Forskjell mellom versjoner av «Voluspå»

Fra heimskringla.no
Hopp til: navigasjon, søk
(4 mellomliggende revisjoner av 3 brukere er ikke vist)
Linje 5: Linje 5:
 
! Denne teksten finnes i flere utgaver på følgende språk ► !! [[Fil:Original.gif|32px|link=Völuspá]]!!  !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link=Voluspå]] !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Vølvens Spådom]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Valans spådom]] !! [[Fil:Faeroysk.gif|32px|link=Vøluspá]]
 
! Denne teksten finnes i flere utgaver på følgende språk ► !! [[Fil:Original.gif|32px|link=Völuspá]]!!  !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link=Voluspå]] !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Vølvens Spådom]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Valans spådom]] !! [[Fil:Faeroysk.gif|32px|link=Vøluspá]]
 
|-
 
|-
!  !! !!  !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link=Volvens Spaadom (Vǫlospǫ́)]] !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Vølvens Spaadom]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Våluspå]] !!  
+
!  !! [[Fil:Original.gif|32px|link=Vǫluspǫ́]] !!  !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link=Volvens Spaadom (Vǫlospǫ́)]] !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Vølvens Spaadom]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Våluspå]] !!  
 
|-
 
|-
!  !! !!  !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link=Voluspá (JJA)]]  !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Vølvens Spaadom (1914)]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Valans spådom (NFS)]] !!  
+
!  !! [[Fil:Original.gif|32px|link=Völuspá (Hauksbók)]] !!  !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link=Voluspá (JJA)]]  !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Vølvens Spaadom (1914)]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Valans spådom (NFS)]] !!  
 
|-
 
|-
 
!  !!  !!  !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link=Voluspå (Moderne nynorsk)]] !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Vålvens Spaadom]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Valans Visdom (PAG)]] !!  
 
!  !!  !!  !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link=Voluspå (Moderne nynorsk)]] !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Vålvens Spaadom]] !! [[Fil:Svensk.gif|32px|link=Valans Visdom (PAG)]] !!  
Linje 30: Linje 30:
 
|-
 
|-
 
!  !!  !!  !!  !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Vola’s Spaadom (B.C.Sandvig)]] !!  !!  
 
!  !!  !!  !!  !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Vola’s Spaadom (B.C.Sandvig)]] !!  !!  
 +
|-
 +
!  !!  !!  !!  !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Vølvens Spaadom (Holm)]] !!  !!
 +
|-
 +
!  !!  !!  !!  !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Valas Sandsagn (V.B.Hjort)]] !!  !!
 
|-
 
|-
 
|}
 
|}
Linje 53: Linje 57:
 
<br>frå fyrndeheim
 
<br>frå fyrndeheim
 
<br>det som fyrst eg minnest.
 
<br>det som fyrst eg minnest.
 
 
<br><br>2.
 
<br><br>2.
 
<br>Jotnar eg minnest
 
<br>Jotnar eg minnest
Linje 63: Linje 66:
 
<br>heilagt stortre,
 
<br>heilagt stortre,
 
<br>fyrr det spratt or mold.
 
<br>fyrr det spratt or mold.
 
 
<br><br>3.
 
<br><br>3.
 
<br>Årle i old
 
<br>Årle i old
Linje 73: Linje 75:
 
<br>var Ginnunga-gap,
 
<br>var Ginnunga-gap,
 
<br>men gras var ikkje,
 
<br>men gras var ikkje,
 
 
<br><br>4.
 
<br><br>4.
 
<br>Fyrr Burs søner baud
 
<br>Fyrr Burs søner baud
Linje 83: Linje 84:
 
<br>då grodde grunnen
 
<br>då grodde grunnen
 
<br>med grønan lauk.
 
<br>med grønan lauk.
 
 
<br><br>5.
 
<br><br>5.
 
<br>Sol kom sunnan,
 
<br>Sol kom sunnan,
Linje 95: Linje 95:
 
<br>(stjernur ei visste,
 
<br>(stjernur ei visste,
 
<br>kvar stader dei åtte).
 
<br>kvar stader dei åtte).
 
 
 
<br><br>6.
 
<br><br>6.
 
<br>Tivar alle
 
<br>Tivar alle
Linje 108: Linje 106:
 
<br>undorn og aftan,
 
<br>undorn og aftan,
 
<br>til år å rekne.
 
<br>til år å rekne.
 
 
<br><br>7.
 
<br><br>7.
 
<br>Hittast æser
 
<br>Hittast æser
Linje 118: Linje 115:
 
<br>dei tenger laga
 
<br>dei tenger laga
 
<br>og tòlar gjorde.
 
<br>og tòlar gjorde.
 
 
<br><br>8.
 
<br><br>8.
 
<br>Med tavl på tunet
 
<br>Med tavl på tunet
Linje 128: Linje 124:
 
<br>med avle og age
 
<br>med avle og age
 
<br>frå Jotunheimen.
 
<br>frå Jotunheimen.
 
 
<br><br>9.
 
<br><br>9.
 
<br>Tivar alle
 
<br>Tivar alle
Linje 138: Linje 133:
 
<br>or Brime sitt blod
 
<br>or Brime sitt blod
 
<br>og hans blåe leggjer.
 
<br>og hans blåe leggjer.
 
 
<br><br>10.
 
<br><br>10.
 
<br>Vart Modsogne skapt,
 
<br>Vart Modsogne skapt,
Linje 148: Linje 142:
 
<br>dvergan', or jordi,
 
<br>dvergan', or jordi,
 
<br>som Durin det sagde.
 
<br>som Durin det sagde.
 
 
<br><br>11.
 
<br><br>11.
 
<br>Nye, Nide,
 
<br>Nye, Nide,
Linje 160: Linje 153:
 
<br>Ån og Ånar,
 
<br>Ån og Ånar,
 
<br>O-in, Mjødvitne.
 
<br>O-in, Mjødvitne.
 
 
<br><br>12.
 
<br><br>12.
 
<br>Vegg og Gandålv,
 
<br>Vegg og Gandålv,
Linje 170: Linje 162:
 
<br>Regin og Rådsvinn -
 
<br>Regin og Rådsvinn -
 
<br>retteleg nemnt.
 
<br>retteleg nemnt.
 
 
<br><br>13.
 
<br><br>13.
 
<br>File, Kile,
 
<br>File, Kile,
Linje 182: Linje 173:
 
<br>Aurvang, Jare,
 
<br>Aurvang, Jare,
 
<br>Eikinskjalde.
 
<br>Eikinskjalde.
 
 
<br><br>14.
 
<br><br>14.
 
<br>D'er tid til dvergar
 
<br>D'er tid til dvergar
Linje 192: Linje 182:
 
<br>millom Aurvang-stader
 
<br>millom Aurvang-stader
 
<br>og Joruvollar.
 
<br>og Joruvollar.
 
 
<br><br>15.
 
<br><br>15.
 
<br>Der var Draupne
 
<br>Der var Draupne
Linje 202: Linje 191:
 
<br>Skirve, Virve,
 
<br>Skirve, Virve,
 
<br>Skavid, Åe.
 
<br>Skavid, Åe.
 
 
<br><br>16.
 
<br><br>16.
 
<br>Ålv og Yngve,
 
<br>Ålv og Yngve,
Linje 212: Linje 200:
 
<br>langfedrar alle
 
<br>langfedrar alle
 
<br>i Lovars ætti.
 
<br>i Lovars ætti.
 
 
<br><br>17.
 
<br><br>17.
 
<br>Til tri der kom
 
<br>Til tri der kom
Linje 222: Linje 209:
 
<br>Ask og Embla
 
<br>Ask og Embla
 
<br>utan lagnad.
 
<br>utan lagnad.
 
 
<br><br>18.
 
<br><br>18.
 
<br>Dei åtte 'kje ande
 
<br>Dei åtte 'kje ande
Linje 232: Linje 218:
 
<br>let fager Lodur
 
<br>let fager Lodur
 
<br>og livsens varme.
 
<br>og livsens varme.
 
 
<br><br>19.
 
<br><br>19.
 
<br>Ask veit eg stande,
 
<br>Ask veit eg stande,
Linje 242: Linje 227:
 
<br>Stend alltid han grøn
 
<br>Stend alltid han grøn
 
<br>yver Urdar-brunnen.
 
<br>yver Urdar-brunnen.
 
 
<br><br>20.
 
<br><br>20.
 
<br>Derfrå kjem møyar
 
<br>Derfrå kjem møyar
Linje 256: Linje 240:
 
<br>for manna-lyden
 
<br>for manna-lyden
 
<br>dei lagnad segjer.
 
<br>dei lagnad segjer.
 
 
<br><br>21.
 
<br><br>21.
 
<br>I aust sat gamle
 
<br>I aust sat gamle
Linje 266: Linje 249:
 
<br>solar-tjuven
 
<br>solar-tjuven
 
<br>i trolle-ham.
 
<br>i trolle-ham.
 
 
<br><br>22.
 
<br><br>22.
 
<br>Matar seg mett
 
<br>Matar seg mett
Linje 276: Linje 258:
 
<br>vèret vålyndt.
 
<br>vèret vålyndt.
 
<br>Vita de enn eller kva?
 
<br>Vita de enn eller kva?
 
 
<br><br>23.
 
<br><br>23.
 
<br>Ho folkstrid i heimen
 
<br>Ho folkstrid i heimen
Linje 288: Linje 269:
 
<br>(ofte, ei sjeldan,
 
<br>(ofte, ei sjeldan,
 
<br>då enn ho lever).
 
<br>då enn ho lever).
 
 
<br><br>24.
 
<br><br>24.
 
<br>Dei Heid ho kalla,
 
<br>Dei Heid ho kalla,
Linje 298: Linje 278:
 
<br>uneleg alltid
 
<br>uneleg alltid
 
<br>for illkyndt kvende.
 
<br>for illkyndt kvende.
 
 
<br><br>25.
 
<br><br>25.
 
<br>Tivar alle
 
<br>Tivar alle
Linje 308: Linje 287:
 
<br>eller offer alle
 
<br>eller offer alle
 
<br>gudar eige?
 
<br>gudar eige?
 
 
<br><br>26.
 
<br><br>26.
 
<br>Spjut heiv Odin
 
<br>Spjut heiv Odin
Linje 318: Linje 296:
 
<br>vaner på opne
 
<br>vaner på opne
 
<br>vollar sprungo.
 
<br>vollar sprungo.
 
 
<br><br>27.
 
<br><br>27.
 
<br>Tivar alle
 
<br>Tivar alle
Linje 328: Linje 305:
 
<br>eller jotun-ætti
 
<br>eller jotun-ætti
 
<br>Ods møy gjevi?
 
<br>Ods møy gjevi?
 
 
<br><br>28.
 
<br><br>28.
 
<br>Einast Tor der tok i,
 
<br>Einast Tor der tok i,
Linje 338: Linje 314:
 
<br>sætter alle
 
<br>sætter alle
 
<br>som sannfeste var.
 
<br>som sannfeste var.
 
 
<br><br>29.
 
<br><br>29.
 
<br>Veit ho Odins
 
<br>Veit ho Odins
Linje 348: Linje 323:
 
<br>av Valfaders pant.
 
<br>av Valfaders pant.
 
<br>Vita de enn eller kva?
 
<br>Vita de enn eller kva?
 
 
<br><br>30.
 
<br><br>30.
 
<br>Veit ho løynd er
 
<br>Veit ho løynd er
Linje 358: Linje 332:
 
<br>av Valfaders pant.
 
<br>av Valfaders pant.
 
<br>Vita de enn eller kva?
 
<br>Vita de enn eller kva?
 
 
<br><br>31.
 
<br><br>31.
 
<br>Ho einsam sat ute
 
<br>Ho einsam sat ute
Linje 368: Linje 341:
 
<br>Alt veit eg, Odin,
 
<br>Alt veit eg, Odin,
 
<br>kvar du auga løynde.»
 
<br>kvar du auga løynde.»
 
 
<br><br>32.
 
<br><br>32.
 
<br>Gav henne Herfader
 
<br>Gav henne Herfader
Linje 378: Linje 350:
 
<br>Såg ho høgt og lågt
 
<br>Såg ho høgt og lågt
 
<br>i heimar alle.
 
<br>i heimar alle.
 
 
<br><br>33.
 
<br><br>33.
 
<br>Såg ho valkyrjur
 
<br>Såg ho valkyrjur
Linje 388: Linje 359:
 
<br>Gunn, Hild, Gondul
 
<br>Gunn, Hild, Gondul
 
<br>og Geirskogul.
 
<br>og Geirskogul.
 
 
<br><br>34.
 
<br><br>34.
 
<br>Eg såg for Balder,
 
<br>Eg såg for Balder,
Linje 398: Linje 368:
 
<br>mjuke, fagre
 
<br>mjuke, fagre
 
<br>mistel-teinen.
 
<br>mistel-teinen.
 
 
<br><br>35.
 
<br><br>35.
 
<br>Vart av teinen,
 
<br>Vart av teinen,
Linje 408: Linje 377:
 
<br>yver våden i Valhall.
 
<br>yver våden i Valhall.
 
<br>Vita de enn eller kva?
 
<br>Vita de enn eller kva?
 
 
<br><br>36.
 
<br><br>36.
 
<br>Då mun Våle
 
<br>Då mun Våle
Linje 414: Linje 382:
 
<br>heller hardgjort
 
<br>heller hardgjort
 
<br>var hapt av tarmar.
 
<br>var hapt av tarmar.
 
 
<br><br>37.
 
<br><br>37.
 
<br>Såg ho bunden kulten
 
<br>Såg ho bunden kulten
Linje 424: Linje 391:
 
<br>ho visst ikkje hev.
 
<br>ho visst ikkje hev.
 
<br>Vita de enn eller kva?
 
<br>Vita de enn eller kva?
 
 
<br><br>38 (H. 31).
 
<br><br>38 (H. 31).
 
<br>Garm han gøyr
 
<br>Garm han gøyr
Linje 434: Linje 400:
 
<br>um ragnarok,
 
<br>um ragnarok,
 
<br>ramt for sigtivar.
 
<br>ramt for sigtivar.
 
 
<br><br>39 (H. 32).
 
<br><br>39 (H. 32).
 
<br>Sat der på haugen
 
<br>Sat der på haugen
Linje 444: Linje 409:
 
<br>fager raud hane,
 
<br>fager raud hane,
 
<br>som Fjalar heiter.
 
<br>som Fjalar heiter.
 
 
<br><br>40 (H. 33).
 
<br><br>40 (H. 33).
 
<br>Gól yver æser
 
<br>Gól yver æser
Linje 454: Linje 418:
 
<br>sótraud hane,
 
<br>sótraud hane,
 
<br>i salom åt Hel.
 
<br>i salom åt Hel.
 
 
<br><br>41 (H. 34).
 
<br><br>41 (H. 34).
 
<br>Sal ser ho stande
 
<br>Sal ser ho stande
Linje 464: Linje 427:
 
<br>kring salen slengjer seg
 
<br>kring salen slengjer seg
 
<br>orme-spordar.
 
<br>orme-spordar.
 
 
<br><br>42.
 
<br><br>42.
 
<br>Å fell austan
 
<br>Å fell austan
 
<br>um eiterdalar,
 
<br>um eiterdalar,
 
<br>full av saks og sverd,
 
<br>full av saks og sverd,
<br>Slid heiter ho.
+
<br>Slid heiter ho.<br><br>(H. 35).
<br><br>(H. 35).
 
 
<br>Ser ho der vada
 
<br>Ser ho der vada
 
<br>i straumar tunge
 
<br>i straumar tunge
Linje 481: Linje 442:
 
<br>varg sleit i lik.
 
<br>varg sleit i lik.
 
<br>Vita de enn eller kva?
 
<br>Vita de enn eller kva?
 
 
<br><br>43 (R. 37).
 
<br><br>43 (R. 37).
 
<br>Stod det i nord
 
<br>Stod det i nord
Linje 495: Linje 455:
 
<br>festet slitnar,
 
<br>festet slitnar,
 
<br>og Freke han renn.
 
<br>og Freke han renn.
 
 
<br><br>44 (H. 37-38).
 
<br><br>44 (H. 37-38).
 
<br>Hardt er i heimen,
 
<br>Hardt er i heimen,
Linje 505: Linje 464:
 
<br>grunnen gjallar,
 
<br>grunnen gjallar,
 
<br>gygrar fljugande.
 
<br>gygrar fljugande.
 
 
<br><br>45 (H. 37-38).
 
<br><br>45 (H. 37-38).
 
<br>Brødrar kvarandre
 
<br>Brødrar kvarandre
Linje 515: Linje 473:
 
<br>Mun ingen mann
 
<br>Mun ingen mann
 
<br>sin målsven spara.
 
<br>sin målsven spara.
 
 
<br><br>46 (H. 39).
 
<br><br>46 (H. 39).
 
<br>Mims søner spelar seg,
 
<br>Mims søner spelar seg,
Linje 525: Linje 482:
 
<br>Mæler Odin
 
<br>Mæler Odin
 
<br>med Mims hovud.
 
<br>med Mims hovud.
 
 
<br><br>47 (H. 40).
 
<br><br>47 (H. 40).
 
<br>Skjelv Yggdrasils
 
<br>Skjelv Yggdrasils
Linje 535: Linje 491:
 
<br>fyrr enn Surts
 
<br>fyrr enn Surts
 
<br>skylding det gløyper.
 
<br>skylding det gløyper.
 
 
<br><br>48.
 
<br><br>48.
 
<br>Koss er med åsom,
 
<br>Koss er med åsom,
Linje 549: Linje 504:
 
<br>festet slitnar,
 
<br>festet slitnar,
 
<br>og Freke han renn.
 
<br>og Freke han renn.
 
 
<br><br>49 (H. 43).
 
<br><br>49 (H. 43).
 
<br>Rym èk austan
 
<br>Rym èk austan
Linje 559: Linje 513:
 
<br>slit i nå-ar;
 
<br>slit i nå-ar;
 
<br>Naglfar losnar.
 
<br>Naglfar losnar.
 
 
<br><br>50 (H. 44).
 
<br><br>50 (H. 44).
 
<br>Skip fer austan,
 
<br>Skip fer austan,
Linje 569: Linje 522:
 
<br>Med deim er bror
 
<br>Med deim er bror
 
<br>til Byleist i lag.
 
<br>til Byleist i lag.
 
 
<br><br>51 (H. 45).
 
<br><br>51 (H. 45).
 
<br>Surt fer sunnan
 
<br>Surt fer sunnan
Linje 579: Linje 531:
 
<br>menn på helveg hastar,
 
<br>menn på helveg hastar,
 
<br>himmelen klovnar.
 
<br>himmelen klovnar.
 
 
<br><br>52 (H. 46).
 
<br><br>52 (H. 46).
 
<br>Atter sorgi
 
<br>Atter sorgi
Linje 589: Linje 540:
 
<br>der mun Friggs ven,
 
<br>der mun Friggs ven,
 
<br>den kjære falle.
 
<br>den kjære falle.
 
 
<br><br>53 (H. 47).
 
<br><br>53 (H. 47).
 
<br>Garm gøyr høgt
 
<br>Garm gøyr høgt
Linje 595: Linje 545:
 
<br>festet slitnar,
 
<br>festet slitnar,
 
<br>og Freke han renn.
 
<br>og Freke han renn.
 
 
<br><br>54.
 
<br><br>54.
 
<br>Då kjem den store
 
<br>Då kjem den store
Linje 605: Linje 554:
 
<br>heilt til hjarta,
 
<br>heilt til hjarta,
 
<br>og hemnd er faren.
 
<br>og hemnd er faren.
 
 
<br><br>55.
 
<br><br>55.
 
<br>Kjem den storfræge
 
<br>Kjem den storfræge
Linje 615: Linje 563:
 
<br>Og frå heimane
 
<br>Og frå heimane
 
<br>folki rømer.
 
<br>folki rømer.
 
 
<br><br>56.
 
<br><br>56.
 
<br>Det gøyser eitr
 
<br>Det gøyser eitr
Linje 625: Linje 572:
 
<br>gruv, frå globeitte
 
<br>gruv, frå globeitte
 
<br>glyme-beistet.
 
<br>glyme-beistet.
 
 
<br><br>57.
 
<br><br>57.
 
<br>Sol mun svartne,
 
<br>Sol mun svartne,
Linje 635: Linje 581:
 
<br>Logar leikar
 
<br>Logar leikar
 
<br>lukt til himmels.
 
<br>lukt til himmels.
 
 
<br><br>58.
 
<br><br>58.
 
<br> Garm gøyr høgt
 
<br> Garm gøyr høgt
Linje 641: Linje 586:
 
<br>festet slitnar,
 
<br>festet slitnar,
 
<br>og Freke han renn.
 
<br>og Freke han renn.
 
 
<br><br>59.
 
<br><br>59.
 
<br>Ser ho upp koma
 
<br>Ser ho upp koma
Linje 651: Linje 595:
 
<br>ho som på fjell
 
<br>ho som på fjell
 
<br>fisken veider.
 
<br>fisken veider.
 
 
<br><br>60.
 
<br><br>60.
 
<br>Hittast æser
 
<br>Hittast æser
Linje 661: Linje 604:
 
<br>og Fimbul-tys
 
<br>og Fimbul-tys
 
<br>forne runer.
 
<br>forne runer.
 
 
<br><br>61.
 
<br><br>61.
 
<br>Då mun atter
 
<br>Då mun atter
Linje 669: Linje 611:
 
<br>som dei åtte
 
<br>som dei åtte
 
<br>i upphavs-tidi.
 
<br>i upphavs-tidi.
 
 
<br><br>62.
 
<br><br>62.
 
<br>Då mun åkrar
 
<br>Då mun åkrar
Linje 679: Linje 620:
 
<br>i valtiva-ve.
 
<br>i valtiva-ve.
 
<br>Vita de enn eller kva?
 
<br>Vita de enn eller kva?
 
 
<br><br>63.
 
<br><br>63.
 
<br>Tun-tre Høne
 
<br>Tun-tre Høne
Linje 687: Linje 627:
 
<br>i Vindheim vidan.
 
<br>i Vindheim vidan.
 
<br>Vita de enn eller kva?
 
<br>Vita de enn eller kva?
 
 
<br><br>64.
 
<br><br>64.
 
<br>Sal ser ho stande
 
<br>Sal ser ho stande
Linje 697: Linje 636:
 
<br>mun i alder og æve
 
<br>mun i alder og æve
 
<br>ynde njote.
 
<br>ynde njote.
 
 
<br><br>65.
 
<br><br>65.
 
<br>Då den store
 
<br>Då den store
Linje 707: Linje 645:
 
<br>sèt vé som alltid
 
<br>sèt vé som alltid
 
<br>vara skal.
 
<br>vara skal.
 
 
<br><br>66.
 
<br><br>66.
 
<br>Kjem den dimme
 
<br>Kjem den dimme

Revisjonen fra 9. jan. 2019 kl. 16:00

Velg språk Norrønt Islandsk Norsk Dansk Svensk Færøysk
Denne teksten finnes i flere utgaver på følgende språk ► Original.gif Norsk.gif Dansk.gif Svensk.gif Faeroysk.gif
Original.gif Norsk.gif Dansk.gif Svensk.gif
Original.gif Norsk.gif Dansk.gif Svensk.gif
Norsk.gif Dansk.gif Svensk.gif
Dansk.gif Svensk.gif
Dansk.gif Svensk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif
Dansk.gif


Edda-Kvæde
Norrøne fornsongar
(Andre utgåve, 1928)


På nynorsk ved
Ivar Mortensson-Egnund


Voluspå


1.
Um ljod bed eg alle
helga lydar,
store og småe
søner åt Heimdall.
Det vil du, Valfader,
at vel eg fortel
frå fyrndeheim
det som fyrst eg minnest.

2.
Jotnar eg minnest
i upphav borne,
dei som fordom
meg fostra hadde.
Nie heimar,
nie innvere,
heilagt stortre,
fyrr det spratt or mold.

3.
Årle i old
var det Yme bygde;
Korkje sand eller sjø
eller svale bylgjur;
jord var ikkje,
upphimmel ikkje;
var Ginnunga-gap,
men gras var ikkje,

4.
Fyrr Burs søner baud
bøar seg lyfte,
dei som Midgard
mætan skapte.
Sol skein sunnan
på steinar i sal,
då grodde grunnen
med grønan lauk.

5.
Sol kom sunnan,
syster åt månen,
slo høgre handi
um himmelhestar.
Sol ikkje visste
kvar salar ho åtte,
Måne ei visste
kvar makt han åtte,
(stjernur ei visste,
kvar stader dei åtte).

6.
Tivar alle
på tingstolar gjekk,
dei høgheilage
heldo rådlag:
natt og near
namn dei gåvo,
morgon likeins
og middags-leite,
undorn og aftan,
til år å rekne.

7.
Hittast æser
på Idavollen,
og horg og hov
høgt dei timbra.
Dei avlar lagde
og eigner smidde,
dei tenger laga
og tòlar gjorde.

8.
Med tavl på tunet
dei trøydde seg glade
- var deim visst ikkje
vant på gull -
til tri der kom
tusse-møyar
med avle og age
frå Jotunheimen.

9.
Tivar alle
på tingstolar gjekk,
dei høgheilage
heldo rådlag:
kven skal drosen
av dvergar skapa
or Brime sitt blod
og hans blåe leggjer.

10.
Vart Modsogne skapt,
mætast var han
av dvergar alle,
men Durin dernest.
Dei manna-skjepnur
mange gjorde,
dvergan', or jordi,
som Durin det sagde.

11.
Nye, Nide,
Nordre, Sudre,
Austre, Vestre,
Altjov, Dvalin,
Nå og Nåin,
Nipung, Dåin,
Bivur, Bavur,
Bombur, Nore,
Ån og Ånar,
O-in, Mjødvitne.

12.
Vegg og Gandålv,
Vindålv, Torin,
Trå og Tråin,
Tekk, Lit og Vit,
Ny og Nyråd,
no hev eg dvergar -
Regin og Rådsvinn -
retteleg nemnt.

13.
File, Kile,
Fundin, Nåle,
Hepte, Vile,
Hanar, Sviur,
Billing, Brune,
Bild og Bure,
Frå, Hornbore,
Fræg og Lone,
Aurvang, Jare,
Eikinskjalde.

14.
D'er tid til dvergar
i Dvalins fylgje
for manna-lyden
til Lovar å telja.
Frå Sals steinar
ut dei sette
millom Aurvang-stader
og Joruvollar.

15.
Der var Draupne
og Dolgtrase,
Hå, Haugspore,
Levang, Gloin,
Dore, Ore,
Duv, Andvare,
Skirve, Virve,
Skavid, Åe.

16.
Ålv og Yngve,
Eikinskjalde,
Fjalar og Froste,
Finn og Ginnar;
kjent skal vera,
med folk er i verdi,
langfedrar alle
i Lovars ætti.

17.
Til tri der kom
av tjodi denne
høge og hæve
æser til husar.
Fann dei på land
lite maktande
Ask og Embla
utan lagnad.

18.
Dei åtte 'kje ande
eller åthug hadde,
korkje let eller lag
eller livsens varme.
Ande gav Odin,
åthug Høne,
let fager Lodur
og livsens varme.

19.
Ask veit eg stande,
heiter Yggdrasil,
høgt tre, vatna
med kvitande våg.
Derfrå kjem dogg
som i dalane fell.
Stend alltid han grøn
yver Urdar-brunnen.

20.
Derfrå kjem møyar
mangt vitande
tri frå den sal,
under treet stend.
Urd het den eine,
den andre Verdande,
dei runeskidur skar,
Skuld den tridje.
Dei lov lagde,
dei liv kåra,
for manna-lyden
dei lagnad segjer.

21.
I aust sat gamle
jarn-gygri
og fødde der
Fenres ungar.
Ein vert umfram
av alle desse
solar-tjuven
i trolle-ham.

22.
Matar seg mett
på manna-lik,
um gude-gardar
gøyser han blod.
Svart vert solskin
sumrane etter,
vèret vålyndt.
Vita de enn eller kva?

23.
Ho folkstrid i heimen
den fyrste minnest,
då dei Gullveig
med geirom støytte,
og i Hårs hall
dei henne brende.
Dei tri gong brende
den tri gong borne.
(ofte, ei sjeldan,
då enn ho lever).

24.
Dei Heid ho kalla,
der til husar ho kom,
spåvise volva.
Vakte ho gandar,
med seid fór ho stødt,
seida med ihug,
uneleg alltid
for illkyndt kvende.

25.
Tivar alle
på tingstolar gjekk,
dei høgheilage
heldo rådlag:
kvåre skal æser
av-låt gjeva
eller offer alle
gudar eige?

26.
Spjut heiv Odin
og skaut i flokken,
det var folkstrid
den fyrste i heimen.
Broten vart bordvegg
i Åsa-borgi,
vaner på opne
vollar sprungo.

27.
Tivar alle
på tingstolar gjekk,
dei høgheilage
heldo rådlag:
kven hadde lufti
med løynsvik blanda
eller jotun-ætti
Ods møy gjevi?

28.
Einast Tor der tok i,
tròten av harm;
han sjeldan sit
når slikt han fretter.
Upp gjekk eidar,
ord og lovnad,
sætter alle
som sannfeste var.

29.
Veit ho Odins
auga er løynt
i den mæte
Mimes brunnen.
Mjød drikk Mime
morgon kvar ein
av Valfaders pant.
Vita de enn eller kva?

30.
Veit ho løynd er
Heimdalls ljod
under heilage
heidra treet.
Yver vert sprøytt
stride fossar
av Valfaders pant.
Vita de enn eller kva?

31.
Ho einsam sat ute
då Ygg der kom,
åsa-gubben,
og i augo henne såg:
«Kva mun du meg frega,
kvi freistar du meg?
Alt veit eg, Odin,
kvar du auga løynde.»

32.
Gav henne Herfader
haugar av gull,
ringar, fé[-muner,
at ho frøde segje]
og løyndomar
i ljoset bere.
Såg ho høgt og lågt
i heimar alle.

33.
Såg ho valkyrjur
vidan komne,
greidde te ride
åt gude-tjodi.
Skuld ho heldt skjold,
Skogul var med.
Gunn, Hild, Gondul
og Geirskogul.

34.
Eg såg for Balder,
bjarte guden,
Odins sonen,
orloga løynd.
Var han vaksen
høgt yver voll,
mjuke, fagre
mistel-teinen.

35.
Vart av teinen,
som tottest so grann,
skadeskot stygt,
Hòd han skaut.
Men Frigg ho grét
i Fensalom
yver våden i Valhall.
Vita de enn eller kva?

36.
Då mun Våle
vå-bandi snu,
heller hardgjort
var hapt av tarmar.

37.
Såg ho bunden kulten
i kjelde-lunden,
sviplik sviklyndte
Loke-sellen.
Sit der Sigyn;
men storleg glede
ho visst ikkje hev.
Vita de enn eller kva?

38 (H. 31).
Garm han gøyr
fyre Gnipa-heller,
festet slitnar,
og Freke han renn.
Fram ser eg lenger,
fulla kann eg tala
um ragnarok,
ramt for sigtivar.

39 (H. 32).
Sat der på haugen
og slo på harpa
gygre-hyrding,
glade Egde.
Gol um honom
i gagle-skogen
fager raud hane,
som Fjalar heiter.

40 (H. 33).
Gól yver æser
Gullinkambe,
som hjå Herfader
heren vekkjer.
Ein annan gjel
i jordi nede,
sótraud hane,
i salom åt Hel.

41 (H. 34).
Sal ser ho stande
frå soli vend
på Nå-strandi,
mot nord snur døri.
Fell eiter-dropar
inn um ljoren,
kring salen slengjer seg
orme-spordar.

42.
Å fell austan
um eiterdalar,
full av saks og sverd,
Slid heiter ho.

(H. 35).
Ser ho der vada
i straumar tunge
menn meinsvorne
og mordvargar
og den som maktstel
annars møy.
Der saug Nidhogg
nåekroppar,
varg sleit i lik.
Vita de enn eller kva?

43 (R. 37).
Stod det i nord
på Nidavollar
ein sal av gull
for Sindre-ætti.
Ein annan stod
på Ukolne,
jotuns bjorsal,
han som Brime heiter.
Garm gøyr høgt
fyre Gnipa-heller,
festet slitnar,
og Freke han renn.

44 (H. 37-38).
Hardt er i heimen,
hordom kaldleg,
øks-old, sverd-old,
skjoldar klovna,
vind-old, varg-old,
fyrr verdi stuper,
grunnen gjallar,
gygrar fljugande.

45 (H. 37-38).
Brødrar kvarandre
banesår gjev,
systrungar dei
skyldskap spiller.
(Frendskaps-bandi
er brostne alle.)
Mun ingen mann
sin målsven spara.

46 (H. 39).
Mims søner spelar seg,
men øgjes-slåtten
gjeng på giddande
gjallar-hornet.
Høgt blæs Heimdall,
set horn til vêrs.
Mæler Odin
med Mims hovud.

47 (H. 40).
Skjelv Yggdrasils
ask standande,
ym aldrugt tre.
Men jotun losnar.
Hustrar alle
på hel-vegjer,
fyrr enn Surts
skylding det gløyper.

48.
Koss er med åsom,
koss er med alvom?
Gnyr Jotunheim all,
æser er på tinge;
dvergane styn
fyre steindørom,
veggbergs vise menn.
Vita de enn eller kva?
Garm gøyr høgt
fyre Gnipa-heller,
festet slitnar,
og Freke han renn.

49 (H. 43).
Rym èk austan
med upplyft skjold,
Jormun-gand snur seg
i jotun-sinne.
Orm skjek kvirvlar,
men ørni klikkar,
slit i nå-ar;
Naglfar losnar.

50 (H. 44).
Skip fer austan,
skrida mun Muspells
lydar på hav,
men Loke styrer.
Heile fylgjet
etter Freke sleng.
Med deim er bror
til Byleist i lag.

51 (H. 45).
Surt fer sunnan
med svidande eld,
det skin av sverdet
so soli bleiknar.
Grjotbergi gnett,
gygrane skvett,
menn på helveg hastar,
himmelen klovnar.

52 (H. 46).
Atter sorgi
sår fær Lin
då Odin fer av
skal ulv vega
- og Beles bjarte
bane mot Surt;
der mun Friggs ven,
den kjære falle.

53 (H. 47).
Garm gøyr høgt
fyre Gnipa-heller,
festet slitnar,
og Freke han renn.

54.
Då kjem den store
Sigfaders son,
Vidar vega
skal valdyret.
I Kvedrungs sonen
sverdet han høgg
heilt til hjarta,
og hemnd er faren.

55.
Kjem den storfræge
son åt Lodyn,
Odins sonen,
vil ormen vega.
Han legg til med makt,
Midgards verjar.
Og frå heimane
folki rømer.

56.
Det gøyser eitr
og gneistar sprutar
or gapande munnen
på Midgards-ormen.
Gjeng fet nie
Fjorgyn-sonen,
gruv, frå globeitte
glyme-beistet.

57.
Sol mun svartne,
sig jord i hav,
av himmelen kverv
klåre stjernur.
Eimen gøyser,
og elden sleikjer.
Logar leikar
lukt til himmels.

58.
Garm gøyr høgt
fyre Gnipa-heller,
festet slitnar,
og Freke han renn.

59.
Ser ho upp koma
andre gongen
jord or havet
atter grønklædd.
Fossane fell,
flyg ørn yver,
ho som på fjell
fisken veider.

60.
Hittast æser
på Idavollen,
um leide lindorm
dei lenge talar,
legg seg på minne
lagnads-burdar
og Fimbul-tys
forne runer.

61.
Då mun atter
undersame
tavlur av gull
i graset finnast,
som dei åtte
i upphavs-tidi.

62.
Då mun åkrar
usådde vekse.
Ilt mun batne,
Balder han kjem.
Hòd og Balder
bur på tufti
i valtiva-ve.
Vita de enn eller kva?

63.
Tun-tre Høne
trygg kann velja,
og brødre-søner
byggje saman
i Vindheim vidan.
Vita de enn eller kva?

64.
Sal ser ho stande
fagrar' enn sol,
med gull er han takt,
på Gim-lé.
Trivst der tyde
trugne lydar,
mun i alder og æve
ynde njote.

65.
Då den store
stig på domstolen,
han frå det høge,
som heimen styrer.
Han saker sætter
og domar sèt,
sèt vé som alltid
vara skal.

66.
Kjem den dimme
draken fljugande,
fråne-orm, nedan
frå Nida-fjelli.
Ber lik i fjørom,
flyg yver voll
Nidhogg nåbleik.
No mun ho søkke.