Forskjell mellom versjoner av «Völuspá III (Bugge)»

Fra heimskringla.no
Hopp til: navigasjon, søk
(Völuspá III (Bugge))
(Ingen forskjell)

Revisjonen fra 11. sep. 2019 kl. 16:57

Velg språk Norrønt Islandsk Norsk Dansk Svensk Færøysk Latin
Denne teksten finnes i flere utgaver på følgende språk ► Original.gif Norsk.gif Dansk.gif Svensk.gif Faeroysk.gif Latin Cross.svg
Original.gif Norsk.gif Dansk.gif Svensk.gif Latin Cross.svg
Original.gif Norsk.gif Dansk.gif Svensk.gif
Original.gif Norsk.gif Dansk.gif Svensk.gif
Dansk.gif Svensk.gif
Dansk.gif Svensk.gif
Dansk.gif Svensk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif


Norrœn Fornkvæði
Sæmundar Edda hins fróða

Af Sophus Bugge
1867

Völuspá


TEKSTEN ER UNDER UDARBEJDELSE


Völuspá III
Hauksbók = Cod. AM. 544, 4to.


1. Hlioðs bið ek allar

helgar kindir
meiri ok minni
mǫgu heimdallar
villtu at ek vafǫdrs
vel │ fram telia
forn spiǫll fira
þau er ek fremz vm man.
2. Ek man iǫtna

ꜳr vm borna
þa er │ forðum
mik fædda hǫfðv:
niu man ek heima
niu iuidiur
miǫtvið męran
fyrir molld ne│ðan.
3. Aar uar allda

þar er ymir bygði

vara sandr ne sior

ne svalar unnir
iǫrð fannz ęfa │
ne vpp himinn
gap var ginnvnga
enn gras ekki.
4. Aadr bors synir
biǫðum of yptu
þeir er │ męran
miðgarð skopu
sol skeinn sunnan
ꜳ salar steina
þa uar grund groin
grænum │ lauki.
5. Sol uarp sunnan

sinni mꜳna

hendiinni hægri
of iodur
sol þat ne uissi
huar hon sali │ ꜳtti
stiǫrnur þat ne uissu
hvar þær stadi ꜳttu
mꜳni þat ne vissi
hvat hann megins │ atti.
6. Þa gengu regin ǫll

ꜳ rǫkstola

ginnheilvg goð
ok vm þat giettuz
nott ok niðium
nǫfn │ vm gꜳfu
morgin hetv
ok miðian dag
vndvrn ok aptan
ꜳrum at telia.
7. Hittuz æsir │
ꜳ idauelli
afls kostuðv
allz freistuðu
afla lǫgðu
auð smiðuðu │
tangir skopv
ok tol giǫrdu.
8. Tefldu itvni

teitir uorv
var þeim uettugis │
vant or gulli
unz þriar komv
þussa meyiar
ꜳmatkar miǫk
or iǫtvn heimvm. │
9. Þa gengu regin ǫll

ꜳ rǫkstola

ginnheilug goð
ok vm þat giættuz
hverer skylldu duergar │
drottir skepia
or brimi bloðgv
ok or blains leggium.
10. Þar uar modsognir
męztr of │ orðinn
duerga allra
enn durinn ann
þeir manlikan
mǫrg of giorðv
duerga i iǫrðu
sem │ durinn sagði.
11. Nyi niði
norðri suðri
austri vestri
alþiofr dualinn.
naar ok nainn
nipingr dainn
ueggr gand alfr
uindꜳlfr þorinn.
12. Bifvʀ bafvʀ
bǫmbvʀ nori
ꜳn │ ok onaʀ
ai miǫðvitnir.
þrar ok þrainn
þror litr ok vitr
nyr ok nyrꜳðr
nv hefi ek │ rekka
reginn ok rꜳðsviðr
rett vm talða.
13. Fili kili

funndin nali

hefti fili
hanaʀ │ ok svidʀ
nꜳr ok nainn
nipingr dáinn
billingr bruni
billdr ok buri
fror forn│bogi
fręg ok loni.
14. Aurvangr iari

eikin skialldi
mꜳl er duerga
i dualins liði │
liona kindum
til lofars telia
þeim er sottu
fra salar steini
ǫrvanga siǫt
til iǫrv valla. │
15. Þar var draufnir
ok dolgþraser
hꜳr haugspori
hlevargr gloinn
skirfir virviir
ska│fiðr ai
aalfr ok yngvi
eikinskialldi.
16. Þat man æ vppi

meðan ǫlld lifir
lang │ niðia tal
lofars hafat.
17. Vndz þriar komu

þussa brudir
ꜳstkir ok ǫflgir
æser │ at husi
fundu ꜳ landi
litt megandi
ask ok emblv
orluglausa
ǫnd þau ne │ attu
oð þau ne hǫfdu
lꜳ ne læti
ne litv goða.
18. Ǫnd gaf oðinn
od gaf │ hęnir
lꜳ gaf loðvʀ
ok litv goða.
19. Ask ueit ek standa

heitir yggdrasill │
hꜳr badmr ausinn
huita auri.
þaðan koma dǫggvar
þęrs i dala falla │
stendr æ yfir grænn
vrðar brunni.
20. Þaðan koma meyiar

margs vitan│di
þriar or þeim sal
er a þolli stendr.
vrd hetv eina
aðra verdandi
skꜳ│ru ꜳ skiði
skulld hina þriðiu.
21. Þær lǫg logðu

þær lif kuru
all│da bǫrnum
ǫrlǫg at segia.
22. Þa gengv regin ǫll

ꜳ rǫkstola

ginnheilugh │ god
ok um þat gięttuz
hverr hefði loft allt
lęvi blandit
ęðr ætt iǫ│tuns
oðs mey gefna.
23. Þorr einn þar vꜳ

þrunginn modi
hann sialldan │ sitr
er hann slikt of fregnn
ꜳ genguz eiðar
orð ok ok særi
maal ǫll │ meginlig
er ꜳ meðal voru. ││
24. Veit hun heimdallar

hlioð um folgit
undir heidvǫnvm
helgum badmi
ꜳ ser hon │ ausaz
ǫrgum forsi
af uedi valfǫdrs
uitu þer enn ęðr hvat.
25. Austr byr hin alldna

i │ iarnvidi
ok feðir þar
fenris kindir
verðr af þeim ǫllum
einna nokkur
tungls t . . │ gari
i trollz hami.
fylliz fiǫrfi
feigra manna
ryðr ragna siǫt
rauðum dreyra
svǫrt verda │ solskin
um sumvr eftir
ueðr ǫll ualynd
uitv þer einn enn ędr hvat.
26. Þat man hon folk│uig

fyrst i heimi
er gullueig
geirum studdi
ok i hǫll hꜳrs
hana brendv
þrysvar bren│dv
þrysvar brendv
þrysvar borna
opt osialldan
þo hon en lifir.
27. Heiði hana hetu

huars │ til hvsa kom
ok vǫlu vel spa
uiti hon ganda
seid hon hvars hun kunni
seid hon huglei│kin
æ var hon angann
illrar bruðar.
28. Þa gengv regin ǫll

ꜳ rǫk stola

ginnheilvg goð
ok vm │ þat giettuz
huart skylldv æsir
afrꜳð giallda
eðr skylldv guðin ǫll
gilldi eiga. │
29. Fleygði oðinn
ok i folk vm skaut

þat var enn folkuig

fyʀ i heimi
brotinn var borð│veggr
borgar ꜳsa
knaattv vanir vig spa
vǫllv sporna.
30. Þa kna vala

vigbond sn│ua

helldr voru harðgior

hǫft or þǫrmum
þar sitr sigyn

þeygi vm sinum
ver uel │ glyiut
vitv þer enn eða hvat.
31. Geyr garmr miǫk

fyrir gnupa │ helli
festr man slitna
enn freki renna
framm se ek lengr │
fiǫlð kann ek segia
um ragna rǫk
rǫmm sigtiva.
32. Sat þar ꜳ haugi

ok │ slo hǫrpu
gygiar hirðir
glaðr egðir
gol yfir
igalguiði
fagr rauðr hani
enn sa fia│laʀ heitir.
33. Gol yfir ꜳsum

gullin kambi
sa vekr hǫlda
at heria fǫðrs
enn annaʀ gelr │
fyr iǫrð neðan
sot rauðr hani
at sǫlum heliar.
34. Sal sier hon standa

solu fiaʀi │
nꜳstrǫndu ꜳ
norðr horfa dyʀ
falla eitrdropar
inn vm liora
sꜳ er undinn salr │
orma hryggium.
35. Ser hon har vaða

þunga strauma
menn meinsvara
ok mordvar│ga
ok þannz annars glepr
eyrna runa
þar savg niðhǫggr
nai framgengna
sleit │ vargr vera
vitv þer enn eða hvat.
36. Geyr nu garmr miok

fyrir gn. h.
f. man sl.
enn f. │
37. Bræðr munu beriaz

ok at bǫnum verðaz

munu systrungar
sifium spilla
hart │ er i heimi
hordomr mikill
skeggǫll skꜳlmǫlld
skilldir klofnir.
38. Vind ǫlld varg│ǫlld

ꜳðr verǫlld steypiz

grundir gialla
gifr fliugandi
man eingi maðr
ǫðrum þyrma. │
39. Leika mims synir
enn miǫtvðr kyndiz
at hínv gamla
giallar horni
hꜳtt blęss │ heimdallr
horn er ꜳ lopti
męler oðinn
við mims hǫfut.
40. Skelfr yggdrasils

askr │ standandi
ymr hid alldna tre
enn iǫtunn losnar
hrædaz allir
ꜳ helvegum
ꜳðr surtar │ þann
sevi of gleypir.
41. Hvat er með ꜳsum

hvat er með alfum
gnyr allr iǫtun heimr │
æsir eru ꜳ þingi
stynia dvergar
fyrir steindyrvm
vegbergs uisir
uitv þer enn eða hvat. │
42. Geyr nu garmr miok

fyrir gnipa helli
f. m.
43. Hrymr ekr austan

hęfiz lind fyrir │
snyz iǫrmungandr
i iǫtunmoði
ormr knyr unnir
enn ari hlakkar
slitr nai │ niðfǫlr
naglfar losnar.
44. Kioll ferr austan

koma munu muspellz

vm lǫgh │ lyðer
enn loki styrir
farar fiflmegir
með freka aller
þeim er broðir
byleistz │ i ferd.
45. Surtr ferr sunnan
með suiga lęvi
skinn af suerde
sol valtifa
griotbiǫrg gnata │
enn gifr rata
troða haler helveg
enn himinn klofnar.
46. Þa kemr hlinar

harmr an│naʀ framm
er oðin ferr
við vlf vega
enn bani belia
biartr at surti
þar man │ friggiar
falla angann.
47. Geyr nu garmr miǫk

fyrir gnipa helli
f. m.
48. Ginn loft yfer │

giǫrð iarðar . eð . .

. . . . . . . . . g . ar
orms . . edvm
. . . oðins svn
ormi męta
uargs at . . . │
uiðars . . . . . . .
49. . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . .
munu halir al . . .

. . . . . . . . . . ydia
. . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . ││
50. [Sol] ter sortna

sigr folld imar
huerfa af himni
heiðar stiǫrnur │
[ge]isar eimi
ok alldrnari
leikr hꜳr hiti
við himin sialfan.
51. Geyr │ [nu] garmr miǫk
fyrir gnipa helli
festr man slitna
enn freki r. │
52. [Se]r hon vpp koma

ǫðru sinni
iǫrð or ægi
iðia græna
falla for│sar
flygr ǫrn yfir
sꜳ er áa fialli
fiska veiðir.
53. Hittaz æser

i iða │ uelli
ok um molld þinur
matkan dęma
ok minnaz þar
a megin │ doma
ok a fimhultys
fornar runar.
54. Þa munu æser
undrsam │ legar
gullnar tǫflur
i grasi finna
þærs i aardaga
aattar hǫfðv. │
55. Munu osaanir
akrar uaxa
bǫls man allz batna
man balldr ko│ma
bua þeir hǫðr ok balldr
hroptz sigtoftir
vel uelltifar
uí│tu þer enn eðr hvat.
56. Þa kna hęinir
hlvtvið kiosa
er burir byggia │
bræðra tueggia
vindheim viðan
vitv þer enn ęðr hvat.
57. Sal ser │ hon standa
solu fegra
gulli þaktan
a gimle.
þar skolo dyggvar │
drottir byggia
ok vm alldrdaga
yndis niota.
58. Þa kemr hinn ri│ki

at regindomi
ǫflugr ofan
sa er ǫllu ræðr.
59. Kemr hinn │ dimmi

dreki fliugandi
naðr fraann neðan
fra niða
berr sier i │ fiǫðrum
flygr uǫll yfir
niðhoggr nai
nv man hon sǫkk│vaz.