmenn illt at orko at draga þic blindan eftir ser oc vinna þat til lifs þer. Þa sagðe iarlenn. mart værða Norðmenn illt at vinna oc þat værst allt er þu byðr þeim. þa svaraðe konongrenn. villtu hafa grið þo at þat se omaklegt. þa sagðe iarlenn. eigi af hundinum þinum. villtu hafa grið af Magnusi frenda þinum. hann styrði þa skipi. Iarlenn sagðe. hvært man hvælpr sa raða griðum. þa lo konongrenn oc þotte gaman at eiga við hann. oc mællte uilltu taca grið af Þoro frendcono þinni. Iarlenn spurði. er hon her. konongrenn sagðe. her er hon. þa mællti Finnr æitt orðskrꝍk. þat er siðann er uppi haft hvæssu rvæiðr hann var er hann feck æghi stillt orðum sinum. eigi er undarlegt at þu hafer væl bitiz i dag. er mærren hæfir fylgt þer. Finni iarle varo gefen grið. oc var hann með Haʀallde kononge um rið. með Haʀallde kononge varo i Nizar orrostu synir hans baðer Magnus oc Olafr. Ꝍysteinn orre oc Hacon Ivarssun. Sveinn konongr flyði upp a land með annan mann. oc koma þæir til kotbꝍar eins firir þa soc at Norðmenn leitaðu hans allt um storbꝍana oc um þorpen. Ðar var ein gamul husfrꝍyia. hon spurði hvat mannum þæir være. konongrenn bað þann svara er hanum fylgði. sa maðr svaraðe kerlingu. vit erom nu farande menn oc þurfum beina yðarn. þa svaraðe kerlingen ero þit sva miklir sem þit latest vera oc lateð rikulega. þit munuð kunna sægia tiðendi hvart konongar þesser hafa barzt noccot. eða hværiu giægnir um brak ok lam. þat er ver hafum hꝍyrt i alla nott. þa sagðe maðrenn meiri von at þæir muni barzk hafa. þa spurði kerlingen hværr hæfir bætr haft. hann svaraðe Norðmenn hafa sigrazt fostra. þa sægir kerlingen. er drepenn var konongr. hann svaraðe. a flotta er hann comenn en eigi drepenn. þa mællte kerlingen eitt mikit fꝍlsko mal. Uesol erom ver oc væi er oss firir þui at ver eigum konongenn bæðe ragan oc halltan. þa svaraðe sa er aðr hafðe færra mællt. ætlom hit kerling er liklegra er. at eigi man hann ragr vera. en æigi er hann sigrsæll. Aðr en þæir fꝍre til matar tok kerling þæim handlaug oc þvozk sa fyrri er siðar giecc. toc þegar dukenn miðian oc þærði ser. kerlingen þræif til duksens. oc nykkir af hanum. tak endann handklæðesens. oc ger æigi allt senn vatt. Ða svaraðe sa hinn þogli maðrenn. þat ma enn vera fostra ef guð vill. at ver faem sva mikinn soma at ver þerrim oss a miðium duk. Þetta er gaman frasogn. oc eigi miok sagulegt. nema firir þa sok at her er lyst grein speki oc ovizku. oc i annan stað er sagt i fra Haʀallde kononge oc Finni iarle. þer vægðe sa er valldet atte. var hanum þat vegr en eigi litilræðe. Iarlenn syndi þat hværsso hann var i skaplyndi. en ekki matte hann þa annat en mæla væl til Sveins konongs er aðr hafðe hann þionat. oc hartt til þeirra er aðr hafðe hann i mote veret. En konongrenn virði þat sem barns orð. hafa aller oc sva virt siðan. þa um haustet for Haʀalldr konongr aftr til Noregs með sigri oc hærfange. en Sveinn konongr æfldizt oc fecc riki sitt. Litlu siðar for til Danmarcar mikill hofðingi. Hacon iarll Ivars sun er þa atte Ulfilldi dottor Magnus goða. oc dvaldest þar um rið með Sveini kononge. hann barðest i mote Haʀallde kononge suðr a Iotlande. þa hafðe Hacon merki þat er att hafðe Magnus konongr. fecc þar Haʀalldr konongr sigr. en Hacon flyði oc tyndi mesta luta liðs sins. Nizzar orrasta var a [.xvi. are rikis Haʀallz konongs[3]. Litlu aðr en Nizar orrasta være varð Haʀalldr konongr usattr við Upplendinga. toldo þæir at Olafr konongr hafðe gefet þæim rettar bꝍtr i margum staðum firir aðrum lanzmannum i Norege. bæðe um utgerðer. oc morg landrað undir bꝍndr mællt. þau er eigi varo aðrum staðum i lande. taldu Olaf konong hafa veitt ser þessa sꝍmd eftir Nesia orrostu. firir þa sok at Upplendingar hafðu veitt hanum lið. þa er hann vann undir sic allan Noreg. oc Sveinn iarll stok or lande. þetta likaðe Haʀallde kononge ekki oc sagðe at einn skylldi konongs rettr um allan Noreg. sem sægir Þioðolfr.


230.
Leto lystir sleitu
landcarlar gram varla
gerðe olld a iorðu
odꝍme log sꝍma
en þui raðe þioðar
þæim brutu troll er ollo
hæls i lꝍypi kiola
ris andscotum visa.


Haʀalldr konongr for með liði upp a Raumariki oc brendi viða bygðena. sva sægir Þioðolfr.


231.
Tok Holmboa nꝍykir
harðan taum við Rauma
þar hyggek fast ens frægsta
fylking Haʀallz giengo
elldr var giorr at giallde
gramr reð en þa teðe
har i hof at fꝍra
rot garmr bꝍndr arma.


Ðaðan for hann upp a Ringariki oc brendi þar. fra þui sægir enn Þioðolfr hværsso þæir vikuz undir konongenn.


232.
Lifs baðo ser lyðar
loge þingaðe Ringum
nauðgan dom aðr næðe
niðr fall Hafs galla.


Eftir þetta sættuz bꝍndr við konong. helldo log æftir konongs orðom. oc oll hans boð. sva sægir Þioðolfr.


233.
Lytr folkstarra feiti
fat er til nema iatta
þat sem þa vill gotnum
þioð oll konongr bioða.


[A eno þriðia are æftir Nizar orrostu[4]. gierðest friðr a milli Haʀallz konongs oc Sveins konongs. með raðe allra Norðmanna oc Dana. með þema hætti at hvarr kononga stiorna sinu riki. oc hafa i frælsi Haʀalldr konongr Noreg. en Sveinn konongr Danmork. oc bꝍta þa hvarge aðrum. Skylldi þar hærnaðr læggiast sem hafzk hafðe. oc sa hafa happ er lotet hafðe. sa friðr skylldi standa meðan þæir være konongar. sem sægir Þioðolfr.


234.
Fꝍrðe fylkir Horða
friðr namsk ar et þriðia
renndr bitu hart firir strondu
starf til krox at hvarfe.


K. 48.

[(A) ɴitianda are rikis Harallz konongs[5] andaðezk Iatvarðr goðe a Englande fimta dag iola. en setta dag iola toco Englar til konongs Haʀalld son Goðena Ulfnaðrs sonar. oc Gyðu dottor Þorgils spracalægs. hann var vigðr til konongs i Lundunum i Palskirkiu atta dag iola. Iatvarðr konongr hafðe atta Gyðu Goðena dottor. oc atte Iatvarðr ekki barn. þa hvarf konongsdomr a Englande or ætt Aþalsteins goða. Toste iarll annar sunr Goðena þottez æigi vera |[6] værr til komenn rikisens enn Haralldr. oc villde hann vera i kosnenge firer ollum lannz monnum viðr broðor sinn. Bæiddiz hann at allir lanz hofðingiar oc allr lyðr sculde kiosa þenn til konongs er þæir villdi hælldr hava oc var þet marghra manna mal at Toste være vittrare maðr oc æighi vær til konongs fallinn. enn Haralldr þottiz nermær konongdomenom er hann hafðe nafnit oc stolsættr. þeghit auc konongs vixlu. hann hafðe haller oc fehirzlr konongs oc villde hann firir þvi æighi lata rikit at hann hafðe alt afl lanzens.


K. 49. Hvæsso Tosti fluði or Ænglannde

Nu fann Haraldr uþocka broðor sins. þa þrꝍngðe hann hanum or lannde oc for Tosti iarl til Danmarkr a fund Svæins konongs frenda sins oc bað hann fa ser traust oc afl at fa sꝍmd sina. Svæinn konongr bauð hanom at taca af ser riki i Danmarku. þa svaraðe Tosti vili þer eighi fa oss styrk oc afl til af yðru riki at ver faem vara sꝍmd oc vilium af yðru afle oc varre forsio vinna Ænglannd sæm Knutr gærði moðor broðir yðar. oc þet riki er oss er hollazt i Ænglande. þa svaraðe Svæinn konongr sva. Micklu minne em ec raða maðr enn var frende gamle Knutr at varla fæ ec halldit Dana vælldi firir Norðmonnum. Enn gamli Knutr æighnaðiz at ærfð allt Danavællde. enn meðr hærr oc hamingio Ænglannd oc var um rið æghi þet uvenna at hann munde þer æftir ligghia. enn Noreg fecc hann orrosto loust. nu kunnum ver ætla oss hof mæira æftir voro litilræðe enn æftir framkꝍmd vars frenda gamla Knutz. þa mællti Tosti iarl. Frendr varer geraz oss fiandr. þeiʀa fiandmenn scolu þa vera varir frenndr. skildiz iarlinn sva fra Dana kononge at þæir voro baðir ræiðir.


K. 50. Vm færð Tosta iarls til Noregs oc viðrtaku Harallz konongs

Enn nu vænndir Tosti færðinne aftr til Norex oc hitti þer Haralld konong. oc kærir firir hanum sinn vannda oc bouð honom sina þionosto oc sitt samlagh. finnaz þer nu miklir spækingar talar hvær til annars bliðligha talaðe konongrenn um mickla hormung iarlsins oc hann skulde fra væra spærðr sino riki at saklousu. Iarlinn hof þer upp er Horða-Knutr sun gamla Knutz styrði Ænglannde oc hværsu farit hafðe svardaghe milli Magnus konongs oc Horða-Knuz. oc þer nest at Magnus konongr var orðenn rettr arve Horða-Knutz oc hvæssu hann gærðe mykla miskunn viðr Æðvarð konong er hann hæimti æighi æighn oc riki þet er var i Ænglannde. sva sem þat er var i Danmorku. nu hugðu ver engan annan arva Magnus konongs alenn enn yðr hærra. eða hvessu ætla þer at satt se saghðe iarlenn. i þessa rꝍðo hugðe Haraldr konongr vandlegha. atto marghar stæfnur oc lauc sva þæiʀa tale at Tosti iarl sor sec i halld Haraldz konongs. oc het kononge fylhð oc forunꝍyti vestr til Ænglannz. konongr het hanum i moti riki oc yfirlæti þvi mæira er riki æfldiz hanum mæira. þesse rꝍða var i hværs manz husi oc þo optazt i konongs hirð hvæssu færð Harallz konongs munnde værða til Ænglannz. telia menn þet upp hværsu morgh storvirki Haraldr hafðe unnit oc saghðu at hann munnde nu sem fyʀ ængann lut finna ufꝍrann firir ser. sumir mælto þet. at England er riki fiolmennt. þer var oc þet lið er kallat var þingamenn. þat hafðe valz af morghum lonndum oc þo mest af danskre tungu. oc sva ero þæir rꝍyndir oc vanir viðr oʀastu at æins lið þingamanz var bætra enn tvæggia Haraldz manna. enn a þvi sumre anndaðez Ulfr stallare oc þa er konongrenn gec fra græft hans þa mælti hann. þet er dyrlect vitni var Ulfe. Her liggr nu sa er drenglyndastr var oc drottenhollastr. þa gerðiz Styrkar stallare æinn. enn aðr hofðu þæir baðir værit.


K. 51. Nu byz hærr or landeno

Vm vætrenn ovanværðann oc moti vareno sænndir Haraldr konongr boð um allt riki sitt. at hærr skal buaz or lande um sumaret at liðe oc skipum. næfnde or hværio fylke hværir fara skulldu. Nu sæghia sva allir þeir er þæsse frasoghn oc færð var kunnig at æi hafe bætra manna val værit buit til æinnar færðar or Noreghe. konongr let bua byrðinga. oc sva scutur meðr utal vista. enn Magnus sun sinn sætr hann aftr til lanz gæzlo. enn Olaf sun sinn hafðe hann meðr ser. þa er Haraldr konongr bioz til þessar færðar. þa urðo morg visenndi synnd monnum i droumum.


K. 52. Vm droum Haralz konongs

Nu er Haraldr konongr hafðe lagt til hafs meðr albunum skipum oc hærr þa drꝍymdi hann sialfann at hanum þotti maðr koma at ser oc þottez hann kenna Olaf broðr sinn. sa maðr cvað visu þessa fyrir konongenom.


235.
Gramr va frægn til fræmdar
flæstan sighr hinn dighri
hlaut ec þvi at heima sotum
hæilact fall til vallar
uggi ec at tyggi
yðr er fꝍygð um byriað
trollz gefit frꝍknom fylke
fiks vældr atgerð slicu.


Enn þa drꝍymde stafnbua hans at hann þottiz sia konu æina oc mæiri enn mænzkir menn. hon ræið varghe oc hafðe rauðan sciolld oc cvað þetta.


236.
Scꝍð lætr skina rauðan
sciold enn dreghr at hialdre
bræiðr ser aurnis ioða
ufor konongs gorva
suipt hefer svæiflandgæfta
svanne hollde manna
ulfs munnr litar innan
oðlot konan bloðe.


K. 53. Nu siglir Haraldr til Orknꝍya

[Nu sighlde Haraldr konongr fyst til Orknꝍyia[7]. let þar æftir Ællisif kono sina oc Mariu dottor sina. hann hafðe þeðann meðr ser Pol iarl sun Þorfinz iarls. oc Ingibiarghar dottor Finz iarls Arnasunar. þeðann hellt Haralldr konongr suðr hærrinom til Ænglanz. com at sva at hann hof lannd gongu þer sem hæita Kliflond. fluðe allt undan hann toc af lanndinu gisla oc skatta oc for sva suðr til Skarðaborghar. vann hana mæðr ællde. lagðe under sec allt lannd norðann. þeðann hellt flotanum suðr til Humro. oc laghðe upp æftir aonne. til Uso. þer com i mot hanum Norðimbra iarlar Motokari af Handatune. oc hafðe hærr uvighann er saman hafðe dregez allt houstit. Haraldr konongr væitti viðrtocu oc geck upp a arbackann. oc fylcti þer. oc let horva fylkingar arminn at onne. enn annan at dike nocoro. enn þet var diupt oc fult af vatne. þæir iarlanner leto sigha fylking meðr ollum mughinum meðr aonne. firir ofann konongs mærkit. var þer þyckvast enn þunnast meðr dikinu. þa er litla rið hafðe verit barz. þa veik sa firir armrenn er til dikisens vissi a fylkingu Haralz oc sottu þa fast ænscir menn at i þvi er þæir ætlaðo at Norðmenn mundu flyia. Haraldr konongr meðr sina fylking geck at sva fast at allt stock firir a tva vegho. gerðez þa flotti i lanz hærrenom oc væic þa sa armrenn ut i dikit er nest var. en Motokare iarl hafðe faret með þvi mærki er nest var dikinu. Enn Valðiofr iarl fluðe or orrostonne oc upp meðr aonne oc þat æitt com undann er honom fylgði. þer fell Motokare oc sva þyct um hann at dikit var fult af douðum monnum sva sæghir Stæinn.


237.
Þioð forsk morg i moðo
menn druknaðo socner
drengr la ar um ungann
ufar Morokara
fira drottinn rac flotta
framr toc hærr a ramri
ras firir roscom visa
riklundaðr hellt undan.


Þetta orti hann um Olaf oc var þetta Matheus messo aftan oc stoð hun þa a Þosdæghi þæir Motokare oc Valðiofr voro brꝍðr Haralz Goðvina sunar.


K. 54. Nu liggr Haraldr um borghina Iork

Enn æftir þessa orrastu gecc undir Harald konong lið allt um hin nesto heroð enn sumt fluðe. nu byriar Haraldr konongr færð sina at vinna borghina Iork. oc lagðe hann hærrenom scamt i fra Stannforðe bryggiu. firir þvi at konongrenn hafðe unnið sva mikinn sighr viðr stora hofðingia. at mæsti luti hærs hafðe orðit sva ræt at æighi þorðe gagnstoðu veita oc gerðo borghar menn þet rað fyrir ser at sænda boð Haralde kononge meðr liðe. at bioða i valld hans sialfa sec oc sva borghena. var þetta alt boðat sva at sunnudaghinn iattaðoz allir hinir rikasto undir Harald konong oc fengo þæim gisla sunu tighinna manna fyrir þvi at Tosti iarl kunni þæiʀa allra skyn. er i voro borghenne enn um cvælldit æftir for Haraldr konongr til skipa meðr sialfgorum sighri oc allir þæir voro þa i mykille kꝍte. enn um morghunen manadaghenn var stæfnt þing i borghenne. skulde þa Haraldr konongr skipa staðenn. með rikismonnum oc gæfa rettu oc læn.


K. 55. Her kꝍmr Haraldr Goðvinasun sunnann

En com sunnan þet sama cvæld at borghenne Haraldr Goðvinasun með uvighann hæʀ oc ræið þeghar i borghina at villd oc þokca allra borgarmanna. voro þæghar tækinn oll borgharlið oc allir veghir firir þvi at æighi skyllde niosn coma Norðmonnum oc var þesse hærr um nottina i staðinom Manadaghenn siðann Haraldr konongr hafðe mataz at dogurðe þa let hann blasa til landgongu oc byr þa oc skiptir liðinu hværir fara skulu. eða hværir æftir vera. lætr hann upp ganga or hværri sveit tva þer sem æinn var æftir. nu byr Tosti iarl sec til uppgongu. meðr Haralde kononge oc sveit sina enn aftr voro til scipa gæzlo Olafr konongs sun oc Ꝍystæinn orre sun Þorberghs Arnasunar. er þa var agætastr oc i mesto ivirlæti konongsens allra lændra manna. þa hafðe Haralldr konongr hæitit hanum Mariu dottur sinni. enn þenn dagh var veðr hæitt af solu oc logðu æftir bryniur. enn gengo upp meðr scioldum oc sværðum hialmum oc spiotum enn sumir hofðo bogha oc voro allir i mykilli kæti.


K. 56. Nu spyr konongr raðz

Nu er þæir voro nesta at comnir borghinni þa sao þæir riða moti ser lið mikit. oc so þeir þer margha faghra hesta oc undir faghra skiolldu oc hvitar bryniur. nu stadde konongrenn lið sitt oc let calla til sin Tosta iall oc spurðe hvat liðe þet munnde vera. Iarlinn svaraðe oc lest þyckia mæiri van ufriðar. saghðe auc at vera munde nocrer frendr hans ælla þæir er læita meðr vægð oc vinatto til konongs oc bioða yðr i moti troust oc trunat. þa mælti konongrenn ver scolum hallda kyrru liði varo firir þvi at oss forvitnar at vita hvat liði þetta se. Nu syndiz þæim þetta lið þess at mæira er naleghre com. oc var allt at sia sem a ismol er vopnen gloðo. þa mælti Toste iarl tocum nu nocot gott rað oc vitrlect firir þvi at æcki er at dyliaz. at ufriðr er oc man vera konongr sialfr. þa spurðe Haraldr konongr hvat er yðart rað. iarlinn svaraðe þet hit fyrsta at snua aftr til scipa sem sciotast. æftir liði varo oc vapnom. oc væita þo viðrtocu æftir æfnum enn at oðrum kosti gæta skipanna at æighi æighi riddarar þæiʀa valld eða var þa svaraðe konongrenn annat rað viliom ver hafa. sættiom hina skiotasto hesta undir þria vaska drængi oc riði þæir sem hvatleghazt oc sæghi sem fallit ær. oc mun oss þa coma lið af varom monnum. firir þa soc at Ænglar sculu enn æigha snarpar riðir aðr enn ver berem lægra lut. þa svaraðe Tosti þer scolut raða þesso sem oðru. lez oc æighi vilia giannare flyia enn æinnhværr annaʀa.


K. 57. Her ræisir Haraldr konongr mærki sitt

Nu let Haraldr konongr uppræisa mærki sitt. þat er Lanndꝍyða het. enn Friðrekr het sa er mærkit bar. Enn i annann stað sætti Tosti iarl sitt mærki. þa mælti Haralldr konongr. þæghar er Ænglar riða at yðr saghði hann þa scioter niðr spiozholum yðrum i iorð. enn sætir sva hoot oddana at gæghni miðium manne. enn þæir er æftir standa i fylkinginne sæti ouc sina spiotzhala i iorðena oc oddana firir briost hesta þæirra. nu sætium sva allir kæsiur varar firir þa. oc bogha menn veri i armana a bac fylkingunne oc stondum fast. oc miðlum æcki fotsporum. nema mundum æ fram enn þa er fylct var þa var oc cominn hær Ænghla. stoddu þæir færðina er i fyrsto riðu oc biðaðo þæiʀa er æftir foro.


K. 58. Her skipar Haraldr fylkingo sinne

Haraldr konongr Sighurðar sun ræið svortum hesti blesottom firir framan fylking sina oc sa hværsu liðit stoð. oc skipaðe þæim framar er þa villde hann. oc i þesse ræið fell hestrenn undir hanum oc konongrenn framm af. oc mællti fall er farar hæill. þa mællti Haraldr Ænghla konongr viðr Norðmenn þa er með hanum varo kenndo þer þenn hinn myckla meðr þæim bla kyrtli oc hin faghra hialm. er þer skaut ser af hestinum frem. þæir svaraðo kennom ver. þet var Norðmanna konongr. þa mællti Ænghla konongr mikill maðr oc hofðinghleghr er hann. oc hitt er nu venna at farinn se at hamingiu. nu riða fram xx riddarar fyrir fylking Norðmanna oc allir albryniaðer. þa mælti æinn riddarenn hvar er Tosti iarl hvart er hann i liði eða æighi. hann svaraðe æighi er þvi at lꝍyna her munu þer hann finna megha. þa mællti enn riddarenn. Haraldr konongr broðer yðar sændi yðr kvæðiu oc þer meðr þet. at þer skulur hafa grið oc Norðymbraland allt. oc ænn vill hann hælldr enn þit bæriz gefa yðr þriðiung rikis sins meðr ser. þa svaraðe iarlenn. boðet er þa noccot annat enn ufriðr oc svivirðinginn sem i vetr. oc en þetta være fyʀ boðet. þa være marghr maðr sa hæill oc meðr lifi er nu er æighi. oc þa mun æighi verr standa riki Englanz. nu takum ver þenna kost. Enn hvat vilir þer nu bioða Haraldi kononge firir sitt starf. þa svaraðe riddarenn. sact hæfir hann þer nocot af hværs hann mun hanom unna af Englande. hann scal hafa vii fæta længð. oc þvi længra sem hann er hærre enn aðrir menn. þa svaraðe iarlenn farit nu oc sæghit Haraldi kononge at hann buiz til orrosto firir þvi at annat skal sannaz enn þet sem Norðmenn soghðu at Tosti iarl munde svikia Harald konong oc skiliaz viðr hann þeghar hann skulde bæriaz um oc fylla þa flock fiandmanna hans enn hældr skulum ver nu taca allir æitt rað dꝍya hældr með sꝍmd eða fa Ængland með sighri. nu riðu riddarar aftr. þa mælti Haralldr konongr Sighurðar sun til iarlsens hvær var þessi hinn snialli maðr. þa svaraðe iarlenn. þer var Haraldr konongr Goðvina sun. þa mælti Haraldr konongr oflængi var ec þesso lꝍyndr. þæir varo sva comnir firir lið vart. at æighi munde þesse Haraldr kunna sæghia douðar orð varra manna. satt er þet hærra saghðe iarlinn uvarlegha for þvilicr hofðingi oc væra mætti þetta er nu sæghi þer sannum ver þat. enn hann vilde þo bioða brꝍðr sinum grið oc mikit valld. oc væri ec vist þa callaðr værri hofðingi. þo at þenn cost tꝍkem ver. hældr enn ec biðaðe sva ælli at ec være bana maðr broðor mins enn þo er bætra at þiggia bana af brꝍðr sinum. enn væita honom bana. Litil konongr var þesse saghðe Haraldr konongr oc stoð væl i stigræip sin þet sæghia menn at Haraldr konongr kvæðe visu þessa.


238.
Fram gengom ver
i fylkingu
bryniulausir
meðr blar æggiar
hialmar skina
hæfkaðek mina
nu liggr scruð vart
at scipum niðri.


Emma het brynia hans. hon toc ofan i mitt bæin hanum oc sva stærk at æcki festi vapn a henne. þa mælti Haraldr konongr. þetta er illa ort. oc scal gæra nu aðra visu bætri oc cvað þa þetta.


239.
Kriupum ver firir vopne
valtæigs brokom æighi
sva bauð hilldr at hialdri
haldorð i bugh skialdar
hott bað mec þer er mꝍtozt
menn skurð bera forðom
lackar is at housum
hialm stal i gny malma.


Þa orti Þioðolfr þessa visu.


240.
Scalkat ec fra þo at fylkir
falle niðr til vallar
gengr sem guð vill ungum
grams ærfingium hværfa
scinat sol a sinni
snarraðrs enn þa baða
Haralz ero houkar gorvir
æfnændr konongs æfni.


K. 59. Vm orrosto Haralz konongs oc Ængla konongs oc fall Haralz konongs

Nu væita Ænglar Norðmonnum areið oc varð a mot viðrtaca horð oc sva varo sættar kæsiurnar sem fyʀ var sact oc koms þat mest viðr hestana. bæriaz þo hvarir tvæggiu meðr sinu afle oc reð seint mannfallit a oc var sva liðsmunr at mykyl fiolde Ængla gerðo ring um þa oc riðo flockom at þæim. oc þa er þæir komoz at bac þæim. þa losnaðe fylkinginn oc gerðe mannfall mikit i hværtvæggia liðit. oc i rofino geck Haraldr konongr fram meðr skiolld sinn oc sværð oc hio a baðar hænndr bæðe menn oc hesta sva at æcke fæstiz viðr. sva sæghir Stufr scald.


241.
Geck sem vind sa er væcte
varðande fior sparðe
gæira hreggs i glyggiu
glaðr orrostr þeðra
gramr fluðe at sa siðan
sꝍm ef þess være dꝍme
els und ækki stoli
ælld ne iamet fælda.


En þetta cvað Arnor iarla scalld.


242.
Hafðeð briost ne bifðiz
boðsvart konongs hiarta
i hialm þrumu fylkir
liðstyggr firir ser litit
þars til þængils hærsa
þat sa hærr at skatna
bloðoghr hiorr ens barra
bæit doghlenga næitis.


[8]Ða var Haralldr konongr skotenn framan i ostena sva at þeghar com ut bloð at munninum. þetta var hans bana sar. oc þvi nest fell hann til iarðar. nu er þesse tiðinde voro orðenn. þa sotto Ænglar at sva fast at þa fell allt liðit þet er nest hafðe staðit konongenom.


K. 60. Vm orrostu þa er Tosti iarl atte viðr Harald Ængla konong

Enn nu varð Tosti iarl þess var at konongrenn var fallenn. veic þeghar þer til er hann sa mærkit Landæiðuna. oc æggiaðe fast til frammgongu oc bað enn bæra þat sama mærki firir ser oc varð þa snorp orrasta firir þvi at allir Norðmenn aæggiaðo oc saghðe hvær oðrum at æighi villdi flyia. þa let Haraldr Goðvina sun blasa luðri sinum oc bað stoðva orrastona oc bouð Tosta iarle brꝍðr sinum grið oc ollu liði hans enn allir Norðmenn ꝍpto upp senn oc letoz ængi grið af honom þiggia vilia letoz hælldr skula sighraz a uvinum sinum eða liggia þer allir um konong sinn sva sæghir Arnor.


243.
Eighi varð hins ꝍghea
auðlegr konongs douðe
hlenna sæfi hlifðut
hoddom reknir broddar
hældr curu mæir ens mæra
mildings enn grið vildi
um folksnaran fylki
falla liðs menn allir.


I þessare dvol aðr enn fylkingar genge saman orte Þioðolfr visu þessa.


244.
Old hæfir afrað goldet
illt nu cveð ec her stilltann
boð þessa for þioðum
þarflaust Haraldr austan
sva lauc siklingns æfi
snialz at ver erom aller
lofðungr feck hinn lꝍyfðe
lifs grand i stað vondum.


hofz þa orrostann i annat sinn. oc varð hin harðasta. oc æighi long aðr enn Tosti iarl fell.


K. 61. Hvæssu Ꝍysteinn orre barðez viðr Harald Ængla konong hit iij sinn

Nu i þvi bili com til Ꝍysteinn orre. meðr þvi liðe er a skipum hafðe veret oc þæir allir voro albryniaðir oc var þa orrastann hit þriðia sinn oc feck Ꝍysteinn Landꝍyðuna mærke konongsens oc var þa orrastann myklu harðaz oc fellu ænskir menn mest oc var viðr sialft at þæir mundu flya. Nu varð oc Ꝍysteinn oc hans menn mioc moðer. firir þvi at þæir hofðu gengit langa rið undir ringhabrynium oc gærðiz veðrit mioc heitt af solu. at þa varo þæir nalegha ufꝍrir oc stꝍyptuz þa allir or brynium sinum. enn þesse orrosta for sem von var at. at þæir hofðu bætra lut er aflit hofðu mæira oc bunat bætra með vopnum oc fell þar nu Ꝍysteinn orri oc nalegha allt stormenni. enn þessi orrasta var callat Orrahrið. enn þet var ꝍfro lut dagsins. var þetta sem mælt er at æi kemr æinn hvaðann. oc firir þvi at sumum var ouðit længri lifdagha. oc komuz meðr þvi undan. Styrkar stallare coms þer undan hinn fræghaste maðr þviat hann fec ser hest. oc ræið a brot um cvældit. oc gerðez þa a vindr kalldr. enn Styrkar hafðe verit i skirtu æinni klæða oc hialm a hofðe oc i hænde brughðit sværð nu dvaldez hann er hann ratt mꝍðenne af ser. oc i þvi com at hanum vagncarl æinn i kossunge siðum. nu spurðe Styrkar villtu sælia kossung þinn bonde. hann svaraðe vist eighi þer þu munt vera Norðmaðr kenne ec mal þitt. þa svaraðe Styrkar hvat villt þu þa ef ec em Norðmaðr. hann svaraðe ec villde drepa þec oc er nu sva illa at borez at ec hæfi ecke vapn þat er nyt se. þa mælti Styrkar ef þu matt ei mec drepa bonde þa scal ec fræista ef ec meghi þec drepa ræiðir þa til sværðit oc sva a hals bonda at fauc af hofuðit. toc hann siðan þer ser skinniup oc liop siðann a hest sinn oc lꝍypti sva til scipa.


Tekst med fotnoter

K. 43. Vm Haralld hinn harðraða oc hans þrekvirki meðan hann var i Miklagarðe[9]

(Þ)ᴀ er [Olafr hinn hælgi[10] konongr hafðe fallet a Stiklastaðum. foro[11] þæir or lannde Haralldr broðer hans oc Ragnvalldr[12] Brusasunr. oc mart manna með þæim. oc komo um vætren andværðan austr i Holmgarð. a fund Iarizleifs konongs. oc [hann toc[13] væl við þæim. sem[14] sægir [Valgarðr a Velli[15] er[16] orte um Haralld.


182.
Milldingar[17] streytu[18] um mækes
munn er lez af gunni
hollz vannt[19] rafn of[20] fylldan
ræss[21] þaut vargr i ase
en gramr ne ec fra fræmra
frið skerði þer verða
austr vartu aret nesta
orðuglynndr i Garðum.

Nedenfor gengives versenes formentlig rigtige form her og i det følgende.


Mildingr straukt of mækis
munn, es lézt af gunni;
holds vant hrafn of fyldan
hrás; þaut vargr í ási;
en gramr (né frák fremra
friðskerði þér verða)
austr vast ár et næsta
ǫrðuglyndr í Gǫrðum.


[22]Iarizleifr konongr hafðe [iamnan haft[23] með ser Norðmenn oc svænska menn. en[24] þa var anndaðr Ragnvalldr[25] iarll Ulfs sonr. en þat riki hafðe tekit Eilifur[26] iarll[27]. hann hafðe oc[28] marga Norðmenn með ser oc gaf þæim mala. sa iarlldomr var væittr til þess at iarlenn skylldi veria riki konongs[29] firir heiðnum mannum. [Iarizleifr konongr setti Haralld annan hofðingia ifir hærlið sit. oc gaf mala allum hans mannum[30]. sem[31] sægir Þioðolfr skalld.


183.
Eitt hafðez[32] at
Eilifr þar er sat
hofðingiar tvæir
avallt[33] fylgðu[34] þæir.
Eitt hǫfðusk at,
Eilífr þars sat,
hǫfðingjar tveir;
hamalt fylkðu þeir.


[35]Ðar[36] dvaldezk Haralldr[37] langa rið oc atte margar |[38] orrostr. oc var Iarizleifr[39] allvæl[40] [við hann[41]. þa[42] fystiz Haralldr at fara ut til Miklagarðs. [nu byriaðe hann[43] færð sina oc mikit [Norðmanna lið[44] með hanum. [for alla leið[45] þar til er hann com [til Miklagarz[46]. þa reð Miklagarðe Zoe drotning en rika er styrt hafðe Miklagarz riki með .vij. stolkonongom. oc[47] reð[48] með henni þa sa maðr. er het Mikael Katalaktus. þa[49] beiddiz Haralldr af stolkonongenom[50] oc af drottningu at hann villdi þar ganga a mala[51] gull oc aller hans menn. oc [var hanum þui[52] iattat. oc sagt þæim at þæir skylldu[53] [aller a galeiðir fara[54]. þa styrði hærr Girkia konongs Georgius frendi drottningarennar. þann callaðu Norðmenn Gyrgi. en[55] þa er þæir como ut i Girklanz ꝍyiar. for[56] Haralldr oftlega [brott fra hærrenom með sinum mannum[57]. oc leitaðu[58] ser fefanga[59]. oc flester aller Væringiar fylgðu[60] hanum. hann lagðe sva [hvært sinn til orrastu[61] hvert er[62] var til skipa [eða kastala at leggia[63] eða a land at ganga. at annat hvart skylldi[64] falla með [allu liðinu[65] eða [sigr fa[66]. en þa er hann var með allum hærrenom. let[67] hann sina menn [iamnan firsta vera[68]. sva bar at eitt hvært[69] sinni[70] at þæir setto landtiolld sin. þa[71] toc Haralldr [með sinu liði[72] tialdstað þann er ifir var uppi[73] aðrum tialldum. þa[74] com til hofðingi Girkia liðs oc bað Væringia flytia tiolld sin a[75] brott. oc [let Girki þar tiallda skylldu[76]. Haralldr svaraðe. oc[77] let þat engan rett Væringia vera[78] at flytiaz i dalverpi[79] undir fꝍtr Girkium. en[80] Gyrgir sagðe at hann sialfr skylldi [fyrst sætia[81] sitt tialld en[82] uti fra allt lið hans. þa svaraðe Haralldr. ef þu ert hærtoge[83] ifir hær Gyrkia konongs. þa em ec hærtoge ifir Væringium. þa[84] villdu hvarer tvæggiu[85] nꝍyta vapna sinna. [þa como[86] til [vitrir menn[87] oc baðo at þæir skylldu sættaz oc gera [sem iamnast meðal[88] sin. oc baðo þa luta um[89] hvarer fyrri skylldu[90] tiallda. Girkir eða Væringiar. eða fyrr[91] riða eða roa. eða[92] til hamnar[93] leggia. þa varo lutir gorfir. oc marcaðe hvarr[94] sinn lut hærtogenn[95]. þa mællte Haralldr við Gyrgi. lat sia hvat[96] marc a þinum lut er[97] at [vit markem eigi[98] [a æinn vegh[99] baðer. Gyrgir[100] syndi lut sinn. þa marcaðe Haralldr [lut sinn[101] sva lict[102] at æigi matte kænna hvar var. oc castaðu baðom i skaut hærtoganum. oc [toc Haralldr til lutanna[103] oc mællte sva[104] er hann toc til. Ðesse scal fyrri tiallda[105]. fyrri riða. [fyrri roa. fyrri[106] til hafnar leggia. [leit a lutenn oc mællte. þetta er var lutr Væringia. flꝍygir ut lutenom a sioenn er þar var nær[107]. þa mælte Gyrgir. hvi [lezto mec[108] æigi |[109] sia lutenn. Haralldr svaraðe. ef þu sat eigi þann[110] er ec toc upp. se[111] þann er æftir liggr[112]. [hvart þit mark er a þeim eða eigi[113]. þa var lutrenn[114] kændr oc var þar a marc Gyrgis. [115]i þuilicum viðr skiftum fanz hversso framgiarn Haralldr var. oc aburðarsamr[116]. Nu[117] foro þæir[118] um sumaret oc hæriaðu. toco þa Væringiar þat[119] at tala[120] at myklu myndi þat[121] [bætr fara[122] ef Haralldr reðe einn saman[123] firir liðinu oc sagðu [Gyrgi engan lut vinna[124] til frægðar[125] [þegar hann reð einn[126] firir. hann sagðe i[127] mot. at Væringiar [villdu ækki[128] veita hanum þionastu sina. oc bað þa fara i annan stað. oc lezk þa myndu[129] vinna þuilikt. er hann mætte.[130] þa[131] for Haralldr ifra hanum[132]. oc með hanum[133] Væringiar oc aller Latinumenn[134]. en Gyrgir for með Girkia hær. syndist þa hvat hvarer matto. fecc[135] Haralldr iamnan sigr oc fe mikit en [Gyrgir for[136] hæim[137] til Miklagarz. nema þat lið[138] er ser villdi fear afla. [oc foro þæir[139] til Harallz oc hafðu hann hofðingia ivir ser. [140]þa for Haralldr með hær sinn væstr til[141] Affrica. efldist miok at liði i velldi þui er liggr undir Affrica. þat er mællt[142] eftir sagu sialfs hans[143] at hann tꝍke þar attatigu[144] borga. sumar varo gefnar i valld hans. sumar braut hann eða brenndi. sva sagðe Þioðolfr.


184.
Tigu[145] mat tekna segia
tandrauðs a Serklande
ꝍngr[146] heiti[147] ser atta
ormtorgs[148] hatoðr borga
aðr hær skorðoðr[149] harðan
hilldar leik[150] undir[151] skilldi
Særkium hætr i slettre
Sikilꝍyiu[152] giek hꝍyia.
Tøgu má tekna segja
(tandrauðs) á Serklandi
(ungr hætti sér) átta
(ormtorgs hǫtuðr) borga,
áðr herskǫrðuðr harðan
hildar leik und skildi,
Serkjum hættr, í sléttri
Sikileyju gekk heyja.


[Sva sagðe[153] Hugi[154] Bryndꝍla skalld.


185.
Brauztu undir[155] Mikial mætan[156]
magom heim sem fragom
sunr Buðla bauð sinum
sonn[157] lond Haralldr ronndu.
Brauzt und Mikjál mæztan
(mǫ́gum heim, sem frǫ́gum,
sunr Buðla bauð sínum)
Sunnlǫnd, Haraldr, rǫndu.


[158]Hær sægir þat at þa var Mikiall[159] konongr i þann tima. Haralldr[160] dvaldezk marga vætr [i Affrica[161]. fecc þar gull mikit[162] oc alls konar dyrðlega[163] gripi oc steina mæta[164]. en fe þat allt sem[165] hann fecc oc æigi þurfti[166] hann til nꝍyzlu við lið sitt. senndi hann með trunaðarmannum sinum norðr[167] [i Holmgarð[168] i [valld oc[169] giæzlo Iarizleifs konongs. dro þar saman mikit fe sem liklegt var. er hann hæriaðe þann luta heimsins[170] er auðgaztr var at gulli oc silfri. oc sva mikit sem |[171] hann gerðe [at oc aðan var i fra[172] sagt. at hann eignaðez attatigu[173] borga. hann barðez við sialfan konongen i Affrica [oc sigraðest[174] oc eignaðest viða hans velldi. sem[175] Þioðolfr skalld[176] sægir.


186.
Dolglioss hæfir dase
darrlatr staðet fiarre
endr en[177] elmi[178] Rinndar[179]
omynda tok skyndir[180]
var at Affrica iofri
Annars mꝍy firir hanom
hagl falldenne at hallda
lyði samt ne lyðum.
Dolgljóss, hefir dási
darrlatr staðit fjarri
endr, es elju Rindar
ómynda tók skyndir;
vasat Afríka jǫfri
Ánars mey fyr hǫnum
haglfaldinni at halda
hlýðisamt né lýðum.


[181]Ða[182] hellt Haralldr[183] hærrenom til Sikilꝍyiar. oc vann þar [borg eina[184] með þæma hætte at fuglarar hans toco með limi smafugla þa er reiðraðuzk i borgenne. oc flugu um daga [i skoga[185] at taca ser fꝍzlo[186]. oc let Haralldr binnda a bak fuglunum[187] lokars spono[188] af[189] [tyrui tre[190]. oc stꝍpa[191] a[192] vaxe oc brennu steini[193]. siðan flugu fuglarner [aller sænn i borgena[194] til unga sinna. þa laust elldinum af fuglunum. þo[195] at[196] hværr bære litla byrði ellzens[197]. þa kvæiktiz [þo þar[198] af husen[199] er rꝍyrþogt varo. oc [logaðe siðan[200] huært hus[201] af oðru oc siðan[202] oll borgen. giek þa ut folket með litilæte. bað[203] ser þa[204] myscunnar með ahyggiu oc ræzlo. þæir er drembilega oc neisulega[205] hafðu aðr mællt [við Haralld.[206] Aðra borg vann hann með þæma[207] hætte. at hann let segia i borgena at hofðingi [hærs Girkia konongs[208] være anndaðr oc beiddiz[209] at grafa lik hans i borgenne. oc heto at [væria til[210] miklu fe sem siðr[211] var til[212] firir sal[213] rikra manna. þesse borg var sva stærk at engi von var at hon [myndi vapnom sott værða[214]. en er[215] borgar menn hꝍyrðu sagt anndlat Harallz. oc þæir er kirkiur[216] varðveittu villdu giarna þiggia gullet þo at vikingar villdu[217] gefa þæim. bauð hværr[218] til sinnar kirkiu at [fara skylldi[219]. hugðuz þa [myndu upp[220] taca gull oc silfr oc aðra dyrðlega[221] luti. giengo i[222] mote likinu [i borgarlið. baro ut crossa oc hælga doma[223] oc skryddust fagrlega[224]. vikingar baro kistuna hatt oc var tialldat ifir purpura pelli[225]. en[226] menn[227] þæir er fylgðu likinu [varo i silkiklæðom[228]. oc hattu siða oc undir hialma oc bryniur. oc [þa er þeir como i mitt borgharliðit þa[229] fælldu þæir niðr kistuna um þvært[230] liðet. Ða [bles luðr svæinn Harallz[231]. oc var [aðr allr hærrenn[232] vapnaðr. skutu[233] upp mærkium[234] oc runnu |[235] [til borgarennar[236]. en Haralldr[237] hafðe [boret sialfr[238] kistuna[239]. bra [þa Haralldr[240] sværði[241] oc [sva menn hans aller .xii. er giengit hafðu með kistunni. liopo upp i liðet[242]. oc drapo þar[243] marga menn. er[244] vapnlausir stoðo firir[245]. þar varð sarr[246] Halldor Snorra sunr[247] hoggvinn i annlet. [Aller varo þeir[248] noccot sarer. oc mest af griote er kastat var at þæim or turrnenom[249]. Haralldr vann þa borg. oc toc þat af fe[250] er hann villdi[251]. eignaðe siðan[252] Girkia kononge borgena. marga staðe vann hann i þesso lannde. undir[253] valld Girkia konongs. aðr en hann kꝍme aftr til Miklagarðz. [254]Litlu siðar gerðe hann færð sina ut af Miklagarðe með hær[255] til Iorsala. oc þa er[256] kom [til Iorsala[257] var landet allt upp gefet i valld hans. sva sægir Stufr er hꝍyrt hafðe Haralld fra þessom tiðendum sægia.


187.
For ofruginn ꝍfre
eggdiarfr undir sik leggia
folld var viga vallde
virk Iorsala[258] oc Girkium
oc með ꝍrno riki
obrunnin com gunnar
heimil iorð und herðe[259]
Harallz ond ofar lanndum.
Fór ofrhugi enn øfri
eggdjarfr und sik leggja
(fold vas víga valdi
virk) Jórsali (ok Girkjum),
ok með œrnu ríki
óbrunnin kom gunnar
heimil jǫrð und herði. -
Haralds ǫnd ofar lǫndum.


Her sægir fra þui at þetta lannd com obrunnit oc ohæriat i[260] valld Harallz. [for þa[261] ut til Iorðanar oc laugaðe sik. [sva sem hattr var[262] palmara[263]. hann varðe til grafar [drottens vars[264]. oc crossens hælga oc[265] annarra hælga[266] doma i Iorsalalande. Gaf þæim[267] þar til sva mikit fe i gulli oc silfri at engi[268] vissi marca tal at[269]. [oc hann[270] friðaðe[271] vegenn allt ut[272] til Iorðanar. oc drap þar[273] raufara oc annat folk þat er ofrið gerðe sem[274] Stufr sægir.


188.
Stoðo rað af ræiði
rann þat svicamannum
Egða grams a ymsi[275]
orð Iorðanar borðe[276]
[en firir afgerð sanna
illa gat fra stilli
þioð fecc visan vaða
vist um alldr með Cristi.[277]
Stóðu rǫ́ð af reiði
(rann þat svikum manna)
Egða grams á ymsum
(orð) Jórðánar borðum;
enn fyr afgǫrð sanna
(illa gat frá stilli)
þjóð fekk vísan váða. -
Vist of aldr með Kristi.


[278][Eftir þetta[279] for hann[280] aftr til Miklagarðz. oc [þui nest[281] gierðest osætte[282] af drottningu Zoe[283] til Harallz. var su soken[284] fyrsta [gefinn Haralde[285]. at hann hafðe gull þat er atte Girkia konongr. oc eigi[286] upp greitt sem[287] log stoðo til. oc hafðe sialfr meira af eignaz en konongr hafðe veitt hanum[288]. sagðu sva[289] at [a þeirri |[290] stundu[291] er hann var ifir[292] konongs hær. [hafðe ekki gull comet[293] af galeiðum[294]. Annr soc var su at Zoe[295] drotning kiændi[296] Harallde. at hann tiðcaðest Mariu sonar dottor hennar. Haralldr bað hennar[297] oc fecc eigi. Ðat sægia [menn þeir[298] er veret hafa i Miklagarðe. [at Væringiar minnaz sva frasagnar[299]. at Zoe drotning villdi siolf hafa[300] Haralld. [301][Zoe drotning oc Munakus keisare leto[302] taca Haralld oc leiða bundinn til myrkvastofo. oc .ii. menn með hanum. Ulf[303] er siðan var stallare hans. oc Halldor Snorrason. oc ner myrkva stofonne a stræteno syndist hanum hinn hælgi Olafr konongr[304] [var þar[305] siðan gorr kapella [hinum hælga Olafe kononge oc stændr su kapella enn[306]. oc þa[307] var þæim runndit i dyflizuna. Nesto nott eftir com ekkia ein oc opnaðe dyflizuna. þat er turn einn oc openn ofan. oc er nu callat Harallz dyfliza. Tva þionastu menn hafðe [su kona[308] með ser[309]. leto þau siga ofan[310] snꝍre oc drogo Haralld upp. oc[311] þa er[312] [með hanum[313] varo. þesse kono hafðe hinn hælgi Olafr[314] vunnit bot. oc [hafðe hann vitrazk henni[315] at hon skylldi lꝍysa broðor hans. [316]þa[317] for Haralldr þegar til Væringia skiftar. sva calla þæir þa garða er þeir[318] ero i. en[319] er hann com þar[320]. bað hann þa upp standa oc taca vopn sin. oc [giengo siðan[321] til konongs palata[322]. þar er hann svaf[323]. oc[324] drapo noccora Væringia [er vorð helldo[325] ifir kononge[326]. toco konongenn sialfan oc stungu ut bæðe augun[327] hans. sva sægir Þorarenn[328] i drapo sinni.


189.
Naðe giỏr[329] en gloðom[330]
Griklanz[331] iofr hannda
stolþengill giecc strangu
steinblindr aðal meini.
Náði gǫrr en glóðum,
Gríklands, jǫfurr handa,
stólþengill gekk strǫngu
steinblindr aðalmeini.


[Sva sæghir oc Þioðolfr.


190.
Stolþængils bauð stinga
styriolld var þa byriað
ꝍyðr oughum bæðe
ut hæiðingia sutar.[332]
Stólþengils bauð stinga
(styrjǫld vas þá byrjuð)
eyðir augu bæði
út heiðingja sútar.


Valgarðr [sægir fra drape varðmanna[333].


191.
Helmingi [bauð þu[334] hanga
hilmis kundr af stundu
skift hafe þer sva at eftir
ero Væringiar færre[335].
Helmingi bautt hanga
hilmis kundr af stundu;
skipt hafið ér, svát eptir
eru Væringjar færi.


I morgum kvæðom Harallz er getet þessa storvirkis. [oc æighi er at gera orð i hia þvi. nema sialfan Girkia |[336] konong blinndaðe hann[337]. næmna matte[338] greifa noccon eða hærtoga. en i allum cvæðom Harallz sægir a æina lund[339] at þetta var sialfr stolkonongr[340]. [341]A[342] þeirri samu nott toc hann holl þa er inni var iungfrua[343] Maʀia oc [hafðe hana[344] með ser. [toco siðan[345] .ii. galeiðr[346] oc rero inn i Sæviðarsund. [þar varo[347] ifir sundet[348] iarnrekændr[349]. þa mælte Haralldr. at skipast skylldi til ara a hvarre[350] tvæggiu[351] galeiðenne[352]. en þæir aller[353] er eigi [þurftu at roa[354]. skylldu[355] laupa aftr a hvarre tveggiu[356] galeiðenne[357]. oc hafa hværr [huðfat sitt[358] i fange. oc rænndu sva galeiðarnar[359] upp a iarnen. en þegar er[360] festi oc af toc skriðenn bað[361] hann þa[362] laupa fram i. þa[363] stꝍyfti galeiðenne[364] fram af iarnom[365] þæirri er Haralldr var a. en su[366] annr er hann var eigi a. sprakk[367] er[368] reið a iarnonom[369]. oc tyndist þar mart af. en sumt var tækit af[370] sunndi. [371][með þesso komsk[372] Haralldr braut[373] or[374] Miklagarðe oc for sva inn[375] i Svarta haf. oc aðr en hann sigldi i hafet setti hann upp a land [ungu fru[376] Maʀiu oc fecc henni gott faru nꝍyti aftr[377] til Miklagarz. oc bað hana[378] segia Zoe drotningu at Harallde þotte [sem hon hæfði[379] litit valld [þa a hanum[380]. eða [hvart er[381] hennar riki myndi [noccot þa firir standa[382] [at hann fenge ungu fru Maʀiu ef hann villdi[383]. þa[384] sigldi hann norðr i Ellepallta[385]. for þaðan aftr um Austrriki. i þessom færðum orte Haralldr[386] gamanvisur [oc ero[387] .xvi. oc eitt[388] niðrlag at[389] allum. þesse er einn.


192.
Sneið firir Sikilꝍy viða
suð varom þa pruðir
bryn skræið væl til vanar
vengis hiortr undir[390] drengium
vætte[391] ek miðr at[392] motte[393]
myni enn þinnig[394] nenna[395]
þo lætr Gierðr i Garðum
gullrings við mer skolla.
Sneið fyr Sikiley víða
súð, vǫ́rum þá prúðir,
brýn, skreið vel til vánar
vengis hjǫrtr und drengjum;
vættik miðr at motti
myni enn þinig nenna;
þó lætr Gerðr í Gǫrðum
gollhrings við mér skolla.


Þui[396] veik hann til Ellisifiar[397] dottor Iarizleifs konongs. [398]Haralldr for til Holmgarðs a fund Iarizleifs[399] konongs oc fecc[400] þar goðar viðtacr. toc þa til sin gullet[401] mikla er hann hafðe aðr sennt firir ser utan[402] or[403] Miklagarðe. aðr en Haralldr fꝍre or Garðum austan[404]. gifti Iarizleifr hanum dottor sina. er[405] het Elizabeth. en[406] Norðmenn callaðu Ellisif[407]. Ðat[408] sægir Stufur hinn blinndi.


193.
Mægð gat eðlingr[409] eiga
ognar milldr þa er villdi.
gullz toc gauta spialle
gnogt[410] oc bragnings dottor.
Mægð gat ǫðlingr eiga
ógnar mildr þás vildi;
golls tók gauta spjalli
gnótt ok bragnings dóttur.


|[411] [412]At vare byriar hann færð sina austan or[413] Holmgarðe. oc[414] for með .iii. skip til Sviðioðar. [Sva sæghir Valgarðr.


194.
Skauzt þu und farm enn friðsta
fram veitiz þer bæiti
farðir gull or Gorðum
grunlaust Haraldr austan
styrðir hvatt i horðum
hugdyggr iofur glyggvæ
sattu þar er sædrif letti
Sightun enn scip nighðu.[415]
Skauzt und farm enn frízta
(frami veitisk þér) beiti,
farðir goll ór Gǫrðum
(grunlaust) Haraldr austan;
stýrðir hvatt í hǫrðu
hugdyggr jǫfurr glyggvi,
sátt, þars sædrif létti,
Sigtún, en skip hnigðu.


oc[416] funnuz þæir þa Svæinn Ulfs sunr oc Haralldr. þeir varo magar. þui[417] at Ellisif[418] er Haʀalldr atte var dotter Ingigierðar Olafsdottor hins svænska. hans systir var Aztrið moðer Sveins Ulfssonar. [Litlu aðr hafðe Svæinn flyit af Danmorc firir Magnusi kononge[419]. þa[420] bæiddiz Svæinn sambanz [við Haʀalld[421] [um vanðræðe þæirra Magnus konongs[422]. oc [teðe hanum[423] at Magnus konongr sat ifir hvarstvæggia[424] þeirra[425] riki. Haʀalldr svaraðe a þa lunnd[426] at eigi villdi hann synia Svæini [sinnar vinatto[427]. en þo [vil ec[428] fyrr[429] hitta [Magnus konong frenda minn[430] en ovingast við hann. eða hylla sik fiandmannum[431] hans. for Haralldr[432] þa til Danmarcar sem her sægir.


195.
Eik slong undir þer yngui
ognbliðr i haf siðan
rett varð[433] yðr um ætlat
oðal fra Sviðioðo
hynd[434] bar rif þar er renndo
rett a stag firir sletta[435]
skeiðr[436] en skælgðut[437] bruðir
Scan[438] ꝍy Danum nanar.
Eik slǫng und þér, yngvi
ógnblíðr, í haf síðan
(rétt vas yðr of ætlat
óðal) frá Svíþjóðu;
hýnd bar rif, þars renduð
rétt á stag fyr slétta,
skeið, en skelkðuð brúðir,
Skáney, Dǫnum nánar.


K. 44. Her fundust þeir frendr Magnus konongr oc Haralldr[439]

(Þ)ᴀ urðu þau tiðendi er aðr var til visat. at þeir funnuz Magnus konongr oc Haʀalldr faðr broðer hans. toco tal a millum sin. oc spurði Haʀalldr hværsso Magnus konongr villdi[440] iamna rikit [milli þeirra[441]. en[442] Magnus konongr lezk vilia[443] gera eftir raðe [stormennis sins. oc hermanna sinna eða lanzmanna[444]. [Ða varo tilheimtir[445] rikismenn oc raðgiafar[446] konongsens [oc let[447] Magnus[448] konongr uppbera firir þa[449] hværss Haralldr beiddist. Ða svaraðe Einar þambarskælvir[450]. oc let fiarre Haʀalld [verit hafa[451] þa er þæir vunnu |[452] lanndet af Knytlingum oc [ecki fysumk ver[453] at tviskiftaz milli[454] kononga[455]. [havum ver oc[456] iamnan æinum senn[457] þionat. oc sva man enn væra meðan Magnus konongr[458] hæfir valld sitt. þesso samþyktuz aller rikismenn þo at[459] sina læið hꝍfe hværr[460] sitt mal kom þo[461] i einn stað niðr at þæir villdu hava Magnus einn konong ifir ser. [462][for við þat Haralldr a[463] brott. oc þottez fa enga sꝍmnd af frenda sinum. veik[464] þa aftr til Sviðioðar oc stæmdi a fund [við Svein[465]. gerðo[466] felag sitt a þa lund. at Haralldr lagðe Noreg til en Sveinn Danavelldi. oc skylldu þæir [baðir vinna[467] bæðe lond[468] af Magnusi kononge eflðuz[469] at liði oc foro viða um Siolond[470]. oc Fion. [brenna oc hæria[471]. oc toco [folk mikit[472]. sem[473] sægir Valgarðr.


196.
Haʀalldr gorfa leztu heriat
nyggr þu andscotum tyggi[474]
hvatr[475] rann vargr at vitia
valfallz Selunnd[476] alla
giecc a Fion en fecc at
fiolmennr konongr hialmum
brast rikulega[477] ristin
rit erveðe litit.
Haraldr gǫrva lézt herjat
(hnyggr andskotum tyggi)
hvatt rann vargr at vitja
valfalls, Selund alla;
gekk á Fjón, en fekkat,
fjǫlmennr konungr, hjǫlmum,
(brast) ríkula (ristin
rít) erfiði lítit.


197.
Brann i bꝍ firir sunnan
biartr elldr[478] Roskelldu
ronn let[479] raser[480] nenninn
rꝍyk væl[481] ofan fella
lago lanz menn gnogner[482]
lo hel sonum[483] frælsi
drosk harmvesallt hyski
liott[484] til skogs a flotta.
Brann í bœ fyr sunnan
bjartr eldr Hróiskeldu;
rǫnn lét ræsir nenninn
reykvell ofan fella;
lǫ́gu landsmenn gnógir;
ló hel sumum frelsi;
drósk harmvesalt hýski
hljótt til skógs á flótta.


198.
Dvoldum daprt of skilda
drifu þæir er eftir lifðu
ferð en fengin urðu
fogr sprund Daner unndan
lass hellt liki drosar
leið fyrir yðr til skeiða[485]
bitu fikula fiotiar
flioð mart harund biartra.[486]
Dvǫlðum daprt of skilða
drifu þeirs eptir lifðu,
ferð, en fengin urðu
fǫgr sprund, Danir undan;
láss helt líki drósar,
leið fyr yðr til skeiða
(bitu fíkula fjǫtrar)
fljóð mart (hǫrund) bjartra.


[487]Ða er Haralldr oc Sveinn hafðu vunnit þuilikt sem her visar til[488]. skiftu þæir liði. sigldi[489] Haʀalldr utleiðis[490] til Noregs. sem Valgarðr sægir.


199.
Inn var i sem brynni
iðlikt sia miðian
|[491] elldr þa er yðrum hellduð
orms munn skipum sunnan
skeið bar skolltenn[492] rauða
skein af gulli reinu
dreke for dagleið mikla
dufu braut undir[493] hufi.
Inn vas í, sem brynni,
iðglíkt séa miðjan,
eldr, þás yðrum helduð,
orms munn, skipum sunnan;
skeið bar skolpt enn rauða;
skein af golli hreinu,
dreki fór dagleið mikla,
dúfu braut und húfi.


200.
Ræðr þu en ræser ꝍðre
ristr[494] alldum[495] sio kalldan
sveit ter[496] sinum drottne
snioll Norege allum.
Ræðr þú, en ræsir œðri
rístr aldri sæ kaldan,
(sveit tér sínum drótni
snjǫll) Nóregi ǫllum.


Her sægir hværsso Haralldr kom[497] til Noregs. fra þui er hann for or lande ut[498] til Miklagarz. [499]Ða er hann[500] com[501] i Vikena[502]. giecc hann af skipum sinum oc for[503] a Upplond til oðala sinna[504] sem faðer hans hafðe riki haft. oc beiddist[505] at bꝍndr [skylldu gefa[506] hanum konongs nafn eftir þui sem hann var [borenn til[507]. þat þorðe engi maðr at gera firir riki Magnus konongs at[508] lata heita annan mann[509] konong i lande at[510] hanum lifanda. þa[511] for Haralldr norðr i Guðbranz dala[512] atte þar þing. oc beiddiz [þar konongs nafns[513]. Ðar var til einn maðr af bondom er þat gierðe[514] Þorer a[515] Steig. er siðan var mikill hofðingi. þa var hann .xv. vetra er hann gaf Harallde konongs nafn fyrst i Norege. Haʀalldr konongr gaf hanum þegar i stað [masur bolla[516]. gyrðan meðr[517] silfri. oc ifir kilpr gylltr[518]. oc [var bollenn fullr[519] af brendo silfri. [hann gaf[520] hanum oc[521] .ii. gullringa oc stoðo baðer saman[522] mork. oc þar með skikkju sina. [þa er i var brunn purpuri[523]. het[524] hanum oc[525] miklum metnaðe [ef hann yrðe raðande rikisins[526]. þa for Haʀalldr konongr með flokke um Upplond. var þa[527] callaðr konongr af bondom. Sveinn for þa oc með hærskipum um Smalond i Dana velldi. [528][oll þesse tiðendi er nu var i fra sact spurði Magnus konongr[529]. oc með raðe allra hofðingia. snere hann hærenom til Noregs. oc villdi þat land fyrst veria. hann[530] com i Vikena oc spurði at Haralldr konongr for ofan i mote hanum með liði. Nu[531] como við beggia vinir oc frendr. oc baro sættar boð i[532] millum[533]. kom[534] sva at þeir frendr[535] skilldu finnast i griðum. oc[536] var þa [stæfnd veizla rik[537] þar sem Akr hæitir[538]. skylldi Magnus konongr veita [Haʀallde .iii. daga[539] oc[540] |[541] .lx.[542] manna [meðr hanum[543]. hinn[544] fyrsta dag [er konongr veitti[545] oc siðan er borð [varo upptækin[546]. þa giengr Magnus konongr ut [or stofunne[547]. oc [litlu siðar com hann[548] inn aftr[549] giengo menn[550] firir hanum oc[551] æftir með storom byrðum. menn Harallz skipaðu[552] annan pallenn. þa giecc Magnus[553] konongr at yzta[554] manne. oc gaf þæim[555] sværð gott. aðrum skiolld[556]. þriðia kyrtil. [þui nest[557] klæðe. eða gull [eða vopn[558]. þæim[559] stꝍrre[560] er tignare varo[561]. Siðan com hann firir [Haʀalld frenda sinn[562]. oc hafðe i hendi ser .ii. rꝍyrteina fagra oc mællte. frende hvarn teinen[563] vilið[564] þer þiggia af oss at giof. [þa svaraðe Haʀalldr. þann er oss er nærre. þa mælte Magnus konongr[565] með þessom rꝍyrsprota gefom ver yðr[566] halft Noregs velldi. með allum skattum oc skylldum oc allre eign[567]. með þessom formala at þu skallt vera[568] iamnrettr konongr i allum staðum sem ec. En þa er ver[569] erom aller[570] saman skal[571] ec vera firir maðr i allre[572] heilsan oc þionastu[573]. oc[574] sæte. en[575] ef .iii. ero tignir menn[576]. skulum[577] ver i miðiu sitia. Uer skulum[578] hafa konongs læge[579] oc konongs bryggiu. þer skuluð oc styrkia oc styðia vart velldi[580] firir þat at[581] ver [hofom gort[582] yðr þann mann i Norege er ver hugðum at eigi skylldi vera meðan varr hauss være firir ofan molld. [583]þa stoð Haʀalldr upp oc þaccaðe væl frenda sinum sꝍmd oc goða giof. oc varo þa aller kater. at[584] liðnum [þeim .iii.[585] dagum[586] hæfir Haʀalldr konongr [veizlu buna[587] með [allu liði sinu[588]. bauð til Magnusi kononge með .lx.[589] manna. oc veitti af kappe miklu. En fyrsta dag sinnar veizlu valde Haraldr[590] giafar allum Magnus konongs mannum. [oc kom[591] þar þa inn [margr fasenn gripur[592]. er siðan var gefenn. þa er allum var gefet nema Magnusi kononge. þa[593] let Haʀalldr taca stola tva. [hann sættiz[594] a annan. oc[595] bað Magnus konong [sitia a aðrum[596]. þa[597] varo bornar inn [i stofuna[598] [margar taskr[599] storar. oc bræitt[600] niðr[601] [i halminn[602] klæðe. [oc let[603] Haralldr konongr þa[604] upp luca fehirzlunum[605] oc mælte til Magnus konongs. þer veittuð oss fyrra dags[606] mikit riki er þer hafðuð aðr vunnit með sꝍmd af ovinum yðrum oc[607] varom. [oc tocoð oss[608] til samlags með yðr. oc var þat væl gort oc somasamlega við oss. nu er her[609] i annan stað at sia. Uer hafum [veret i utlandum[610] oc[611] stundum i noccorom[612] mannhættom[613]. aðr en [ver hafum[614] samnat þesso gulli. en [nu skulum ver[615] skifta i tva staðe. [skulu þer frende eiga[616] halft gullet [með þui at[617] þer vilið at ver eigim halft landet með |[618] yðr. let [Haʀalldr konongr þa[619] [bera upp[620] allt[621] gullet. [en siðan skifta millum sin[622]. þykkir þetta nu[623] hværium manne mikil furða er ser at i Norðrlond scal sva mikit gull vera[624] comet. þetta var þo raundar Girkia konongs auðr[625]. sva sem aller[626] menn segia. at þar ero hus full af rauðu[627] gulli [oc ero nu[628] konongar alkater[629]. [Nu kom[630] upp staup[631] eit mikit sem[632] mannz hofuð. Toc[633] Haʀalldr konongr upp oc mællte. frende. hvar er þat gull[634] er [her scal[635] i mote[636] þessom knapp[637]. Ða svaraðe konongren[638]. sva hæfir ofriðr hagat[639] oc storer leiðangrar. at[640] allt gull oc [nalegha allt[641] silfr [er gefet[642] hærmannum[643]. oc er nu eigi meira gull [i varre varðveizlu[644]. en ringr þesser[645]. toc af hendi ser oc fecc [i hond[646] Harallde. hann leit a[647] oc mællte. þetta er litit gull frende þæim kononge er [a tvinni konongriki[648]. oc enn munu sumir ifazk i hvart þer eiguð þenna ring. þa svaraðe Magnus konongr ahyggiusamlega. ef [ver eigum eigi[649] þenna ring at retto. þa [veit ec[650] eigi hvat ver hafum[651] ret fengit. þui[652] at Olafr hinn hælgi konongr gaf mer[653] ringenn at hinum ꝍfsta skilnaðe. Ða svaraðe Haralldr konongr[654] leiande. satt sægið þer konongr. faðer yðar gaf yðr ring þenna. oc toc aðr af [varom fæðr[655] firir litla sok. ecki var þa [gott smakonongom[656] i lande. er faðer þinn[657] var sem rikastr. skildu[658] veizlu með þui at .xii. hinir rikastu[659] menn af hvarss liði unnu sættar eiða[660]. skilldust[661] siðan[662] með vinatto. styra[663] baðer[664] rikinu um vetrenn[665] i Norege. oc hafðe sina svæit[666] hvarr. Með þema hætte sægir Þorgils Snorra sunr. vitr maðr. oc cvað ser sægia Guðriði dottor [Guðþorms er var sun[667] Steigar-Þores. oc hann lezt[668] sia[669] masur[670] bollann oc mattulenn er Haʀalldr gaf[671] Þore. oc var þa skorenn til alteres klæðes. þetta sannar Bolværkr broðer Þioðolfs skallz.


201.
Heima[672] varð er ec hꝍyrða
hoddstriðir[673] þer siðan
grꝍn er gull bauðt[674] hanum
grund oc Magnus funduð[675]
enndist ykkar frenda[676]
allfriðlega milli[677]
sætt en siðan[678] vætte[679]
Sveinn romolldu[680] einnar.
Heimil varð, es ek heyrða,
hoddstríðir, þér síðan
grœn, es goll bautt hǫnum,
grund, ok Magnús funduð;
endisk ykkar frænda
allfriðliga miðli
sætt, en síðan vætti
Sveinn rómǫldu einnar.


K. 45. Nu tækur Haʀalldr harðraðe konongdom i Norege[681]

|[682] [(Ð)ᴀ er[683] Haralldr Sigurðar sunr tok konongdom[684] i Norege með Magnusi kononge frenda sinum[685]. var liðit fra þui er [Haralldr hinn[686] harfagre hafðe andazk. .c. vetra tolfrꝍtt. oc .ii. vetr.[687] A þesse stundu hafðu[688] styrt [Noregs velldi[689] þæir hofðingiar er aller [varo komner[690] af ætt Harallz konongs. nema [þa er[691] Dana konongar eða[692] Sviakonongar [reðo firir[693]. oc varo [þo þesser hofðingiar[694] af ymsum ættkvislum. þæim fra Harallde kononge[695] varo komnar[696]. [697]Ðetta haust bar at sva. at Magnus konongr oc Haralldr konongr foro með hirð sinni[698] austan or Vik. oc lago[699] i [hofn einni[700]. Vm dagen[701] æftir var Haʀalldr buinn at sigla en Magnus konongr æigi. sigldi þa Haʀalldr norðr firir um dagenn. oc er þæir koma til hafnar lagðe hann [skipi sinu[702] i konongs læget. Magnus konongr sigldi siðar um dagenn. como svo til hafnar at Haʀalldr[703] hafðe tialldat oc la i konongs læge. þa mælte Magnus konongr er [lagt var seglet[704]. [take menn oc[705] sætiz [viðr roðr[706] með endilangum borðom. en þeir er æigi roa [briote upp vopn manna[707]. en[708] með þui at þæir vilia æigi[709] brott leggia þa[710] skulum vær[711] bæriast. [Sva gerðo þæir sem hann mællte. þa[712] er Haʀalldr konongr[713] sa at Magnus konongr[714] frendi hans rere at með alvæpne oc [buinn at beriazk[715] mællte Haralldr hoggvi[716] landfestina. oc latum sla skipinu. reiðr[717] er Magnus [konongr frendi minn[718] nu. sva [var gort[719]. slo þa skipinu inn i fra. en Magnus konongr lagðe [sinu skipi[720] i læget. en þa er[721] hvarer tvæggiu[722] hafðu umbuiz. giek Haʀalldr konongr a skip Magnus konongs með noccora menn. Magnus konongr bað hann vælcomenn. Ða svaraðe Haralldr. þat hugðum ver at nu værem ver með vinum comner. en noccot grunaðe oss aðan um rið hvart þer mynduð sva vilia. oc er þat satt er mællt er. at bærnska er bratt gieð. [vilium ver oc æigi virða a aðra lund[723]. en þetta[724] være ꝍskobragð. þa segir[725] Magnus konongr. þetta var ættar bragð en eigi [ꝍsko bragð[726]. ec ma muna hvat ec gaf yðr. eða hvat ec varnaða. [ef þessi litli lutr være[727] tækinn firir[728] vart lꝍyfi þa myndi vera[729] bratt annar. Alla sætt vilium ver hallda þa er gorr var[730]. oc þat sama vilium vær af yðr hafa. |[731] er ver eigum skilt[732]. Ða svaraðe Haʀalldr konongr. þat er forn siðr at hinn vittrare[733] væger. oc giecc siðan[734] aftr a skip sitt. [735]I[736] þuilicum viðrskiftum kononganna[737] fanzk þat at[738] vannt var at gæta þeirra sættar. sagðu[739] [menn Magnus konongs[740] at hann hafðe rett[741] at mæla. en þeir er uvitrare[742] varo taldu[743] at Haralldr være noccot svivirðr. [en Haʀallz menn sagðu[744] þat[745] at eigi være[746] skillt a aðra leið. en Magnus konongr skylldi [læget hafa[747] ef þæir kꝍme baðer iamsnimma. en [Haʀalldr være eigi skylldr at leggia brott or lægeno[748] ef hann kꝍme fyrr. toldu[749] þæir [Haʀalld hafa gort bæðe[750] vitlega[751] oc væl. en þæir er værr villdu um rꝍða[752] sagðu at Magnus konongr villdi riufa sætt. oc[753] at hann villdi[754] gera osꝍmd oc rangt[755] Haʀallde kononge. þuilicar[756] græinir gerðost bratt at umrꝍðo uvitra manna. en[757] ænn hafa veret flæiri [lutir. þeir[758] er noccor græin hæfir i orðet. Reðo þæir[759] landeno um vetrenn baðer saman.


K. 46. Vm anndlat Magnus konongs hins goða sunar Olafs hins hælga[760]

En[761] at vare buðu konongarner[762] ut leiðangr oc biugguz suðr til Danmarcar. þat[763] var æinum vætri æftir fall Ragnvalldar[764] Brusa sunar. [þæir foro[765] með hærenom[766] [suðr til Danmarcar[767] a hendr[768] Svæini Ulfssyni [er þa hafðe veret um vætrenn i Danmorku. þa stok Sveinn or lande[769]. oc upp a Sviðioð. oc þa er konongarner[770] lago liði sinu suðr við Iotland[771]. fecc[772] Magnus konongr [braða sutt[773]. oc[774] þa er hann var comenn at andlate. gaf hann upp [allt riki sitt[775] Harallde frenda sinum. [776]en [þui nest anndaðest Magnus konongr.[777] oc eftir [þessor hin[778] miklu tiðendi. atte[779] Haralldr konongr[780] þing við lið sitt. sagðe[781] ætlan sina at hann villdi fara [með hærenom til Vebiarga þings[782] oc taca þar konongs nafn ifir Dana vælldi[783]. oc vinna siðan landet. sagðe[784] þat[785] sina eign [vera sem Noregs konongs[786] velldi eftir Magnus konong frenda sinn. bað þa liðit æfla sic[787]. let at þa[788] myndu[789] Norðmenn vera ifirmenn Dana [allan alldr siðan[790]. þa sægir[791] Æinar þambaskælvir[792]. let ser vera skylldra[793]. at flytia lik Magnus konongs fostr sonar sins til graftar. oc fꝍra hann fæðr sinum hinum hælga Olafe kononge[794] en beriast utanlannz[795] eða agirnast [annarra manna[796] eign. lauk sva [sinni rꝍðo[797] at hælldr villdi hann fylgia Magnusi kononge dauðum en hværium kononge annara lifanda[798]. [799][toco siðan liket Magnus konongs oc biuggu[800] um virðulega. sættu umbunaðen [i lypting a konongs skipi[801]. biugguz þa aller þeir er firir norðan [varo Stað[802]. at fylgia [hæim til Noregs[803] liki Magnus konongs. [Raufs nu[804] leiðangrenn. sa[805] Haʀalldr konongr þa þann |[806] cost sinn[807] fyrst at sinni at fara aftr til Noregs. oc eignast fyrst þat[808] velldi oc æflaz þaðan með liði [oc styrk. oc sva gerðe hann[809]. var [Haʀallde kononge þa[810] svaret[811] allt Noregs konongs velldi. fyrst a Borgarþingi en[812] siðan for hann at[813] þingum norðr. giecc [til handa hanum[814] allt folk i Norege. [815]Einar[816] þambaskælvir[817] með Þrꝍnda hær for[818] með liki Magnus konongs norðr til Niðar oss. oc [iarðaðe hann[819] at[820] Kristkirkiu firir utan[821] korenn. ifir hans grof gret[822] margr dyrlegr drengr. [Sva sæghir Oddr Kirkina skalld.


202.
Fælldu menn þa er milldan
morg taor i grof boro
þing byrðar[823] var su þængill
þæim er hann gaf sæima
dæildiz hughr sva at hælldo
huskarllar grams varla
siglings[824] þioð enn siðan
satt opt nipinn vatne.[825]
Feldu menn, þás mildan,
mǫrg tǫ́r, í grǫf bǫ́ru,
þung byrðr vas sú, þengil,
þeim es hann gaf seima;
deildisk hugr, svát heldu
húskarlar grams varla,
siklings þjóð en síðan,
sat opt hnigin, vatni.


Ðat sægia aller menn a eina lund. at engi konongr hafe [veret iam vinsæll[826] i Norege sem Magnus hinn[827] goðe. oc varo þui þesse tiðendi margs manz harmr. þa[828] er Haralldr konongr kom norðr i Þrondhæim stefndi hann [atta fylkna þing[829] a Ꝍyrum. var hanum þar eignat allt land[830]. oc [var hann siðan[831] einvallz[832] konongr i Norege [alla stunnd[833] meðan hann lifði. [834][þa er[835] Sveinn konongr spurði andlat Magnus konongs var hann[836] comenn til hest[837] sins. þat var a[838] Skane [i anne helgu[839]. villdi þa stiga upp oc [ætlaðe at riða upp a Gautland[840]. oc skiliazk ifra[841] Danavelldi. þa com maðr til hans oc sagðe andlat Magnus konongs. [Sveinn konongr svaraðe[842]. þau ero mikil tiðendi [ef þat er satt[843]. en þat viti ɢuð oc aller Daner skulu þat[844] til[845] spyria. at nu[846] [scal ec annat hvart[847] fa riki Dana velldis. eða dꝍyia her[848] a oðalum minum. steig[849] a hest sinn[850]. veik aftr þegar ut i Danmork[851]. dræif þa[852] lið til hans. [853][lagðe þa Danmork undir sik[854]. for[855] um haustit suður a[856] Iotland stefndi þa Vebiarga þing oc beiddist af[857] Danum konongs nafns. oc[858] var hann þa tækinn til konongs af allum Danum. oc þaðan i fra calla menn hann konong [i Danmorcu[859] en æigi fyrr[860]. Þorkꝍll gꝍysa gaf hanum[861] konongs nafn[862] annat sinni[863]. leto[864] þa Daner [haðolegt um[865] Norðmanna konong. [sva mikit spott var[866] um gort at dꝍtr Þorkels |[867] gꝍysu skaro akkeri af oste. oc sagðu at þat[868] myndi yrit[869] traust firir skipum Noregs konongs. þæim er hann [myndi Danmork með vinna[870]. [871][Nesta sumar[872] æftir hafðe[873] Haʀalldr konongr [halfan almenning or Norege[874] at liði oc vistum[875]. for suður til Iotlanz[876]. hæriaðe þar um sumaret oc brendi viða. [lagðe skipum sinum[877] i Goðnarfiorð. þa orte [hann visu þessa oc Þioðolfr[878].


203.
Latum ver meðan lillar
lineik veri sinum
gierðr i Goðnarfirði
galldrs akkerin hallda
sumar annat scal ec[879] sunnar
sægi ec eina spa[880] fleini
ver ꜹkum[881] kaf kroke
kalldnefr furu hallda.
Lǫ́tum vér, meðan lirlar
lín-, eik, veri sínum
-gerðr, í Goðnarfirði,
galdr, akkeri halda;
sumar annat skal sunnar
(segik eina spǫ́) fleini,
vér aukum kaf króki,
kaldnefr furu halda.


[Þessar farar getr oc Bolværcr.


204.
Læiðangr biottu af laðe
loghr gec um skip foghru
gialfr stoð er rꝍistu græðe
glæstu mar hit nesta
skockr la dyr a dockri
Danir voro þa boro
skæiðr sa hærr firir houðri
laðnar illa staðner.[882]
Leiðangr bjótt af láði
(lǫgr gekk of skip) fǫgru,
gjalfrstóðum reist grœði
glæstum, ár et næsta;
skokkr lá dýrr á dǫkkri,
Danir vǫ́ru þá, bǫ́ru,
(skeiðr sá herr fyr hauðri
hlaðnar) illa staðnir.


Ða brendi Haralldr konongr[883] bꝍy[884] Þorkæls gꝍysu. [oc varo[885] þa dꝍtor hans [leiddar bundnar[886] til skipa þa var þetta ort.


205.
Skoro oss or[887] oste
eybaugs Dana mꝍyiar
þat angraðe þengil
þing akkeris ringa
nu ser morg i morgon
mær lær at þui færre
ernan krok af[888] iarne
allvallz[889] skipum hallda.
Skǫ́ru jast ór osti
(eybaugs) Dana meyjar
(þau of ǫngruðu þengil
þing) akkeris hringa;
nú sér mǫrg í morgin
mær (hlær at því færi)
œrnan krók af járni
allvalds skipum halda.


Sva[890] sægia menn at niosnarmaðr mællte sa er sett hafðe skip Harallz konongs við dꝍtr Þorkæls gꝍysu. þat sagðu þer Gꝍysu dꝍtr. at Haralldr Noregs konongr myndi æigi[891] coma til Danmarcar. eða hværsso ætle þer nu vera monu[892]. hon svaraðe. sva [var i[893] giærna[894]. Þorkæll gꝍysa lꝍysti ut[895] dꝍtr sinar með mikklu fe. [Sva saghðe Grane skalld.


|[896] 206.
Let alldrighi uti
usvifr craka drifu
lock i harða þyckum
Hornskoghe bra þorna
Fila drottenn rak flotta
fianda grams til strandar
auð varð ut at græiða
allskiott faðer Dotto.[897]
Lét aldrigi úti
ósvífr Kraka drífu
Hlǫkk í harða þjokkum
Hornskógi brǫ́ þorna;
Fila dróttinn rak flótta
fjanda grams; til strandar
aud varð út at greiða
allskjótt þeir Dóttu.


[898]Haʀalldr konongr hæriaðe allt sumaret[899] i Danavelldi oc fecc orgrynni fear. en ecki varð[900] hann ilendr i Danmorcu [at þui sinni[901]. for[902] aftr i Noreg um haustet oc var þar um vætrenn[903]. Nesta sumar æftir hæriaðe hann[904] ænn[905] i Danmorc. oc hvært at aðru[906]. gerðe morg storvirki viða[907] i rikinu. Sva sægir Stufr.


207.
Aut varð[908] Falstr at frettom
fecc drott mikinn otta
glaðr[909] var[910] rafn en rædder
hvært ar bꝍndor varo.
Autt varð Falstr, at fréttum
fekk drótt mikinn ótta,
gladdr var hrafn, en hræddir
hvert ár búendr vǫ́ru.


[911]Þa var Sveinn konongr ilendr i Danmorcu. sat um kyrt um vetronom[912] oc[913] la uti um sumrum[914] með leiðangre[915] oc [het at[916] fara með Dana hær [norðr i Noreg[917] oc gera þar æigi [minna illt[918] en Haʀalldr konongr[919] i Danavelldi. Sveinn konongr[920] bauð Haʀallde kononge[921] um vætrenn at hann skylldi coma norðan með liði sinu. en Svæinn sunnan. oc[922] [hittaz við Ælfi. oc bæriast[923] þa[924] til þrautar[925]. skifta sva með ser rikiunum. toco þa[926] hvarertvæggiu[927] allan vætr[928] at bua skip sin. oc hafa uti almenningar[929] hærr um varet. Þetta sumar com utan af Islande Þorleifr[930] fagre oc toc at yrkia flokk[931] um Svæin konong. oc spurði er hann com til Noregs at Haʀalldr konongr var farenn suðr til Ælvar i mote Svæini kononge. þa[932] orte hann þetta.


208.
Uon eromk visa kꝍnom
vigs a Rakna stigu
orr i odda snærru
Innþrꝍnda lið finni[933]
[þui ma[934] enn hværr[935] annan
anndu nemr eða landum
litt hyggr Svæinn a sætter
siald festar guð[936] vallda.
Vǫ́n erumk vísa kœnum
vígs á Rakna stígum
ǫrr í odda snerru
Innþrœnda lið finni;
þar má enn hvárr annan
ǫndu nemr eða lǫndum
(lítt hyggr Sveinn á sættir
sjaldfestar) goð valda.


[209.
Fꝍrer reiðr sa er rauða
ronnd hæfir oft firir londum
|[937] breið a Buðla sloðer
borð raukn Haralldr norðan
en lauks um sio sꝍkia
Sveins fagrdrifinn steini
glæsedyr þess er geiri
gullmunnuð ryðr sunnan.[938]
Fœrir reiðr, sás rauða
rǫnd hefr opt fyr landi,
breið á Buðla slóðir
borðraukn Haraldr norðan:
en lauks of sæ sœkja
Sveins fagrdrifin steini
glæsidýr, þess 's geira,
gollmunnuð, rýðr, sunnan.


210.
Fiors man flestom herssi
[feng sæll[939] Dana þengill
reiðr hæfr[940] hann firir hauðri
[habryniuð skip synia[941]
er[942] hun ferils hreina
lunn tamda[943] rekr sunnan
við Horða[944] gram harðan
hundrat sex[945] til fundar.
Fjǫrs mun flestum hersi
fengsæll Dana þengill
(reiðr hefr hann fyr hauðri
hábrynjuð skip) synja,
es húnferils hreina
hlunntamða rekr sunnan
við Hǫrða gram harðan
hundruð sex til fundar.


[211.
Styrir Ulfs til Ælfar
oskmogr skipum fagrum
sa er ræ kastu hesta
læðr i gunnar veðre
skollo[946] vꝍ þar er vollo
vapnlauðri drifr rauðu
regn drepr Gauz i giognum
gullmarkuð Holfs særki.[947]
Stýrir Ulfs til Elfar
óskmǫgr skipum fǫgrum,
sás hrækǫstu hæsta
hleðr í Gunnar veðri;
skolla vé þars vǫllu
vápnlauðri drífr rauðu
(regn drepr Gauts í gǫgnum)
gollmǫrkuð (Hǫ́lfs serki).


[948]Ða[949] com Haʀalldr konongr til acveðinnar[950] konongs[951] stemnu[952] með hærr sinn. oc spurði þa at Sveinn konongr la suðr við Iotland. þa mællte [Haʀalldr konongr við Þioðolf[953].


þa svaraðe Þioðolfr.


212.
Loget hævir Balldr at Balldre -
brynþings[954] fetil stinga
linz sa er land a sunnar
laðbriotr firir raða
sia man[955] [Niorð hinn[956] nꝍrðre
norðr glymriðar borða
gramr ertu [frꝍkn oc[957] fræmri
fastmalare hala.
Logit hefr Baldr at Baldri -
brynþings fetilstinga,
linns, sás land á sunnar,
láðbrjótr, fyrir ráða,
sjá mun Njǫrðr enn nørðri
(norðr) glymhríðar borða
(gramr est frœkn) ok fremri
fastmálari (hála).


Ða[958] skifti Haʀalldr konongr liði sinu. let aftr fara almenning bonda hærss. for[959] með hirð sinni oc lendum mannum[960]. oc hafðe þat af [bonda liði[961] er[962] nest var lanz enda[963] austr. [for þa[964] suðr til Danmarcar. oc [firir sunnan[965] Vendils scaga. oc sva[966] [suðr um Þioðo[967]. [for þa[968] ivir[969] herskilldi[970]. brendi[971] oc drap menn. [Sva sæghir Stufr.


|[972]213.
Fluðu þæir a Þioðo
þængils fund a stundo
stort reð hugprutt hiarta
Haralz ond ufar lonndum.[973]
Flýðu þeir á Þjóðu
þengils fund af stundu;
stórt réð hugprútt hjarta. -
Haralds ǫnd ofar lǫndum.


oc allt for hann suðr til Heiðabꝍar. toc[974] kaupstaðen[975]. rænnte oc brendi allan. Ða orto menn hans þetta.


214.
Brændr var upp með endum
allr en þat ma kalla
raustlekt bragð er ec hꝍyrða
Heiðabꝍr[976] af reiði[977]
von er at vinnim Sveini
verk i nott firir otto
gaus hor[978] loge or husum
harm a[979] borgar arme.[980]
Brendr vas upp með endum
allr, en þat má kalla
hraustligt bragð es ek heyrða,
Heiðabœr af reiði;
vǫ́n 's at vinnim Sveini
(vask í nótt fyr óttu),
gaus hár logi ór húsum,
harm (á borgar armi).


Ðessa minnizk oc Þorleifr fagre. þa er hann spurði at [Sveinn konongr var eigi comenn til moz við Haralld konong. oc[981] eigi hafðe[982] tækiz bardagenn[983] við Elfina.


215.
Hversso[984] hæfir til Heiðabꝍar[985]
heiftgiarn konongr arnat
folk rogner gietr fregna
fylkis sveit hin er [veit at[986]
þa er til þengils bꝍar[987]
þarflaust Haralldr austan
ar þat er on um være
endr byr skiðum renndi.
Hvé hefr til Heiðabœjar
heiptgjarn konungr arnat,
folkrǫgnir, getr fregna
fylkis sveit, hinn 's veitat,
þás til þengils bœjar
þarflaust Haraldr austan
ár, þat 's án of væri,
endr byrskíðum rendi.


[988]Þa[989] for Haralldr konongr aftr norðr[990] oc hafðe .lx. skipa. [oc varo stor[991]. oc[992] laðen[993] af hærfange er þæir hafðu tekit um sumarit[994]. oc[995] þa er þeir sigldu norðr firir Þioðe[996]. kom Sveinn konongr ofan af lande [i mote þæim[997] með [hær miklum[998]. [bauð þa[999] Haʀallde [kononge at[1 000] beriast við sic a lande. en Haʀalldr konongr[1 001] hafðe lið[1 002] halfu minna. oc bauð þo Sveini kononge at beriast a skipum við sic. sva sægir Þorleikr[1 003].


216.
Bauð sa er bæztrar tiðar
borenn varð und[1 004] Miðgarðe[1 005]
rikri þioð at rioða
rannder Sveinn a lande
þo lezk hælldr ef hellde
hvatraðr konongr laðe
a byriar val beriast
bil trauðr Haralldr vilia.
Bauð, sás baztrar tíðar
borinn varð und Miðgarði.
ríkri þjóð at rjóða
randir Sveinn á landi;
þó lézk heldr, ef heldi
hvatráðr konungr láði,
á byrjar Val berjask
biltrauðr Haraldr vilja.


|[1 006] Eftir þetta sigldi [Haʀalldr konongr[1 007] norðr[1 008]. oc veik enn[1 009] austr til Limafiarðar þui at sva bægðe þeim[1 010] veðr til oc hæriaðu enn hvar sem þæir varo[1 011]. toco [sunnan roðr[1 012] oc logðuzk við Sams ꝍy um nottena. oc þegar[1 013] i solar uppras la[1 014] miorkvi[1 015] mikill allt[1 016] um ꝍyna. þa[1 017] sa þæir annan vegh i hafet [hia ser[1 018]. sem ælldar noccorer[1 019] være[1 020]. var þa sagt konongenom. þa mællte hann[1 021]. late[1 022] af tiolld af skipum. oc tacum norðr með roðre. her er [comenn at oss miorkvinn[1 023] með landeno. en ut i hafet man skina sol biart oc munu þesser ælldar [ekki vera[1 024] af aðru en morgen sol man skina a skipabunað[1 025] stafna [oc a[1 026] gyllta veðrvita. [1 027][sva var[1 028] sem hann sagðe. þar var þa[1 029] comenn Sveinn konongr[1 030] með ovigan hær. æggiaðe[1 031] fast [lið sitt[1 032] til eftir roðrar. þegar er þeir sao lið Norðmanna[1 033]. toco þa[1 034] Daner eftir at roa[1 035]. þæir hafðu skip miklu fliotare oc sætt[1 036] miðr[1 037]. Ða sa [Haralldr konongr[1 038] at Daner sotto þa. oc æigi mindi sva buit lyða. siðarst[1 039] for [skip hans[1 040] drekann er hann [hafðe sialfr[1 041]. [þa mællte Haralldr[1 042] at casta skylldi [firir borð[1 043] viðum[1 044] oc lata [a coma[1 045] klæðe dyr oc [aðra goða gripu[1 046]. þa var logn fagrt[1 047] oc hof þetta firir straumi. þa[1 048] er Daner sao fe sitt reca a hafeno. viku [til þeir[1 049] er [fyrstir foro[1 050]. þotte [þat dælla[1 051] at taca[1 052] er laust flaut en at[1 053] sꝍkia[1 054] innanborz af[1 055] Norðmannum. oc dvalldest með þui æftir roðrenn. Ða er Sveinn konongr com at[1 056] með [sinu skipi[1 057]. eggiaðe hann [liðet oc tallde[1 058] skomm [vera at[1 059] með sva miklum hær [sem Daner hofðu er[1 060] þæir[1 061] skylldu [lata fara Norðmenn i friði. þar sem þæir hafðu fat lið[1 062]. [þa toco[1 063] Daner[1 064] annat sinni[1 065] at roa. þa sa Haʀalldr konongr[1 066] at meira giengo Dana skip[1 067] bað þa enn letta sin skip. [baro þæir þa[1 068] firir borð mallt oc hvæiti. oc [stendr þa i stað[1 069] um rið. Ða let Haralldr konongr [casta fir borð[1 070] viggyrðla[1 071] oc værpla toma[1 072]. oc let[1 073] casta [hærtekna menn[1 074]. [fæstiz þa folket við oc klifra upp a[1 075]. hof þa[1 076] allt saman firir straumi. [Ða rero Daner at[1 077] oc toco mennena. oc bar við þat Haʀalld[1 078] norðr undan i hafet. [er[1 079] hinir vicu skipum sinum til at taca folket er a hafeno var[1 080]. [1 081][venndu þa Daner[1 082] aftr. en Haʀalldr[1 083] til Noregs. um þetta orte Þorleikr[1 084].


|[1 085]217.
Allt[1 086] fra hitt[1 087] hvi[1 088] ællti
Austmenn a veg flausta
Sveinn þa er siklingr annar
snarrlunndaðr hellt undan
fengr var[1 089] Þrꝍnda þengils
þæir letto skip fleiri
allr i[1 090] ele sollno
Iotlanz hafe fliota.
Alt of frák, hvé elti
austmenn á veg flausta
Sveinn, þás siklingr annarr,
snarlundaðr, helt undan;
fengr vas Þrœnda þengils
(þeir létu skip fleiri)
allr á éli sollnu
Jótlands hafi fljóta.


Sveinn konongr lagðe skipum sinum suðr[1 091] unndir Sams ꝍy. oc[1 092] hitti þar[1 093] .vii. skip [af Vikverium[1 094]. þat var leiðangrslið [oc bꝍndr[1 095]. þa er konongr[1 096] com at þeim[1 097]. baðo þæir ser griða. oc buðu fe firir sik. sva sagðe Þorleikr[1 098].


218.
Sætt buðu sæggia drottne
siklings vinir mikla
snofðu[1 099] hælldr[1 100] þæir er hafðu
hugstinnir lið minna
oc snarrraðer siðan
socner orðom tocost
onnd var yta kindum
o fol bꝍndr dvaldu.
Sætt buðu seggja drótni
siklings vinir mikla,
svǫfðu hjaldr þeirs hǫfðu
hugstinnir lið minna;
ok snarráðir síðan
sókn es orðum tókusk
(ǫnd vas ýta kindum
ófǫl) búendr dvǫlðu.


K. 47. Enn um Haralld hinn harðraða[1 101]

(H)aʀalldr konongr var maðr rikr. stiornsamr innanlanz. oc þat er[1 102] allra manna mal at engi konongr have veret vitrare a Norðrlondum[1 103]. hann var [stærkr maðr[1 104] oc væl vigr. framkꝍmd hans værca var sva sem lengi hefir veret fra sagt. oc liggia þo[1 105] niðri [osagðer myklu flæiri[1 106] lutir hans afreks verca. [kꝍmr til þess ufrꝍðe var. oc þat at ver vilium æigi[1 107] skrasætia[1 108] vitnislausa luti þo at ver hafem hꝍyrða. þa[1 109] þykkir oss bætra at heðan [a fra[1 110] se við aukit. hælldr[1 111] en þetta sama þurfi [or at[1 112] taca. er[1 113] saga fra Harallde kononge[1 114] mikil sætt i kvæðe þau er islenzkir[1 115] menn forðo hanum siolfum[1 116]. var hann firir þa sok mikill þeirra vinr. [hann hæfir oc[1 117] veret allra Noregs kononga vinsælastr[1 118] við[1 119] Islendinga. þa er þar var hallære. þa lꝍyfði Haralldr konongr .iiii. skipum [miol lꝍyvi[1 120] til Islanz. oc [cvað a[1 121] at ecki skippund skylldi dyrra[1 122] en firir .c. vaðmala. oc[1 123] hann lꝍyfði utan færð ollum fatꝍkom mannum þæim er ser fenge vistir[1 124] um haf. oc [þaðan i fra[1 125] nꝍrðez miok |[1 126] þat lannd [til arfærðar oc batnaðar[1 127]. Haʀalldr konongr senndi [klukku þingat[1 128] til kirkiu þeirrar er hinn hælgi Olafr konongr[1 129] hafðe [sendan viðenn[1 130] til oc sætt er[1 131] a Þingvelli[1 132]. þui lik minni hafa menn þar Haʀallz konongs. oc margar aðrar storgiaver[1 133] er hann veitti þeim er hann sotto heim. Ulf Ospaks sun islenzcan mann gerðe hann stallara sinn. oc veitti hanum hinn mesta metnað. oc[1 134] fecc hanum[1 135] kvanfang[1 136] Ioronne[1 137] dottor Þorbergs Arna sonar. Ða hafðe[1 138] Haʀalldr konongr gort brullaup til Þoro [Þorbergs dottor[1 139] systr Ioronnar[1 140]. Ulfr var maðr kynsæll[1 141]. hans sunr var Ioan[1 142] faðer Erlennz himalda. faðr Eysteins erkibyskups. [1 143]Haralldr konongr oc Þora atto .ii. sono. het hinn elldri Magnus. en hinn yngri Olafr. Haʀalldr konongr let gera Mariukirkiu norðr i Niðar ose. oc[1 144] lagðe til prouendr [micclar. oc[1 145] hann efldi oc staðenn miok[1 146] i Niðarose. um hans daga varo Arnmꝍðlingar rikaster lendir menn i Norege. Haʀalldr konongr varð usattr við Einar þambaskælvi[1 147] firir þa soc at Einar villdi iamnast at riki við Haʀalld konong i[1 148] Þrꝍnda logum. hann com alldrigi[1 149] sva til Kaupangs [þar sem[1 150] Haʀalldr konongr var firir at hann[1 151] hafðe [eigi mikit[1 152] lið[1 153]. oc þat capp gerðe hann i Kaupange at hann toc af mote þiof sannan. oc [naðo menn[1 154] eigi at dꝍma[1 155]. [oc var þo Haʀalldr konongr sialfr[1 156] a moteno. þa mællte konongrenn[1 157] þetta sva at marger[1 158] hꝍyrðu.


219.
Rioðande man raða
randa bliks or lande
oss nema Einar kyrssi
ꝍxar munn enn þunna.
Rjóðandi mun ráða
randa bliks ór landi
oss, nema Einar kyssi
øxar munn enn þunna.


Ðat sægia menn at Haʀalldr [cvæðe oc þetta[1 159] er hann [sa ut um loftsvaler hvar[1 160] Einar giecc eftir[1 161] langstræteno[1 162]. oc hafðe eigi minna lið en .v. .c. manna.


220.
Her se ec upp enn aurva
Einar þann er kann skæina
þialma [þambar skælvi[1 163]
þangs fiolmennan ganga
fullafle biðr fyllar
finn ec oft at drifr minna
hilmis stols a hæla
huscarla lið iarle.
Hér sék upp enn ǫrva
Einar, þann 's kann skeina
þjalfa, þambarskelfi,
þangs, fjǫlmennan ganga;
fullafli bíðr fyllar,
finnk opt at drífr minna,
hilmis stóls, á hæla
húskarla lið jarli.


Litlu [æftir þetta[1 164] let Haʀalldr[1 165] konongr drepa [Einar oc Einriða son hans er allra manna var[1 166] vaskastr |[1 167] oc giorviligastr[1 168]. leið sva at Einare long heift er Haʀalldr konongr hafðe[1 169] við bundizk oc stillt[1 170] sic aðr langa rið. [sva sem visar til fyʀ i þesso male[1 171]. oc var þo morg aminning [milli þeirra aðr[1 172]. en [þessa lund[1 173] lykiz. [1 174]I þenna[1 175] tima varo lendir menn sva[1 176] ofkater. at þegar er þeim licaðe [eigi allt at skape[1 177] við konong[1 178]. liupu þæir or[1 179] lannde til[1 180] Sveins konongs i Danmork. oc gerðe hann þa mikla menn[1 181]. sumum gaf hann [gull. sumum aðra sꝍmd mikla[1 182]. [sæm Þioðolfr sæghir.


221.
Fran hefir sveit nað[1 183] Svæini
sinni skipt til minna
doð oc drotne goðom
dreng spæll er þat lenge.[1 184]
Frǫ́n hefr sveit við Sveini
sinni skipt, til minna,
dǫ́ð ok drótni goðum,
drengspell es þat lengi.


þa[1 185] for Finnr Arna sunr fra Haʀallde kononge suðr[1 186] til Danmarcar. oc gaf Sveinn konongr hanum [iarls dom[1 187] [1 188][þui nest[1 189] bauð Haʀalldr konongr ut leiðangr or[1 190] Norege. oc for[1 191] liði sinu[1 192] til Danmarcar at hæria. [hann la[1 193] suðr við Halland i Lofofirði. oc hæfir[1 194] aðr mikit hæriat af Hallande. þa[1 195] hafðe Haʀalldr konongr halft annat .c. skipa. [þer com at honom Svæinn konongr með .iii. hundrað skipa[1 196]. Ða luktu Daner Norðmenn inni i hofnenne. aðr en Haʀalldr konongr yrði varr við. þa spurði Haʀalldr konongr sina menn hvart[1 197] þæir skylldu bæriast með halfu minna liði eða hallda undan. aller svaraðu a eina lund[1 198] oc baðo konong[1 199] raða oc sagðu[1 200] [þat þo[1 201] aller at nalega være ofꝍrt[1 202]. þa svaraðe Haʀalldr konongr. se ec at þer vilið biða vars atcvæðes[1 203] oc sva scal vera[1 204]. ver hafum [sva mikit lið[1 205] oc fritt. at engum coste vilium ver flya[1 206]. hælldr scal hværr var[1 207] liggia um þveran annan. sva sægir Steinn Herðisar sonr. er þa var a skipi Ulfs.


222.
Sagðe hitt er hugði
hauklyndr vera myndu
þar[1 208] cvað[1 209] [þengils eirar[1 210]
þrotna von fra hanom[1 211]
hælldr cvað hværrn varn skylldu
hilmir frægr en vægia
menn brutu upp of[1 212] annan
oll vopn þværan falla.
Sagði hitt es hugði
hauklyndr vesa myndu,
þar kvað, þengill, eirar
þrotna vǫ́n fyr hǫ́num;
heldr kvað hvern várn skyldu
hilmir frægr, an vægja,
(menn brutu upp) of annan
(ǫll vǫ́pn) þveran falla.


Steinn [sægir oc[1 213] hværsso mikit lið hvarer hafðu.


223.
Hætte[1 214] hær sa drottenn
hugstrangr skipa langra[1 215]
|[1 216] hinn er með halft beið annat
.c. Dana funndar
nest var þat er reð rista
reiðr at seti Leiðrar[1 217]
þanks[1 218] laðmarum þingat
.iii. hundraðum sunnda.
Hætti hersa dróttinn
hugstrangr, skipa langra
hinn 's með halft beið annat
hundrað Dana fundar;
næst vas þats réð rísta
reiðr atseti Hleiðrar
þangs láð mǫrum þingat
þrimr hundruðum sunda.


Ða let Haʀalldr konongr blasa til samlagu skipunum[1 219]. oc let vikia ut i [mote liðinu[1 220] [dreca sinum fyrst[1 221]. [þa callaðe[1 222] Ulfr stallare a[1 223] sina menn. leggi[1 224] fram vart skip hit nesta [konongs skipinu[1 225]. sem[1 226] sægir Steinn skalld[1 227].


224.
Het a oss þar[1 228] er uti
Ulfr hakesior skulfu
roðr var græiddr a grꝍðe
grams stallare alla
væl bað skip með skylia
skeleggiaðr[1 229] fram leggia
sitt en sæggir iatto[1 230]
sniallz landreca spialla.
Hét á oss, þás úti,
Ulfr (hákesjur skulfu)
róðr vas greiddr á grœði.
grams stallari, alla;
vel bað skip með skylja
skéleggjaðr fram leggja
sitt, en seggir jǫ́ttu,
snjalls landreka spjalla.


Let [Haʀalldr konongr þa[1 231] saman tengia stafna a [skipum sinum[1 232]. þa rero Daner at. oc giengo luðrar með ope oc æggian[1 233]. þottoz [Daner þa[1 234] hafa valld Norðmanna. [1 235]þetta[1 236] var Lafranz messo æftan. oc var [sið um kvælldet til tækit at beriast[1 237]. oc var barst um[1 238] nottena. var Haʀalldr konongr i firir rumino[1 239] a skipi sinu. oc skaut. sva sem[1 240] sægir Þioðolfr.


225.
Alm dro upplenzkr hilmir
alla nott hinn snialle
remsr let a hvitar
hlifr lanndreke drifa.
Alm dró upplenzkr hilmir
alla nǫ́tt; enn snjalli
hremsur lét á hvítar
hlífr landreki drífa.


[Ða varð[1 241] orrastan snorp[1 242]. lagðe Sveinn konongr [skip sitt[1 243] oc sitt[1 244] mærki i mote[1 245] Haʀalldz konongs[1 246] mærki. þar[1 247] var Finnr[1 248] iarl[1 249] a annat borð Sveini kononge. Þesse orrasta [var annan veg[1 250] en Daner hugðu[1 251]. [Stoðo Norðmenn[1 252] þiukt[1 253] um Haʀalld konong. oc barðuzk væl [sem Steinn sægir[1 254].


226.
Unndr er ef æigi rꝍyndu
armoz[1 255] viðir gorfa
barðumk ver oc varðum[1 256]
viða grund um siðir
hvart hugfylldir hallda
ramn fecc gnott i otto
nas firir Nizar ose
Norðmenn Haralld þorðo.
Undr es, ef eigi reyndu
ǫrmóts viðir gǫrva
(bǫrðumk vér ok vǫrðum
víða grund) of síðir,
hvárt hugfyldir halda
(hrafn fekk gnótt) í óttu
(nás) fyr Nizar ósi
Norðmenn Harald þorðu.


|[1 257] Ða veik mannfalleno[1 258] a Dane[1 259]. giengo Norðmenn uppa Dana skeiðir. [sumir fello[1 260] en sumir flyðu. var[1 261] skip Sveins konongs allt [roðet meðal stafna[1 262] at skilnaðe sem segir Þioðolfr.


227.
Flest var[1 263] hirð su er raustum
ramms fꝍðe væl teðe[1 264]
dauð aðr en doglingr naðe[1 265]
doks[1 266] a lannd at stꝍkva
[skop furðu þa skærði
skipon oll var þa sniallum
rings til heliar gengin
hvern fotr konongr Iota.[1 267]
Flest vas hirð, sús hraustum
hrafns fœði vel tœði,
dauð, áðr dǫglingr næði
døkks, á land at støkkva;
skóp furðu þá skerði
skipun ǫll, vas þá, snjǫllum
hrings, til heliar genginn
hverr fótr, konungs Jóta.


Her segir at Sveinn konongr flyði a land upp með skutu er flotet hafðe við lyftingina[1 268]. i þessom þyss hiuggu Daner tengsl oc lagðu[1 269] i fra. var [þvi hvær[1 270] fægnastr er [fyrstr komk a brott[1 271]. en roðnar varo Dana snekkiur eigi færre en .lxx.[1 272] sem[1 273] sægir Þioðolfr.


228.
Sogns cvaðo gram gegnan
glæst siautigu[1 274] hit fæsta
senn a sviftu æinni
Sveins þioðar skip rioða.
Sogns kvǫ́ðu gram gegnan
glæst sjau tøgu et fæsta
senn á sviptu einni
Sveins þjóðar skip rjóða.


[1 275][Ða flyði Dana hærr a brott[1 276]. en Norðmenn sotto æftir. minnaz[1 277] þa a [roðrenn i[1 278] Iotlanz hafe. raco þa [flottann. allt þar til er sumt liop[1 279] a land upp. [sumt dreifðizk[1 280] i fiorðu inn. [en sumt i haf ut[1 281]. var þetta sva mikit mannfall. at engi [fecc talt[1 282] oc allt nalega af Danum. Finnr iarll varð[1 283] handtekinn oc [var nalega þa[1 284] orðenn blindr hann sættiz[1 285] i lypting sinne[1 286]. þa er flottenn brast. [var þa[1 287] tekinn oc leiddr firir Haʀalld konong. sva[1 288] er sagt at Sveinn konongr hafðe haft[1 289] með ser .vi. iarla til orrostunnar sem[1 290] sægir Þioðolfr.


229.
Sveinn a[1 291] sigr at launa
sex þeim er hvot vaxa[1 292]
innan[1 293] eina gunni
orleiks Dana iarlom
varð sa er villdit forða
vigbiartr snaru[1 294] hiarta
i fylkingu fenginn
Finnr[1 295] Arnasunr miðri.
Sveinn át sigr at launa
sex, þeim es hvǫt vexa,
innan eina gunni,
ǫrleiks, Dana jǫrlum;
varð, sás vildit forða,
vígbjartr, snǫru hjarta,
í fylkingu fenginn
Fiðr Árna sonr miðri.


[1 296]Ða[1 297] var iarlen sættr niðr i firir rumet firir Haʀalld konong. var þa konongr[1 298] allkatr oc mællte[1 299]. her funnumk[1 300] |[1 301] vit[1 302] Finnr. en næst[1 303] i Norege. [hæfir nu[1 304] hirðen dansca eigi staðet firir[1 305] þer allfast. oc hafa nu[1 306] Norðmenn illt at [orko at[1 307] draga þic blindan eftir ser oc vinna þat til lifs þer. Þa sagðe[1 308] iarlenn. mart værða Norðmenn illt at vinna[1 309] oc[1 310] þat værst allt er þu byðr þeim. þa svaraðe[1 311] konongrenn. villtu hafa grið þo at [þat se omaklegt[1 312]. þa sagðe[1 313] iarlenn. eigi af hundinum þinum. villtu [hafa grið[1 314] af Magnusi frenda þinum. hann styrði þa skipi. [Iarlenn sagðe[1 315]. hvært[1 316] man hvælpr sa [raða griðum[1 317]. þa lo konongrenn oc þotte gaman [at eiga við hann[1 318]. oc mællte uilltu taca grið af Þoro frendcono þinni. [Iarlenn spurði[1 319]. er hon her. konongrenn sagðe[1 320]. her er hon. [þa mællti Finnr æitt orðskrꝍk. þat er siðann er uppi haft hvæssu rvæiðr hann var er hann feck æghi stillt orðum sinum[1 321]. eigi er undarlegt[1 322] at þu hafer[1 323] væl bitiz [i dag[1 324]. er mærren [hæfir fylgt[1 325] þer[1 326]. Finni iarle varo[1 327] gefen grið. oc var hann með Haʀallde kononge um rið. með Haʀallde kononge varo i Nizar orrostu synir hans baðer Magnus oc Olafr. Ꝍysteinn orre oc[1 328] Hacon Ivarssun. [1 329]Sveinn konongr flyði upp a land með annan mann. oc koma þæir[1 330] til kotbꝍar[1 331] eins firir þa soc at Norðmenn leitaðu hans allt[1 332] um [storbꝍana oc um þorpen[1 333]. Ðar var ein gamul husfrꝍyia. hon spurði hvat mannum þæir være[1 334]. konongrenn bað þann svara er [hanum fylgði[1 335]. [sa maðr svaraðe[1 336] kerlingu. vit erom nu farande[1 337] menn oc [þurfum beina yðarn[1 338]. [þa svaraðe kerlingen[1 339] ero[1 340] þit[1 341] sva miklir[1 342] sem þit [latest vera oc[1 343] lateð rikulega. [þit munuð[1 344] kunna[1 345] sægia tiðendi hvart konongar þesser hafa barzt noccot. eða hværiu giægnir [um brak ok lam. þat[1 346] er ver hafum[1 347] [hꝍyrt i alla nott[1 348]. þa sagðe[1 349] maðrenn[1 350] meiri von [at þæir muni barzk[1 351] hafa. þa spurði kerlingen[1 352] hværr[1 353] hæfir bætr haft. [hann svaraðe[1 354] Norðmenn hafa sigrazt fostra[1 355]. þa [sægir kerlingen[1 356]. er drepenn var konongr. hann svaraðe. a flotta er hann comenn [en eigi drepenn[1 357]. þa mællte[1 358] kerlingen eitt mikit [fꝍlsko mal[1 359]. Uesol erom ver [oc væi er oss[1 360] firir þui at ver eigum konongenn[1 361] bæðe[1 362] ragan oc halltan. þa svaraðe sa[1 363] er aðr hafðe [færra mællt[1 364]. ætlom hit kerling[1 365] er liklegra[1 366] er. at [eigi man hann[1 367] |[1 368] [ragr vera[1 369]. [en æigi er hann[1 370] sigrsæll. [Aðr en þæir fꝍre til matar[1 371] tok kerling þæim handlaug[1 372] oc[1 373] þvozk sa[1 374] fyrri er siðar giecc. toc þegar[1 375] [dukenn miðian[1 376] oc [þærði ser[1 377]. kerlingen[1 378] þræif til duksens[1 379]. oc nykkir[1 380] af[1 381] hanum. tak[1 382] endann handklæðesens. oc ger æigi allt senn vatt. [Ða svaraðe sa hinn þogli maðrenn[1 383]. þat[1 384] ma enn vera fostra[1 385] ef guð vill. at ver faem sva mikinn soma at ver þerrim oss a miðium duk[1 386]. [1 387]Þetta er gaman[1 388] frasogn. oc eigi miok sagulegt. nema firir þa sok at her er lyst grein[1 389] speki[1 390] oc ovizku[1 391]. oc i annan stað er sagt i fra Haʀallde kononge oc Finni iarle. þer[1 392] vægðe sa er valldet atte. var hanum[1 393] þat vegr en[1 394] eigi litilræðe. Iarlenn[1 395] syndi þat hværsso[1 396] hann var [i skaplyndi. en[1 397] [ekki matte hann þa annat en mæla[1 398] væl til Sveins konongs er aðr[1 399] hafðe hann þionat. [oc hartt[1 400] til þeirra er [aðr hafðe hann i mote veret[1 401]. En konongrenn virði þat[1 402] sem barns orð. hafa [aller oc[1 403] sva virt siðan. [1 404][þa um haustet for[1 405] Haʀalldr konongr aftr til Noregs með sigri oc hærfange. [en Sveinn konongr æfldizt[1 406] oc fecc riki sitt. Litlu siðar for til Danmarcar mikill hofðingi. Hacon [iarll Ivars[1 407] sun er þa atte Ulfilldi[1 408] dottor Magnus goða. oc dvaldest þar um rið með Sveini kononge. hann barðest i mote[1 409] Haʀallde kononge suðr a Iotlande. þa hafðe Hacon merki þat er att hafðe Magnus konongr[1 410]. fecc þar Haʀalldr konongr[1 411] sigr. en Hacon flyði[1 412] oc tyndi mesta[1 413] luta liðs sins. [1 414]Nizzar orrasta var a [.xvi. are rikis Haʀallz konongs[1 415]. Litlu aðr en[1 416] Nizar orrasta være varð Haʀalldr konongr usattr við Upplendinga. toldo[1 417] þæir at Olafr konongr hafðe[1 418] gefet þæim rettar bꝍtr i margum staðum firir[1 419] aðrum lanzmannum i Norege. bæðe um utgerðer[1 420]. [oc morg landrað undir bꝍndr mællt. þau er eigi varo aðrum staðum i lande. taldu Olaf konong hafa veitt ser þessa sꝍmd eftir Nesia orrostu[1 421]. firir þa sok at[1 422] Upplendingar hafðu veitt hanum lið. þa er hann vann undir sic allan Noreg. [oc Sveinn iarll stok[1 423] or lande[1 424]. þetta likaðe [Haʀallde kononge ekki[1 425] [oc sagðe at[1 426] [einn skylldi[1 427] konongs rettr um allan Noreg[1 428]. sem sægir Þioðolfr.


230.
Leto[1 429] lystir sleitu
landcarlar gram varla
|[1 430] gerðe olld a iorðu
odꝍme log sꝍma
en þui raðe þioðar[1 431]
þæim brutu troll er ollo
hæls i lꝍypi kiola
ris andscotum[1 432] visa.
Létu lystir sleitu
landkarlar gram varla
(gerði ǫld) á jǫrðu
(ódœmi) lǫg sœma,
en, því ráði þjóðar,
þeim brutu troll, es ollu,
hæls í hleypikjóla
hrís andskotum vísa.


Haʀalldr [konongr for með liði[1 433] upp a Raumariki oc brendi viða bygðena. sva sægir Þioðolfr.


231.
Tok Holmboa[1 434] nꝍykir
harðan taum við Rauma
þar[1 435] hyggek fast ens frægsta
fylking Haʀallz giengo
elldr var giorr at giallde[1 436]
gramr reð en þa teðe
har[1 437] i hof at fꝍra
rot garmr[1 438] bꝍndr arma.
Tók Holmbúa hneykir
harðan taum við Rauma;
þar hykk fast ens frægsta
fylking Haralds gingu;
eldr vas gǫrr at gjaldi;
gramr réð, en þá téði
hár í hóf at fœra
hrótgarmr búendr arma.


Ðaðan for hann upp a Ringariki oc brendi þar. fra þui sægir enn Þioðolfr hværsso þæir vikuz undir konongenn.


232.
Lifs baðo ser lyðar[1 439]
loge þingaðe Ringum
nauðgan dom aðr næðe[1 440]
niðr fall Hafs[1 441] galla.
Lífs bǫ́ðu sér lýðar;
logi þingaði Hringum
nauðgan dóm, áðr næðisk
niðrfall Hǫ́alfs galla.


Eftir þetta sættuz bꝍndr við konong[1 442]. helldo log[1 443] æftir konongs orðom. oc oll [hans boð[1 444]. sva sægir Þioðolfr.


233.
Lytr folkstarra[1 445] feiti[1 446]
fat[1 447] er til nema iatta
þat sem þa vill gotnum
þioð oll[1 448] konongr bioða.
Lýtr folkstara feiti,
fátt es til nema játta
þat, sem þá vill gotnum,
þjóð ǫll, konungr bjóða.


[1 449][A eno þriðia are æftir Nizar orrostu[1 450]. gierðest friðr[1 451] a[1 452] milli Haʀallz konongs oc Sveins konongs. með raðe [allra Norðmanna oc Dana[1 453]. með [þema hætti[1 454] at hvarr [kononga stiorna sinu riki. oc hafa i frælsi Haʀalldr konongr Noreg. en Sveinn konongr Danmork. oc bꝍta þa hvarge aðrum[1 455]. Skylldi þar hærnaðr læggiast sem [hafzk hafðe[1 456]. oc sa hafa[1 457] happ er lotet hafðe. sa[1 458] friðr skylldi standa meðan þæir være konongar. sem[1 459] sægir Þioðolfr.


234.
Fꝍrðe fylkir Horða
friðr namsk ar et þriðia
renndr bitu hart[1 460] firir strondu
starf til krox at hvarfe.
Fœrði fylkir Hǫrða,
friðr namsk ár et þriðja,
(rendr bitu stǫ́l fyr strǫndu)
starf til króks, at hvarfi.


|[1 461] K. 48.[1 462]

[(A) ɴitianda[1 463] are rikis Harallz konongs[1 464] andaðezk [Iatvarðr goðe a[1 465] Englande fimta dag iola. [en setta dag iola[1 466] toco Englar til konongs Haʀalld son Goðena[1 467] Ulfnaðrs[1 468] sonar. oc Gyðu dottor Þorgils[1 469] spracalægs. hann var vigðr til konongs i Lundunum i Palskirkiu atta[1 470] dag iola. Iatvarðr[1 471] konongr [hafðe atta[1 472] Gyðu Goðena[1 473] dottor. oc [atte Iatvarðr[1 474] ekki barn. þa hvarf konongsdomr[1 475] a[1 476] Englande or ætt Aþalsteins goða[1 477]. Toste iarll annar[1 478] sunr Goðena[1 479] þottez æigi vera |[1 480] værr til komenn rikisens enn Haralldr. oc villde hann vera i kosnenge firer ollum lannz monnum viðr broðor sinn. Bæiddiz hann at allir lanz hofðingiar oc allr lyðr sculde[1 481] kiosa þenn til konongs er þæir villdi hælldr hava oc var þet marghra manna mal at Toste være vittrare maðr oc æighi vær til konongs fallinn. enn Haralldr þottiz nermær konongdomenom er hann hafðe nafnit oc stolsættr. þeghit auc konongs vixlu. hann hafðe haller oc fehirzlr konongs oc villde hann firir þvi æighi lata rikit at hann hafðe alt afl lanzens.


K. 49. Hvæsso Tosti fluði or Ænglannde

Nu fann Haraldr uþocka broðor[1 482] sins. þa þrꝍngðe hann hanum or lannde oc for Tosti iarl til Danmarkr[1 483] a fund Svæins konongs frenda sins oc bað hann fa ser traust oc afl at fa sꝍmd sina. Svæinn konongr bauð hanom at taca af ser riki i Danmarku. þa svaraðe Tosti vili þer eighi fa oss styrk oc afl til af yðru riki at ver faem vara sꝍmd oc vilium af yðru afle oc varre forsio vinna Ænglannd sæm Knutr gærði moðor broðir yðar. oc þet riki er oss er hollazt i Ænglande. þa svaraðe Svæinn konongr sva. Micklu minne em ec raða maðr enn var frende gamle Knutr at varla fæ[1 484] ec halldit Dana vælldi firir Norðmonnum. Enn gamli Knutr æighnaðiz at ærfð allt Danavællde. enn meðr hærr oc hamingio Ænglannd oc var um rið æghi þet uvenna at hann munde þer æftir ligghia. enn Noreg fecc hann orrosto loust. nu kunnum ver ætla oss hof mæira æftir voro litilræðe enn æftir framkꝍmd vars frenda gamla Knutz. þa mællti Tosti iarl. Frendr varer geraz oss fiandr. þeiʀa fiandmenn scolu þa vera varir frenndr. skildiz iarlinn sva fra Dana kononge at þæir voro baðir ræiðir.


K. 50. Vm færð Tosta iarls til Noregs oc viðrtaku Harallz konongs

Enn nu vænndir Tosti færðinne aftr til Norex oc hitti[1 485] þer Haralld konong. oc kærir firir hanum sinn vannda oc bouð honom sina þionosto oc sitt samlagh. finnaz þer nu miklir spækingar talar hvær til annars bliðligha talaðe konongrenn um mickla hormung iarlsins oc hann skulde fra væra spærðr sino riki at saklousu. Iarlinn hof þer upp er Horða-Knutr sun gamla Knutz styrði Ænglannde oc hværsu farit hafðe svardaghe milli Magnus konongs oc Horða-Knuz. oc þer nest at Magnus konongr |[1 486] var orðenn rettr arve Horða-Knutz oc hvæssu hann gærðe mykla miskunn viðr Æðvarð konong er hann hæimti æighi æighn oc riki þet er var i Ænglannde. sva sem þat er var i Danmorku. nu hugðu ver engan annan arva Magnus konongs alenn enn yðr hærra. eða hvessu ætla þer at satt se saghðe iarlenn. i þessa rꝍðo hugðe Haraldr konongr vandlegha. atto marghar stæfnur oc lauc sva þæiʀa tale at Tosti iarl sor sec i halld Haraldz konongs. oc het kononge fylhð oc forunꝍyti vestr til Ænglannz. konongr het hanum i moti riki oc yfirlæti þvi mæira er riki æfldiz hanum mæira. þesse rꝍða var i hværs manz husi oc þo optazt i konongs hirð hvæssu færð Harallz konongs munnde værða til Ænglannz. telia menn þet upp hværsu morgh storvirki Haraldr hafðe unnit oc saghðu at hann munnde nu sem fyʀ ængann lut finna ufꝍrann firir ser. sumir mælto þet. at England er riki fiolmennt. þer var oc þet lið er kallat var þingamenn. þat hafðe valz af morghum lonndum oc þo mest af danskre tungu. oc sva ero þæir rꝍyndir oc vanir viðr oʀastu at æins lið þingamanz var bætra enn tvæggia Haraldz manna. enn a þvi sumre anndaðez Ulfr stallare oc þa er konongrenn gec fra græft hans þa mælti hann. þet er dyrlect vitni var Ulfe. Her liggr nu sa er drenglyndastr var oc drottenhollastr. þa gerðiz Styrkar stallare æinn. enn aðr hofðu þæir baðir værit.


K. 51. Nu byz hærr or landeno

Vm vætrenn ovanværðann oc moti vareno sænndir Haraldr konongr boð um allt riki sitt. at hærr skal buaz or lande um sumaret at liðe oc skipum. næfnde or hværio fylke hværir fara skulldu. Nu sæghia sva[1 487] allir þeir er þæsse frasoghn oc færð var kunnig at æi hafe bætra manna val værit buit til æinnar færðar or Noreghe. konongr let bua byrðinga. oc sva scutur meðr utal vista. enn Magnus sun sinn sætr hann aftr til lanz gæzlo. enn Olaf sun sinn hafðe hann meðr ser. þa er Haraldr konongr bioz til þessar færðar. þa urðo morg visenndi synnd monnum i droumum.


K. 52. Vm droum Haralz konongs

Nu er Haraldr konongr hafðe lagt til hafs meðr albunum skipum oc hærr þa drꝍymdi hann sialfann at hanum þotti maðr koma at ser oc þottez hann kenna Olaf broðr sinn. sa maðr cvað visu þessa fyrir konongenom.


235.
Gramr va frægn[1 488] til fræmdar
flæstan sighr hinn dighri
hlaut ec þvi at heima sotum
hæilact fall til vallar
uggi ec at tyggi
yðr er fꝍygð um byriað
trollz gefit frꝍknom fylke
fiks vældr atgerð slicu.
Gramr vá frægr til fremðar
flestan sigr enn digri;
hlautk, þvít heima sǫ́tum,
heilagt fall til vallar;
uggik enn, at, tyggi,
yðr es feigð of byrjuð,
trolls gefið fǫ́kum fyllar
fíks; veldrat goð slíku.


|[1 489] Enn þa drꝍymde stafnbua hans at hann þottiz sia konu æina oc mæiri enn mænzkir menn. hon ræið varghe oc hafðe rauðan sciolld oc cvað þetta.


236.
Scꝍð[1 490] lætr skina rauðan
sciold enn dreghr at hialdre
bræiðr ser aurnis ioða
ufor konongs gorva
suipt hefer svæiflandgæfta
svanne hollde manna
ulfs munnr litar innan
oðlot konan bloðe.
Skœð lætr skína rauðan
skjǫld, en dregr at hjaldri;
brúðr sér Aurnis jóða
ófǫr konungs gǫrva;
svipt hefr sveiflandkjapta
svanni holdi manna;
ulfs munn litar innan
óðlǫ́t kona blóði.


K. 53. Nu siglir Haraldr til Orknꝍya

[Nu sighlde Haraldr konongr fyst til Orknꝍyia[1 491]. let þar æftir Ællisif kono sina oc Mariu dottor sina. hann hafðe þeðann meðr ser Pol iarl sun Þorfinz iarls. oc Ingibiarghar dottor Finz iarls Arnasunar. þeðann hellt Haralldr konongr suðr hærrinom til Ænglanz. com at sva at hann hof lannd gongu þer sem hæita Kliflond. fluðe allt undan hann toc af lanndinu gisla oc skatta oc for sva suðr til Skarðaborghar. vann hana mæðr ællde. lagðe under sec allt lannd norðann. þeðann hellt flotanum suðr til Humro. oc laghðe upp æftir aonne. til Uso. þer com i mot hanum Norðimbra iarlar [Motokari af Handatune[1 492]. oc hafðe hærr uvighann er saman hafðe dregez allt houstit. Haraldr konongr væitti viðrtocu oc geck upp a arbackann. oc fylcti þer. oc let horva fylkingar arminn at onne. enn annan at dike nocoro. enn þet var diupt oc fult af vatne. þæir iarlanner leto sigha fylking meðr ollum mughinum meðr aonne. firir ofann konongs mærkit. var þer þyckvast enn þunnast meðr dikinu. þa er litla rið hafðe verit barz. þa veik sa firir armrenn er til dikisens vissi a fylkingu Haralz oc sottu þa fast ænscir menn at i þvi er þæir ætlaðo at Norðmenn mundu flyia. Haraldr konongr meðr sina fylking geck at sva fast at allt stock firir a tva vegho. gerðez þa flotti i lanz hærrenom oc væic þa sa armrenn ut i dikit er nest var. en Motokare iarl hafðe faret með þvi mærki er nest var dikinu. Enn Valðiofr iarl fluðe or orrostonne oc upp meðr aonne oc þat æitt com undann er honom fylgði. þer fell Motokare oc sva þyct um hann at dikit var fult af douðum monnum sva sæghir Stæinn.


237.
Þioð forsk morg i moðo
menn druknaðo socner
drengr la ar um ungann
ufar Morokara
|[1 493] fira[1 494] drottinn rac flotta
framr toc hærr a ramri
ras firir roscom visa
riklundaðr hellt undan.
Þjóð fórsk mǫrg í móðu,
menn druknuðu suknir;
drengr lá ár of ungan
ófár Mǫrukára;
fira dróttinn rak flótta
framr, tók herr á ramri
rǫ́s fyr rǫskum vísa.
Ríklundaðr helt undan.


Þetta orti hann um Olaf oc var þetta Matheus messo aftan oc stoð hun þa a Þosdæghi[1 495] þæir Motokare oc Valðiofr voro brꝍðr Haralz Goðvina sunar.


K. 54. Nu liggr Haraldr um borghina Iork

Enn æftir þessa orrastu gecc undir Harald konong lið allt um hin nesto heroð enn sumt fluðe. nu byriar Haraldr konongr færð sina at vinna borghina Iork. oc lagðe hann hærrenom scamt i fra Stannforðe bryggiu. firir þvi at konongrenn hafðe unnið sva mikinn sighr viðr stora hofðingia. at mæsti luti[1 496] hærs hafðe orðit sva ræt at æighi þorðe gagnstoðu veita oc gerðo borghar menn þet rað fyrir ser at sænda boð Haralde kononge meðr liðe. at bioða i valld hans sialfa sec oc sva borghena. var þetta alt boðat sva at sunnudaghinn iattaðoz allir hinir rikasto undir Harald konong oc fengo þæim gisla sunu tighinna manna fyrir þvi at Tosti iarl kunni þæiʀa allra skyn. er i voro borghenne enn um cvælldit æftir for Haraldr konongr til skipa meðr sialfgorum sighri oc allir þæir voro þa i mykille kꝍte. enn um morghunen manadaghenn var stæfnt þing i borghenne. skulde þa Haraldr konongr skipa staðenn. með rikismonnum oc gæfa rettu oc læn.


K. 55. Her kꝍmr Haraldr Goðvinasun sunnann

En com sunnan þet sama cvæld at borghenne Haraldr Goðvinasun með uvighann hæʀ oc ræið þeghar i borghina at villd oc þokca allra borgarmanna. voro þæghar tækinn oll borgharlið oc allir veghir firir þvi at æighi skyllde niosn coma Norðmonnum oc var þesse hærr um nottina i staðinom Manadaghenn siðann Haraldr konongr hafðe mataz at dogurðe þa let hann blasa til landgongu oc byr þa oc skiptir liðinu hværir fara skulu. eða hværir æftir vera. lætr hann upp ganga or hværri sveit tva þer sem æinn var æftir. nu byr Tosti iarl sec til uppgongu. meðr Haralde kononge oc sveit sina enn aftr[1 497] voro til scipa gæzlo[1 498] Olafr konongs sun oc Ꝍystæinn orre sun Þorberghs Arnasunar. er þa var agætastr oc i mesto ivirlæti konongsens allra lændra manna. þa hafðe Haralldr konongr hæitit hanum Mariu dottur sinni. enn þenn dagh var veðr hæitt af solu oc logðu æftir bryniur. enn gengo upp meðr scioldum oc sværðum hialmum oc spiotum enn sumir hofðo bogha oc voro allir i mykilli kæti.


K. 56. Nu spyr konongr raðz

Nu er þæir voro nesta at comnir borghinni þa sao þæir riða moti ser lið mikit. oc so þeir þer margha faghra hesta oc undir faghra skiolldu oc hvitar bryniur. nu stadde konongrenn lið sitt oc let calla til sin Tosta iall oc spurðe hvat liðe þet munnde vera. Iarlinn svaraðe oc lest þyckia mæiri |[1 499] van ufriðar. saghðe auc at vera munde nocrer frendr hans ælla[1 500] þæir er læita meðr vægð oc vinatto til konongs oc bioða yðr i moti troust oc trunat. þa mælti konongrenn ver scolum hallda kyrru liði varo firir þvi at oss forvitnar at vita hvat liði þetta se. Nu syndiz þæim þetta lið þess at mæira er naleghre com. oc var allt at sia sem a ismol er vopnen gloðo. þa mælti Toste iarl tocum nu nocot gott rað oc vitrlect firir þvi at æcki er at dyliaz. at ufriðr er oc man vera konongr sialfr. þa spurðe Haraldr konongr hvat er yðart rað. iarlinn svaraðe þet hit fyrsta at snua aftr til scipa sem sciotast. æftir liði varo oc vapnom. oc væita þo viðrtocu æftir æfnum enn at oðrum kosti gæta skipanna at æighi æighi riddarar þæiʀa valld eða var þa svaraðe konongrenn annat rað viliom ver hafa. sættiom hina skiotasto hesta undir þria vaska drængi oc riði þæir sem hvatleghazt oc sæghi sem fallit ær. oc mun oss þa coma lið af varom monnum. firir þa soc at Ænglar sculu enn æigha snarpar riðir aðr enn ver berem lægra lut. þa svaraðe Tosti þer scolut raða þesso sem oðru. lez oc æighi vilia giannare flyia enn æinnhværr annaʀa.


K. 57. Her ræisir Haraldr konongr mærki sitt

Nu let Haraldr konongr uppræisa mærki sitt. þat er Lanndꝍyða het. enn Friðrekr het sa[1 501] er mærkit bar. Enn i annann stað sætti Tosti iarl sitt mærki. þa mælti Haralldr konongr. þæghar er Ænglar riða at yðr saghði hann þa scioter niðr spiozholum yðrum i iorð. enn sætir sva hoot oddana at gæghni miðium manne. enn þæir er æftir standa i fylkinginne sæti ouc sina spiotzhala i iorðena oc oddana firir briost hesta þæirra. nu sætium sva allir kæsiur varar firir þa. oc bogha menn veri i armana a bac fylkingunne oc stondum fast. oc miðlum æcki fotsporum. nema mundum æ fram enn þa er fylct var þa var oc cominn hær Ænghla. stoddu þæir færðina er i fyrsto riðu oc biðaðo þæiʀa er æftir foro.


K. 58. Her skipar Haraldr fylkingo sinne

Haraldr konongr Sighurðar sun ræið svortum hesti blesottom firir framan fylking sina oc sa hværsu liðit stoð. oc skipaðe þæim framar er þa villde hann. oc i þesse ræið fell hestrenn undir hanum oc konongrenn framm af. oc mællti fall er farar hæill. þa mællti Haraldr Ænghla konongr viðr Norðmenn þa er með hanum varo kenndo þer þenn hinn myckla meðr þæim bla kyrtli oc hin faghra hialm. er þer skaut ser af hestinum frem. þæir svaraðo[1 502] kennom ver. þet var Norðmanna konongr. þa mællti Ænghla konongr mikill maðr oc hofðinghleghr er hann. oc hitt er nu venna at farinn se at hamingiu. nu riða fram xx riddarar fyrir fylking Norðmanna oc allir albryniaðer. þa mælti æinn riddarenn hvar er Tosti iarl hvart er hann i liði eða æighi. hann svaraðe æighi er þvi at lꝍyna her munu þer hann finna megha. þa mællti enn riddarenn. Haraldr konongr broðer yðar sændi yðr |[1 503] kvæðiu oc þer meðr þet. at þer skulur hafa grið oc Norðymbraland allt. oc ænn vill hann hælldr enn þit bæriz gefa yðr þriðiung rikis sins meðr ser. þa svaraðe iarlenn. boðet er þa noccot annat enn ufriðr oc svivirðinginn sem i vetr. oc en þetta være fyʀ boðet. þa være marghr maðr sa hæill oc meðr lifi er nu er æighi. oc þa mun æighi verr standa riki Englanz. nu takum ver þenna kost. Enn hvat vilir þer nu bioða Haraldi kononge firir sitt starf. þa svaraðe riddarenn. sact hæfir hann þer nocot af hværs hann mun hanom unna af Englande. hann scal hafa vii fæta længð. oc þvi længra sem hann er hærre enn aðrir menn. þa svaraðe iarlenn farit nu oc sæghit Haraldi kononge at hann buiz til orrosto firir þvi at annat skal sannaz enn þet sem Norðmenn soghðu at Tosti iarl munde svikia Harald konong oc skiliaz viðr hann þeghar hann skulde bæriaz um oc fylla þa flock fiandmanna hans enn hældr skulum ver nu taca allir æitt rað dꝍya hældr með sꝍmd eða fa Ængland með sighri. nu riðu riddarar aftr. þa mælti Haralldr konongr Sighurðar sun til iarlsens hvær var þessi hinn snialli maðr. þa svaraðe iarlenn. þer var Haraldr konongr Goðvina sun. þa mælti[1 504] Haraldr konongr oflængi var ec þesso lꝍyndr. þæir varo sva comnir firir lið vart. at æighi munde þesse Haraldr kunna sæghia douðar orð varra manna. satt er þet hærra saghðe iarlinn uvarlegha for þvilicr hofðingi oc væra mætti þetta er nu sæghi þer sannum ver þat. enn hann vilde þo bioða brꝍðr sinum grið oc mikit valld. oc væri ec vist þa callaðr værri hofðingi. þo at þenn cost tꝍkem ver. hældr enn ec biðaðe sva ælli at ec være bana maðr broðor mins enn þo er bætra at þiggia bana af brꝍðr sinum. enn væita honom bana. Litil konongr var þesse saghðe Haraldr konongr oc stoð væl i stigræip sin þet sæghia menn at Haraldr konongr kvæðe visu þessa.


238.
Fram gengom ver
i fylkingu
bryniulausir
meðr blar æggiar
hialmar skina
hæfkaðek mina
nu liggr scruð vart
at scipum niðri.
Fram gengum vér
í fylkingu
brynjulausir
með (r. und) bláar eggjar;
hjalmar skína,
hefkat ek mína;
nu liggr skrúð várt
at skipum niðri.


Emma het brynia hans. hon toc ofan i mitt bæin hanum oc sva stærk at æcki festi vapn a henne. þa mælti Haraldr konongr. þetta er illa ort. oc scal gæra nu aðra visu bætri oc cvað þa þetta.


239.
Kriupum ver firir vopne
valtæigs brokom æighi
sva bauð hilldr at hialdri
haldorð i bugh skialdar
|[1 505] hott bað mec þer er mꝍtozt
menn skurð bera forðom
lackar is at housum
hialm stal i gny malma.
Krjúpum vér fyr vápna
(valteigs) brǫkun eigi
(svá bauð hildr) at hjaldri
(haldorð) í bug skjaldar;
hátt bað mik, þars mœttisk,
menskorð bera forðum,
hlakkar íss ok hausar.
hjalmstað í gný malma.


Þa orti Þioðolfr þessa visu.


240.
Scalkat ec fra þo at fylkir
falle niðr til vallar
gengr sem guð vill ungum
grams ærfingium hværfa
scinat sol a sinni
snarraðrs enn þa baða
Haralz ero houkar gorvir
æfnændr konongs æfni.
Skalkat frá, þótt fylkir
falli niðr til vallar,
(gengr sem goð vill) ungum
grams erfingjum hverfa;
skínnat sól á sýnni,
snarráðs, an þá báða,
Haralds eru haukar gǫrvir
hefnendr, konungs efni.


K. 59. Vm orrosto Haralz konongs oc Ængla konongs oc fall Haralz konongs

Nu væita Ænglar Norðmonnum areið oc varð a mot viðrtaca horð oc sva varo sættar kæsiurnar sem fyʀ var sact oc koms þat mest viðr hestana. bæriaz þo hvarir tvæggiu meðr sinu afle oc reð seint mannfallit a oc var sva liðsmunr at mykyl fiolde Ængla gerðo ring um þa oc riðo flockom at þæim. oc þa er þæir komoz at bac þæim. þa losnaðe fylkinginn oc gerðe mannfall mikit i hværtvæggia[1 506] liðit. oc i rofino geck Haraldr konongr fram meðr skiolld sinn oc sværð oc hio a baðar hænndr bæðe menn oc hesta sva at æcke fæstiz viðr. sva sæghir Stufr scald.


241.
Geck sem vind sa er væcte
varðande fior sparðe
gæira hreggs i glyggiu
glaðr orrostr þeðra
gramr fluðe at sa siðan
sꝍm ef þess være dꝍme
els und ækki stoli
ælld ne iamet fælda.
Gekk sem vind, sás vækki,
varðandi fjǫr sparði,
geira regns í gǫgnum
glaðr orrostur þaðra;
gramr flýðit sá síðan,
sœm ef þess væri dœmi
éls und erkistóli,
eld né járn et felda.


En[1 507] þetta cvað Arnor iarla scalld.


242.
Hafðeð briost ne bifðiz
boðsvart[1 508] konongs hiarta
i hialm þrumu fylkir
liðstyggr firir ser litit
þars til þængils hærsa
þat sa hærr at skatna
bloðoghr hiorr ens barra
bæit doghlenga næitis.
Hafðit brjóst, né bifðisk
bǫðsnart konungs hjarta,
í hjalmþrimu hilmir
hlítstyggr fyr sér lítit,
þars til þengils hersa
þat sá herr, at skatna
blóðugr hjǫrr ens barra
beit dǫglinga hneitis.


[1 509]Ða var Haralldr konongr skotenn framan i ostena sva at þeghar com ut bloð at munninum. þetta var |[1 510] hans bana sar. oc þvi nest fell hann til iarðar. nu er þesse tiðinde voro orðenn. þa sotto Ænglar at sva fast at þa fell allt liðit þet er nest hafðe staðit konongenom.


K. 60. Vm orrostu þa er Tosti iarl atte viðr Harald Ængla konong

Enn nu varð Tosti iarl þess var at konongrenn var fallenn. veic þeghar þer til er hann sa mærkit Landæiðuna. oc æggiaðe fast til frammgongu oc bað enn bæra þat sama mærki firir ser oc varð þa snorp orrasta firir þvi at allir Norðmenn aæggiaðo[1 511] oc saghðe hvær oðrum at æighi villdi flyia. þa let Haraldr Goðvina sun blasa luðri sinum oc bað stoðva orrastona oc bouð Tosta iarle brꝍðr sinum grið oc ollu liði hans enn allir Norðmenn ꝍpto upp senn oc letoz ængi grið af honom þiggia vilia letoz hælldr skula sighraz a uvinum sinum eða liggia þer allir um konong sinn sva sæghir Arnor.


243.
Eighi varð hins ꝍghea
auðlegr konongs douðe
hlenna sæfi hlifðut[1 512]
hoddom reknir broddar
hældr curu mæir ens mæra
mildings enn grið vildi
um folksnaran fylki
falla liðs menn allir.
Eigi varð ens œgja
auðligr konungs dauði,
hlífðut hlenna sœfi
hoddum reknir broddar;
heldr kusu meir ens mæra
mildings, an grið vildi,
of folksnaran fylki
falla liðsmenn allir.


I þessare dvol aðr enn fylkingar genge saman orte Þioðolfr visu þessa.


244.
Old hæfir afrað goldet
illt nu cveð ec her stilltann
boð þessa for þioðum
þarflaust Haraldr austan
sva lauc siklingns æfi
snialz at ver erom aller
lofðungr feck hinn lꝍyfðe
lifs grand i stað vondum.
Ǫld hefr afráð goldit
ilt, nú kveðk her stiltan,
bauð þessa fǫr þjóðum
þarflaust Haraldr austan;
svá lauk siklings ævi
snjalls, at vér róm allir
(lofðungr fekk enn leyfði
lífs grand) í stað vǫndum.


hofz þa orrostann i annat sinn. oc varð hin harðasta. oc æighi long aðr enn Tosti iarl fell.


K. 61. Hvæssu Ꝍysteinn orre barðez viðr Harald Ængla konong hit iij sinn

Nu i þvi bili com til Ꝍysteinn orre. meðr þvi liðe er a skipum hafðe veret oc þæir allir voro albryniaðir oc var þa orrastann hit þriðia sinn oc feck Ꝍysteinn Landꝍyðuna mærke konongsens oc var þa orrastann myklu harðaz oc fellu ænskir menn mest oc var viðr sialft at þæir mundu flya. Nu varð oc Ꝍysteinn oc hans menn mioc moðer. firir þvi at þæir hofðu gengit langa rið undir ringhabrynium oc gærðiz veðrit mioc heitt af solu. at þa varo þæir nalegha ufꝍrir oc stꝍyptuz þa allir or brynium sinum. enn þesse orrosta for sem von var at. at þæir hofðu bætra lut er aflit hofðu mæira oc bunat bætra með vopnum oc fell þar nu Ꝍysteinn orri oc nalegha allt stormenni. enn þessi orrasta var callat Orrahrið. enn þet var ꝍfro[1 513] lut dagsins. var þetta sem mælt er at æi[1 514] kemr æinn |[1 515] hvaðann. oc firir þvi at sumum var ouðit længri lifdagha. oc komuz meðr þvi undan. Styrkar stallare coms þer undan hinn fræghaste maðr þviat hann fec ser hest. oc ræið a brot um cvældit. oc gerðez þa a vindr kalldr. enn Styrkar hafðe verit i skirtu æinni klæða oc hialm a hofðe oc i hænde brughðit sværð nu dvaldez hann er hann ratt mꝍðenne af ser. oc i þvi com at hanum vagncarl æinn i kossunge siðum. nu spurðe Styrkar villtu sælia kossung þinn bonde. hann svaraðe vist eighi þer þu munt vera Norðmaðr kenne ec mal þitt. þa svaraðe Styrkar hvat villt þu þa ef ec em Norðmaðr. hann svaraðe ec villde drepa þec oc er nu sva illa at borez at ec hæfi ecke vapn þat er nyt se. þa mælti Styrkar ef þu matt ei mec drepa bonde þa scal ec fræista ef ec[1 516] meghi þec drepa ræiðir þa til sværðit oc sva a hals bonda at fauc af hofuðit. toc hann siðan þer ser skinniup oc liop siðann a hest sinn oc lꝍypti sva til scipa.




Noter:

  1. 1046
  2. 1047
  3. 1062
  4. 1065
  5. 1065
  6. her en lakune i B; i B2 skr. AM: Abscissa sunt 4 folia qvorum vestigia Membrana ostendit.
  7. 1066
  8. 1066
  9. Vm færð Haʀallz broðor Olafs oc Rognvallds A.
  10. [hinn hælgi Olafr A.
  11. þa foro A.
  12. Rognvalldr A.
  13. [omv. A.
  14. sva sem A.
  15. [Bolverkr broðir Þioðolfs A (rigtigere).
  16. hann tf. A.
  17. Milldingr B1-2, A.
  18. strauct A.
  19. vann A.
  20. um A.
  21. ras A.
  22. her nyt kap. A med overskr.: Hær segir um Iarizlæif konong
  23. [omv. A.
  24. ul. A.
  25. Roghnvalldr A.
  26. Eirikr A.
  27. oc (h. hann) A.
  28. ul. A.
  29. med art. A.
  30. [sål. B1-2, A; overspr. B.
  31. sva sem A.
  32. hafðuz A.
  33. hamalt A.
  34. fylktu A.
  35. her nyt kap. A med overskr.: Nu fysiz Haʀaldr konongr til Miklagarz
  36. Nu A.
  37. þer tf. A.
  38. 107
  39. konongr tf. A.
  40. forkunnligha A.
  41. [til hans A.
  42. oc þo A.
  43. [hann byriaðe A.
  44. [omv. A.
  45. [oc for þraligha A.
  46. [i Miklagarð A.
  47. sa maðr tf. A og ul. þa sa maðr
  48. enn tf. A.
  49. nu A.
  50. sål. A; stolkonongom(!) B.
  51. ul. A.
  52. [þui var hanum A.
  53. sål. alle undt. B: skylldi
  54. [ganga a galeiðr A og nyt kap. med overskr.: Vm hær Girkia konongs
  55. oc A.
  56. þa for A.
  57. [með sinum mannum brot i fra hærrenom A.
  58. leitaðe A.
  59. fiarfanga A.
  60. sål. alle undt. B: með
  61. [til orrastu hvært sinn A.
  62. sem A.
  63. [at leggia eða til kastala A.
  64. villde hann A.
  65. [lið sitt allt A.
  66. [sighraz A.
  67. þa let A.
  68. [vera iafnan fiasta haskanom oc lez varaz vilia at æi tynde hann ollu liði sinu A og nyt kap. med overskr.: Vm tialldbuðir at segia; fyrsta skr. B.
  69. ul. A.
  70. sinn A.
  71. oc A.
  72. [ul. A.
  73. efter tiolldum A.
  74. nu A.
  75. i A.
  76. [saghþe at Kirkir otto þer at tiallda A.
  77. ul. A.
  78. ul. A.
  79. dalhværfe A.
  80. þa (s. G.) A.
  81. [sål. alle undt. B, omv.
  82. oc A.
  83. hofðingi A.
  84. nu A.
  85. tvæggia A (A1 = B).
  86. [oc komo þa A.
  87. [spækimenn A.
  88. [sætt sæm skilnast a millum A.
  89. ul. A.
  90. skulde A.
  91. firir A.
  92. ul. A.
  93. hamna A.
  94. sål. alle undt. B: hværr
  95. ul. A.
  96. sål. alle undt. B: hvart
  97. se firir þvi A.
  98. [eigi markem vit A.
  99. [sål. A; eins vegar B efter baðer
  100. hann A.
  101. [omv. A.
  102. ul. A.
  103. [skulde Haralldr upptaca baða lutina A.
  104. ul. A.
  105. oc tf. A.
  106. [oc sva A.
  107. [toc þa til lutanna oc mælti ef var lutr kꝍmr upp þa flꝍyge ec hanom ut a sæn oc sva gerði hann A.
  108. [leto þer A.
  109. 108
  110. lut tf. A.
  111. þa tf. A.
  112. oc gef at goum tf. A.
  113. [ef þu kennir þitt marc a þæim A.
  114. lutr A.
  115. her nyt kap. A med overskr.: Her foro Værengiar með Haralldr at hæria
  116. ofundarsamr A.
  117. ul. A.
  118. þa A.
  119. ul. A.
  120. sin a meðal tf. A.
  121. ul. A.
  122. [omv. A.
  123. ul. A.
  124. [at Gyrghir vann ængann lut A; engat skr. B.
  125. frægða B (alene).
  126. [ef hann var i nocrom stað A.
  127. a A.
  128. [villdi ængann lut A og ul. þionastu sina
  129. muna A.
  130. matti A og nyt kap. med overskr.: Vm hærfor Haʀalldz oc Gyrghis
  131. Enn nu A.
  132. ul. A.
  133. allir tf. A.
  134. oc syndiz i þvi hvat hvarir matto tf. A og ul. det følg.: syndist-matto
  135. hafðe A.
  136. [sål. A; Girkir foro B.
  137. aftr tf. A.
  138. æi tf. A (mgl. A1).
  139. [þæir foro A.
  140. nyt kap. A med overskr.: Nu fæʀ Haralldr til Africa landz
  141. i A.
  142. talat mioc A.
  143. Haralz A.
  144. attatughu A.
  145. Tiughu A.
  146. sål. B1-2; angr B; ungir A.
  147. hæitti A.
  148. sål. alle undt. B: ormtogs
  149. skorðaðr A.
  150. ul.A.
  151. und A.
  152. Sikilꝍy A.
  153. [þa cvað A.
  154. sål. B, A2; i A rettet til Illuge i randen; A1 har Illuge.
  155. und A.
  156. mestan A.
  157. sunn A.
  158. her nyt kap. A med overskr.: I þenna tima var Mikael konongr
  159. Mikael A.
  160. konongr tf. A.
  161. [ul. A.
  162. ul. A.
  163. dylliga A.
  164. margha A.
  165. er A.
  166. fecc A.
  167. ul. A.
  168. [til Holmgarz A.
  169. [sål. A; ul. B.
  170. sål. A; uden art. B.
  171. 109
  172. [er meðr sonnu var aðann A.
  173. attatughu A.
  174. [ul. A.
  175. sva (sægir) A.
  176. æftir orðum sialfs hans tf. A.
  177. er A.
  178. æliu A.
  179. rinda A.
  180. skyndar A.
  181. nyt kap. A med overskr.: Nu vendi Haralldr hærrinum til Sicilꝍyiar
  182. Nu A.
  183. hann A.
  184. [borghena A.
  185. [a scog A foran um daga
  186. mat A.
  187. þæim A.
  188. B1-2, spꝍno B; spon A.
  189. sål. A; oc B.
  190. [tyrr i A.
  191. stꝍypa A.
  192. af tf. A.
  193. oc tf. A (fl. s.).
  194. [ul. A.
  195. enn þo A.
  196. æinn tf. A.
  197. uden art. A.
  198. [omv. A.
  199. efter varo A.
  200. [þvi næst A.
  201. ul. A.
  202. brann tf. A.
  203. oc baðo A.
  204. ul. A.
  205. næisilega A.
  206. [til Harallz. oc liðs hans nesta dagh aðr A og her nyt kap. med overskr.: Hvosso onnr borgh var með slæghð unnin
  207. þeima A.
  208. [Girkia hærs A.
  209. bæidduz A (A1 = B).
  210. offra A.
  211. titt A.
  212. ul. A.
  213. sol A.
  214. [yrðe vapnom sott A.
  215. ul. A.
  216. sål. A; kirkiu B.
  217. villde A1.
  218. at tf. A2.
  219. [licit skulde fara oc A.
  220. [upp skula A (omv. A1).
  221. goða A.
  222. nu A.
  223. [ul. A.
  224. oc boro ut krossa oc aðra hælgha doma A.
  225. pæll A (A1 = B).
  226. sål. B, A; oc B1-2.
  227. vikingar A.
  228. [hafðo silkiklæðe A.
  229. [sål. A; i miðiu borgarliðinu B.
  230. þvær B (alene).
  231. [let Haralldr viðr cvæða luðr sinn A.
  232. [allr lyðrinn aþr roundr oc A.
  233. þæir tf. A.
  234. mærkinu A.
  235. 110
  236. [um borghina A.
  237. konongrenn A.
  238. [sialfr rꝍyndr borit A.
  239. oc aðrir xii. menn tf. A.
  240. [konongrenn A.
  241. med art. A.
  242. [allir hans menn A (jfr. Mork.).
  243. þæir A.
  244. þa er A.
  245. þæim tf. B, ul. A.
  246. mioc tf. A.
  247. hann var tf. A.
  248. [sål. B1-2 (þar f. þeir B); flester allir Harallz menn urðo A.
  249. turnum A.
  250. ul. A.
  251. oc tf. A.
  252. ul. A.
  253. i A.
  254. her nyt kap. A med overskr.: Vm færð Harallz til Iossalaborgar
  255. med art. A.
  256. hann tf. A.
  257. [i Iorsala hæim þa A.
  258. Iorsale A.
  259. harðre A.
  260. sål. A, undir B.
  261. [þvi næst for hann A.
  262. [sva . . . hattr var ul. A.
  263. palmera A.
  264. [omv. A (A1 = B).
  265. til tf. A.
  266. hæilaghra A.
  267. hann A.
  268. maðr tf. A.
  269. a A.
  270. [Haralldr A.
  271. oc tf. A.
  272. ul. A.
  273. marga A.
  274. sva sem A.
  275. ymsum A.
  276. borðom A.
  277. [mgl. A.
  278. Her nyt kap. A med overskr.: Nu gerez usætt a mille Harallz oc drotnengar
  279. [Enn nu A.
  280. Haralldr A.
  281. [þa efter gierðest A.
  282. usætt mikil A.
  283. ul. A.
  284. soc hin A.
  285. [sål. A; ul. B.
  286. allt tf. A.
  287. sva sem A.
  288. oc tf. A.
  289. þæir A.
  290. 111
  291. [þa stund A.
  292. Girkia tf. A.
  293. [at æcki kom gull A.
  294. Enn tf. A.
  295. Zoa A (A1 = B).
  296. þat tf. B, ul. A.
  297. Mariu A.
  298. [sål. A; omv. B.
  299. [ul. A.
  300. haft tf. B, ul. A.
  301. her nyt kap. A med overskr.: Nu er Haralld sættr i myrkvastofu
  302. [Nu let Monacus kæisare oc Zoe drotning A.
  303. Ulfr B, B2 (her r senere tf.).
  304. ul. A.
  305. [omv. A.
  306. [æin A.
  307. efter þæim A.
  308. [sål. A; conan B.
  309. oc tf. A.
  310. niðr efter snꝍre A.
  311. alla tf. A.
  312. sål. alle undt. B: sem
  313. [þer A.
  314. konongr tf. A.
  315. [henni hafðe hann vitrazk A.
  316. her nyt kap. A med overskr.: Her drepr Haralldr varðmenn kononganna
  317. Nu A.
  318. Værengear A.
  319. nu A.
  320. þa tf. A.
  321. [ganga A.
  322. palato A.
  323. inne tf. A.
  324. þæir A.
  325. [þa er a værði hofðo værit A.
  326. med art. A.
  327. uden art. A.
  328. Skæggia sun tf. A.
  329. sål. B1-2; gær B: gior A.
  330. gloðo A (gloðe A2).
  331. Girklanz A.
  332. [sål. A; mgl. B.
  333. [af Vælli hevir oc cveðit um varðmennena A.
  334. [bouttu A.
  335. fære A.
  336. 112
  337. [sål. A; ul. B.
  338. sål. alle undt. B, A1: mætte; til tf. A.
  339. læið A.
  340. med art. A.
  341. nyt kap. A med overskr.: Her vinnz hollinn oc iunfruenn
  342. Enn a A.
  343. i iungfruan A.
  344. [hana hafðe hann A.
  345. [þæir toco oc A.
  346. galeiðar B2.
  347. [enn A.
  348. voro tf. A.
  349. iarnrækand B (alene); iarnrekkende A.
  350. sål. alle undt. B: hvar
  351. tvæggia A.
  352. galeiðunne A.
  353. menn A.
  354. [þurfti til roðrar A.
  355. þa skulde aller A.
  356. tvæggia A.
  357. galeiðunne A.
  358. [omv. A.
  359. galꝍyðr A.
  360. ul. A.
  361. þa bað A.
  362. oc þꝍyʀe A.
  363. alla A.
  364. her har A: er Haralldr var a, og så stꝍypti, ul. þæirri
  365. med art. A.
  366. ul. A.
  367. her har A: su er æighi var Haralldr a (f. er-a).
  368. hon tf. A.
  369. iarneno A.
  370. sål. A; a B.
  371. her nyt kap. A med overskr.: Nu sighlir Haralldr i Svarta haf
  372. [Sva com A.
  373. sål. B1-2; mgl. B; brot A.
  374. af A1-2.
  375. ul. A.
  376. [sål. B1-2 (iungu skr. B); iungfruna A.
  377. sål. A; ul. B.
  378. ul. A.
  379. [ul. A.
  380. [hon a ser æigha A.
  381. [hvat A.
  382. [firir hafa staðit A.
  383. [ef hann villde haft hafa iungfruna A.
  384. siðan A.
  385. Ellepalltu B1-2.
  386. sål. A; hann B.
  387. [sål. B1-2 (er); ul. B, A.
  388. er tf. A.
  389. a A.
  390. und A.
  391. væitti A.
  392. sål. B1-2, A; a B.
  393. sål. B, B2; mote B1, A.
  394. þinig B1-2; þinnugh A.
  395. rænna A.
  396. nest tf. B, ul. A.
  397. Ellisifar A.
  398. nyt kap. A med overskr.: Nu færr Haralldr til Holmgarz
  399. Iurizleifs A.
  400. hann tf. A.
  401. gull þat it A.
  402. otan B1-2.
  403. af A.
  404. ul. A.
  405. su A.
  406. þa (call. Norðm.) A.
  407. Elisif B1-2.
  408. Sva A.
  409. oðlingr A.
  410. gnott A.
  411. 113
  412. nyt kap. A med overskr.: Nu byriar Haralldr færð sina til Svæiðioðar
  413. af A.
  414. ul. A.
  415. [sål. A; ul. B.
  416. þa A og ul. det følg.
  417. firir þvi A.
  418. sål. alle undt. B: Elisif
  419. [ul. A.
  420. oc nu A.
  421. [af Haralde A.
  422. [ul. A.
  423. [saghðe A.
  424. sål. alle undt. B: hvartvæggia
  425. foðr læifð oc tf. A.
  426. leið A1.
  427. [omv. A.
  428. vill hann A.
  429. fyrst A1.
  430. [frenda sinn Magnus konong A
  431. fianzmannum A.
  432. sål. alle undt. B: hann
  433. var A.
  434. hind A1-2.
  435. sletto A.
  436. skæið A.
  437. skælktu A.
  438. sål. alle undt. B: sem(!)
  439. Her bæiðiz Haralldr rikis iafnaðar A.
  440. mundi vilia A.
  441. [þæirra meðal A.
  442. ul. A.
  443. skula A.
  444. [hinna stꝍrsto manna oc annaʀa vitra manna i lanndino A.
  445. [oc varo þa saman callaðir A.
  446. roðonꝍyti A.
  447. [let þa A.
  448. ul. A.
  449. sål. alle undt. B: þæim
  450. þambaskælvir B1-2, A, A2.
  451. [omv. A.
  452. 114
  453. [ænge fysn er oss a A.
  454. millum B (alene).
  455. med art. A.
  456. [oc hofum æ A.
  457. A; kononge B.
  458. lifir oc hann tf. A.
  459. a tf. A.
  460. hvarr B (alene).
  461. æ tf. A.
  462. ny linje A.
  463. [Nu for Haralldr viðr sva buit i A.
  464. hann tf. A.
  465. [Svæins oc A.
  466. þæir tf. A.
  467. [A; þau B.
  468. londenn A; hæria tf. B.
  469. þæir nu mioc tf. A.
  470. B, A1; Sioland B1-2, A, A2.
  471. [hæriaðo oc brændo A.
  472. [sål. A, omv. B.
  473. sva A.
  474. med i A, B1-2.
  475. hvatt A.
  476. Sælunnd A.
  477. rikula A.
  478. i tf. A.
  479. lezt A.
  480. ræsir A.
  481. væll A.
  482. gnoghir A.
  483. sumum A.
  484. liot A.
  485. B1-2; skeiðar B.
  486. [Mgl. A.
  487. ny linje A.
  488. þa tf. A.
  489. þa tf. A.
  490. sål. A; ul. B.
  491. 115
  492. scolt hinn A.
  493. und A.
  494. ristum B (alene).
  495. alldri A.
  496. tior A.
  497. fysta sinn tf. A.
  498. oc ut A.
  499. Enn A og nyt kap.
  500. Haralldr A.
  501. austann tf. A.
  502. Vik þa A.
  503. upp tf. A.
  504. þer tf. A.
  505. þer tf. A.
  506. [gæfi A.
  507. [rettlega tilborenn enn A.
  508. alle undt. B: oc
  509. ul. A.
  510. sål. A; ul. B.
  511. þeðan A.
  512. dale B1-2, A1.
  513. [at hanum være gefit konongs nafn A.
  514. sa er menn kallaðo tf. A.
  515. af A.
  516. [mosarbollan A.
  517. A; af B.
  518. gilltr A foran kilpr (A1-2 = B).
  519. [fullan A.
  520. [oc enn gaf hann A.
  521. ul. A.
  522. sål. A; ul. B.
  523. [enn þet var brunt purpurea oc ofann a þetta A.
  524. hann tf. A.
  525. ul. A.
  526. [sål. A (enn A, A1); i sinu riki B.
  527. Haralldr tf. A.
  528. her nyt kap. A med overskr.: Her geriz sættargerð millim Magnus konongs oc Harallz konongs
  529. [Nu fra þessi tiðendi oll er nu var i fra sact Magnus konongr A; er-sact ul. B.
  530. ul. A.
  531. sål. A; Ða B.
  532. a A.
  533. kononganna oc tf. A.
  534. þa tf. A.
  535. Magnus oc Harallz tf. B, ul. A.
  536. ul. A.
  537. [sål. A; stemnt oc ætlat til rikrar veizlu B.
  538. oc tf. A.
  539. [.iii. daga Haʀallde A.
  540. A, með B.
  541. 116
  542. .xl. A.
  543. [A og ny linje; hans B.
  544. Enn hinn A.
  545. [væizlunnar A.
  546. [hofðu upp faret A.
  547. [sål. A; ul. B.
  548. [sål. A; þegar er hann com B.
  549. oc tf. A.
  550. bæðe tf. B; ul. A.
  551. sumir tf. A.
  552. hofðo skipat A.
  553. ul. A.
  554. A; fyrsta B.
  555. ul. A.
  556. hinum tf. A.
  557. [eða A (þui nest klæðe ul. A1).
  558. [ul. A.
  559. gaf hann tf. A.
  560. giafir tf. A.
  561. oc tf. A.
  562. [frenda sinn Haʀalld A.
  563. uden art. A.
  564. vili A.
  565. [ul. A.
  566. þer A.
  567. oc tf. B, ul. A.
  568. sål. A; ul. B.
  569. við A.
  570. baðir A.
  571. þa scal A.
  572. ul. A; efter oc B1-2.
  573. at þionkan A (jfr. Mork.).
  574. sål. A; at B.
  575. ul. A.
  576. þa tf. A.
  577. skulu B (alene).
  578. oc tf. A.
  579. i hofnum tf. B, ul. A.
  580. alle undt. B: riki (jfr. Mork.).
  581. er A.
  582. [A; gefom B.
  583. Nu A og ny linje.
  584. Enn A.
  585. [þrimr A.
  586. þa tf. A.
  587. [omv. A.
  588. [ollum sinum monnum oc A.
  589. .xl. A.
  590. A, hann B.
  591. [como A.
  592. [i flertal A og det følg. voro gefner
  593. sål. A; ul. B.
  594. [omv. A.
  595. enn hann A.
  596. [sætiazt a annan A.
  597. nu A.
  598. [A; ul. B.
  599. [taskr margar oc 'A.
  600. bræidd B.
  601. undir A.
  602. [A; ul. B.
  603. [let þa A.
  604. ul. A.
  605. A; fehirzlum sinum B.
  606. A; dag B.
  607. A; ul. B.
  608. [þer sæm þer hofðut sva mikit til unnit A.
  609. ul. A.
  610. [i utlandum veret A.
  611. ul. A.
  612. sål. A; ul. B.
  613. A; mannhascom B.
  614. [fengum A.
  615. [er ver skulum nu A (skulo skr. B alene).
  616. [vilium ver nu frende at þer æighit A.
  617. [længr enn A.
  618. 117
  619. [þa Haʀalldr konongr A.
  620. [omv. A.
  621. ul. A.
  622. [oc fecc til hirzlur. siðan scipt var millom þeiʀa A.
  623. ul. A.
  624. hafa A.
  625. alle undt. B: eign
  626. ul. A.
  627. rouða A.
  628. [nu ero A
  629. allirkater(!) A.
  630. [com þa A.
  631. efter mikit A.
  632. sva sem A.
  633. þet tf. A.
  634. ul. B1-2.
  635. [þer ræiðit hær A (jf. Mork.).
  636. mot A.
  637. kamphofða A (jfr. Mork.) og ny linje.
  638. Magnus konongr A.
  639. efter leiðanghar (sål.) A.
  640. nalega tf. B, ul. A.
  641. [sål. A; ul. B.
  642. [gefom ver þat allt A.
  643. sål. A; hirðmannum B; er ver tocum af vaʀe varðvæizlu tf. A (jfr. Mork.).
  644. [til A.
  645. þesse A (er tf. A2).
  646. [sål. A; ul. B.
  647. tf. B, ul. A.
  648. [tvæim konongsrikium hæfir stiornat A.
  649. [efter ring (eig. v. e.) A.
  650. [vitum ver A.
  651. alle undt. B: hafim.
  652. firir þvi A.
  653. oss A.
  654. ul. B1-2.
  655. [omv. A.
  656. [sål. A; omv. B.
  657. A; yðar B.
  658. nu skildu þeir A.
  659. vitrasto A.
  660. i milli kononganna. oc tf. A (jfr. Mork.).
  661. skiliaz A2.
  662. þeir A.
  663. A; styrðu B.
  664. ul. A.
  665. oc varo baðir tf. A.
  666. hirð A.
  667. [sål. A; ul. B.
  668. sål. A; cvaz B.
  669. hafa seet A.
  670. masar A.
  671. konongr hafðe gefit A.
  672. Hæimil A.
  673. oddstriðir A.
  674. bouð A.
  675. funduzt A.
  676. frenndi A.
  677. millde A.
  678. ul. A.
  679. nenti A.
  680. remolda(!) A (remoldar A1).
  681. Her gaf Magnus konongr Haralldi halvan Noregh(!) A.
  682. 118
  683. [ul. A.
  684. konongdoms A.
  685. þa tf. A.
  686. [ul. B (alene).
  687. 1046
  688. hafðe A.
  689. [Noreghi A.
  690. [hofðu comit A.
  691. [ul. A.
  692. oc A.
  693. [ul. A.
  694. [þæir þo A.
  695. ul. B (alene).
  696. sål. A, B (ved rett.); komner B1-2. Enn siðan er Haralldr konongr Sighurðar sun toc konongdom. þa hæfir af hans ætt halldiz konongdomr siðann um allt ivir Noreghi þo at noccot hafe skiptz i kyn kvislir fra hanom tf. A.
  697. her nyt kap. A med overskr.: Her fara þeir baðir saman austan or Vik Magnus oc Haraldr.
  698. sina A.
  699. baðer tf. B, ul. A.
  700. [sål. A og tf.: oc; omv. B.
  701. ul. B (alene).
  702. [omv. A.
  703. konongr tf. A.
  704. [þæir hofðo laðit sæghlum A.
  705. [sål. A; ul. B.
  706. [sål. A; menn til roðrar B.
  707. [þa take til vopna A.
  708. oc A.
  709. firir oss i (a A1-2) tf. A.
  710. sål. A; ul. B.
  711. vist tf. A.
  712. [nu var svo gort enn þegar A (jfr. Mork.).
  713. ul. B1-2.
  714. ul. B1-2.
  715. [leto ufriðligha þa A.
  716. A; at hoggva skylldi B.
  717. rvæiðr A.
  718. [konongr. . . minn: ul. A.
  719. [gerðo þeir A.
  720. [ul. A.
  721. ul. A.
  722. tvæggia A.
  723. [oc æigi vilium ver oðruvis virða A.
  724. þet A.
  725. svaraðe A.
  726. [ꝍrscobragð firir þvi at A.
  727. [oc þessi litli lutr væri A.
  728. utan tf. A.
  729. sål. A; ul. B.
  730. er A.
  731. 119
  732. skilit A.
  733. sål. A; vitraste B.
  734. sål. A, ul. B.
  735. her nyt kap. A med overskr.: Vm þræto manna Haralldz oc Magnus konongs
  736. Enn i A.
  737. ul. A.
  738. ul. B (alene).
  739. toldu A.
  740. [Magnus konungs menn A.
  741. rettara A.
  742. sål. A; ovitrir B.
  743. soghðu A.
  744. [nu Haʀallz menn soghðu A.
  745. ul. A.
  746. var A.
  747. [omv. A.
  748. [æighi skulde Haraldr or læghi læggia A.
  749. A, sagðu B.
  750. [hafa Haʀalld A.
  751. vitrlega A.
  752. þa tf. A.
  753. leto tf. A.
  754. alla vegha tf. A.
  755. ran a A (ragnt B1-2).
  756. umrꝍðor oc tf. B, ul. A.
  757. oc A.
  758. [omv. A.
  759. ul. A.
  760. Overskr. fra B1, B2 (i margen), ingen inddel. B; Vm læiðangrs bunað A.
  761. ul. A.
  762. uden art.A.
  763. enn þet A.
  764. Rognvallz A.
  765. [omv. A.
  766. hærrinn A.
  767. [til Danmarcar suðr A.
  768. hond A.
  769. [ul. A.
  770. uden art. A.
  771. Iutland A.
  772. oc fecc þer A.
  773. [banasott braða A.
  774. ul. A.
  775. [riki sitt allt A; rikit skr. B1-2.
  776. her nyt kap. A med overskr.: Nu er Magnus konongr fra fallenn
  777. [siðan er lyct var lif oc rike þessar veralldar Magnus konongs A; 1047
  778. [þesse A.
  779. þa atte A.
  780. ul. A.
  781. hann tf. A.
  782. [til Vebiarga með hærenom A (ikke A1).
  783. sål. A; riki B.
  784. oc talde A.
  785. sva tf. A.
  786. [vera . . kgs: ul. A.
  787. oc tf. A.
  788. siðan A.
  789. allann alldr tf. A.
  790. [ul. A.
  791. svaraðe A.
  792. sål. også A.
  793. skylldare A.
  794. ul. A.
  795. sål. A; utlendis B.
  796. [annars A.
  797. [sinu male A.
  798. lifannde A.
  799. her nyt kap. A med overskr.: Hær sæghir fra umbunaðe likfærðar
  800. [Nu var tækit lic Magnus konongs oc buit A; Magnus konongs ul. B.
  801. [a konongs skipi i lypting A og begge subst. med art.
  802. [omv. A.
  803. [ul. A.
  804. [sål. A; Ryfsk þa B.
  805. oc sa þa A og ul. det følg.
  806. 120
  807. fyrir ser A.
  808. sål. A; Noregs B.
  809. [fara æftir þetta ollu liðinu til Noreghs A.
  810. [þa Haʀallde kononge A.
  811. soret A.
  812. oc A.
  813. allt A.
  814. [hanum til handa A.
  815. her nyt kap. A med overskr.: Nu fær lik Magnus konongs til Niðaross
  816. Nu let Einar A.
  817. þambaskelmir A.
  818. faret værða A.
  819. [iarðaðo lic hans A.
  820. i A2.
  821. innan B1.
  822. hvær maðr oc tf. A.
  823. byrðr A1.
  824. siklings A1.
  825. [sål. A; ul. B.
  826. [iam vinsæll veret A.
  827. ul. A.
  828. Nu A.
  829. [þing atta fylkna A.
  830. med art. A.
  831. [siðan var hann A.
  832. ul. A.
  833. [ul. A.
  834. her nyt kap. A med overskr.: Vm annlat Magnus(!) konongs
  835. [Bratt æftir þetta (sp. Sv.) A.
  836. þa tf. A.
  837. hærs A.
  838. sål. alle undt. B: i
  839. [hælgha oc A.
  840. [ætlaðez til aræiðar a Gautlannde A.
  841. i- ul. A (við A2).
  842. [hann svaraðe þeghar A.
  843. [sva at viða spyriaz A.
  844. ul. B1.
  845. ul. A.
  846. ul. A.
  847. [annat hvart scal ec A.
  848. ul. A.
  849. hann tf. A.
  850. oc tf. A.
  851. oc tf. A.
  852. alla vægha A.
  853. her nyt kap. A med overskr.: Her bæiðizt Svæinn konongs nafns
  854. [ul. A.
  855. Nu for Svæinn A.
  856. i A.
  857. þer af A.
  858. ul. A.
  859. [ul. A.
  860. aðr A.
  861. þa tf. A.
  862. i tf. A.
  863. sinn A.
  864. letuz A.
  865. [allit skula ottaz A.
  866. [oc var sva spott A.
  867. 121
  868. þa A.
  869. yfrit A.
  870. kꝍme at vinna Danmork meðr A.
  871. nyt kap. A med overskr.: Her rꝍðer um utboð Haralz konongs til Iutlannz
  872. [A hinu nesta sumri A.
  873. bauð ut A.
  874. [af (f. or) Norege halfan almenning A.
  875. oc tf. A.
  876. oc tf. A.
  877. [hann lagðe A.
  878. [sål. A; Þioðolfr visu B.
  879. ul. A.
  880. B1-2; sva B; spo A.
  881. okom A.
  882. [sål. A; ul. B.
  883. ul. A.
  884. bya A.
  885. [omv. A.
  886. [bundnar oc leiddar A.
  887. B1-2; er B; af A.
  888. or A.
  889. alle undt. B, A1; alvalz
  890. alle undt. B: þat (og det har Mork.).
  891. þora ei at A.
  892. muna A.
  893. [ul. A.
  894. giarna . . .(sål.) A (sam tf. AM i A2).
  895. ul. A (A2 = B).
  896. 122
  897. [sål. A og tf. Sva het dottir Þorkæls gꝍysu; ul. B.
  898. nyt kap. A med overskr.: Her hæriar Haraldr a Danmorc
  899. þetta sumar A.
  900. var A.
  901. [a þui sumri A (jfr. Mork.).
  902. enn um houstið æftir for hann A og ul. um haustet
  903. oc þeghar et tf. A.
  904. Haralldr konongr A.
  905. (æinn B alene) aftr A.
  906. oc tf. A.
  907. sål. A, ul. B.
  908. var A.
  909. gladdr A.
  910. varð A.
  911. ny linje A.
  912. sål. A (a v. A2); vetren B.
  913. enn A.
  914. med art. A.
  915. læiðangr sinn A.
  916. [lez skula A.
  917. [til Noregx A.
  918. [sål. A; bætra B.
  919. sål. A; ul. B.
  920. ul. A.
  921. oft A.
  922. at B (alene).
  923. [bæriaz viðr Elfina A.
  924. þar B1 (= Mork.); ul. A.
  925. oc tf. A.
  926. nu A.
  927. hvarirtvæggia A.
  928. med art. A.
  929. almennings A.
  930. det rigt. navn er Þorleikr, men i bægge hdskr. findes dette sidste idet hele sjælden; forf. har dog sikkert haft allevegne det eneste rigtige.
  931. efter konong B.
  932. sål. A; ul. B.
  933. minna A.
  934. [þar man A.
  935. hvaʀ A.
  936. grið A.
  937. 123
  938. [Mgl. A.
  939. [fengsæll B (alene).
  940. hæfir A.
  941. [hafbrim viðr skip symia A.
  942. ef A.
  943. tamdra A.
  944. alle undt. B: haurða
  945. sax A.
  946. skolla B1-2.
  947. [Mgl. A.
  948. nyt kap. A med overskr.: Her kꝍmr Haralldr til stæfnunnar
  949. Nu A.
  950. B; cveðennar A.
  951. kononga A.
  952. med art. A.
  953. [konongrinn til Þioðolfs A.
  954. brynnðings A (brymðings A1).
  955. munn A.
  956. [niorðr enn A.
  957. [flestom A.
  958. Nu A.
  959. siðan tf. A.
  960. sinum tf. A.
  961. [bondom A.
  962. alle undt. B: sem
  963. sål. A; med art. B.
  964. [oc nu for hann A.
  965. [sva suðr um A.
  966. ul. A.
  967. [um Þioðo suðr A.
  968. [oc gecc þer A.
  969. meðr tf. A.
  970. oc tf. A.
  971. bꝍa tf. B, ul. A.
  972. 124
  973. [sål. A; ul. B.
  974. toco A1.
  975. upp oc tf. A.
  976. Heiðabæir A.
  977. rvæiðe A.
  978. heitr A.
  979. af A.
  980. [I A2 har AM nederst anført en marginalnotits: þa svaraþe .O. konungr skalldeno a þessa lund. hvi þegir þu eigi vaddok(!)].
  981. [ul. A.
  982. mgl. B (alene).
  983. oʀastann A.
  984. ul. A.
  985. Heiðabyar A.
  986. [væitað A.
  987. byiar A.
  988. nyt kap. A med overskr.: Nu færðaz Haralldr norðr aftr til Noregs
  989. Enn nu A.
  990. i Noregh tf. A (n. a. A1-2).
  991. [allstor A.
  992. sva tf. B, ul. A.
  993. mioc tf. B, ul. A.
  994. sål. A; siðir B.
  995. sål. A; en B.
  996. Þioðo þa A.
  997. [sål. B1-2, ul. B, A.
  998. [omv. A.
  999. [oc bouð A.
  1000. [at ganga a lannd oc A og ul. det følg. a lande
  1001. ul. A.
  1002. mæir enn tf. A.
  1003. sål. B alene; Þorlæifr A, B1-2; faghre tf. A.
  1004. alle undt. B: uns; i tf. B (alene).
  1005. Miðgarð A (A1 = B).
  1006. 125
  1007. [enn Haralldr A.
  1008. a læið tf. A.
  1009. ul. A.
  1010. ul. A.
  1011. foro oc A.
  1012. [at roa sunnan A; sunnar har B.
  1013. ul. A.
  1014. þa la A.
  1015. myrkvi A.
  1016. alla A efter ꝍyna
  1017. nu A.
  1018. [ul. A.
  1019. storir A.
  1020. þeghar i hia þeim oc tf. A.
  1021. sål. A; Haralldr konongr B.
  1022. latit A.
  1023. [myrkvinn comenn at oss A
  1024. [omv. B1-2.
  1025. a tf. A.
  1026. [eðr A.
  1027. nyt kap. A med overskr.: Her flyr Haraldr konongr undan hæʀ Dana
  1028. [Nu var þætta æftir þvi A.
  1029. ul. A.
  1030. Danakonongr A.
  1031. nu æggiaðe Svæinn konongr A.
  1032. [omv. A.
  1033. oc tf. A.
  1034. nu A.
  1035. enn tf. A.
  1036. sål. A, laðen B.
  1037. minnr A.
  1038. [konongrinn Haralldr A.
  1039. i ꝍfsto scipa konongsens Haralz þa A.
  1040. [ul. A.
  1041. [sialfr styrðe A (jfr. Mork.).
  1042. [oc hann mælti A.
  1043. [ul. A.
  1044. sål. A, triom B.
  1045. [sål. alle undt. B, omv.
  1046. [sål. A; annarskonar gripi goða B; enn tf. A.
  1047. veðrs A.
  1048. nu A.
  1049. [omv. A.
  1050. [nestir voro oc A.
  1051. [þeim þat miukara A.
  1052. þat tf. B (alene).
  1053. ul. A.
  1054. hitt er tf. A og var efter innanborz
  1055. hia A.
  1056. æftir A.
  1057. [sål. A og tf. oc; omv. B.
  1058. [til æftir færðar oc let þat A.
  1059. [mykla ef þæir A.
  1060. ef B1-2.
  1061. [ul. A.
  1062. [æi fa valld Norðmanna (jfr. Mork.) er þæir hofðu lið litið A.
  1063. [oc toco nu A.
  1064. i tf. A.
  1065. sinn A.
  1066. ul. A.
  1067. oc tf. A og ul. enn
  1068. [var þa borit A.
  1069. [stoð meðr þvi A.
  1070. [ul. A.
  1071. sål. A; viðgyrðla B.
  1072. er þæir hofðo niðr lꝍypt munngati or. oc kastaðo firir borð A.
  1073. þer meðr let hann A.
  1074. [hærtæknom monnom A.
  1075. [oc þet folc er firir borð var castat villde æ klifra a verplana oc A.
  1076. ul. A.
  1077. [enn þeghar er Danir sao þet þa rero þæir til A.
  1078. konongr tf. A.
  1079. ef B (alene).
  1080. [enn Danir hennto menn sina af kafe A.
  1081. nyt kap. A med overskr.: Allt fæʀ Haraldr norðr til Noreghs
  1082. [Nu venda Danir A.
  1083. konongr hellt norðr tf. A.
  1084. Þorlæifr A.
  1085. 126
  1086. All oft A.
  1087. ec A.
  1088. hvæi A (hve A1).
  1089. varð A.
  1090. a A.
  1091. ul. A.
  1092. ul. A.
  1093. alle undt. B, mgl.; a tf. A.
  1094. [Norðmanna A.
  1095. [or Vikinne oc A.
  1096. med art. A.
  1097. þa tf. A.
  1098. Þorlæifr A.
  1099. svæfðu A.
  1100. hialldr A.
  1101. Hær segir um mannan Harallds konongs A.
  1102. var A.
  1103. Norðrlond B1-2.
  1104. [manna stærkastr A.
  1105. ul. A.
  1106. [myklu flæiri osagðer A.
  1107. [oc eighi vilium ver A.
  1108. ul. A.
  1109. oc A.
  1110. [ul. A.
  1111. sål. A; ul. B.
  1112. [af A.
  1113. enn A.
  1114. er tf. A.
  1115. sål. A; utlenzkir B.
  1116. sialfir B (alene).
  1117. [oc hann hæfir A.
  1118. vin-: alle undt. B, ul. -sælastr: sål. A; hollastr B.
  1119. til B1-2.
  1120. [meðr miolvi A.
  1121. [saghðe A.
  1122. vera tf. B, ul. A.
  1123. efter lꝍyfði A.
  1124. vist A.
  1125. [af þvi A.
  1126. 127
  1127. [firir tilflutnings sacar oc affærðar fatꝍks folcs A.
  1128. [omv. A.
  1129. ul. A.
  1130. [sennt viðuna A.
  1131. ul. A.
  1132. þæiʀa tf. A.
  1133. storar giafar A.
  1134. ul. A.
  1135. sꝍmelect tf. A.
  1136. kvenfangs B (alene).
  1137. Ioronno A.
  1138. auc tf. A.
  1139. [ul. A.
  1140. hennar A.
  1141. sål. A; stor B.
  1142. sål. B1-2; Iohann B; Ion A.
  1143. her nyt kap. A med overskr.: Enn seghir fra verkum Haralldz
  1144. ul. A.
  1145. [sål. A; ul. B.
  1146. norðr tf. B, ul. A.
  1147. þambarskælmir A; þambarskælvir skr. B (alene).
  1148. allt at A.
  1149. alldri A.
  1150. [oc var A og ul. følg. var
  1151. Æinar A.
  1152. [minna A.
  1153. enn Haralldr konongr tf. A.
  1154. [naðe ænge maðr A.
  1155. hann tf. A.
  1156. [þo at siolfr konongrinn væri A.
  1157. sål. A; ul. B.
  1158. mioc marghir menn A.
  1159. [konongr hævir cveðet þessa visu A (jfr. Mork.).
  1160. [sat i loptsvolum noccrom enn A.
  1161. meðr A.
  1162. sål. A; uden art. B.
  1163. [þambaskælme A.
  1164. [hær æftir A.
  1165. ul. A.
  1166. [Æinriða sun Æinars oc Æinar þamb. oc var Æinriðe manna A.
  1167. 128
  1168. giorvilextr A.
  1169. længe tf. A.
  1170. sål. B1, A; skilt B2.
  1171. [sål. A; ul. B.
  1172. [aðr þæiʀa millum A; i milli B1-2.
  1173. [sva A.
  1174. nyt kap A med overskr.: Vm ofkæte lænndra manna
  1175. þenn A (A2 = B).
  1176. kappsamir oc tf. A.
  1177. [noccor lutr illa A (jfr. Mork.).
  1178. þa tf. A.
  1179. alle undt B: af
  1180. Danmarcar suðr til tf. A og ul. i D. (jfr. Mork).
  1181. enn tf. A.
  1182. [goðar giavar A.
  1183. i A2 af AM rettet til viþ
  1184. [sål. A, ul. B.
  1185. sål. A; I þvi bili B.
  1186. alle undt. B, ul.
  1187. [iarldom A.
  1188. nyt kap. A med overskr.: Her byr Haralldr leiðangr ut
  1189. [Nu A.
  1190. af A.
  1191. meðr tf. A.
  1192. suðr tf. A.
  1193. [omv. A.
  1194. hafðe A.
  1195. þer A.
  1196. [sål. A; ul. B.
  1197. er tf. B1-2.
  1198. leið B (alene).
  1199. med art. A.
  1200. teðo A.
  1201. [omv. A.
  1202. at bæriaz tf. A.
  1203. orskurðar A.
  1204. enn tf. A.
  1205. [lið sva mikit A.
  1206. oc tf. A.
  1207. þar tf. B, ul. A.
  1208. þa A.
  1209. at tf. A.
  1210. [þængill hæriar A.
  1211. honom A.
  1212. um A.
  1213. [saghðe auc A.
  1214. Hæitu A.
  1215. længra A.
  1216. 129
  1217. læiðar A.
  1218. þangs A.
  1219. ul. B (alene).
  1220. [mot skipunum Dana A (jfr. Mork.).
  1221. [i fyrstunne drekanum er hann sialfr styrðe A.
  1222. [oc þa mællti A.
  1223. uiðr A.
  1224. leggit A.
  1225. [konongenom A.
  1226. sva A.
  1227. ul. A.
  1228. þa A.
  1229. skaleggiaðr A (A1 = B).
  1230. iotto A.
  1231. [þa Haʀalldr konongr A.
  1232. sinum skipum oc A.
  1233. oc tf. A.
  1234. [omv. A.
  1235. ny linje.
  1236. Ðesse oʀasta A.
  1237. [tækit at beriast sið um kvælldet A.
  1238. sål. A; alla B.
  1239. sål. A; uden art. B.
  1240. ul. A.
  1241. [var þa A.
  1242. horð A.
  1243. [omv. A.
  1244. ul. A.
  1245. mot A.
  1246. ul. A.
  1247. þa A.
  1248. alle, undt. B: firir(!)
  1249. ul. A.
  1250. [varð aðra læið A.
  1251. ætlaðo A.
  1252. [enn Norðmenn stoðo A.
  1253. þyct A.
  1254. [sva Steinn sæghir A.
  1255. aurmoz A.
  1256. varðumk B (alene).
  1257. 130
  1258. mannfallit A.
  1259. oc tf. A.
  1260. [omv. A.
  1261. þa tf. A.
  1262. [stafna (a tf. A1; i tf. A2) millum roðit A.
  1263. varð A.
  1264. tæðe A.
  1265. næðe A.
  1266. dꝍghs A.
  1267. [Mgl. A.
  1268. sål. A; uden art. B.
  1269. læggia A.
  1270. [sål. A; sa B.
  1271. [fyrst varð brotto A.
  1272. siautighir A.
  1273. sva A.
  1274. siautughu A.
  1275. nyt kap. A.
  1276. [Eftir þetta fluðu Danir braut A
  1277. þvi at þæir mintuz A.
  1278. [hværso Danir rako þa a A.
  1279. [suma A.
  1280. [enn sumir dræifðuz A.
  1281. [eða ut i haf A (jfr. Mork.).
  1282. [com tolu a A.
  1283. var þa A.
  1284. [þa nalelga A.
  1285. niðr tf. A.
  1286. sål. A; sina B.
  1287. [oc var siðan A.
  1288. auc A.
  1289. til barðaga A og ul. til orr.
  1290. sva A.
  1291. at tf. B1-2.
  1292. væxa A.
  1293. her mann A.
  1294. snara B (alene).
  1295. Fiðr A.
  1296. nyt kap. A med overskr.: Nu talar Haralldr við iarlinn
  1297. Nu A.
  1298. sål. A; med art. B.
  1299. sva tf. A.
  1300. finnumk B1-2.
  1301. 131
  1302. vær A.
  1303. næsta sinn A.
  1304. [(sål. B1-2, nu mgl. B); oc hæfir su hin A og omv. d. h.
  1305. sål. A; ul. B.
  1306. sål. A; ul. B.
  1307. [sysla er þæir A.
  1308. svaraðe A.
  1309. sål. A; gera B.
  1310. enn A.
  1311. spurðe A.
  1312. [omaklegt se A.
  1313. svaraðe A.
  1314. [þa A.
  1315. [þa svaraðe iarlinn A.
  1316. hvat A.
  1317. [griðum vallda A.
  1318. [við hann at eiga A.
  1319. [hann svaraðe A.
  1320. svaraðe ia A.
  1321. [sål. A; Finnr svaraðe B.
  1322. saghðe hann tf. A.
  1323. hæfir A.
  1324. [um A.
  1325. [fylghðe A.
  1326. nu var Finnr sva reiðr at hann fecc æigi stillt orðom sinum tf. B.
  1327. þo tf. A.
  1328. ul. A.
  1329. her nyt kap. A med overskr.: Her flyr Svæinn konongr
  1330. ul. A.
  1331. kotbyar A.
  1332. ul. A.
  1333. [þorpenn enn A.
  1334. voru A.
  1335. [omv. A og tf.: oc firir þa mæla
  1336. [þa svaraðe sa A.
  1337. sål. A; leiðar B.
  1338. [þyrtughir beina yðars A.
  1339. [ul. A.
  1340. munu A.
  1341. væra tf. A.
  1342. menn tf. B (alene).
  1343. [ul. A.
  1344. [enn munu þit A.
  1345. at tf. A.
  1346. [glam þetta A.
  1347. hafim B (alene).
  1348. [æighi ro firir haft i natte (natt A1) A (jfr. Mork.).
  1349. svaraðe A.
  1350. sa var minni væxti tf. A.
  1351. [ætla ec at konongar munu (mune A1) barz A.
  1352. uden art. A.
  1353. hvarr B1-2.
  1354. [þa svaraðe maðrenn A.
  1355. ul. A.
  1356. [spurðe kærling A.
  1357. [ul. A.
  1358. svaraðe A.
  1359. [folsko orð A.
  1360. [sål.A, ul. B.
  1361. konong A.
  1362. hvart tvæggia A.
  1363. maðrenn sa A.
  1364. [verit famæltare A.
  1365. sål. A; fostra B.
  1366. likara A.
  1367. [konongr mune æighiA.
  1368. 132
  1369. [omv. A.
  1370. [þo er hann æighi A.
  1371. [nu biogguz þæir til doghurðar oc A.
  1372. sål. A, ul. B.
  1373. sål. A, ul. B.
  1374. þa sa A.
  1375. sål. alle undt. B: siðann
  1376. [omv. A.
  1377. [villde þærra sek a A.
  1378. þæghar tf. A.
  1379. ul. A.
  1380. nycti A.
  1381. fra B1-2.
  1382. saghðe hon tf. A.
  1383. [enn hann svaraðe A.
  1384. þetta A.
  1385. ul. A.
  1386. duke A.
  1387. nyt kap. A med overskr.: Vm gaman yrðe
  1388. gamans A.
  1389. ul. A.
  1390. konongsens tf. A.
  1391. kærlingarennar tf. A.
  1392. sål. A; þa B.
  1393. oc tf. A.
  1394. oc A.
  1395. Finnr iarl A.
  1396. uvæghinn A.
  1397. [ul. A.
  1398. [hann mælti þa æcke annat i þvi enn iamlynde sitt fyrir þvi at hann mælti A (jfr. Mork).
  1399. þa A.
  1400. [enn harðligha A.
  1401. [þa barðiz hann i gæghn A.
  1402. þetta A.
  1403. [omv. A.
  1404. her nyt kap. A med overskr.: Nu fæʀ Haralldr til Noreghs
  1405. [Nu for um haustet A.
  1406. [nu æflðiz oc Sveinn konongr A.
  1407. [
  1408. Alfilldi A1.
  1409. mot A.
  1410. goðe A.
  1411. ul. A.
  1412. kom a flotta A.
  1413. mestom A.
  1414. her nyt kap. A med overskr.: Um usætt Haralldr konongs oc Upplænndinga
  1415. 1062
  1416. ul. B (alene).
  1417. sål. A; sagðu B.
  1418. hæfðe A.
  1419. mæiri enn A.
  1420. utgiærðar B1-2.
  1421. [oc aðrar aloghur oc margha luti aðra þæim til sæmdar mælt oc gort um fram aðra lannz menn sina A.
  1422. er A.
  1423. [oc af þvi stok Sveinn iarll A.
  1424. enn tf. A.
  1425. [æighi Haʀallde kononge A.
  1426. [at æighi A.
  1427. [omv. A.
  1428. vera tf. A.
  1429. Letoð A.
  1430. 133
  1431. þioðir A.
  1432. andskota A.
  1433. [for A.
  1434. Holmbua A.
  1435. þet A.
  1436. giolldum A.
  1437. hor A.
  1438. grammr A (garmr A1).
  1439. liðar A.
  1440. enn næmesz A.
  1441. Halfs A.
  1442. oc tf. A.
  1443. allt tf. B, ul. A.
  1444. [sål. A; omv. B.
  1445. folkstara B1-2, A.
  1446. fretti A.
  1447. frett (rett. til fatt?) A (fatt A1-2).
  1448. ollr A.
  1449. nyt kap. A med overskr.: Vm sættargærð Haralldr konongs oc Svæins konongs
  1450. 1065
  1451. sætt A.
  1452. i A.
  1453. [hinna vittrasto manna i Noreghi oc Danmorcu A.
  1454. [sål. A; þui B.
  1455. [skulde hava frið oc frialse i sinu riki. oc agirnaz hvarge a annarz æign oc sculde þer hvarghe oðrum bæta A.
  1456. [upphafðez A.
  1457. hafðe þer A.
  1458. enn þesse A.
  1459. sva A.
  1460. stal A.
  1461. 134
  1462. Overskr. i A: Hværssu Haralldr Goðvinia son var til konongs tækinn i Ænglannde
  1463. ɴitiunda A.
  1464. 1065
  1465. [Æðvarðr konongr i A.
  1466. [oc A.
  1467. Goðvinia A.
  1468. Ulmars A.
  1469. sål. A; Þorkæls B.
  1470. attannda A.
  1471. Æðvarðr A.
  1472. [atte A.
  1473. Goðeno B; Goðvinia A.
  1474. [otto þou A.
  1475. konongdomr A.
  1476. i A.
  1477. konongs tf. B, ul. A.
  1478. hann var A.
  1479. oc Goðvinia A.
  1480. her en lakune i B; i B2 skr. AM: Abscissa sunt 4 folia qvorum vestigia Membrana ostendit.
  1481. scylldu A1.
  1482. bræðr A1.
  1483. Danmarcar A1-2.
  1484. sål. A1-2; fa A.
  1485. hittir A1-2 (= Mork.).
  1486. 135
  1487. at tf. A (alene).
  1488. frækn A1.
  1489. 136
  1490. Scoð A1.
  1491. 1066
  1492. [sål. alle, men urigt. for Morokare oc Valþiofr iarl af Hundatune; jfr. det følg. og Mork.
  1493. 137
  1494. A, A1; firða A2.
  1495. Þorsdæghi A1.
  1496. lutr A.
  1497. æftir A2.
  1498. oc tf. A (alene).
  1499. 138
  1500. sål. A1, A (-ar med r underprikket); ællar A2.
  1501. maðr tf. A1 (= Mork.).
  1502. konongenum tf. A2; kennom (f. kennom) A tyder på noget lignende.
  1503. 139
  1504. svaraði A1.
  1505. 140
  1506. hvartvæggia A1.
  1507. oc A2.
  1508. boðsnart A1.
  1509. 1066
  1510. 141
  1511. æggiaðo A1.
  1512. sål. A1; åben plads A, A2.
  1513. A1; æfra A2.
  1514. e̅g A1; æ A2.
  1515. 142
  1516. sål. A1; ul. A, A2.