Gáta Páls Bjarnasonar - Revisjonshistorikk

JJ.Sandal på 24. des. 2013 kl. 11:27

2013-12-24T11:27:22Z

Jesper på 24. des. 2013 kl. 08:29

2013-12-24T08:29:39Z

JJ.Sandal: Gáta Páls Bjarnasonar

2013-01-14T07:45:02Z

Gáta Páls Bjarnasonar

Ny side

{| class="toccolours" border="1" width="100%" cellpadding="4" style="border-collapse:collapse"
|- style="background-color:#e9e9e9"
!align="center" valign="top" width="40%" | '''Velg språk''' !!align="center" valign="top" width="10%" | Norrønt !!align="center" valign="top" width="10%"| Islandsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Norsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Dansk !!align="center" valign="top" width="10%"| Svensk !!align="center" valign="top" width="10%"| Færøysk
|-
! Denne teksten finnes på følgende språk ► !! !! [[Fil:Islandsk.gif|32px|link=Gáta Páls Bjarnasonar]] !! !! !! !!
|-
|}

<center>'''[[Kvæði og vísur|Íslenskar þjóðvísur og kvæði]]'''

<big><big>'''Gáta Páls Bjarnasonar'''</big></big>

Höfundur þessa gátnaflokks bjó í Unnarholti í Hrunamannahreppi á seinni hluta 17. aldar
 Íslenskar gátur, safnað hefur Jón Árnason, önnur útgáfa Reykjavik 1951.
</center>

''Denne mytologiske gåten i diktform er laget av Páll Bjarnason på slutten av 1600-tallet''

<blockquote>Kom ég að rúmi
 Ránar barna,1
 öll voru þau
 í útlegð flúin,
 þangað, sem Fornjótur
 frekur hafði
 sinn son2 skikkað
 að setja dóma.

 Hömlung3 sá ég
 á hafnar rúmi
 þann, er valslöngur4
 vöktuðu á grunni,
 rastaður var hann
 að rækja þær gjörðir,
 sem gæflyndum Kára
 gefst að bjóða.

 Beima hans sá ég
 bergja þarfandi,5
 því kramarans byggð
 kúgaðist þröngvan,
 reiðskjótar voru þar
 reifaðir gjörðum,
 sem bar fluttu steina6
 í byggðir manna.

 Reið ég vigferla7
 frá vindils jörðu,8
 um það alda
 örnefni jarðar,9
 þar er Ýmis tár
 oftlega höfðu
 vandræði aukið
 volendum mönnum.10

 Þær voru grundir
 af gylfa stjarna
 allar með snilli
 útrústaðir,11
 en bekkir allir
 að botni jarðar
 burtu voru færðir
 af brautar göngum.12

 Valjarðar13 ávöxt14
 víða, að nægtum
 líkamans, um
 litast mátti
 sem af móæðum
 mánategundar15
 ártíðs hafði
 af eðli runnið.

 Leiðangurs var ég
 og leit allmargar
 hvitfaldaðar16
 á harðbarðs fróni,17
 þar sem mæli fornt
 var úr minni guma,
 höfðu staðið
 Heimdalls fætur.18

 Þær voru að lesa,
 í þumlunga mát19
 lyngknappa saman
 litlar rúnir,20
 og kváðust raunar
 ráða illa,
 því ofvetur21 þeim
 afnám gerði.

 Kom úr andfari22
 krása lýður23
 og knúði ilþornum24
 að kjalars meyju,
 létu víða
 valbartils skálmir25
 vaða ofsvæsið
 að vini lyngballar.

 Undra sá ég þar
 eitt dýr jarðar,26
 sem allfæstum
 yffrar þörfum,27
 hverfur í manns skugga,
 megnar sjónir
 og færir svín moldar28
 að fegins degi.29

 Hef ég á landi30
 hlauparans31 dvalið
 og sjö knélýði32
 setið til heljar,
 og samnefndir
 síðar koma
 synir þeirra
 með sönnum greinum.</blockquote>

1. Sjórinn,
 2. vindurinn,
 3. skip,
 4. akkeri,
 5. selja vörur,
 6. mjöl og salt,
 7. götur,
 8. sjór,
 9. fjallsháls (háls er á hverri lifandi skepnu),
 10. vogestir (vágestir, voðagestir),
 11. grónar grasi,
 12. þornaðar upp,
 13. "grindin, sem fálkinn á stendur, meðan hann er vaninn"
(grind = tré = viður = lyng),
 14. ber,
 15. "af raka og vessa jarðarinnar",
 16. konur,
 17. heiði (harbarður = steinn),
 18. tré = rætur = tré (dallur = askur = viður = skógafætur
= tréfætur),
 19. vettlingar,
 20. ber,
 21. frost,
 22. loft,
 23. hrafnar ("hrafninn segir cras, cras"),
 24. klær,
 25. nef (valbartill = kjafturinn á krumma = sá, sem ''ber val''),
 26. köttur,
 27. bætir þarfir (yffra = offra = bæta (fyrir sig),
 28. mús,
 29. til dauða ("allir hlutir eyðast og farast, en ''gin
fararinnar'' er dauðinn"),
 30. lend,
 31. hestur,
 32. dagar.

{{DEFAULTSORT: Gata Pals Bjarnasonar}}

[[Kategori:Alfabetisk indeks]]
[[Kategori:Tekster på islandsk]]
[[Kategori:Folklore]]
[[Kategori:Jón Árnason]]

@@ Linje 29: / Linje 29: @@
 <br>sinn son<sup>2</sup> skikkað
 <br>að setja dóma.
 <br><br>Hömlung<sup>3</sup> sá ég
 <br>á hafnar rúmi
@@ Linje 38: / Linje 37: @@
 <br>sem gæflyndum Kára
 <br>gefst að bjóða.
 <br><br>Beima hans sá ég
 <br>bergja þarfandi,<sup>5</sup>
@@ Linje 47: / Linje 45: @@
 <br>sem bar fluttu steina<sup>6</sup>
 <br>í byggðir manna.
 <br><br>Reið ég vigferla<sup>7</sup>
 <br>frá vindils jörðu,<sup>8</sup>
@@ Linje 56: / Linje 53: @@
 <br>vandræði aukið
 <br>volendum mönnum.<sup>10</sup>
 <br><br>Þær voru grundir
 <br>af gylfa stjarna
@@ Linje 65: / Linje 61: @@
 <br>burtu voru færðir
 <br>af brautar göngum.<sup>12</sup>
 <br><br>Valjarðar<sup>13</sup> ávöxt<sup>14</sup>
 <br>víða, að nægtum
@@ Linje 74: / Linje 69: @@
 <br>ártíðs hafði
 <br>af eðli runnið.
 <br><br>Leiðangurs var ég
 <br>og leit allmargar
@@ Linje 83: / Linje 77: @@
 <br>höfðu staðið
 <br>Heimdalls fætur.<sup>18</sup>
 <br><br>Þær voru að lesa,
 <br>í þumlunga mát<sup>19</sup>
@@ Linje 92: / Linje 85: @@
 <br>því ofvetur<sup>21</sup>  þeim
 <br>afnám gerði.
 <br><br>Kom úr andfari<sup>22</sup>
 <br>krása lýður<sup>23</sup>
@@ Linje 101: / Linje 93: @@
 <br>vaða ofsvæsið
 <br>að vini lyngballar.
 <br><br>Undra sá ég þar
 <br>eitt dýr jarðar,<sup>26</sup>
@@ Linje 110: / Linje 101: @@
 <br>og færir svín moldar<sup>28</sup>
 <br>að fegins degi.<sup>29</sup>
 <br><br>Hef ég á landi<sup>30</sup>
 <br>hlauparans<sup>31</sup>  dvalið

@@ Linje 20: / Linje 20: @@
 ''Denne mytologiske gåten i diktform er laget av Páll Bjarnason på slutten av 1600-tallet''
-<blockquote>Kom ég að rúmi
+<blockquote>
 <br>Ránar barna,<sup>1</sup>
 <br>öll voru þau
@@ Linje 117: / Linje 118: @@
 <br>síðar koma
 <br>synir þeirra
-<br>með sönnum greinum.</blockquote>
+<br>með sönnum greinum.