Vavtrudnesmål

Har du husket å støtte opp om ditt favoritt kulturprosjekt? → Bli en Heimskringla-venn og gi et bidrag til Heimskringla.no.

Velg språk Norrønt Islandsk Norsk Dansk Svensk Færøysk
Denne teksten finnes i flere utgaver på følgende språk ► Original.gif Norsk.gif Dansk.gif Svensk.gif
Norsk.gif Dansk.gif Svensk.gif
Dansk.gif Svensk.gif
Dansk.gif Svensk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif


Edda-Kvæde
Norrøne fornsongar
(Andre utgåve, 1928)


På nynorsk ved
Ivar Mortensson-Egnund


Vavtrudnesmål


Odin kvad:
1.
"Råd meg no, Frigg;
ei ferd meg lyster,
å vitja Vavtrudne.
Forviten å freiste
forn frøde eg er
hjå den ovkloke jotun!"

Frigg kvad:
2.
"Heime eg helst
Herfader såg
i guda-gardom;
for av alle jotnar
mun ingen so ram
som Vavtrudne vera."

Odin kvad:
3.
"Mykje eg fór,
mykje eg freista,
mykje eg maktene røynde;
no vil eg vita
korleis Vavtrudne
hev stellet hjå seg."

Frigg kvad:
4.
"Heil du fare;
og heil att kome!
heil du på vegom vere!
Vitet ei svike,
når sjølv Aldafar
med ein jotun skal ordast."

5.
Fór då Odin
ordleik å freiste
hjå den ovkloke jotun.
Halli han fann,
som far til Im åtte,
inn gjekk Ygg strakst.

Odin kvad:
6.
"Heil Vavtrudne!
i hall er eg komen
og vil deg sjølv sjå;
fyrst vil eg vita,
um vismann du er
og ein ovklok jotun."

Vavtrudne kvad:
7.
"Kva er du for mann
som i mine salar
vil antrast med meg i ord?
Ut skal du her
frå halli 'kje koma
utan du meistre kann meg."

Odin kvad:
8.
"Gagnråd eg heiter,
av gonga kjem eg
tyrst til dine tufter;
fagning treng eg
- hev fari lenge -
og une hjå deg, jotun."

Vavtrudne kvad:
9.
"Kvi stend du då, Gagnråd,
på golvet og talar?
Finn deg sess i sal!
Då skal kannast
kven kunnigast er,
gjest eller gamle tul."

Odin kvad:
10.
"Ringe mann
som til riking kjem,
segje det som tarvst, eller tegje.
Ov-svall eg trur
ille kjem med,
skal ein fåst med kaldlege kultar."

Vavtrudne kvad:
11.
"Seg meg, Gagnråd,
der på golvet du stend
og freiste vil din førleik:
kva heiter den hesten
som fram yver heimen
dagen dreg åt folk?"

Odin kvad:
12.
"Skinfakse er det,
som fram den skire
dagen dreg åt folk;
fljotare finst 'kje
fole hjå reidgotar,
av måni det strålar og skin."

Vavtrudne kvad:
13.
"Seg meg, Gagnråd,
der på golvet du stend,
og vil freiste din førleik:
kva er det for øyk
som austan dreg
natt yver gjæve gudar?"

Odin kvad:
14.
"Rimfakse heiter
hesten som dreg
natt yver gjæve gudar;
skumdropar han
slepper kvar morgon;
av det kjem dogg i dalar."

Vavtrudne kvad:
15.
"Seg meg, Gagnråd,
der på golvet du stend,
og vil freiste din førleik:
kva heiter den å-i
som deiler av
millom jotnar og gudar grunnen?"

Odin kvad:
16.
"Iving heiter å-i
som ut skifter
millom jotnar og gudar grunnen;
opi ho alle
ævur skal gange
aldri kjem is på å-i."

Vavtrudne kvad:
17.
"Seg meg, Gagnråd,
der på golvet du stend,
og vil freiste din førleik:
kva heiter vollen
der høvast til strid
skal Surt og dei sæle gudar?"

Odin kvad:
18.
"Vigrid heiter
vollen der høvast
skal Surt og dei sæle gudar;
hundrad raster
han held kvar veg;
der er dei vollen vist."

Vavtrudne kvad:
19.
"Klok er gjesten;
kom upp i benk,
so talar me sitjande saman!
Hovudi våre
me vågar båe,
um gjest er jamklok med jotun."

Odin kvad:
20.
"Seg du då fyrst,
so sant du det håttar,
og vit du hev, Vavtrudne:
kvar upphavet var
til jord og himmel
fyrst, du frode jotun?"

Vavtrudne kvad:
21.
"Av Ymes hold
jordi var skapt,
berg det vart av beinom,
himmel av rimkalde
jotuns hausen,
av blodet bårut sjø."

Odin kvad:
22.
"Seg for det andra,
so sant du er frod
og vit du hev, Vavtrudne:
kvar månen kom frå
som fèr yver mannheim,
og soli sameleis?"

Vavtrudne kvad:
23.
"Mundilføre heiter
far til Månen,
og til soli sameleis,
skiv yver himmel
kvar skapte dag
til årmåls méd og merke."

Odin kvad:
24.
"Seg for det tridje,
so sant du er gløgg,
og vit du hev, Vavtrudne:
kvar dagen kom frå,
som dreg yver heimen,
og natti med nedar myrke?"

Vavtrudne kvad:
25.
"Delling han heiter,
som til Dag er far,
og Natti er dotter til Nór,
gjæve gudar
gav ny og nedar
til årmåls méd og merke."

Odin kvad:
26.
"Seg for det fjorde,
so sant du er frod,
og vit du hev, Vavtrudne:
kvar vetter kom frå
og varm sumar
fyrst til frode gudar?"

Vavtrudne kvad:
27.
"Vindsval heiter,
Vetter sin far,
men Svåsud er Sumars far.
(Vindsvals far
var Våsund kalla,
atal er heile den ætt.)"

Odin kvad:
28.
"Seg for det femte,
so sant du er frod,
og vit du hev, Vavtrudne:
kva for ein jotun
av Yme-lyden
vart fyrst i upphav fødd?"

Vavtrudne kvad:
29.
"Ovmange vetrar
fyrr jord vart skapt,
då var Bergjelme boren,
Trudgjelme heitte
far åt honom
alen av Aurgjelme."

Odin kvad:
30.
"Seg for det sette,
so sant du er gløgg,
og vit du hev, Vavtrudne:
kvar Aurgjelme frå
til Jotunheimen kom
fyrst, du frode jotun?"

Vavtrudne kvad:
31.
"Or Elivågom
stokk eiterdropar
og voks til det jotun vart;
våre ætter alle
sitt upphav hev der,
di er slaget altfor atalt."

Odin kvad:
32.
"Seg for det sjauande,
so sant du er gløgg,
og vit du hev, Vavtrudne:
korleis born han fekk,
den balde jotun,
då der var ikkje gygrar til gifte?"

Vavtrudne kvad:
33.
"Under armen på rimtussen
det olst, er der sagt,
møy og mann saman
fot med fot
til den fræge jotun,
avla ein sekshovda son."

Odin kvad:
34.
"Seg for det åttande,
so sant du er frod,
og vit du hev, Vavtrudne:
kva fyrst du minnest
og fremst du veit,
du den allkloke jotun?"

Vavtrudne kvad:
35.
"Ovmange vetrar
fyrr jord vart skapt,
då var Bergjelme boren;
det fyrst eg minnest
er fræge jotun
då han berga seg på båt."

Odin kvad:
36.
"Seg for det niande,
so sant du er gløgg,
og vit du hev, Vavtrudne:
kvar vinden kjem frå,
som fèr yver våg,
endå ingen ser honom sjølv."

Vavtrudne kvad:
37.
"Ræsvælg han heiter,
sit ved himmelenden,
jotun i ørne-hâm;
av vengjene hans
vind mun koma,
ut yver vide verdi."

Odin kvad:
38.
"Seg for det tiande,
då du soga um gudar
all, Vavtrudne, veit:
kor Njord kom inn
millom åsa-sonom,
- horger og hov
han hev i mengd -
men var 'kje hjå æser alen."

Vavtrudne kvad:
39.
"I Vanaheim skapte
vise makter honom
og sende til gisl åt gudom;
når æva er all,
han att mun koma
heim til dei vise vaner."

Odin kvad:
40.
"Seg for det ellevte
kvar alle dagar
dei svingar sverd i tun;
etter manna-fall stort
frå striden dei rid,
sit sidan i lag saman."

Vavtrudne kvad:
41.
"Einherjar alle
i Odins tun
svingar sverd kvar dag;
etter manna-fall stort
frå striden dei rid,
sit sidan i lag saman."

Odin kvad:
42.
"Seg for det tolvte,
kor du soga åt gudom
all, Vavtrudne, veit?
um rune-løyndom
til risar og gudar
seg sannast det du veit,
du allkloke jotun."

Vavtrudne kvad:
43.
"Um rune-lærdom
til risar og gudar
eg sant kann segja,
for i alle heimar
eg hev vori;
i nie heimar kom eg,
nedanfor Nivlhel,
dit kjem daude menn frå hel."

Odin kvad:
44.
"Mykje eg fór,
mykje eg freista,
mykje eg maktene røynde;
kva lever av menn
når det lid til dess
av fimbulvetter er faren?"

Vavtrudne kvad:
45.
"Liv og Livtrase,
løynde held seg
i Hoddmimes holt;
av morgon-doggi
sin mette dei fær,
frå dei ætter mun alast."

Odin kvad:
46.
"Mykje eg fór,
mykje eg freista,
mykje eg maktene røynde;
kvar fær dei sol att
på himmelen slette,
når varg den gamle hev gløypt?"

Vavtrudne kvad:
47.
"Alvròdul ber
ei bjart dotter,
fyrr Fenre den gamle hev gløypt;
brauti til mor si
møyi ho rid,
når gude-dauden er gjengen."

Odin kvad:
48.
"Mykje eg fór,
mykje eg freista,
mykje eg maktene røynde;
kven er dei droser,
som dreg yver hav
og visst sin veg finn?"

Vavtrudne kvad:
49.
"Tri stor-elvar
yver torpet fell
til Mògtrases møyar;
hamingjur alle
gjenom heimen dei fer,
endå dei hjå jotnom er alne."

Odin kvad:
50.
"Mykje eg fór,
mykje eg freista,
mykje eg maktene røynde;
kven av æser råder
for gude-eigner,
når Surts loge sloknar?"

Vavtrudne kvad:
51.
"Vidar og Våle
i veom skal bu,
når Surts loge sloknar;
Mode og Magne
skal Mjolne hava,
når Vingne vegen er."

Odin kvad:
52.
"Mykje eg fór,
mykje eg freista,
mykje eg maktene røynde;
korleis skal Odin
sin avferd få
når det for gudane glepp?"

Vavtrudne kvad:
53.
"Ulven gløyper
Aldafader,
Vidar mun verket hemne;
kalde kjeftar
han kløyve mun
når han vargen veg."

Odin kvad:
54.
"Mykje eg fór,
mykje eg freista,
mykje eg maktene røynde;
kva sa Odin
son sin i øyra,
fyrr han vart boren på bål?"

Vavtrudne kvad:
55.
"Ingen det veit,
kva i upphavs tid
du sjølv sa son din i øyra;
men feig munn eg kvad
um forne runer
og um ragnarok;
med Odin er det
eg antrast heve,
visast vert du av alle."


HEIMSKRINGLA er et privat initiativ. Prosjektet mottar ikke noen form for offentlig støtte. Vi har kun utgifter og ingen faste inntekter. Kostnader til teknisk drift og utstyr bæres av privatpersoner. Alle økonomiske bidrag mottas derfor med stor takk. Ønsker du eller ditt foretak å støtte prosjektet økonomisk? Ta gjerne kontakt med oss, eller bruk vårt norske kontonummer 97105024499. Du kan også støtte oss via vårt Vipps-nummer 78431. For utenlandske bidrag bruk vårt IBAN-nummer NO6897105024499, med SWIFT-kode: DNBANOKK eller SEPA-kode: SKIANOBB. En kan også overføre penger til HEIMSKRINGLA via PayPal eller vippse via mobilen til 78431. Vi selger også fast annonseplass på venstre sidemeny til rimelig pris. Alle bidragsytere krediteres med navn for sine bidrag.