Forskjell mellom versjoner av «Hymeskvæde»

Fra heimskringla.no
Hopp til: navigasjon, søk
m
Linje 39: Linje 39:
 
<br>fann dei at Æge
 
<br>fann dei at Æge
 
<br>åtte kjelar.
 
<br>åtte kjelar.
 
 
<br><br>2.
 
<br><br>2.
 
<br>Sat der fjellbuen
 
<br>Sat der fjellbuen
Linje 49: Linje 48:
 
<br>"Du ofte gilde
 
<br>"Du ofte gilde
 
<br>åt åsom gjerne".
 
<br>åt åsom gjerne".
 
 
<br><br>3.
 
<br><br>3.
 
<br>Strev fekk risen
 
<br>Strev fekk risen
Linje 59: Linje 57:
 
<br>"då skal eg øl
 
<br>"då skal eg øl
 
<br>åt alle bryggje".
 
<br>åt alle bryggje".
 
 
<br><br>4.
 
<br><br>4.
 
<br>Inkje greidde
 
<br>Inkje greidde
Linje 69: Linje 66:
 
<br>han gode råder
 
<br>han gode råder
 
<br>gav Lorride:
 
<br>gav Lorride:
 
 
<br><br>5.
 
<br><br>5.
 
<br>"Bur han i aust
 
<br>"Bur han i aust
Linje 79: Linje 75:
 
<br>ei rast er han djup,
 
<br>ei rast er han djup,
 
<br>romsam er han."
 
<br>romsam er han."
 
 
<br><br>''Tor kvad:''
 
<br><br>''Tor kvad:''
 
 
<br>6.
 
<br>6.
 
<br>"Tru han låg-kjelen
 
<br>"Tru han låg-kjelen
 
<br>låner til oss?"
 
<br>låner til oss?"
 
 
<br><br>''Tyr kvad:''
 
<br><br>''Tyr kvad:''
 
 
<br>"Jau min ven
 
<br>"Jau min ven
 
<br>um me velur bruker."
 
<br>um me velur bruker."
 
 
<br><br>7.
 
<br><br>7.
 
<br>Drjugt dei dreiv på
 
<br>Drjugt dei dreiv på
Linje 100: Linje 91:
 
<br>So bar det til halli
 
<br>So bar det til halli
 
<br>som Hyme åtte.
 
<br>som Hyme åtte.
 
 
<br><br>
 
<br><br>
 
8.<br>Ho godmor gjorde
 
8.<br>Ho godmor gjorde
Linje 110: Linje 100:
 
<br>ljosbrynte drosi
 
<br>ljosbrynte drosi
 
<br>drykk baud sonen.
 
<br>drykk baud sonen.
 
 
<br><br>9.
 
<br><br>9.
 
<br>"Høyr, Jotun-svein!
 
<br>"Høyr, Jotun-svein!
Linje 120: Linje 109:
 
<br>mot framande folk,
 
<br>mot framande folk,
 
<br>og det flyg på'n sinne."
 
<br>og det flyg på'n sinne."
 
 
<br><br>10.
 
<br><br>10.
 
<br>Drygde våen
 
<br>Drygde våen
Linje 130: Linje 118:
 
<br>kinn-skogen var
 
<br>kinn-skogen var
 
<br>på kallen fròsen.
 
<br>på kallen fròsen.
 
 
<br><br>''Frilla kvad:''
 
<br><br>''Frilla kvad:''
 
 
<br>11.
 
<br>11.
 
<br>"Heil deg, Hyme,
 
<br>"Heil deg, Hyme,
Linje 144: Linje 130:
 
<br>manna-venen,
 
<br>manna-venen,
 
<br>som Véor heiter.
 
<br>som Véor heiter.
 
 
<br><br>12.
 
<br><br>12.
 
<br>Du ser kvar dei sit
 
<br>Du ser kvar dei sit
Linje 154: Linje 139:
 
<br>åsen stokk sund
 
<br>åsen stokk sund
 
<br>i stubbane tvo.
 
<br>i stubbane tvo.
 
 
<br><br>13.
 
<br><br>13.
 
<br>Kanta av knagg
 
<br>Kanta av knagg
Linje 164: Linje 148:
 
<br>fylgde med augo
 
<br>fylgde med augo
 
<br>andskòten sin.
 
<br>andskòten sin.
 
 
<br><br>14.
 
<br><br>14.
 
<br>Munde ilt han ottast,
 
<br>Munde ilt han ottast,
Linje 174: Linje 157:
 
<br>skulde alle i senn
 
<br>skulde alle i senn
 
<br>sjodast, baud han.
 
<br>sjodast, baud han.
 
 
<br><br>15.
 
<br><br>15.
 
<br>Kvar stut eit hovud
 
<br>Kvar stut eit hovud
Linje 184: Linje 166:
 
<br>åt upp heilt,
 
<br>åt upp heilt,
 
<br>fyrr han hugast å sova.
 
<br>fyrr han hugast å sova.
 
 
<br><br>16.
 
<br><br>16.
 
<br>Det rann fyre gråe,
 
<br>Det rann fyre gråe,
Linje 194: Linje 175:
 
<br>på veiding lyt ut,
 
<br>på veiding lyt ut,
 
<br>skal me vonast få mat."
 
<br>skal me vonast få mat."
 
 
<br><br>17.
 
<br><br>17.
 
<br>Vêor vilde
 
<br>Vêor vilde
Linje 200: Linje 180:
 
<br>um balde jotun
 
<br>um balde jotun
 
<br>beite munde gjeva.
 
<br>beite munde gjeva.
 
 
<br><br>''Hyme kvad:''
 
<br><br>''Hyme kvad:''
 
 
<br>"Av buskapen min
 
<br>"Av buskapen min
 
<br>du bergdana-øydar
 
<br>du bergdana-øydar
 
<br>søkje deg beite,
 
<br>søkje deg beite,
 
<br>um du styrken din trur.
 
<br>um du styrken din trur.
 
 
<br><br>18.
 
<br><br>18.
 
<br>Vonar då eg
 
<br>Vonar då eg
Linje 217: Linje 194:
 
<br>der stod ålsvarte
 
<br>der stod ålsvarte
 
<br>uksen fyre han.
 
<br>uksen fyre han.
 
 
<br><br>19.
 
<br><br>19.
 
<br>Tok han tjoren,
 
<br>Tok han tjoren,
Linje 223: Linje 199:
 
<br>braut so heile
 
<br>braut so heile
 
<br>hornborgi ned.
 
<br>hornborgi ned.
 
 
<br><br>''Hyme kvad:''
 
<br><br>''Hyme kvad:''
 
 
<br>"Endå verre
 
<br>"Endå verre
 
<br>verk du gjer,
 
<br>verk du gjer,
 
<br>enn når still du sat,
 
<br>enn når still du sat,
 
<br>sjø-kulten tykkjer."
 
<br>sjø-kulten tykkjer."
 
 
<br><br>[Hadde då jotunen
 
<br><br>[Hadde då jotunen
 
<br>ut skòte båten.
 
<br>ut skòte båten.
Linje 239: Linje 212:
 
<br>at skipet byrja
 
<br>at skipet byrja
 
<br>å skride til gagns.
 
<br>å skride til gagns.
 
 
<br><br>Sat sjølv Hyme
 
<br><br>Sat sjølv Hyme
 
<br>i halsen framme,
 
<br>i halsen framme,
Linje 248: Linje 220:
 
<br>fram på grunnar
 
<br>fram på grunnar
 
<br>der fiske-von var.]
 
<br>der fiske-von var.]
 
 
<br><br>20.
 
<br><br>20.
 
<br>Havhesten lyt
 
<br>Havhesten lyt
Linje 258: Linje 229:
 
<br>liten hug på
 
<br>liten hug på
 
<br>lenger å ro.
 
<br>lenger å ro.
 
 
<br><br>21.
 
<br><br>21.
 
<br>Då fekk han drått,
 
<br>Då fekk han drått,
Linje 268: Linje 238:
 
<br>Vêor, med velur
 
<br>Vêor, med velur
 
<br>på vadet stelte.
 
<br>på vadet stelte.
 
 
<br><br>22.
 
<br><br>22.
 
<br>Egnde han ongul
 
<br>Egnde han ongul
Linje 278: Linje 247:
 
<br>som seg ringar
 
<br>som seg ringar
 
<br>rundt um land.
 
<br>rundt um land.
 
 
<br><br>23.
 
<br><br>23.
 
<br>Drog då djerveleg
 
<br>Drog då djerveleg
Linje 288: Linje 256:
 
<br>på den òv-ljote
 
<br>på den òv-ljote
 
<br>ulve-frenden
 
<br>ulve-frenden
 
 
<br><br>24.
 
<br><br>24.
 
<br>Uvettet ylte,
 
<br>Uvettet ylte,
Linje 298: Linje 265:
 
<br>Og fisken han kvarv
 
<br>Og fisken han kvarv
 
<br>i kav so fort.
 
<br>i kav so fort.
 
 
<br><br>25.
 
<br><br>25.
 
<br>U-kåt var jotun,
 
<br>U-kåt var jotun,
Linje 306: Linje 272:
 
<br>han båten snudde
 
<br>han båten snudde
 
<br>beinast mot land.
 
<br>beinast mot land.
 
 
<br><br>''Hyme kvad:''
 
<br><br>''Hyme kvad:''
 
 
<br>26.
 
<br>26.
 
<br>"Skal me leggje
 
<br>"Skal me leggje
Linje 316: Linje 280:
 
<br>eller du havbukken
 
<br>eller du havbukken
 
<br>hiver på land."
 
<br>hiver på land."
 
 
<br><br>27.
 
<br><br>27.
 
<br>Gjekk Lorride stad
 
<br>Gjekk Lorride stad
Linje 328: Linje 291:
 
<br>igjenom skogsnar
 
<br>igjenom skogsnar
 
<br>og skòr-dalar.
 
<br>og skòr-dalar.
 
 
<br><br>28.
 
<br><br>28.
 
<br>Trå-kynde jotun
 
<br>Trå-kynde jotun
Linje 338: Linje 300:
 
<br>Hiv staupet mitt sund,
 
<br>Hiv staupet mitt sund,
 
<br>skal eg sterk deg kalle."
 
<br>skal eg sterk deg kalle."
 
 
<br><br>29.
 
<br><br>29.
 
<br>Tor han kalken
 
<br>Tor han kalken
Linje 348: Linje 309:
 
<br>heilt bar dei staupet
 
<br>heilt bar dei staupet
 
<br>for Hyme fram.
 
<br>for Hyme fram.
 
 
<br><br>30.
 
<br><br>30.
 
<br>Men då den fagre
 
<br>Men då den fagre
Linje 358: Linje 318:
 
<br>hiv du staupet
 
<br>hiv du staupet
 
<br>i hovud på suggen."
 
<br>i hovud på suggen."
 
 
<br><br>31.
 
<br><br>31.
 
<br>Brått reis å kne
 
<br>Brått reis å kne
Linje 368: Linje 327:
 
<br>men rivne laut då
 
<br>men rivne laut då
 
<br>den runde vin-krus.
 
<br>den runde vin-krus.
 
 
<br><br>''[Hyme kvad:]''
 
<br><br>''[Hyme kvad:]''
 
 
<br>32.
 
<br>32.
 
<br>"Eigna-luter
 
<br>"Eigna-luter
Linje 380: Linje 337:
 
<br>ganga attpå det
 
<br>ganga attpå det
 
<br>som eingong er lova.
 
<br>som eingong er lova.
 
 
<br><br>33.
 
<br><br>33.
 
<br>Skal det no spyrjast
 
<br>Skal det no spyrjast
Linje 390: Linje 346:
 
<br>kvar gong kjêlen
 
<br>kvar gong kjêlen
 
<br>stod kyrr som fyrr.
 
<br>stod kyrr som fyrr.
 
 
<br><br>34.
 
<br><br>34.
 
<br>Far hans Mode
 
<br>Far hans Mode
Linje 400: Linje 355:
 
<br>men kringum hælane
 
<br>men kringum hælane
 
<br>hoddune skrall.
 
<br>hoddune skrall.
 
 
<br><br>35.
 
<br><br>35.
 
<br>Dei fór ikkje langt,
 
<br>Dei fór ikkje langt,
Linje 410: Linje 364:
 
<br>or røysom det maura
 
<br>or røysom det maura
 
<br>med manghovda troll.
 
<br>med manghovda troll.
 
 
<br><br>36.
 
<br><br>36.
 
<br>Heiv han kjelen
 
<br>Heiv han kjelen
Linje 418: Linje 371:
 
<br>og berge-beiste
 
<br>og berge-beiste
 
<br>brått slo i hel.
 
<br>brått slo i hel.
 
 
<br><br>37.
 
<br><br>37.
 
<br>Dei fór ikkje langt
 
<br>Dei fór ikkje langt
Linje 428: Linje 380:
 
<br>og det var den løynfule
 
<br>og det var den løynfule
 
<br>Loke som valda.
 
<br>Loke som valda.
 
 
<br><br>38.
 
<br><br>38.
 
<br>Segja kann skilleg
 
<br>Segja kann skilleg
Linje 438: Linje 389:
 
<br>båe borni
 
<br>båe borni
 
<br>baud han seg fylgje.
 
<br>baud han seg fylgje.
 
 
<br><br>39.
 
<br><br>39.
 
<br>Kom trauste kulten
 
<br>Kom trauste kulten

Revisjonen fra 25. des. 2013 kl. 12:34

Velg språk Norrønt Islandsk Norsk Dansk Svensk Færøysk
Denne teksten finnes i flere utgaver på følgende språk ► Original.gif Norsk.gif Dansk.gif Svensk.gif
Norsk.gif Dansk.gif Svensk.gif
Dansk.gif Svensk.gif
Dansk.gif Svensk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif


Edda-Kvæde
Norrøne fornsongar
(Andre utgåve, 1928)


På nynorsk ved
Ivar Mortensson-Egnund


Hymeskvæde


1.
Veideskap nok
valtivar fekk.
Men torsten tok dei,
fyrr svolten traut.
Dei med stavar trolla
og spådde or blod,
fann dei at Æge
åtte kjelar.

2.
Sat der fjellbuen
fjåg som eit barn
blingsa med augo
som blind han vøre.
Sonen til Ygg
såg på han kvast:
"Du ofte gilde
åt åsom gjerne".

3.
Strev fekk risen
med strid-kulten då,
han hemn-råd vilde
hitte imot:
mannen til Siv
laut skaffe fram kjel:
"då skal eg øl
åt alle bryggje".

4.
Inkje greidde
glupe gudar
og store kultar
slike vanskar,
fyrr Ty so trugen
tok til orde,
han gode råder
gav Lorride:

5.
"Bur han i aust
for Eli-vågar
hundvise Hyme
ved himmels-enden.
Far min djerv
fulla hev kjel,
ei rast er han djup,
romsam er han."

Tor kvad:
6.
"Tru han låg-kjelen
låner til oss?"

Tyr kvad:
"Jau min ven
um me velur bruker."

7.
Drjugt dei dreiv på
dagen frametter;
langt frå Åsgard
til Egil kom dei.
Hornfagre bukkar
husrom gav han.
So bar det til halli
som Hyme åtte.

8.
Ho godmor gjorde
guten fælen,
nie hundrad
hovud bar ho.
Då steig fram ei onnor
som skein av gull,
ljosbrynte drosi
drykk baud sonen.

9.
"Høyr, Jotun-svein!
Setje dykk no
under kjêlane
kultar båe.
Kallen min er
kranglut ofte
mot framande folk,
og det flyg på'n sinne."

10.
Drygde våen
i veideskogen,
seint hardhausen
heim att kom.
Steig han i sal,
small is-tappann,
kinn-skogen var
på kallen fròsen.

Frilla kvad:
11.
"Heil deg, Hyme,
du hugmild vere,
son er komen
til salen din,
som frå vidan veg
me venta longo;
fylgjer honom
frægdar-kjempa,
manna-venen,
som Véor heiter.

12.
Du ser kvar dei sit
ved sals-gavlen,
dei berga seg hev
bak-um stolpen."
Risen stirde
so stolpen brotna,
åsen stokk sund
i stubbane tvo.

13.
Kanta av knagg
kjêlar åtte;
berre ein var so hard
han heldt i støyten.
Fram so gjekk dei,
men forn-jotun
fylgde med augo
andskòten sin.

14.
Munde ilt han ottast,
når øygne han fekk
gygre-grøtar
på golv komen.
Tjorane tri
tok dei då fram;
skulde alle i senn
sjodast, baud han.

15.
Kvar stut eit hovud
stuttare vart;
sidan vart dei
slengde på elden.
Mannen til Siv
for seg sjølv tvo uksar
åt upp heilt,
fyrr han hugast å sova.

16.
Det rann fyre gråe,
Rungnes-frenden,
at Tor hadde fengi
fullstor kveldsverd.
"Ein annan kveld
me karane tri
på veiding lyt ut,
skal me vonast få mat."

17.
Vêor vilde
på vågen ro ut,
um balde jotun
beite munde gjeva.

Hyme kvad:
"Av buskapen min
du bergdana-øydar
søkje deg beite,
um du styrken din trur.

18.
Vonar då eg
at uvandt det er
for deg av ein ukse
agn å laga."
Sveinen skjotleg
sveiv til skogs,
der stod ålsvarte
uksen fyre han.

19.
Tok han tjoren,
tusse-banen,
braut so heile
hornborgi ned.

Hyme kvad:
"Endå verre
verk du gjer,
enn når still du sat,
sjø-kulten tykkjer."

[Hadde då jotunen
ut skòte båten.
Tor gjekk i skuten
og sette seg til,
tok tvo årar,
og jotunen totte
at skipet byrja
å skride til gagns.

Sat sjølv Hyme
i halsen framme,
og båe rodde
so radt dei kunde.
Kvad då Hyme
at komne var dei
fram på grunnar
der fiske-von var.]

20.
Havhesten lyt
lenger utpå,
ape-son", bad
bukke-drotnen.
Men risen meinte
han munde hava
liten hug på
lenger å ro.

21.
Då fekk han drått,
djerve Hyme,
på kroken tvo kvalar
var komne i senn.
Men att-i skuten
Odins-frenden,
Vêor, med velur
på vadet stelte.

22.
Egnde han ongul
med ukse-hovud,
mannheims bergar,
orme-banen.
Då gein yver kroken
han som gudar hatar,
som seg ringar
rundt um land.

23.
Drog då djerveleg
dådraske Tor
eitrande ormen
upp i vass-målet.
Hamaren skrall
i håberget
på den òv-ljote
ulve-frenden

24.
Uvettet ylte,
det óma i fjell,
heile utgamle
jordi ho skalv.
[Men Hyme tok kniven
og kipte av snøret.]
Og fisken han kvarv
i kav so fort.

25.
U-kåt var jotun,
då attende dei fór,
sat ved årom,
sa inkje ordet,
han båten snudde
beinast mot land.

Hyme kvad:
26.
"Skal me leggje
likt arbeid kvar,
so ber du kvalann
til bøen fram,
eller du havbukken
hiver på land."

27.
Gjekk Lorride stad
og i stamnen greip,
heiv havhesten upp,
med austren var i.
Og so med årar
og ausekjerald
jotuns brìmsvin
bar han til gards
igjenom skogsnar
og skòr-dalar.

28.
Trå-kynde jotun
endå vilde
trautar fleire
for Tor leggje.
"Det røyner'kje styrken
ein stubb å ro.
Hiv staupet mitt sund,
skal eg sterk deg kalle."

29.
Tor han kalken
tok seg i hand,
steinen han sprakk,
men staupet det heldt.
Han sitjande slo det
gjenom stolpane,
heilt bar dei staupet
for Hyme fram.

30.
Men då den fagre
frilla hjelpte,
godviljes-rådi
gav ho honom.
"Hausen til Hyme,
er hardar' enn glas, -,
hiv du staupet
i hovud på suggen."

31.
Brått reis å kne
bukke-drotnen,
åse-makti
all han brukte.
På jotun-skolten
aldri det synte,
men rivne laut då
den runde vin-krus.

[Hyme kvad:]
32.
"Eigna-luter
òv-gilde no
hev frå meg gjengi,
då fari er staupet.
Men manns ord stend,
mun aldri eg
ganga attpå det
som eingong er lova.

33.
Skal det no spyrjast
um sellane duger
ølskip or garden
ut å bera."
Ty freista seg
tvo gong i senn,
kvar gong kjêlen
stod kyrr som fyrr.

34.
Far hans Mode
fekk seg eit tak,
tvert gjenom golv
trødde han ned;
upp på hovudet
heiv han kjêlen,
men kringum hælane
hoddune skrall.

35.
Dei fór ikkje langt,
fyrr han attende
mot aust kom til sjå,
Odins sonen:
Med heile horgi
Hyme var etter,
or røysom det maura
med manghovda troll.

36.
Heiv han kjelen
av herdane ned,
skobeitte Mjollne
slengde han fram
og berge-beiste
brått slo i hel.

37.
Dei fór ikkje langt
fyrr Lorride såg
at halvdaud var bukken
og heldt på stupe;
skokle-hesten
var skakkføtt vorten,
og det var den løynfule
Loke som valda.

38.
Segja kann skilleg
soga um dette
kvar som hev greide
på gude-frøde,
at av bergbuen
bot fekk Tor,
båe borni
baud han seg fylgje.

39.
Kom trauste kulten
på tinge heim
hadde han kjelen
som Hyme åtte.
Vel skal gudar
no vetter kvar ein
øl få drikke
i Æges-halli.