Guðrúnarkviða in fyrsta

Velg språk	Norrønt	Islandsk	Norsk	Dansk	Svensk	Færøysk
Denne teksten finnes i flere utgaver på følgende språk ►

Eddukvæði
Sæmundar-Edda

GUÐNI JÓNSSON
bjó til prentunar

Guðrúnarkviða in fyrsta

Guðrún sat yfir Sigurði dauðum. Hon grét eigi sem aðrar konur, en hon var búinn til at springa af harmi. Til gengu bæði konur ok karlar at hugga hana, en þat var eigi auðvelt. Þat er sögn manna, at Guðrún hefði etit af Fáfnis hjarta ok hon skilði því fugls rödd. - Þetta er enn kveðit um Guðrúnu:

1.

Ár var, þats Guðrún

gerðisk at deyja,

er hon sat sorgfull

yfir Sigurði;

gerði-t hon hjúfra

né höndum slá,

né kveina um

sem konur aðrar.

 

2.

Gengu jarlar

alsnotrir fram,

þeir er harðs hugar

hana löttu;

þeygi Guðrún

gráta mátti,

svá var hon móðug,

mundi hon springa.

 

3.

Sátu ítrar

jarla brúðir,

gulli búnar,

fyr Guðrúnu;

hvar sagði þeira

sinn oftrega,

þann er bitrastan

of beðit hafði.

 

4.

Þá kvað Gjaflaug,

Gjúka systir:

"Mik veit ek á moldu

munarlausasta;

hefi ek fimm vera

forspell beðit,

tveggja dætra,

þriggja systra,

átta bræðra,

þó ek ein lifi."

 

5.

Þeygi Guðrún

gráta mátti,

svá var hon móðug

at mög dauðan

ok harðhuguð

of hrör fylkis.

 

6.

Þá kvað þat Herborg,

Húnalands dróttning:

"Hefi ek harðara

harm at segja;

mínir sjau synir

sunnan lands,

verr inn átti,

í val fellu.

 

7.

Faðir ok móðir,

fjórir bræðr,

þau á vági

vindr of lék,

barði bára

við borðþili.

 

8.

Sjalf skylda ek göfga,

sjalf skylda ek götva,

sjalf skylda ek höndla

hrör þeira;

þat ek allt of beið

ein misseri,

svá at mér maðr engi

munar leitaði.

 

9.

Þá varð ek hafta

ok hernuma

sams misseris

síðan verða;

skylda ek skreyta

ok skúa binda

hersis kván

hverjan morgin.

 

10.

Hon ægði mér

af afbrýði

ok hörðum mik

höggum keyrði;

fann ek húsguma

hvergi in betra,

en húsfreyju

hvergi verri."

 

11.

Þeygi Guðrún

gráta mátti,

svá var hon móðug

at mög dauðan

ok harðhuguð

of hrör fylkis.

 

12.

Þá kvað þat Gullrönd

Gjúka dóttir:

"Fá kanntu, fóstra,

þótt þú fróð séir,

ungu vífi

andspjöll bera."

Varaði hon at hylja

um hrör fylkis.

 

13.

Svipti hon blæju

af Sigurði

ok vatt vengi

fyr vífs knéum:

"Líttu á ljúfan,

leggðu munn við grön,

sem þú halsaðir

heilan stilli."

 

14.

Á leit Guðrún

einu sinni,

sá hon döglings skör

dreyra runna,

fránar sjónir

fylkis liðnar,

hugborg jöfurs

hjörvi skorna.

 

15.

Þá hné Guðrún

höll við bolstri,

haddr losnaði,

hlýr roðnaði,

en regns dropi

rann niðr of kné.

 

16.

Þá grét Guðrún

Gjúka dóttir,

svá at tár flugu

tresk í gögnum

ok gullu við

gæss í túni,

mærir fuglar,

er mær átti.

 

17.

Þá kvað þat Gullrönd

Gjúka dóttir:

"Ykkrar vissa ek

ástir mestar

manna allra

fyr mold ofan;

unðir þá hvárki

úti né inni,

systir mín

nema hjá Sigurði."

 

Guðrún kvað:

18.

"Svá var minn Sigurðr

hjá sonum Gjúka

sem væri geirlaukr

ór grasi vaxinn

eða væri bjartr steinn

á band dreginn,

jarknasteinn

yfir öðlingum.

 

19.

Ek þótta ok

þjóðans rekkum

hverri hæri

Herjans dísi;

nú em ek svá lítil

sem lauf séi

oft í jölstrum

at jöfur dauðan.

 

20.

Sakna ek í sessi

ok í sæingu

míns málvinar,

valda megir Gjúka;

valda megir Gjúka

mínu bölvi

ok systur sinnar

sárum gráti.

 

21.

Svá ér of lýða

landi eyðið

sem ér of unnuð

eiða svarða;

mun-a þú, Gunnarr,

gulls of njóta;

þeir munu þér baugar

at bana verða,

er þú Sigurði

svarðir eiða.

 

22.

Oft var í túni

teiti meiri,

þá er minn Sigurðr

söðlaði Grana

ok þeir Brynhildar

biðja fóru,

armar véttar,

illu heilli."

 

23.

Þá kvað þat Brynhildr

Buðla dóttir:

"Vön sé sú véttr

vers ok barna,

er þik, Guðrún,

gráts of beiddi

ok þér í morgun

málrúnar gaf."

 

24.

Þá kvað þat Gullrönd

Gjúka dóttir:

"Þegi þú, þjóðleið,

þeira orða;

urðr öðlinga

hefir þú æ verit;

rekr þik alda hver

illrar skepnu,

sorg sára

sjau konunga

ok vinspell

vífa mest."

 

25.

Þá kvað þat Brynhildr

Buðla dóttir:

"Veldr einn Atli

öllu bölvi

of borinn Buðla

bróðir minn.

 

26.

Þá er vit í höll

húnskrar þjóðar

eld á jöfri

ormbeðs litum,

þess hefi ek gangs

goldit síðan,

þeirar sýnar,

sáumk ey."

 

27.

Stóð hon und stoð,

strengði hon efli;

brann Brynhildi

Buðla dóttur

eldr ór augum,

eitri fnæsti,

er hon sár of leit

á Sigurði.

Guðrún gekk þaðan á braut til skógar á eyðimerkr ok fór allt til Danmarkar ok var þar með Þóru Hákonardóttur sjau misseri. Brynhildr vildi eigi lifa eftir Sigurð. Hon lét drepa þræla sína átta ok fimm ambóttir. Þá lagði hon sik sverði til bana, svá sem segir í Sigurðarkviðu inni skömmu.