Om Gunbjørns Skjær (CCR/FM) - Revisjonshistorikk

Carsten på 24. aug. 2018 kl. 07:20

2018-08-24T07:20:10Z

Knut på 30. apr. 2018 kl. 07:05

2018-04-30T07:05:35Z

Knut på 30. apr. 2018 kl. 06:55

2018-04-30T06:55:21Z

Knut på 27. apr. 2018 kl. 08:49

2018-04-27T08:49:58Z

Knut på 26. apr. 2018 kl. 09:46

2018-04-26T09:46:40Z

Knut på 26. apr. 2018 kl. 09:42

2018-04-26T09:42:24Z

Knut på 25. apr. 2018 kl. 15:39

2018-04-25T15:39:49Z

Knut på 25. apr. 2018 kl. 12:43

2018-04-25T12:43:05Z

Knut på 25. apr. 2018 kl. 08:02

2018-04-25T08:02:28Z

Knut på 25. apr. 2018 kl. 07:49

2018-04-25T07:49:45Z

← Eldre revisjon		Revisjonen fra 24. aug. 2018 kl. 07:20
Linje 13:		Linje 13:


−	~~Udvalgte tekster fra~~

−	'''[[Grønlands historiske mindesmærker]]'''	+	'''[[Grønlands historiske mindesmærker]] I'''

@@ Linje 294: / Linje 294: @@
 Krosseyjar vita menn ok at eru, ok því svo kallaðar, at þær allra stærstu fjórar<ref>þrjár, tre, 769b, c, 115.</ref> eyjar skuli í krossform liggja, síðan hinar smærri<ref>smáar, smaae, M, 769b, 115.</ref> allt umkríng, ok skyldi vera með háum björgum, fugli þakin<ref>rettere þaktar</ref>, í móti vestri ok útnorðri, ok þar aðdjúpt nóg<ref>mjög, M.</ref> ok gott fyrir öll skip inn i eyjarnar at leggja; en allt í móti suðrinu ok svo Breiðafirði skal vera útgrynni ok brimsamt með smáum, mörgum ok mjóum [ósum ok<ref>till. af M, 769b, 115.</ref> sundum. Út úr þessum sundum höfðu Engelskir annálað að þeir hefðu [inntekið á bátinn<ref>meðtekið á bátum, M; meðtekið á bátinn, 769b</ref> fljótandifugladún, nú fyrir fám árum, sem útfallsstraumr rak ok dreif út úr þeim eyjasundum<ref>sundum, M, 7695, 115.</ref>. Þann dún sögðust þeir hafa framflutt (í) fullum sekkjum, til teikns, hvör nægð þar er af fugli.
-Sannorðr maðr einn íslenzkr i manna minnum, sem þar hafði á land komit með Engelskum, sagðist hafa sèð þar hval á fjöru ok fyrir laungu rekinn, skorpinn utan, ok hvitan af fugladriti, hvar af bæði hann ok Engelskir dæmdu, at par mundi enginn<ref>Enskir, M,</ref> menskr maðr búa. En opt ok ósjáldan, þá sjá menn til þessara eyja, ok vita at þær eru til ok liggja vestr í hafit undan Látrabjargi eðr á svig við Patreksfjarðar<ref>saaledes rigtig 769c; Parexfjarðar, þar er, urigtig, 115 o.fl.</ref> ok Tálknafjarðar minni; hafði<ref>hafi, andre.</ref> Eggert forðum viljað eigna sèr þær, frá þeim sem þá vildu þar byggja eðr uppsigla, af því at sæist til þeirra [af Látrabjargi<ref>)afla frá bjargi, M, fordi man fra Bjerget – d. e. Latrabjerg – kunde see den til dem hörende Fangst d. s. Fangst- eller Fiske-Pladse.</ref>, en hann hafði þá áðr yfirkomizt Rauðasands eignir<ref>saaledes M, 769b, c, 115; de övrige eign.</ref>. Opt er umrædt at byggja þær, þó undan hafi dregizt. Danskr skipherra, nú í Rifi, segist vel af þessum eyjum vita, ok hafa þær álengðar sèð, eigi allnær, nè svo á land komið hafi.
+Sannorðr maðr einn íslenzkr i manna minnum, sem þar hafði á land komit með Engelskum, sagðist hafa sèð þar hval á fjöru ok fyrir laungu rekinn, skorpinn utan, ok hvitan af fugladriti, hvar af bæði hann ok Engelskir dæmdu, at par mundi enginn<ref>Enskir, M,</ref> menskr maðr búa. En opt ok ósjáldan, þá sjá menn til þessara eyja, ok vita at þær eru til ok liggja vestr í hafit undan Látrabjargi eðr á svig við Patreksfjarðar<ref>saaledes rigtig 769c; Parexfjarðar, þar er, urigtig, 115 o.fl.</ref> ok Tálknafjarðar minni; hafði<ref>hafi, andre.</ref> Eggert forðum viljað eigna sèr þær, frá þeim sem þá vildu þar byggja eðr uppsigla, af því at sæist til þeirra [af Látrabjargi<ref>afla frá bjargi, M, fordi man fra Bjerget – d. e. Latrabjerg – kunde see den til dem hörende Fangst d. s. Fangst- eller Fiske-Pladse.</ref>, en hann hafði þá áðr yfirkomizt Rauðasands eignir<ref>saaledes M, 769b, c, 115; de övrige eign.</ref>. Opt er umrædt at byggja þær, þó undan hafi dregizt. Danskr skipherra, nú í Rifi, segist vel af þessum eyjum vita, ok hafa þær álengðar sèð, eigi allnær, nè svo á land komið hafi.
 Skipit frá Eyrarbakkanum þóttist ok finna lándkorn [vera til ásyndar<ref>saaledes M; vænt ásyndar, smukt eller godt af Udseende, de övrige.</ref> undan Reykjanesi í hafit, nú fyri fám árum, ok reiknuðu þá sjós lengð ei allmikla. Svo segja oss ok Engelskir at allt í frá þeirri hafsbrún, undan Reykjanesi, ok frá Geirfuglaskeri ok frá djúpara Helguskeri, ok vestr hartnær at Krosseyjum, standi fuglaberg stór upp úr hafinu, hlaðin með súlufugl, er nokkrir kalla hafsúlu eðr skinnermi, ok þar á millum eyjar sundrlausar, ok II<ref>udelades af 769b,</ref> af þeim skulu liggja [undan Snæfellsjökli<ref>Snæfellsjökul, 769b.</ref> suðrvert, ok lángt sund nokkuð á milli, þó ekki betr enn hálf mila<ref>vika, Uge d. e. Söes, M, 769b</ref>. Þessi hringr hlaupa<ref>saaledes M, 769b, 1155 klympa, 768; klimpa, 769a, c.</ref> ok grynnínga skal helzt vera sú hafsbrún nær i miðju milli landanna Grænlands ok Íslands, því þeir hafa oftast sýn<ref>sèð, M.</ref> stundum fugl eðr hval af Íslandi, einkum Snæfellsjökli; en hverfi þetta ok beri þá nokkuð frekar vestr, þá sjá þeir til Grænlands jökuls; hèr um er margt rædt.

@@ Linje 148: / Linje 148: @@
 <blockquote>
-'''1. Um Gunnbjarnareyjar ok aðrar í Íslands hafi'''
+'''1. Um Gunnbjarnareyjar ok aðrar í Íslands hafi.'''
 Upphaf ok meðal þartil, hvarfyrir Eiríkr rauði uppsigldi Grænland, var ei annað enn þetta, at þat orð var í gamalla manna minni, at Gunnbjörn, son Úlfs kráku, þóttist sèð hafa til annars jökulsins í vestrhafinu, en Snæfellsjökul híngat, þá er hann rak vestr í haf, eptir þat hann fór frá Gunnbjarnareyjum. Þá var Ísland óbyggt með öllu ok nýfundit af Garðari, sem umhverfis landit sigldi nesjastefnu, ok kallaði Garðarshólma; en þessi Gunnbjörn næst honum kom, hann sigldi umhverfis lángtum djúpara, sem var í landsýn, þvi kallaði hann eyjarnar sker hjá hólma; en margar historíur síðar kalla þessar eyjar land, sumstaðar stórar eyjar.
-'''2. Annáll úr Landnámu'''
+'''2. Annáll úr Landnámu.'''
 Þeir Hallbjörn ok Styrbjörn bjuggu skip sitt, ok lètu út af Ísafirði. Þeir vildu inn<ref>enn, endnu, atter, 769c.</ref>-nema sèr land í Gunnbjarnareyjum; þær liggja til útnorðurs af Ísafirði. Þeir sigldu til eyjanna, ok komu undir land at kvöldi. Þeir stýrimenn lögtóku yfir skipit, at enginn skyldi á landið gánga eðr forvitnast, fyrr enn at morgni, allir samþykkiliga. En þó lètu þeir út bátinn um kvöldit, ok fóru svo allir at sofa á skipinu. Um nóttina leyndist annar yfirmaðr skipsins á fætr, ok fór til lands. Hann fann strax fyri sèr dauðs manns leiði, ok var nýlega niðrsettr. Hann leitaði til, eptir plagsið heiðinna manna<ref>tillægges af 769a, fattes i 11</ref>, undir herðar honum, ok fann þar sjóð með fè, mikinn ok púngan, ok hafði með sèr til skips; lagðist til svefns, sem ekki hefði verit. En sem lysti, voru menn uppi, ok þóttust vita, at með bátinn hafði farit verit, ok báru<ref>barst, Mistanken faldt paa, 768, 769c.</ref> helzt at öðrum stýrimanninum, at hefði á lög gengit ok eiða, þvi þeir voru svarnir helmíngsfèlagar. Þeir fyrimenn þrættust fyrst hèrum, þartil (þeir) slógust ok rèðust á, svo sjóðrinn fèll niðr á þiljur undan klæðunum. Báðu síðan hvorutveggju sína menn vopnast. Þeir börðust á skipinu. Þar féllu þeir báðir fyrimenn, Hallbjörn ok Styrbjörn. En þeir fáir menn ok særðir<ref>sárir, 769b.</ref>, sem eptir lifu, hèldu brott aptr til Íslands, ok sögðu þessi tíðindi.
-'''3. Þetta<ref>er, tilf.768.</ref> enn úr Landnámu'''
+'''3. Þetta<ref>er, tilf.768.</ref> enn úr Landnámu.'''
 Austmenn einir kvomu á eina höfn við þessar Gunnbjarnareyjar, ok bættu<ref>hættu, 768,769a. Naar denne Læsemaade var rigtig, maatte de fölgende ord være disse: þar skipi sínu, som da kunde betyde: De satte der deres Skib i Fare (nemlig for at komme til Land uden at lide Skibbrud eller Död, hvilket de da ellers maae tænkes at have været udsatte for). Torfæus, som ellers paa Latin har meddeelt denne lille Beretning herfra, gjengiver intet af disse Udtryk, hvorved Ankomstens Anledning tilkjendegives.</ref> -ar skip sitt; sáu öngva bygð, en gjörðu sèr skála i vík einni undir brekkum nokkrum.
@@ Linje 178: / Linje 178: @@
 |}
-'''5. Úr sömu reisubók'''
+'''5. Úr sömu reisubók.'''
 Þá er Björn Einarsson með sinni hústrú Olöfu sigldi landa á meðal, ok hlaut at gista á Grænlandi, hafði hann syslu í Eyreksfirði at vild Grænlendinga. Þaðan frá hefir sjaldan sannspurt verit af Grænlandi.

@@ Linje 246: / Linje 246: @@
 Dette Capitel følger i Original-Haandskriftet, saavel som og i de dermed jævnførte Exemplarer, lige efter det korte Uddrag om Østmændenes Ophold paa Gunbjørnsøerne, meddeelt af os herovenfor S.108; (da vort paafølgende 4de Stykke om Bjørn Jorsalsfarers Landgang paa Gunbjørnsskjærene, var meddeelt ovenfor af Bjørn Johnsen i hans Beretninger om det egentlige Grønland).
 '''Nu levende Mænds Fortællinger om det, som vedkommer Gunnbjørnsskjærene.'''
@@ Linje 272: / Linje 287: @@
 Biskop Theodorus Thorlacius nævner vel ikke Stedet i sin latinske ''Groenlandiæ descriptio'', (1668), som kun er til i Haandskrift, men derimod paa det dermed følgende og et andet større af ham udarbeidet Kort, hvorpaa han skriver det meget rigtig ''Finnbúðir''. (Paa Torfæus's Udgave af det samme mindre Kort hedder det ''Finbader'', formodentlig ved Kobberstikkerens Feil for Finboder, da Navnenes Skrivemaade derpaa overhoved er lempet efter det Danske). Saa rigtigt som dette er, saa heldig forekommer han os at have været i Stedets geographiske Bestemmelse, i det han sætter det paa den østgrønlandske Kyst, mellem 65 og 66&deg;; paa Torfæus's Copie sættes det urigtigen meget nordligere, ligesom og paa hans eget Kort, under Navn af ''Fúnkabúðir'', som dog kun er en Fordreielse af ''Finnsbuðir''; paa det sidstmeldte Kort sees der uden for en stor Ø, som af Torfæus kaldes ''Ransey'', af andre (som han bemærker: ''aliis) Drangey'', som dog neppe laae paa det Sted. Af hans Skrift S. 44 see vi, at han i sit islandske Exemplar af Ivar Beres Beskrivelse har læst dens Navn som ''Rasey'', men vi formode at det der har været skrevet utydelig for ''Krossey'' (eller ''Krosey''), og saaledes (ligesom ''Fúnkabúðir'') blevet urigtig læst og atter feilagtig afskrevet. Virkelig have vi ovenfor seet af de gamle Efterretninger at Finboder ligge i Nærheden af Korsøerne — og de nyere Sagn om disse synes tillige at bekræfte det. Bjørn Johnsen har indrømmet dem et eget Capitel i sine Grønlands Annaler, hvorhos han dog endvidere tilføier adskilligt, skjønt for det meste mindre mærkværdigt, om andre øer i Havet mellem Island og Grønland. Vi meddele saaledes denne hans Beretning, mest efter Haandskriftet A. M. 768,4, jævnført med de øvrige ovenfor S. 84-85 opregnede, tilligemed en ikke gammel Afskrift, som uden Tvivl har fulgt en meget ældre, nu tilhørende een af os, her betegnet med M, med tilføiet Oversættelse og Anmærkninger, samt et Slutningstillæg, hvori vi søge at udvikle Grundene for den vor Mening: at Krosseyjar eller Korsøerne egentlig er et Navn, som de skandinaviske Grønlændere, efter deres Nedsættelse i Colonien, og maaskee efter Christendommens Indførelse i Landet, have tillagt: enten den hele Øgruppe som ellers kaldes Gunbjørnsskjær, eller og en vis Deel eller Klynge af samme, — samt at begge Navne paa en lignende Maade ere blevne forvirrede og sammenblandede i de nyere af vor Forfatter samlede Beretninger.
 '''Om de mod Vesten liggende Korsøer.'''

@@ Linje 35: / Linje 35: @@
 <blockquote>
-'''1) Landnáma, 2 Parts 8 Kap.'''
+'''1. Landnáma, 2 Parts 8 Kap.'''
 Grímkell hét maðr, sonr [Úlfs kráku Hreiðarssonar<ref>Berigtiget efter C, A og flere; Kráku-Hreiðars, B. Her er mærkelig nok den ældste Bearbeidelse urigtig (uden Tvivl ved feilagtig Læsning af Afskriveren) men Læsemaaden rettet af de nyere Udgivere.</ref>, bróðir Gunnbjarnar, er Gunnbjarnarsker eru við kend. Hann nam land frá Beruvíkurhrauni [til Neshrauns<ref>udelades af S.</ref> ok<ref>allt, till. E.</ref> út um öndvert nes, ok bjó at Saxahvoli<ref>Saxhóli, K.</ref>. Hann rak á brutt þaðan Saxa Alfarinsson Valasonar, ok bjó hann síðan í Hrauni hjá Saxahvoli. ... Alfarinn Valason hafði fyrst numit nesit á milli [Beruvíkur hrauns<ref>Beruvikur, E.</ref> ok Ennis.
-'''2) Sama bók, 2 Parts 14 Kap.'''
+'''2. Sama bók, 2 Parts 14 Kap.'''
 (Eirekr<ref>B. o. fl. skrive stedse Eirekr; Eirikr C. o. fl.</ref> rauði) sagði: at hann atlaði<ref>en obsolet, men maaskee rigtigere Skrivemaade af Ordet; ætlaði, de övrige.</ref> at leita lands þess, er Gunnbjörn, son Úlfs kráku, sá, er hann rak vestr um Ísland, þá er hann fann Gunnbjarnarsker; hann kveðst aptr mundu leita til vina sinna, ef hann fyndi landit.
-'''3) Sama bók, 2 Part 29 Kap.'''
+'''3. Sama bók, 2 Part 29 Kap.'''
 Gunnsteinn ok Halldórr<ref>Navnet Halldór (endnu brugeligt paa Island, men skrevet og udtalt Haldor) har i Förstningen vistnok heddet Hallþór d. e. Thor med den haarde Steen.</ref> hètu synir<ref>S. till. urigtig þeirra, deres.</ref> Gunnbjarnar [Úlfssonar kráku<ref>udelades her af C</ref>, er Gunnbjarnarsker eru við kend<ref>C tillægger her: Gunnbjörn var son Ulfs kráku.</ref>; þeir námu Skötufjörð<ref>Skutufjörð, E, Skutulsfjörð, Ma.</ref> ok Laugardal ok Ögursvík<ref>saaledes 4 og flere; Avgurvik, B; Angursvik, G.</ref> til Mjóvafjarðar. Bersi var son Halldórs, faðir Þormóðar Kolbrúnarskálds
-'''4) Sama bók, 2 Part 50 Kap.'''
+'''4. Sama bók, 2 Part 50 Kap.'''
 Snæbjörn (galti, Hólmsteinsson) átti skip í Grímsárósi. [Þat kaupir<ref>ok keypti, C; þat keypti, de övrige.</ref> hálft Hrólfr<ref>Rólfr, stedse C.</ref> enn rauðsenzki. Þeir voru tólf hvorir. Með Snæbirni voru þeir Þorkell ok<ref>udel. C.</ref> Sumarliði, synir Þorgeirs rauðs, Einarssonar stafhýltings. Snæbjörn tók við Þóroddior Þíngnesi, fóstra sinum, ok konu hans, en Hrólfr tók við Styrbirni, er þetta kvað eptir draum sìnn:
@@ Linje 66: / Linje 66: @@
 Þeir fóru at leita Gunnbjarnarskerja, ok fundu land. Eigi vildi Snæbjörn kanna láta um nótt<ref>nottina, C, E, G, H, Kb, o.fl. </ref>. Styrbjörn fór af skipi<ref>um nóttina, till. G.</ref>, ok fann fèsjóð<ref>landi, till. G</ref> í kumli, ok leyndi; Snæbjörn laust hann með öxi, þá fèll sjóðrinn niðr. Þeir gjörðu skála, [ok lagði<ref>en lögðu, G.</ref> hann í fönn. Þorkell, son Rauðs, fann at vatn var á forki, er [stóð út i skálaglugg<ref>út stöð í skálaglugginn, Kb, H, C, E; stóð i skálaglugganum, G; úti (o.s.v.) A.</ref>; þat var um gói<ref>Gie, (}; Goe, andre,</ref>; þá gráfu þeir sik út. Snæbjörn gjörði at skipi, en þau Þóroddr voru at skála af hans hendi, en þeir Styrbjörn [af Hrólfs hendi, C.<ref>af hans hendi Rólfs,</ref>. Áðrir fóru at veiðum. Styrbjörn vo Þórodd, en [Hrólfr ok þeir<ref>þeir Hrölfr, de övrige.</ref> báðir Snæbjörn. Rauðssynir<ref>Avðssynir, S,</ref> svörðu<ref>sóru, C.</ref> eiða, ok allir aðrir, til lífs sèr. Þeir tóku Hálogaland, ok fóru þaðan til Íslands, [ok komu<ref>tilföie de övrige; udelades af B.</ref> í Vaðil.
-'''1) Landnama, nyeste Udgave S. 70.'''
+'''1. Landnama, nyeste Udgave S. 70.'''
 En Mand hed Grimkel, Søn af Ulf Reidarsøn, kaldet Krage, og Broder til Gunbjørn, efter hvem Gunbjørns Skjær ere opkaldte. Han tog den Landstrækning i Besiddelse, der gaaer fra Berevigs-Røin (Lavastrækning) til Næs-Røin samt ud omkring Forbjergets Spidse, og boede paa Saxahvol (eller Saxhol). Han fordrev Saxe, en Søn af Alfarin Valesøn, derfra, og han boede siden paa Røin ved Saxahvol ... . Alfarin Valesøn havde først taget Næsset mellem Berevigs-Røin og Enne i Besiddelse.
@@ Linje 72: / Linje 72: @@
 <blockquote>
-'''2) Sammesteds S. 82. Erik den Rødes Saga o.fl.'''
+'''2. Sammesteds S. 82. Erik den Rødes Saga o.fl.'''
 Erik den Røde sagde: at han agtede at søge det Land, som var blevet seet af Gunbjørn, Ulf Krages Søn, da han blev forslaaet af Storm mod Vesten fra Island, og fandt Gunbjørns Skjær. Dog gav han tillige det tilkjende, at, hvis han opdagede det Land, vilde han vende derfra tilbage til sine Venner.
@@ Linje 78: / Linje 78: @@
 <blockquote>
-'''3) Sammesteds S. 116.'''
+'''3. Sammesteds S. 116.'''
 To Sønner af Gunbjørn, Ulf Krages Søn, efter hvem Gunbjørns Skjær ere opkaldte, hedde Gunstein og Haldor. De toge Skøtufjorden, Løigardalen og Øgursvigen, lige til Mjoefjord, i Besiddelse. Haldors Søn var Berse, Fader til Thormod Kolbrunarskald.
@@ Linje 84: / Linje 84: @@
 <blockquote>
-'''4) Sammesteds, S. 118.'''
+'''4. Sammesteds, S. 118.'''
 Snæbjørn Holmsteinsøn, kaldet Galte, eiede et Skib, som laae i Grimsaaens Munding (i Borgefjorden). Rolf fra Rødesand kjøbte Halvdelen deraf: Ethvert af Partierne bestod af tolv Personer. Med Snæbjørn vare Thorkel og Sumarlide, Sønner af Thorgeir Rød, Søn af Einar fra Stafholt. Snæbjørn tog ogsaa mod Thorodd fra Thingnes, sin Fosterfader, og hans Kone, men Rolf tog mod Styrbjørn. Den sidstnævnte fremsagde, efter at have havt en Drøm, den følgende Vise:
@@ Linje 148: / Linje 148: @@
 <blockquote>
-'''1) Um Gunnbjarnareyjar ok aðrar í Íslands hafi'''
+'''1. Um Gunnbjarnareyjar ok aðrar í Íslands hafi'''
 Upphaf ok meðal þartil, hvarfyrir Eiríkr rauði uppsigldi Grænland, var ei annað enn þetta, at þat orð var í gamalla manna minni, at Gunnbjörn, son Úlfs kráku, þóttist sèð hafa til annars jökulsins í vestrhafinu, en Snæfellsjökul híngat, þá er hann rak vestr í haf, eptir þat hann fór frá Gunnbjarnareyjum. Þá var Ísland óbyggt með öllu ok nýfundit af Garðari, sem umhverfis landit sigldi nesjastefnu, ok kallaði Garðarshólma; en þessi Gunnbjörn næst honum kom, hann sigldi umhverfis lángtum djúpara, sem var í landsýn, þvi kallaði hann eyjarnar sker hjá hólma; en margar historíur síðar kalla þessar eyjar land, sumstaðar stórar eyjar.
-'''2) Annáll úr Landnámu'''
+'''2. Annáll úr Landnámu'''
 Þeir Hallbjörn ok Styrbjörn bjuggu skip sitt, ok lètu út af Ísafirði. Þeir vildu inn<ref>enn, endnu, atter, 769c.</ref>-nema sèr land í Gunnbjarnareyjum; þær liggja til útnorðurs af Ísafirði. Þeir sigldu til eyjanna, ok komu undir land at kvöldi. Þeir stýrimenn lögtóku yfir skipit, at enginn skyldi á landið gánga eðr forvitnast, fyrr enn at morgni, allir samþykkiliga. En þó lètu þeir út bátinn um kvöldit, ok fóru svo allir at sofa á skipinu. Um nóttina leyndist annar yfirmaðr skipsins á fætr, ok fór til lands. Hann fann strax fyri sèr dauðs manns leiði, ok var nýlega niðrsettr. Hann leitaði til, eptir plagsið heiðinna manna<ref>tillægges af 769a, fattes i 11</ref>, undir herðar honum, ok fann þar sjóð með fè, mikinn ok púngan, ok hafði með sèr til skips; lagðist til svefns, sem ekki hefði verit. En sem lysti, voru menn uppi, ok þóttust vita, at með bátinn hafði farit verit, ok báru<ref>barst, Mistanken faldt paa, 768, 769c.</ref> helzt at öðrum stýrimanninum, at hefði á lög gengit ok eiða, þvi þeir voru svarnir helmíngsfèlagar. Þeir fyrimenn þrættust fyrst hèrum, þartil (þeir) slógust ok rèðust á, svo sjóðrinn fèll niðr á þiljur undan klæðunum. Báðu síðan hvorutveggju sína menn vopnast. Þeir börðust á skipinu. Þar féllu þeir báðir fyrimenn, Hallbjörn ok Styrbjörn. En þeir fáir menn ok særðir<ref>sárir, 769b.</ref>, sem eptir lifu, hèldu brott aptr til Íslands, ok sögðu þessi tíðindi.
-'''3) Þetta<ref>er, tilf.768.</ref> enn úr Landnámu'''
+'''3. Þetta<ref>er, tilf.768.</ref> enn úr Landnámu'''
 Austmenn einir kvomu á eina höfn við þessar Gunnbjarnareyjar, ok bættu<ref>hættu, 768,769a. Naar denne Læsemaade var rigtig, maatte de fölgende ord være disse: þar skipi sínu, som da kunde betyde: De satte der deres Skib i Fare (nemlig for at komme til Land uden at lide Skibbrud eller Död, hvilket de da ellers maae tænkes at have været udsatte for). Torfæus, som ellers paa Latin har meddeelt denne lille Beretning herfra, gjengiver intet af disse Udtryk, hvorved Ankomstens Anledning tilkjendegives.</ref> -ar skip sitt; sáu öngva bygð, en gjörðu sèr skála i vík einni undir brekkum nokkrum.
-'''4) Þetta fátt eitt með styzta ágripi er skrifáð úr reisubók Bjarnar bónda Einarssonar, er bæði<ref>stundum, 768, 769a,</ref> var kendr Vatnsfjarðar-Björn ok stundum Jórsalafari.'''
+'''4. Þetta fátt eitt með styzta ágripi er skrifáð úr reisubók Bjarnar bónda Einarssonar, er bæði<ref>stundum, 768, 769a,</ref> var kendr Vatnsfjarðar-Björn ok stundum Jórsalafari.'''
 Vatnsfjarðar-Björn Jórsalafari fór í þriðju Rómferð sinni út allt til Jórsala.... Hann hafði margt [at segja<ref>af sögnum ok 769a.</ref> af sínum reisum ok lífsháskum, sem hann í kom ok hans húsfrú<ref>Olöf tilföies urigtigen i alle,</ref>; þó helzt ok mest í einni þeirri seinustu, þá er hann var lengst teptr í Grænlandi fyri sakir hafisa... Björn Jórsalafari kom við [í Gunnbjarnareyjum<ref>Gunnbjarnareyjar, 769a.</ref>, sem liggja undan Ísafjarðarminni til útnorðurs. Hann varð vís, at þar var bygð, en fékk viðvörun af stúlku einni í kveðlíngi, at hætta þar eigi optar<ref>lengr, længere, 769b.</ref> á land fólki sinu. Með honum var í för Einar fóstri, skáld hans ok skemtunarmaðr, er skemta skyldi hvörn sunnudag, þriðjudag ok fimtudag, nær þeim þóttu skemtunartímar vera. Fróðir menn segja at sá Einar fóstri hafi kveðit Skíðarímu til skemtunar einn tíma, sem honum bar at skemta, þar er ok svo at orði komizt í endíngu kveðlíngsins:
@@ Linje 178: / Linje 178: @@
 |}
-'''5) Úr sömu reisubók'''
+'''5. Úr sömu reisubók'''
 Þá er Björn Einarsson með sinni hústrú Olöfu sigldi landa á meðal, ok hlaut at gista á Grænlandi, hafði hann syslu í Eyreksfirði at vild Grænlendinga. Þaðan frá hefir sjaldan sannspurt verit af Grænlandi.

← Eldre revisjon		Revisjonen fra 26. apr. 2018 kl. 09:42
Linje 147:		Linje 147:

	<blockquote>		<blockquote>
		+
		+	'''1) Um Gunnbjarnareyjar ok aðrar í Íslands hafi'''
		+
		+	Upphaf ok meðal þartil, hvarfyrir Eiríkr rauði uppsigldi Grænland, var ei annað enn þetta, at þat orð var í gamalla manna minni, at Gunnbjörn, son Úlfs kráku, þóttist sèð hafa til annars jökulsins í vestrhafinu, en Snæfellsjökul híngat, þá er hann rak vestr í haf, eptir þat hann fór frá Gunnbjarnareyjum. Þá var Ísland óbyggt með öllu ok nýfundit af Garðari, sem umhverfis landit sigldi nesjastefnu, ok kallaði Garðarshólma; en þessi Gunnbjörn næst honum kom, hann sigldi umhverfis lángtum djúpara, sem var í landsýn, þvi kallaði hann eyjarnar sker hjá hólma; en margar historíur síðar kalla þessar eyjar land, sumstaðar stórar eyjar.
		+
		+	'''2) Annáll úr Landnámu'''
		+
		+	Þeir Hallbjörn ok Styrbjörn bjuggu skip sitt, ok lètu út af Ísafirði. Þeir vildu inn<ref>enn, endnu, atter, 769c.</ref>-nema sèr land í Gunnbjarnareyjum; þær liggja til útnorðurs af Ísafirði. Þeir sigldu til eyjanna, ok komu undir land at kvöldi. Þeir stýrimenn lögtóku yfir skipit, at enginn skyldi á landið gánga eðr forvitnast, fyrr enn at morgni, allir samþykkiliga. En þó lètu þeir út bátinn um kvöldit, ok fóru svo allir at sofa á skipinu. Um nóttina leyndist annar yfirmaðr skipsins á fætr, ok fór til lands. Hann fann strax fyri sèr dauðs manns leiði, ok var nýlega niðrsettr. Hann leitaði til, eptir plagsið heiðinna manna<ref>tillægges af 769a, fattes i 11</ref>, undir herðar honum, ok fann þar sjóð með fè, mikinn ok púngan, ok hafði með sèr til skips; lagðist til svefns, sem ekki hefði verit. En sem lysti, voru menn uppi, ok þóttust vita, at með bátinn hafði farit verit, ok báru<ref>barst, Mistanken faldt paa, 768, 769c.</ref> helzt at öðrum stýrimanninum, at hefði á lög gengit ok eiða, þvi þeir voru svarnir helmíngsfèlagar. Þeir fyrimenn þrættust fyrst hèrum, þartil (þeir) slógust ok rèðust á, svo sjóðrinn fèll niðr á þiljur undan klæðunum. Báðu síðan hvorutveggju sína menn vopnast. Þeir börðust á skipinu. Þar féllu þeir báðir fyrimenn, Hallbjörn ok Styrbjörn. En þeir fáir menn ok særðir<ref>sárir, 769b.</ref>, sem eptir lifu, hèldu brott aptr til Íslands, ok sögðu þessi tíðindi.
		+
		+	'''3) Þetta<ref>er, tilf.768.</ref> enn úr Landnámu'''
		+
		+	Austmenn einir kvomu á eina höfn við þessar Gunnbjarnareyjar, ok bættu<ref>hættu, 768,769a. Naar denne Læsemaade var rigtig, maatte de fölgende ord være disse: þar skipi sínu, som da kunde betyde: De satte der deres Skib i Fare (nemlig for at komme til Land uden at lide Skibbrud eller Död, hvilket de da ellers maae tænkes at have været udsatte for). Torfæus, som ellers paa Latin har meddeelt denne lille Beretning herfra, gjengiver intet af disse Udtryk, hvorved Ankomstens Anledning tilkjendegives.</ref> -ar skip sitt; sáu öngva bygð, en gjörðu sèr skála i vík einni undir brekkum nokkrum.
		+
		+	'''4) Þetta fátt eitt með styzta ágripi er skrifáð úr reisubók Bjarnar bónda Einarssonar, er bæði<ref>stundum, 768, 769a,</ref> var kendr Vatnsfjarðar-Björn ok stundum Jórsalafari.'''
		+
		+	Vatnsfjarðar-Björn Jórsalafari fór í þriðju Rómferð sinni út allt til Jórsala.... Hann hafði margt [at segja<ref>af sögnum ok 769a.</ref> af sínum reisum ok lífsháskum, sem hann í kom ok hans húsfrú<ref>Olöf tilföies urigtigen i alle,</ref>; þó helzt ok mest í einni þeirri seinustu, þá er hann var lengst teptr í Grænlandi fyri sakir hafisa... Björn Jórsalafari kom við [í Gunnbjarnareyjum<ref>Gunnbjarnareyjar, 769a.</ref>, sem liggja undan Ísafjarðarminni til útnorðurs. Hann varð vís, at þar var bygð, en fékk viðvörun af stúlku einni í kveðlíngi, at hætta þar eigi optar<ref>lengr, længere, 769b.</ref> á land fólki sinu. Með honum var í för Einar fóstri, skáld hans ok skemtunarmaðr, er skemta skyldi hvörn sunnudag, þriðjudag ok fimtudag, nær þeim þóttu skemtunartímar vera. Fróðir menn segja at sá Einar fóstri hafi kveðit Skíðarímu til skemtunar einn tíma, sem honum bar at skemta, þar er ok svo at orði komizt í endíngu kveðlíngsins:
		+
		+	:Hér skal suðra sjáfarrok
		+	:sunnudagsins bíða.
		+
		+	[Hann kvað ok Skaufhalabálk ok barngælur, svo sem hann nefnir í endíng bálksins:
		+
		+	{\|
		+	\|
		+	:Hefir bálk þenna
		+	:ok barngælur
		+	\|
		+	:ort ófimligr
		+	:Einar fóstri<ref>Alt dette udelades af 768,769a.</ref>.
		+	\|}
		+
		+	'''5) Úr sömu reisubók'''
		+
		+	Þá er Björn Einarsson með sinni hústrú Olöfu sigldi landa á meðal, ok hlaut at gista á Grænlandi, hafði hann syslu í Eyreksfirði at vild Grænlendinga. Þaðan frá hefir sjaldan sannspurt verit af Grænlandi.
		+
		+	Sami Björn bóndi Einarsson úr Vatnsfirði kom um tíma við Gunnbjarnarsker eðr ey. Einn með hans mönnum var Einar fóstri, gótt skáld. Hann sendi menn sína átta á eyna þá stærstu. Þeir skyldu talit hafa XVIII bæi, en Þorðu ekki at kanna. Þar skyldu verit hafa V stórar eyjar, allmargar smærri.
		+
		+
	'''1. Om Gunbjørnsøer og andre i Islands Hav.'''<sup>(6)</sup>		'''1. Om Gunbjørnsøer og andre i Islands Hav.'''<sup>(6)</sup>

@@ Linje 37: / Linje 37: @@
 '''1) Landnáma, 2 Parts 8 Kap.'''
-Grímkell hét maðr, sonr[Úlfs kráku Hreiðarssonar<ref>Berigtiget efter C, A og flere; Kráku-Hreiðars, B. Her er mærkelig nok den ældste Bearbeidelse urigtig (uden Tvivl ved feilagtig Læsning af Afskriveren) men Læsemaaden rettet af de nyere Udgivere.</ref>, bróðir Gunnbjarnar, er Gunnbjarnarsker eru við kend. Hann nam land frá Beruvíkurhrauni [til Neshrauns<ref>udelades af S.</ref> ok<ref>allt, till. E.</ref> út um öndvert nes, ok bjó at Saxahvoli<ref>Saxhóli, K.</ref>. Hann rak å brutt þaðan Saxa Alfarinsson Valasonar, ok bjó hann síðan í Hrauni hjá Saxahvoli. ... Alfarinn Valason hafði fyrst numit nesit á milli [Beruvíkur hrauns<ref>Beruvikur, E.</ref> ok Ennis.
+Grímkell hét maðr, sonr [Úlfs kráku Hreiðarssonar<ref>Berigtiget efter C, A og flere; Kráku-Hreiðars, B. Her er mærkelig nok den ældste Bearbeidelse urigtig (uden Tvivl ved feilagtig Læsning af Afskriveren) men Læsemaaden rettet af de nyere Udgivere.</ref>, bróðir Gunnbjarnar, er Gunnbjarnarsker eru við kend. Hann nam land frá Beruvíkurhrauni [til Neshrauns<ref>udelades af S.</ref> ok<ref>allt, till. E.</ref> út um öndvert nes, ok bjó at Saxahvoli<ref>Saxhóli, K.</ref>. Hann rak å brutt þaðan Saxa Alfarinsson Valasonar, ok bjó hann síðan í Hrauni hjá Saxahvoli. ... Alfarinn Valason hafði fyrst numit nesit á milli [Beruvíkur hrauns<ref>Beruvikur, E.</ref> ok Ennis.
 '''2) Sama bók, 2 Parts 14 Kap.'''
@@ Linje 64: / Linje 64: @@
 |}
-Þeir fóru at leita Gunnbjarnarskerja, ok fundu land. Eigi vildi Snæbjörn kanna láta um nótt<ref>nottina, C, E, G, H, Kb, o.fl. </ref>. Styrbjörn fór af skipi<ref>um nóttina, till. G.</ref>, ok fann fèsjóð<ref>landi, till. G</ref> í kumli, ok leyndi; Snæbjörn laust hann með öxi, þá fèll sjóðrinn niðr. Þeir gjörðu skála, [ok lagði<ref>en lögðu, G.</ref> hann í fönn. Þorkell, son Rauðs, fann at vatn var á forki, er [stóð út i skålaglugg<ref>út stöð í skálaglugginn, Kb, H, C, E; stóð i skálaglugganum, G; úti (o.s.v.) A.</ref>; þat var um gói<ref>Gie, (}; Goe, andre,</ref>; þá gráfu þeir sik út. Snæbjörn gjörði at skipi, en þau Þóroddr voru at skála af hans hendi, en þeir Styrbjörn [af Hrólfs hendi, C.<ref>af hans hendi Rólfs,</ref>. Áðrir fóru at veiðum. Styrbjörn vo Þórodd, en [Hrólfr ok þeir<ref>þeir Hrölfr, de övrige.</ref> báðir Snæbjörn. Rauðssynir<ref>Avðssynir, S,</ref> svörðu<ref>sóru, C.</ref> eiða, ok allir aðrir, til lífs sèr. Þeir tóku Hálogaland, ok fóru þaðan til Íslands, [ok komu<ref>tilföie de övrige; udelades af B.</ref> í Vaðil.
+Þeir fóru at leita Gunnbjarnarskerja, ok fundu land. Eigi vildi Snæbjörn kanna láta um nótt<ref>nottina, C, E, G, H, Kb, o.fl. </ref>. Styrbjörn fór af skipi<ref>um nóttina, till. G.</ref>, ok fann fèsjóð<ref>landi, till. G</ref> í kumli, ok leyndi; Snæbjörn laust hann með öxi, þá fèll sjóðrinn niðr. Þeir gjörðu skála, [ok lagði<ref>en lögðu, G.</ref> hann í fönn. Þorkell, son Rauðs, fann at vatn var á forki, er [stóð út i skálaglugg<ref>út stöð í skálaglugginn, Kb, H, C, E; stóð i skálaglugganum, G; úti (o.s.v.) A.</ref>; þat var um gói<ref>Gie, (}; Goe, andre,</ref>; þá gráfu þeir sik út. Snæbjörn gjörði at skipi, en þau Þóroddr voru at skála af hans hendi, en þeir Styrbjörn [af Hrólfs hendi, C.<ref>af hans hendi Rólfs,</ref>. Áðrir fóru at veiðum. Styrbjörn vo Þórodd, en [Hrólfr ok þeir<ref>þeir Hrölfr, de övrige.</ref> báðir Snæbjörn. Rauðssynir<ref>Avðssynir, S,</ref> svörðu<ref>sóru, C.</ref> eiða, ok allir aðrir, til lífs sèr. Þeir tóku Hálogaland, ok fóru þaðan til Íslands, [ok komu<ref>tilföie de övrige; udelades af B.</ref> í Vaðil.
 '''1) Landnama, nyeste Udgave S. 70.'''

@@ Linje 3: / Linje 3: @@
 !align="center" valign="top" width="40%" | '''Velg språk''' !!align="center" valign="top" width="10%" | Norrønt !!align="center" valign="top" width="10%"| Islandsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Norsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Dansk !!align="center" valign="top" width="10%"| Svensk !!align="center" valign="top" width="10%"| Færøysk
 |-
-!  Denne teksten finnes på følgende språk ►!!  !!  !!  !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Om Gunbjørns Skjær (CCR/FM)]] !!  !!
+!  Denne teksten finnes på følgende språk ►!!  [[Fil:Original.gif|32px|link=Om Gunbjørns Skjær (CCR/FM)]]  !!  !!  !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Om Gunbjørns Skjær (CCR/FM)]] !!  !!
 |-
 |}

← Eldre revisjon		Revisjonen fra 25. apr. 2018 kl. 07:49
Linje 385:		Linje 385:

	:De paa Graahs Kort, norden for de Danellske, anlagte 6 eller 7 øer synes at udgjøre en egen Gruppe, som paa den ovenmeldte publicerede Copie have Form af et Andreas-Kors. Muelig har dette i Fortiden givet Anledning til Navnet Korsøer. Heraf kunde man ledes til at mene, at denne Gruppe da udgjorde de saakaldte ''Krosseyjar'', men at de øvrige nærliggende især kaldtes ''Gunnbjarnarsker'', — endskjønt vi ere tilbøieligst til at troe at begge Øgrupper under eet, som virkelig udgjøre en særegen stor Øklynge, der i det mindste naaer, mod Nordøst, til 66° 5 til 10' n. Br., ere i gamle Dage tilsammen først kaldt ''Gunnbjarnarsker'' og siden ''Krosseyjar''. Dog synes de i Bjørn Einarsens Tid (det 14de Aarhundrede) at være blevne af ham betegnede med det første Navn, thi han angiver de største blandt dem for at være 5, foruden andre mindre, og dette svarer ganske til Graahs Afbildning af den hele Række. — Muelig ere nogle af dem blevne, ligesom det allerede i det 10de Aarhundrede skulde have været Tilfældet fra Island, befolkede med Forviste eller Flygtninge fra Grønland, som tildeels ernærede sig af allehaande Vrag, og ikke vare at stole paa for de faa Fremmede, som ankom dertil. Af Ivars Beretning er det ikke tydeligt om Bjørnejagten paa Korsøerne udøvedes af Folk, som boede der, eller af andre, som ankom dertil. Dog er det i alle Tilfælde sandsynligt, at nogen boede paa Øen, som havde Tilsyn med Biskoppens Rettigheder eller Indtægter deraf. Herom have vi dog nu ingen nøiere Kundskab, formedelst Mangel paa authentiske Documenter.		:De paa Graahs Kort, norden for de Danellske, anlagte 6 eller 7 øer synes at udgjøre en egen Gruppe, som paa den ovenmeldte publicerede Copie have Form af et Andreas-Kors. Muelig har dette i Fortiden givet Anledning til Navnet Korsøer. Heraf kunde man ledes til at mene, at denne Gruppe da udgjorde de saakaldte ''Krosseyjar'', men at de øvrige nærliggende især kaldtes ''Gunnbjarnarsker'', — endskjønt vi ere tilbøieligst til at troe at begge Øgrupper under eet, som virkelig udgjøre en særegen stor Øklynge, der i det mindste naaer, mod Nordøst, til 66° 5 til 10' n. Br., ere i gamle Dage tilsammen først kaldt ''Gunnbjarnarsker'' og siden ''Krosseyjar''. Dog synes de i Bjørn Einarsens Tid (det 14de Aarhundrede) at være blevne af ham betegnede med det første Navn, thi han angiver de største blandt dem for at være 5, foruden andre mindre, og dette svarer ganske til Graahs Afbildning af den hele Række. — Muelig ere nogle af dem blevne, ligesom det allerede i det 10de Aarhundrede skulde have været Tilfældet fra Island, befolkede med Forviste eller Flygtninge fra Grønland, som tildeels ernærede sig af allehaande Vrag, og ikke vare at stole paa for de faa Fremmede, som ankom dertil. Af Ivars Beretning er det ikke tydeligt om Bjørnejagten paa Korsøerne udøvedes af Folk, som boede der, eller af andre, som ankom dertil. Dog er det i alle Tilfælde sandsynligt, at nogen boede paa Øen, som havde Tilsyn med Biskoppens Rettigheder eller Indtægter deraf. Herom have vi dog nu ingen nøiere Kundskab, formedelst Mangel paa authentiske Documenter.
		+
		+	== Fodnoter til norrøn tekst ==
		+	<references/>

	[[Kategori:Alfabetisk indeks]]		[[Kategori:Alfabetisk indeks]]