Forskjell mellom versjoner av «Sigrdrífumál»

Fra heimskringla.no
Hopp til navigering Hopp til søk
(Sigrdrífumál)
 
(5 mellomliggende revisjoner av 4 brukere er ikke vist)
Linje 5: Linje 5:
 
! Denne teksten finnes i flere utgaver på følgende språk ► !! [[Fil:Original.gif|32px|link=Sigrdrífumál]]!!  !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link=Sigerdrivemål]] !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Sangen om Sigdrive]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Sången om Sigrdriva]] !!  
 
! Denne teksten finnes i flere utgaver på følgende språk ► !! [[Fil:Original.gif|32px|link=Sigrdrífumál]]!!  !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link=Sigerdrivemål]] !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Sangen om Sigdrive]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Sången om Sigrdriva]] !!  
 
|-
 
|-
!  !!  !!  !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link= Sigrdrivsord (Sigrdrífomǫ́l)]] !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Sigurd og Sigdrifa (Olaf Hansen)]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Segerdrifvas ordskifte (NFS)]] !!  
+
!  !!  !!  !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link=Sigrdrivsord (Sigrdrífomǫ́l)]] !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Sigurd og Sigdrifa (Olaf Hansen)]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Segerdrifvas ordskifte (NFS)]] !!  
 
|-
 
|-
!  !!  !!  !!  !! !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Sången om Segerdrifva (PAG)]] !!
+
!  !!  !!  !!  !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Sangen om Sigrdrifa (F.W.Horn)]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Sången om Segerdrifva (PAG)]] !!
 
|-
 
|-
!  !!  !!  !!  !! !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Qvädet I. om Brynhild Budles dotter (AAA)]] !!  
+
!  !!  !!  !!  !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Sigurd og Sigerdriva]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Qvädet I. om Brynhild Budles dotter (AAA)]] !!
 +
|-
 +
!  !!  !!  !!  !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Første Qvad om Brynhilde Budles Datter (FM)]] !! !!
 +
|-
 +
!  !!  !!  !!  !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Brynhildes Sang]] !! !!
 +
|-
 +
!  !!  !!  !!  !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Sigdriva eller første Brynhildskvad (V.B.Hjort)]] !! !!
 
|-
 
|-
 
|}
 
|}
Linje 25: Linje 31:
 
Sigurðr reið upp á Hindarfjall ok stefndi suðr til Frakklands. Á fjallinu sá hann ljós mikit, svá sem eldr brynni, ok ljómaði af til himins. En er hann kom at, þá stóð þar skjaldborg ok upp ór merki. Sigurðr gekk í skjaldborgina ok sá , at þar lá maðr ok svaf með öllum hervápnum. Hann tók fyrst hjálminn af höfði hánum. Þá sá hann, at þat var kona. Brynjan var föst sem hon væri holdgróin. Þá reist hann með Gram frá höfuðsmátt brynjuna í gögnum niðr ok svá út í gögnum báðar ermar. Þá tók hann brynju af henni, en hon vaknaði, ok settist hon upp ok sá Sigurð ok mælti:
 
Sigurðr reið upp á Hindarfjall ok stefndi suðr til Frakklands. Á fjallinu sá hann ljós mikit, svá sem eldr brynni, ok ljómaði af til himins. En er hann kom at, þá stóð þar skjaldborg ok upp ór merki. Sigurðr gekk í skjaldborgina ok sá , at þar lá maðr ok svaf með öllum hervápnum. Hann tók fyrst hjálminn af höfði hánum. Þá sá hann, at þat var kona. Brynjan var föst sem hon væri holdgróin. Þá reist hann með Gram frá höfuðsmátt brynjuna í gögnum niðr ok svá út í gögnum báðar ermar. Þá tók hann brynju af henni, en hon vaknaði, ok settist hon upp ok sá Sigurð ok mælti:
  
<blockquote>1.
 
<br>"Hvat beit brynju?
 
<br>Hví brá ek svefni?
 
<br>Hverr felldi af mér
 
<br>fölvar nauðir?"</blockquote>
 
  
 +
::1.
 +
::"Hvat beit brynju?
 +
::Hví brá ek svefni?
 +
::Hverr felldi af mér
 +
::fölvar nauðir?"
 +
::&nbsp;
 
Hann svaraði:
 
Hann svaraði:
  
<blockquote>"Sigmundar burr,
+
::"Sigmundar burr,
<br>- sleit fyr skömmu
+
::- sleit fyr skömmu
<br>hrafn hrælundir, -
+
::hrafn hrælundir, -
<br>hjörr Sigurðar!"</blockquote>
+
::hjörr Sigurðar!"
 +
::&nbsp;
 +
Hon kvað:
  
Hon kvað:
+
::2.
 +
::"Lengi ek svaf,
 +
::lengi ek sofnuð var,
 +
::löng eru lýða læ;
 +
::Óðinn því veldr,
 +
::er ek eigi máttak
 +
::bregða blundstöfum."
  
<blockquote>2.
 
<br>"Lengi ek svaf,
 
<br>lengi ek sofnuð var,
 
<br>löng eru lýða læ;
 
<br>Óðinn því veldr,
 
<br>er ek eigi máttak
 
<br>bregða blundstöfum."</blockquote>
 
  
 
Sigurðr settist niðr ok spyrr hana nafns. Hon tók þá horn fullt mjaðar ok gaf honum minnisveig:
 
Sigurðr settist niðr ok spyrr hana nafns. Hon tók þá horn fullt mjaðar ok gaf honum minnisveig:
  
<blockquote>3.
 
<br>"Heill dagr!
 
<br>Heilir dags synir!
 
<br>Heil nótt ok nift!
 
<br>Óreiðum augum
 
<br>lítið okkr þinig
 
<br>ok gefið sitjöndum sigr!
 
  
<br><br>4.
+
::3.
<br>Heilir æsir!
+
::"Heill dagr!
<br>Heilar ásynjur!
+
::Heilir dags synir!
<br>Heil sjá in fjölnýta fold!
+
::Heil nótt ok nift!
<br>Mál ok mannvit
+
::Óreiðum augum
<br>gefið okkr mærum tveim
+
::lítið okkr þinig
<br>ok læknishendr, meðan lifum."</blockquote>
+
::ok gefið sitjöndum sigr!
 +
::&nbsp;
 +
::4.
 +
::Heilir æsir!
 +
::Heilar ásynjur!
 +
::Heil sjá in fjölnýta fold!
 +
::Mál ok mannvit
 +
::gefið okkr mærum tveim
 +
::ok læknishendr, meðan lifum."
 +
 
  
 
Hon nefndist Sigrdrífa ok var valkyrja. Hon sagði, at tveir konungar börðust. Hét annarr Hjálmgunnarr. Hann var þá gamall ok inn mesti hermaðr, ok hafði Óðinn hánum sigri heitit en
 
Hon nefndist Sigrdrífa ok var valkyrja. Hon sagði, at tveir konungar börðust. Hét annarr Hjálmgunnarr. Hann var þá gamall ok inn mesti hermaðr, ok hafði Óðinn hánum sigri heitit en
  
<blockquote>"annarr hét Agnarr,
 
<br>Auðu bróðir,
 
<br>er vætr engi
 
<br>vildi þiggja."</blockquote>
 
  
Sigrdrífa felldi Hjálmgunnarr í orrustunni, en Óðinn stakk hana svefnþorni í hefnd þess ok kvað hana aldri skyldu síðan sigr vega í orrustu ok kvað hana giftast skyldu - "en ek sagðak hánum, at ek strengðak heit þar í mót at giftast engum þeim manni, er hræðast kynni." Hann segir ok biðr hana kenna sér speki, ef hon vissi tíðindi ór öllum heimum. Sigrdrífa kvað:
+
::"annarr hét Agnarr,
 +
::Auðu bróðir,
 +
::er vætr engi
 +
::vildi þiggja."
  
<blockquote>5.
 
<br>"Bjór færi ek þér,
 
<br>brynþings apaldr,
 
<br>magni blandinn
 
<br>ok megintíri;
 
<br>fullr er hann ljóða
 
<br>ok líknstafa,
 
<br>góðra galdra
 
<br>ok gamanrúna.
 
  
<br><br>6.
+
Sigrdrífa felldi Hjálmgunnarr í orrustunni, en Óðinn stakk hana svefnþorni í hefnd þess ok kvað hana aldri skyldu síðan sigr vega í orrustu ok kvað hana giftast skyldu - "en ek sagðak hánum, at ek strengðak heit þar í mót at giftast engum þeim manni, er hræðast kynni." Hann segir ok biðr hana kenna sér speki, ef hon vissi tíðindi ór öllum heimum. Sigrdrífa kvað:
<br>Sigrúnar skaltu kunna,
 
<br>ef þú vilt sigr hafa,
 
<br>ok rísta á hjalti hjörs,
 
<br>sumar á véttrimum,
 
<br>sumar á valböstum,
 
<br>ok nefna tysvar Tý.
 
  
<br><br>7.
 
<br>Ölrúnar skaltu kunna,
 
<br>ef þú vill annars kvæn
 
<br>véli-t þik í tryggð, ef þú trúir;
 
<br>á horni skal þær rísta
 
<br>ok á handar baki
 
<br>ok merkja á nagli Nauð.
 
 
<br><br>8.
 
<br>Full skal signa
 
<br>ok við fári sjá
 
<br>ok verpa lauki í lög;
 
<br>þá ek þat veit,
 
<br>at þér verðr aldri
 
<br>meinblandinn mjöðr.
 
 
<br><br>9.
 
<br>Bjargrúnar skaltu kunna,
 
<br>ef þú bjarga vilt
 
<br>ok leysa kind frá konum;
 
<br>á lófum þær skal rísta
 
<br>ok of liðu spenna
 
<br>ok biðja þá dísir duga.
 
 
<br><br>10.
 
<br>Brimrúnar skaltu rísta,
 
<br>ef þú vilt borgit hafa
 
<br>á sundi seglmörum;
 
<br>á stafni skal rísta
 
<br>ok á stjórnarblaði
 
<br>ok leggja eld í ár,
 
<br>er-a svá brattr breki
 
<br>né svá bláar unnir,
 
<br>þó kemstu heill af hafi.
 
 
<br><br>11.
 
<br>Limrúnar skaltu kunna,
 
<br>af þú vilt læknir vera,
 
<br>ok kunna sár at sjá;
 
<br>á berki skal þær rísta
 
<br>ok á baðmi viðar,
 
<br>þeim er lúta austr limar.
 
 
<br><br>12.
 
<br>Málrúnar skaltu kunna,
 
<br>ef þú vilt, at manngi þér
 
<br>heiftum gjaldi harm:
 
<br>þær of vindr,
 
<br>þær of vefr,
 
<br>þær of setr allar saman
 
<br>á því þingi,
 
<br>er þjóðir skulu
 
<br>í fulla dóma fara.
 
 
<br><br>13.
 
<br>Hugrúnar skaltu kunna,
 
<br>ef þú vilt hverjum vera
 
<br>geðsvinnari guma;
 
<br>þær of réð,
 
<br>þær of reist,
 
<br>þær of hugði Hroftr
 
<br>af þeim legi,
 
<br>er lekit hafði
 
<br>ór hausi Heiðdraupnis
 
<br>ok ór horni Hoddrofnis.
 
 
<br><br>14.
 
<br>Á bjargi stóð
 
<br>með Brimis eggjar,
 
<br>hafði sér á höfði hjalm;
 
<br>þá mælti Mímis höfuð
 
<br>fróðligt it fyrsta orð
 
<br>ok sagði sanna stafi.
 
 
<br><br>15.
 
<br>Á skildi kvað ristnar,
 
<br>þeim er stendr fyr skínandi goði,
 
<br>á eyra Árvakrs
 
<br>ok á Alsvinns hófi,
 
<br>á því hvéli, er snýsk
 
<br>undir reið Hrungnis,
 
<br>á Sleipnis tönnum
 
<br>ok á sleða fjötrum.
 
 
<br><br>16.
 
<br>Á bjarnar hrammi
 
<br>ok á Braga tungu,
 
<br>á ulfs klóum
 
<br>ok á arnar nefi,
 
<br>á blóðgum vængjum
 
<br>ok á brúar sporði,
 
<br>á lausnar lófa
 
<br>ok á líknar spori.
 
 
<br><br>17.
 
<br>Á gleri ok á gulli
 
<br>ok á gumna heillum,
 
<br>í víni ok í virtri
 
<br>ok vilisessi,
 
<br>á Gugnis oddi
 
<br>ok á Grana brjósti,
 
<br>á nornar nagli
 
<br>ok á nefi uglu.
 
 
<br><br>18.
 
<br>Allar váru af skafnar,
 
<br>þær er váru á ristnar,
 
<br>ok hverfðar við inn helga mjöð
 
<br>ok sendar á víða vega;
 
<br>þær ro með ásum,
 
<br>þær ro með alfum,
 
<br>sumar með vísum vönum
 
<br>sumar hafa mennskir menn.
 
 
<br><br>19.
 
<br>Þat eru bókrúnar,
 
<br>þat eru bjargrúnar
 
<br>ok allar ölrúnar
 
<br>ok mætar meginrúnar,
 
<br>hveim er þær kná óvilltar
 
<br>ok óspilltar
 
<br>sér at heillum hafa;
 
<br>njóttu, ef þú namst,
 
<br>unz rjúfask regin.
 
 
<br><br>20.
 
<br>Nú skaltu kjósa,
 
<br>alls þér er kostr of boðinn,
 
<br>hvassa vápna hlynr;
 
<br>sögn eða þögn
 
<br>hafðu þér sjalfr í hug;
 
<br>öll eru mein of metin."</blockquote>
 
  
 +
::5.
 +
::"Bjór færi ek þér,
 +
::brynþings apaldr,
 +
::magni blandinn
 +
::ok megintíri;
 +
::fullr er hann ljóða
 +
::ok líknstafa,
 +
::góðra galdra
 +
::ok gamanrúna.
 +
::&nbsp;
 +
::6.
 +
::Sigrúnar skaltu kunna,
 +
::ef þú vilt sigr hafa,
 +
::ok rísta á hjalti hjörs,
 +
::sumar á véttrimum,
 +
::sumar á valböstum,
 +
::ok nefna tysvar Tý.
 +
::&nbsp;
 +
::7.
 +
::Ölrúnar skaltu kunna,
 +
::ef þú vill annars kvæn
 +
::véli-t þik í tryggð, ef þú trúir;
 +
::á horni skal þær rísta
 +
::ok á handar baki
 +
::ok merkja á nagli Nauð.
 +
::&nbsp;
 +
::8.
 +
::Full skal signa
 +
::ok við fári sjá
 +
::ok verpa lauki í lög;
 +
::þá ek þat veit,
 +
::at þér verðr aldri
 +
::meinblandinn mjöðr.
 +
::&nbsp;
 +
::9.
 +
::Bjargrúnar skaltu kunna,
 +
::ef þú bjarga vilt
 +
::ok leysa kind frá konum;
 +
::á lófum þær skal rísta
 +
::ok of liðu spenna
 +
::ok biðja þá dísir duga.
 +
::&nbsp;
 +
::10.
 +
::Brimrúnar skaltu rísta,
 +
::ef þú vilt borgit hafa
 +
::á sundi seglmörum;
 +
::á stafni skal rísta
 +
::ok á stjórnarblaði
 +
::ok leggja eld í ár,
 +
::er-a svá brattr breki
 +
::né svá bláar unnir,
 +
::þó kemstu heill af hafi.
 +
::&nbsp;
 +
::11.
 +
::Limrúnar skaltu kunna,
 +
::af þú vilt læknir vera,
 +
::ok kunna sár at sjá;
 +
::á berki skal þær rísta
 +
::ok á baðmi viðar,
 +
::þeim er lúta austr limar.
 +
::&nbsp;
 +
::12.
 +
::Málrúnar skaltu kunna,
 +
::ef þú vilt, at manngi þér
 +
::heiftum gjaldi harm:
 +
::þær of vindr,
 +
::þær of vefr,
 +
::þær of setr allar saman
 +
::á því þingi,
 +
::er þjóðir skulu
 +
::í fulla dóma fara.
 +
::&nbsp;
 +
::13.
 +
::Hugrúnar skaltu kunna,
 +
::ef þú vilt hverjum vera
 +
::geðsvinnari guma;
 +
::þær of réð,
 +
::þær of reist,
 +
::þær of hugði Hroftr
 +
::af þeim legi,
 +
::er lekit hafði
 +
::ór hausi Heiðdraupnis
 +
::ok ór horni Hoddrofnis.
 +
::&nbsp;
 +
::14.
 +
::Á bjargi stóð
 +
::með Brimis eggjar,
 +
::hafði sér á höfði hjalm;
 +
::þá mælti Mímis höfuð
 +
::fróðligt it fyrsta orð
 +
::ok sagði sanna stafi.
 +
::&nbsp;
 +
::15.
 +
::Á skildi kvað ristnar,
 +
::þeim er stendr fyr skínandi goði,
 +
::á eyra Árvakrs
 +
::ok á Alsvinns hófi,
 +
::á því hvéli, er snýsk
 +
::undir reið Hrungnis,
 +
::á Sleipnis tönnum
 +
::ok á sleða fjötrum.
 +
::&nbsp;
 +
::16.
 +
::Á bjarnar hrammi
 +
::ok á Braga tungu,
 +
::á ulfs klóum
 +
::ok á arnar nefi,
 +
::á blóðgum vængjum
 +
::ok á brúar sporði,
 +
::á lausnar lófa
 +
::ok á líknar spori.
 +
::&nbsp;
 +
::17.
 +
::Á gleri ok á gulli
 +
::ok á gumna heillum,
 +
::í víni ok í virtri
 +
::ok vilisessi,
 +
::á Gugnis oddi
 +
::ok á Grana brjósti,
 +
::á nornar nagli
 +
::ok á nefi uglu.
 +
::&nbsp;
 +
::18.
 +
::Allar váru af skafnar,
 +
::þær er váru á ristnar,
 +
::ok hverfðar við inn helga mjöð
 +
::ok sendar á víða vega;
 +
::þær ro með ásum,
 +
::þær ro með alfum,
 +
::sumar með vísum vönum
 +
::sumar hafa mennskir menn.
 +
::&nbsp;
 +
::19.
 +
::Þat eru bókrúnar,
 +
::þat eru bjargrúnar
 +
::ok allar ölrúnar
 +
::ok mætar meginrúnar,
 +
::hveim er þær kná óvilltar
 +
::ok óspilltar
 +
::sér at heillum hafa;
 +
::njóttu, ef þú namst,
 +
::unz rjúfask regin.
 +
::&nbsp;
 +
::20.
 +
::Nú skaltu kjósa,
 +
::alls þér er kostr of boðinn,
 +
::hvassa vápna hlynr;
 +
::sögn eða þögn
 +
::hafðu þér sjalfr í hug;
 +
::öll eru mein of metin."
 +
::&nbsp;
 
Sigurðr kvað:
 
Sigurðr kvað:
  
<blockquote>21.
+
::21.
<br>"Munk-a ek flæja,
+
::"Munk-a ek flæja,
<br>þótt mik feigan vitir,
+
::þótt mik feigan vitir,
<br>emk-a ek með bleyði borinn;
+
::emk-a ek með bleyði borinn;
<br>ástráð þín
+
::ástráð þín
<br>ek vil öll hafa;
+
::ek vil öll hafa;
<br>svá lengi sem ek lifi."</blockquote>
+
::svá lengi sem ek lifi."
 
+
::&nbsp;
 
Sigrdrífa kvað:
 
Sigrdrífa kvað:
  
<blockquote>22.
+
::22.
<br>"Þat ræð ek þér it fyrsta,
+
::"Þat ræð ek þér it fyrsta,
<br>at þú við frændr þína
+
::at þú við frændr þína
<br>vammalaust verir;
+
::vammalaust verir;
<br>síðr þú hefnir,
+
::síðr þú hefnir,
<br>þótt þeir sakar geri;
+
::þótt þeir sakar geri;
<br>þat kveða dauðum duga.
+
::þat kveða dauðum duga.
 
+
::&nbsp;
<br><br>23.
+
::23.
<br>Þat ræð ek þér annat,
+
::Þat ræð ek þér annat,
<br>at þú eið né sverir,
+
::at þú eið né sverir,
<br>nema þann er saðr sé;
+
::nema þann er saðr sé;
<br>grimmar limar
+
::grimmar limar
<br>ganga at tryggðrofi;
+
::ganga at tryggðrofi;
<br>armr er vára vargr.
+
::armr er vára vargr.
 
+
::&nbsp;
<br><br>24.
+
::24.
<br>Þat ræð ek þér þriðja,
+
::Þat ræð ek þér þriðja,
<br>at þú þingi á
+
::at þú þingi á
<br>deili-t við heimska hali,
+
::deili-t við heimska hali,
<br>því að ósviðr maðr
+
::því að ósviðr maðr
<br>lætur oft kveðin
+
::lætur oft kveðin
<br>verri orð en viti.
+
::verri orð en viti.
 
+
::&nbsp;
<br><br>25.
+
::25.
<br>Allt er vant,
+
::Allt er vant,
<br>ef þú við þegir,
+
::ef þú við þegir,
<br>þá þykkir þú með bleyði borinn
+
::þá þykkir þú með bleyði borinn
<br>eða sönnu sagðr;
+
::eða sönnu sagðr;
<br>hættr er heimis kviðr,
+
::hættr er heimis kviðr,
<br>nema sér góðan geti; -
+
::nema sér góðan geti; -
<br>annars dags
+
::annars dags
<br>láttu hans öndu farit,
+
::láttu hans öndu farit,
<br>ok launa svá lýðum lygi.
+
::ok launa svá lýðum lygi.
 
+
::&nbsp;
<br><br>26.
+
::26.
<br>Þat ræð ek þér it fjórða,
+
::Þat ræð ek þér it fjórða,
<br>ef býr fordæða
+
::ef býr fordæða
<br>vammafull á vegi,
+
::vammafull á vegi,
<br>ganga er betra
+
::ganga er betra
<br>en giska sé,
+
::en giska sé,
<br>þótt þik nótt of nemi.
+
::þótt þik nótt of nemi.
 
+
::&nbsp;
<br><br>27.
+
::27.
<br>Fornjósnar augu
+
::Fornjósnar augu
<br>þurfu fira synir,
+
::þurfu fira synir,
<br>hvars skulu vreiðir vega;
+
::hvars skulu vreiðir vega;
<br>oft bölvísar konur
+
::oft bölvísar konur
<br>sitja brautu nær,
+
::sitja brautu nær,
<br>þær er deyfa sverð ok sefa.
+
::þær er deyfa sverð ok sefa.
 
+
::&nbsp;
<br><br>28.
+
::28.
<br>Þat ræð ek þér it fimmta,
+
::Þat ræð ek þér it fimmta,
<br>þóttú fagrar séir
+
::þóttú fagrar séir
<br>brúðir bekkjum á,
+
::brúðir bekkjum á,
<br>sifja silfr
+
::sifja silfr
<br>lát-a-ðu þínum svefni ráða;
+
::lát-a-ðu þínum svefni ráða;
<br>teygj-at-tu þér at kossi konur.
+
::teygj-at-tu þér at kossi konur.
 
+
::&nbsp;
<br><br>29.
+
::29.
<br>Þat ræð ek þér it sétta,
+
::Þat ræð ek þér it sétta,
<br>þótt með seggjum fari
+
::þótt með seggjum fari
<br>ölðrmál til öfug,
+
::ölðrmál til öfug,
<br>drukkin deila
+
::drukkin deila
<br>skal-at-tu við dolgviðu;
+
::skal-at-tu við dolgviðu;
<br>margan stelr vín viti.
+
::margan stelr vín viti.
 
+
::&nbsp;
<br><br>30.
+
::30.
<br>Söngr ok öl
+
::Söngr ok öl
<br>hefr seggjum verit
+
::hefr seggjum verit
<br>mörgum at móðtrega,
+
::mörgum at móðtrega,
<br>sumum at bana,
+
::sumum at bana,
<br>sumum at bölstöfum;
+
::sumum at bölstöfum;
<br>fjölð er, þat er fira tregr.
+
::fjölð er, þat er fira tregr.
 
+
::&nbsp;
<br><br>31.
+
::31.
<br>Þat ræð ek þér it sjaunda,
+
::Þat ræð ek þér it sjaunda,
<br>ef þú sakar deilir
+
::ef þú sakar deilir
<br>við hugfulla hali,
+
::við hugfulla hali,
<br>berjask er betra
+
::berjask er betra
<br>en brenna sé
+
::en brenna sé
<br>inni auðstöfum.
+
::inni auðstöfum.
 
+
::&nbsp;
<br><br>32.
+
::32.
<br>Þat ræð ek þér it átta,
+
::Þat ræð ek þér it átta,
<br>at þú skalt við illu sjá
+
::at þú skalt við illu sjá
<br>ok firrask flærðarstafi;
+
::ok firrask flærðarstafi;
<br>mey þú teygj-at
+
::mey þú teygj-at
<br>né manns konu
+
::né manns konu
<br>né eggja ofgamans.
+
::né eggja ofgamans.
 
+
::&nbsp;
<br><br>33.
+
::33.
<br>Þat ræð ek þér it níunda,
+
::Þat ræð ek þér it níunda,
<br>at þú náum bjargir,
+
::at þú náum bjargir,
<br>hvars þú á foldu finnr,
+
::hvars þú á foldu finnr,
<br>hvárts eru sóttdauðir
+
::hvárts eru sóttdauðir
<br>eða eru sædauðir
+
::eða eru sædauðir
<br>eða eru vápndauðir verar.
+
::eða eru vápndauðir verar.
 
+
::&nbsp;
<br><br>34.
+
::34.
<br>Laug skal gera,
+
::Laug skal gera,
<br>þeim er liðnir eru,
+
::þeim er liðnir eru,
<br>þváa hendr ok höfuð,
+
::þváa hendr ok höfuð,
<br>kemba ok þerra,
+
::kemba ok þerra,
<br>áðr í kistu fari,
+
::áðr í kistu fari,
<br>ok biðja sælan sofa.
+
::ok biðja sælan sofa.
 
+
::&nbsp;
<br><br>35.
+
::35.
<br>Þat ræð ek þér it tíunda,
+
::Þat ræð ek þér it tíunda,
<br>at þú trúir aldregi
+
::at þú trúir aldregi
<br>várum vargdropa,
+
::várum vargdropa,
<br>hvárstu ert bróður bani
+
::hvárstu ert bróður bani
<br>eða hafir þú felldan föður;
+
::eða hafir þú felldan föður;
<br>ulfr er í ungum syni,
+
::ulfr er í ungum syni,
<br>þó sé hann gulli gladdr.
+
::þó sé hann gulli gladdr.
 
+
::&nbsp;
<br><br>36.
+
::36.
<br>Sakar ok heiftir
+
::Sakar ok heiftir
<br>hyggja-t svefngar vera
+
::hyggja-t svefngar vera
<br>né harm in heldr;
+
::né harm in heldr;
<br>vits ok vápna
+
::vits ok vápna
<br>vant er jöfri at fá
+
::vant er jöfri at fá
<br>þeim er skal fremstr með firum.
+
::þeim er skal fremstr með firum.
 
+
::&nbsp;
<br><br>37.
+
::37.
<br>Þat ræð ek þér it ellifta,
+
::Þat ræð ek þér it ellifta,
<br>at þú við illu séir
+
::at þú við illu séir
<br>hvern veg at vini;
+
::hvern veg at vini;
<br>langt líf þykkjumk-a-k
+
::langt líf þykkjumk-a-k
<br>lofðungs vita;
+
::lofðungs vita;
<br>römm eru róg of risin."</blockquote>
+
::römm eru róg of risin."
  
 
{{DEFAULTSORT:Sigrdrifumal}}
 
{{DEFAULTSORT:Sigrdrifumal}}

Revisjonen fra 22. jan. 2019 kl. 10:46

Velg språk Norrønt Islandsk Norsk Dansk Svensk Færøysk
Denne teksten finnes i flere utgaver på følgende språk ► Original.gif Norsk.gif Dansk.gif Svensk.gif
Norsk.gif Dansk.gif Svensk.gif
Dansk.gif Svensk.gif
Dansk.gif Svensk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif


Eddukvæði
Sæmundar-Edda


GUÐNI JÓNSSON
bjó til prentunar


Sigrdrífumál


Sigurðr reið upp á Hindarfjall ok stefndi suðr til Frakklands. Á fjallinu sá hann ljós mikit, svá sem eldr brynni, ok ljómaði af til himins. En er hann kom at, þá stóð þar skjaldborg ok upp ór merki. Sigurðr gekk í skjaldborgina ok sá , at þar lá maðr ok svaf með öllum hervápnum. Hann tók fyrst hjálminn af höfði hánum. Þá sá hann, at þat var kona. Brynjan var föst sem hon væri holdgróin. Þá reist hann með Gram frá höfuðsmátt brynjuna í gögnum niðr ok svá út í gögnum báðar ermar. Þá tók hann brynju af henni, en hon vaknaði, ok settist hon upp ok sá Sigurð ok mælti:


1.
"Hvat beit brynju?
Hví brá ek svefni?
Hverr felldi af mér
fölvar nauðir?"
 

Hann svaraði:

"Sigmundar burr,
- sleit fyr skömmu
hrafn hrælundir, -
hjörr Sigurðar!"
 

Hon kvað:

2.
"Lengi ek svaf,
lengi ek sofnuð var,
löng eru lýða læ;
Óðinn því veldr,
er ek eigi máttak
bregða blundstöfum."


Sigurðr settist niðr ok spyrr hana nafns. Hon tók þá horn fullt mjaðar ok gaf honum minnisveig:


3.
"Heill dagr!
Heilir dags synir!
Heil nótt ok nift!
Óreiðum augum
lítið okkr þinig
ok gefið sitjöndum sigr!
 
4.
Heilir æsir!
Heilar ásynjur!
Heil sjá in fjölnýta fold!
Mál ok mannvit
gefið okkr mærum tveim
ok læknishendr, meðan lifum."


Hon nefndist Sigrdrífa ok var valkyrja. Hon sagði, at tveir konungar börðust. Hét annarr Hjálmgunnarr. Hann var þá gamall ok inn mesti hermaðr, ok hafði Óðinn hánum sigri heitit en


"annarr hét Agnarr,
Auðu bróðir,
er vætr engi
vildi þiggja."


Sigrdrífa felldi Hjálmgunnarr í orrustunni, en Óðinn stakk hana svefnþorni í hefnd þess ok kvað hana aldri skyldu síðan sigr vega í orrustu ok kvað hana giftast skyldu - "en ek sagðak hánum, at ek strengðak heit þar í mót at giftast engum þeim manni, er hræðast kynni." Hann segir ok biðr hana kenna sér speki, ef hon vissi tíðindi ór öllum heimum. Sigrdrífa kvað:


5.
"Bjór færi ek þér,
brynþings apaldr,
magni blandinn
ok megintíri;
fullr er hann ljóða
ok líknstafa,
góðra galdra
ok gamanrúna.
 
6.
Sigrúnar skaltu kunna,
ef þú vilt sigr hafa,
ok rísta á hjalti hjörs,
sumar á véttrimum,
sumar á valböstum,
ok nefna tysvar Tý.
 
7.
Ölrúnar skaltu kunna,
ef þú vill annars kvæn
véli-t þik í tryggð, ef þú trúir;
á horni skal þær rísta
ok á handar baki
ok merkja á nagli Nauð.
 
8.
Full skal signa
ok við fári sjá
ok verpa lauki í lög;
þá ek þat veit,
at þér verðr aldri
meinblandinn mjöðr.
 
9.
Bjargrúnar skaltu kunna,
ef þú bjarga vilt
ok leysa kind frá konum;
á lófum þær skal rísta
ok of liðu spenna
ok biðja þá dísir duga.
 
10.
Brimrúnar skaltu rísta,
ef þú vilt borgit hafa
á sundi seglmörum;
á stafni skal rísta
ok á stjórnarblaði
ok leggja eld í ár,
er-a svá brattr breki
né svá bláar unnir,
þó kemstu heill af hafi.
 
11.
Limrúnar skaltu kunna,
af þú vilt læknir vera,
ok kunna sár at sjá;
á berki skal þær rísta
ok á baðmi viðar,
þeim er lúta austr limar.
 
12.
Málrúnar skaltu kunna,
ef þú vilt, at manngi þér
heiftum gjaldi harm:
þær of vindr,
þær of vefr,
þær of setr allar saman
á því þingi,
er þjóðir skulu
í fulla dóma fara.
 
13.
Hugrúnar skaltu kunna,
ef þú vilt hverjum vera
geðsvinnari guma;
þær of réð,
þær of reist,
þær of hugði Hroftr
af þeim legi,
er lekit hafði
ór hausi Heiðdraupnis
ok ór horni Hoddrofnis.
 
14.
Á bjargi stóð
með Brimis eggjar,
hafði sér á höfði hjalm;
þá mælti Mímis höfuð
fróðligt it fyrsta orð
ok sagði sanna stafi.
 
15.
Á skildi kvað ristnar,
þeim er stendr fyr skínandi goði,
á eyra Árvakrs
ok á Alsvinns hófi,
á því hvéli, er snýsk
undir reið Hrungnis,
á Sleipnis tönnum
ok á sleða fjötrum.
 
16.
Á bjarnar hrammi
ok á Braga tungu,
á ulfs klóum
ok á arnar nefi,
á blóðgum vængjum
ok á brúar sporði,
á lausnar lófa
ok á líknar spori.
 
17.
Á gleri ok á gulli
ok á gumna heillum,
í víni ok í virtri
ok vilisessi,
á Gugnis oddi
ok á Grana brjósti,
á nornar nagli
ok á nefi uglu.
 
18.
Allar váru af skafnar,
þær er váru á ristnar,
ok hverfðar við inn helga mjöð
ok sendar á víða vega;
þær ro með ásum,
þær ro með alfum,
sumar með vísum vönum
sumar hafa mennskir menn.
 
19.
Þat eru bókrúnar,
þat eru bjargrúnar
ok allar ölrúnar
ok mætar meginrúnar,
hveim er þær kná óvilltar
ok óspilltar
sér at heillum hafa;
njóttu, ef þú namst,
unz rjúfask regin.
 
20.
Nú skaltu kjósa,
alls þér er kostr of boðinn,
hvassa vápna hlynr;
sögn eða þögn
hafðu þér sjalfr í hug;
öll eru mein of metin."
 

Sigurðr kvað:

21.
"Munk-a ek flæja,
þótt mik feigan vitir,
emk-a ek með bleyði borinn;
ástráð þín
ek vil öll hafa;
svá lengi sem ek lifi."
 

Sigrdrífa kvað:

22.
"Þat ræð ek þér it fyrsta,
at þú við frændr þína
vammalaust verir;
síðr þú hefnir,
þótt þeir sakar geri;
þat kveða dauðum duga.
 
23.
Þat ræð ek þér annat,
at þú eið né sverir,
nema þann er saðr sé;
grimmar limar
ganga at tryggðrofi;
armr er vára vargr.
 
24.
Þat ræð ek þér þriðja,
at þú þingi á
deili-t við heimska hali,
því að ósviðr maðr
lætur oft kveðin
verri orð en viti.
 
25.
Allt er vant,
ef þú við þegir,
þá þykkir þú með bleyði borinn
eða sönnu sagðr;
hættr er heimis kviðr,
nema sér góðan geti; -
annars dags
láttu hans öndu farit,
ok launa svá lýðum lygi.
 
26.
Þat ræð ek þér it fjórða,
ef býr fordæða
vammafull á vegi,
ganga er betra
en giska sé,
þótt þik nótt of nemi.
 
27.
Fornjósnar augu
þurfu fira synir,
hvars skulu vreiðir vega;
oft bölvísar konur
sitja brautu nær,
þær er deyfa sverð ok sefa.
 
28.
Þat ræð ek þér it fimmta,
þóttú fagrar séir
brúðir bekkjum á,
sifja silfr
lát-a-ðu þínum svefni ráða;
teygj-at-tu þér at kossi konur.
 
29.
Þat ræð ek þér it sétta,
þótt með seggjum fari
ölðrmál til öfug,
drukkin deila
skal-at-tu við dolgviðu;
margan stelr vín viti.
 
30.
Söngr ok öl
hefr seggjum verit
mörgum at móðtrega,
sumum at bana,
sumum at bölstöfum;
fjölð er, þat er fira tregr.
 
31.
Þat ræð ek þér it sjaunda,
ef þú sakar deilir
við hugfulla hali,
berjask er betra
en brenna sé
inni auðstöfum.
 
32.
Þat ræð ek þér it átta,
at þú skalt við illu sjá
ok firrask flærðarstafi;
mey þú teygj-at
né manns konu
né eggja ofgamans.
 
33.
Þat ræð ek þér it níunda,
at þú náum bjargir,
hvars þú á foldu finnr,
hvárts eru sóttdauðir
eða eru sædauðir
eða eru vápndauðir verar.
 
34.
Laug skal gera,
þeim er liðnir eru,
þváa hendr ok höfuð,
kemba ok þerra,
áðr í kistu fari,
ok biðja sælan sofa.
 
35.
Þat ræð ek þér it tíunda,
at þú trúir aldregi
várum vargdropa,
hvárstu ert bróður bani
eða hafir þú felldan föður;
ulfr er í ungum syni,
þó sé hann gulli gladdr.
 
36.
Sakar ok heiftir
hyggja-t svefngar vera
né harm in heldr;
vits ok vápna
vant er jöfri at fá
þeim er skal fremstr með firum.
 
37.
Þat ræð ek þér it ellifta,
at þú við illu séir
hvern veg at vini;
langt líf þykkjumk-a-k
lofðungs vita;
römm eru róg of risin."