Varúðir ýmsar

Fra heimskringla.no
Hopp til navigering Hopp til søk
Velg språk Norrønt Islandsk Norsk Dansk Svensk Færøysk
Denne teksten finnes på følgende språk ► Islandsk.gif


Þjóðsögur og ævintýri frá Íslandi

Íslenskar þjóðsögur og sagnir, hefti VII.
Safnað og skráð hefur Sigfús Sigfússon.
Víkingsútgáfan, Reykjavík 1945.


Varúðir ýmsar


Gakk aldrei frá óbrýndum ljá. Annars skítur skrattinn í eggina, meðan þú ert brott, og bítur ei ljárinn á því dengsli.
   Berðu aldrei hrífu né fleygðu henni svo frá þér, að tindar snúi upp, ef þú vilt fá þerri, því þá kallar hún rigning.
   Gakktu aldrei bratta mikinn í snjó með fráfalli sævar, því að þá er hlaupahættast, og gakktu þá hvergi þar, sem hlaupahætt er. Sumir segja þó, að hlaupahættara sé á aðfalli, en hitt mun réttara.
   Rektu ekki fénað þinn til nýs heimilis með aðfalli. Það er að segja: Rektu það heiman með útfalli og komdu í verustað með aðfalli, svo það verði hagaspakt.
   Bygg þú eigi reykháf með aðfalli, heldur með útfalli, því að úr þeim rýkur þá óðara. Enginnn má ganga þar inn, sem ólétt kona er fyrir, með sauðband um herðar, því að þá fæðist barnið með naflastrenginn sleginn í kross yfir herðarnar. Eigi heldur má maður koma þar inn á broddum, því að þá verða holur neðan í iljum barnsins.
   Nefndu aldrei tófu eða ref eftir dagsetur, heldur lágfótu, því að ef þú nefnir rétta nafnið, drepur hún fé fyrir þér.
   "Gakktu aldrei með greitt hár til laugar," sagði álfkonan. En hún orðaði eigi, hvað við lá. Varastu óheillalit þinn. Vel þér þann, sem þínu eðli er samkvæmur. Þetta er eðli litanna, sem hér segir: Blátt blæðir, svart særir, grátt græðir, en hvítt gerir hvorugt. En þannig eru litir heimfærðir til mannlegra eigileika: Sakleysið er hvítt, sorgin er svört, nárinn er bleikur, gleðin er blá, vonin er græn, ástin er rauð og frelsið er gult.
   Ef þú lógar stórgrip og þarft að ganga frá, áður en þú hefur flegið hann, þá skaltu stinga hníf í skrokkinn og láta hann standa þar, meðan þú ert burtu. Þetta hefur oft þótt reynast vel, því annars gengur gripurinn aftur. Því fór nú sem fór í Holtum á Mýrum austur, er menn höfðu lógað þar belju og voru búnir að flá hana aftur á malirnar, en þurftu að ganga frá til að meðtaka hressing, og gleymdu að skilja hníf eftir í skrokknum. Meðan þeir voru inni, sáu þá aðrir, er úti voru skammt frá, lítinn fugl fljúga til kussu og að strjúpanum. Reis hún þá á fætur og fór, dragandi húðirnar á eftir sér, í tjörn þá, er síðan er kölluð Baulutjörn, og varð þar að sögn að nykri, er löngum hefur heyrzt öskra þar fyrir veðrabrigðum. Litli fuglinn þótti sem verið hefði illur andi, er fór í kúna.
   Enginn brenni af sér hár, nögl eða tönn eða annað. Ef maður gerir það, brennir maður af sér gæfuna.