Vis kilden til Böglunga sögur (Skálholtsbók yngsta)

{| class="toccolours" border="1" width="100%" cellpadding="4" style="border-collapse:collapse"
|- style="background-color:#e9e9e9" 
!align="center" valign="top" width="40%" | '''Velg språk''' !!align="center" valign="top" width="10%" | Norrønt !!align="center" valign="top" width="10%"| Islandsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Norsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Dansk !!align="center" valign="top" width="10%"| Svensk !!align="center" valign="top" width="10%"| Færøysk
|-
! Denne teksten finnes på følgende språk ► !! [[Fil:Original.gif|32px|link=Böglunga sögur]] !! !! [[Fil:Norsk.gif|32px|link=Haakons, Guttorms og Inges saga]] !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Hakon Sverresøns, Guttorm Sigurdsøns og Inge Baardsøns Saga (C.C.Rafn)]] !! !! 
|-
! !! [[Fil:Original.gif|32px|link=Böglunga sögur (Skálholtsbók yngsta)]] !!  !!  !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Böglunga sögur B (P.Clausen)]] !!  !! 
|-
! !!  !!  !!  !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Smeden og Odin]] !!  !! 
|-
|}


<div class="toccolours"><center>Noen spesialtegn vises ikke på iPhone/iPad.</center></div>


<center><big><big>'''B&#7887;glunga s&#7887;gur'''</big></big>


'''Albert Kjær'''


Kristiania, 1910</center>


'''B&#7887;glunga s&#7887;gur'''

'''1 (1).'''

Þ&#7424;&#7451; sama sumar, er Suer&#640;eir kongr andadizt wm warith &#42803;dr, war H&#42803;kon til kongs tekinn, son Suer&#640;es kongs, &#42803; Eyraþingi. Hu&#640;fu at þui &#640;&#42803;di med honum allir h&#7887;fdingar þeir, er &#42803;dr h&#7887;fdu þionad Sue&#640;&#640;i<ref>''skr.'' Su<big>&#859;</big>&#640;&#775;i</ref> konge; h&#7887;fdu þeir styrck mikinn. N&#7887;ckuru fyrr hafdi anndaztt Sigurdr l&#42803;wardr, son Suerris kongs; hann &#42803;tti eptir son þann, er Gutthormur het. Þ&#42803; er Suerrir kongr sath wm bergith, sem fy&#640;&#640; war &#640;itad, þ&#42803; war Jnge til kongs tekinn ok war &#42803; Wpplondum. En er hann spu&#640;di, ath Suer&#640;ir kongr war &#42803; brauth<ref>u ''rettet fra'' tt</ref> farinn o&#640; Wikinne, fo&#640; Jnge þ&#42803; j Wikinna ok dualldizt þar til er hann f&#640;etti andl&#42803;th Suerris kongs. Eptir þat &#640;edo Baglar til skipa þar j Wikinne ok fengu þ&#42803; enn [micith lid; en er þeir ætludo nordr til Biorguinar; þeim (sic) byr&#640;iade<ref>''skr.'' byr-&#640;iade; [''Hdskr. interpungerer her'' micith lid. en er þeir ætludu nordr til Biorguinar. þeim by&#640;iade ''o. s. v. Eirsp. har'' lið mikit þeir ætluðu þa enn norðr til Biorgyniar</ref> helldr seinth. En er frett kom til<ref>''herefter i Hdskr.'' b'l ''overstrøget.''</ref> Biorguinar wm ferd Bagla, þ&#42803; war fyrir Sigurdr kongsfrænndi. Hann &#42803;tti systur<ref>''herefter i Hdskr.'' son ''overstrøget.''</ref> Suerris kongs; Helga het modir hans, dottir Sigurdar kongs. En er hann spurdi til Bagla, fo&#640; hann moti þeim med myklo lide ok storum skipum ok m&#7887;rgum. Hann fann Bagla sudr &#42803; Jadre ok ellti þ&#42803; wpp af skipum sinum, en tok &#7887;ll skipin ok fe þat, er &#42803; war. Jnge flydi fyrst j Wik austur, þadan til Wpplanda, ok l&#42803; wm sumarith wpp j Miors. Þar war hann suikinn afh sinum m&#7887;nnum sialfs. Gunna&#640; lest het madr. Hann hafdi Jnge kongr &#42803;dr settan ser hid næsta ok hafdi marga hluti giorth wel til hans. Jnge war d&#640;epinn af bondum, þar sem heitir hin Helga ey j Mio&#640;s. Eptir þat eyddizt flockrin allr. Stucko þeir or landi, er mest woru sakbitnir, sumir sudur<ref>-ur ''skr. med Forkortelsestegn'' for rum</ref> |<ref>56a<sup>1</sup></ref> til Danmerkr, en sumir lengra brauth. Marg&#640;eth drottningh, er &#42803;tt hafdi Suerrir kongr. [Fo&#640; hun (sic)<ref>[''Eirsp.'' for</ref> eptir andl&#42803;th hans austur &#42803; Gautland ok hafdi med ser K&#640;istinu, dottur þeirra Suerris kongs, ok margar giorsimar, er Suerrir kongr hafdi &#42803;tt. Dualdizt hun þar wm warith. Þetta sama sumar<ref>''Eirsp.'' vár</ref> for H&#42803;kon kongr nordan allt austur til Wikr ok sath þar wm sumarith lengi. Hann senndi ord byskupum &#7887;llum þeim, sem werit h&#7887;fdu j missætti wit Suerri kong, ath þeir skylldi koma &#42803; hans fund, ok mundi hann giora sætt wit þ&#42803;, sem Suerrir kongr hafdi &#640;&#42803;d til gefith. Hann senndi ord eptir K&#640;istinu, systur sinne, ok tok hana at naudigre drottningu ok wardveitti kost hennar. Fo&#640;u byskuphar heim til stola sinna ok giordozt astuinir kongs. Hakon kongr fo&#640; wm haustid til Biorguinar ok sath þar wm wetrin; giordizt hann bratth winsæll h&#7887;fdinge. Þat haust kom wtan af Jslande Gudmundr A&#640;ason ok war kio&#640;inn til byskups yfir Nordlendinga fiordung. Kong&#640;inn tok [wit]<ref>''mgl. i Hdskr.''</ref> honum blidliga; war byskupsefnni med honum wm h&#640;id ok war hinn mesti win hans sidan. Eina&#640; prestur &#42803;tti systur H&#42803;konar kongs.<ref>''Eirsp. tilføier'' aðra d. S. k's</ref> Hann hafdi syslo sudr &#42803; Rogalandi ok war hinn mesti h&#7887;fdingi. Hann hafdi micla wirding af konge. Ma&#640;gir woru adrir h&#7887;fdinghar af Birkebeinum: H&#42803;kon galinn, Petur steypir, Sigurdr kongsfrændi. H&#640;oar kongsfrænndi, Eyuindr prestzm&#42803;gr ok ma&#640;gir adrir g&#7887;fgir menn.


'''2 (2, 3).'''

E&#640;lingr het madr, er kalladr war steinweggr. Hann [war &#640;eiknadr<ref>[''Mellem disse Ord staar i Hdskr et utydeligt'' &#640;</ref> son Magnus kongs Erlingssonar. Hann war j geymslo &#42803; Windlandi j tu&#640;nni einum. Ma&#640;greth het kona vindwersk; hun kom [honum]<ref>''mgl. i Hdskr. tilføiet efter Eirsp.''</ref> þadan med þeim hætti, at þau &#640;istu sundr klædi sin ok l&#7887;gdu j streingh; fo&#640; hann wth wm glugg einn ok o[f]an<ref>''Hdskr har'' o an</ref> fyrir steinwegginn; en festrin wannzt æigi til jardar, ok fell hann þ&#42803; ofan ok lamdizt j miodmenni. En med þui ath n&#42803;tinn war myrk, þ&#42803; komzt hann j brauth ok kom fram j Danm&#7887;rk. Si|<ref>56 a<sup>2</sup></ref>dan war hann kalladr Erlinghur steinweggr. Sumar þat, er H&#42803;kon kongr war j Wikinne, kom E&#640;linghur steinweggr wm haustid &#42803; Sk&#42803;ney&#640;i ok bi&#640;tte fyrir No&#640;danm&#7887;nnum<ref>''Eirsp.'' norðm&#773;m&#773;</ref> ætt sina. Buduzt honum þeghar margir menn til fylgdar; en hann sagdizt æigi wilia &#640;eisa flock moti H&#42803;kone konge, medan hann væ&#640;i kongr yfir No&#640;eghi<ref>''skr.'' no&#640;<big>&#859;</big></ref>. For hann<ref>''Hdskr. har'' h' k'r</ref> þadan til Kaupmannahafnar ok wa&#640; þar wm wetrin. Hakon kongr for wm haustid til Biorguinar ok sath þar wm wetrin. Um sumarit eptir fo&#640; hann til [Wikr austur ok sat þa&#640; wm wet&#640;inn j Biorguin (sic)<ref>[''Eirsp.'' Uikr austr en for aptr til Biorgynjar um haustið oc efnaði þar til uetrsetu</ref>. Þat haust war E&#640;lingur &#42803; Sk&#42803;ney&#640;i, sem fy&#640;&#640; war sagth. Þ&#42803; kom austan af Gautlandi Margreth drottning til Biorguinar ok sath þa&#640; wm wetrin<ref>n ''rettet fra ''t</ref>. Lagdizzt helldr þungt &#42803; med þeim H&#42803;kone konge. Wm wetrin &#42803; jolum feck H&#42803;kon kongr sott suo ha&#640;da, at hann feck æigi styrth ser. Leth hann þ&#42803; færa sigh wpp til borghar ok l&#42803; þar litla stunnd, &#42803;dr en hann anndadizt. Þath wa&#640;<ref>&#640; ''utydeligt.''</ref> hinn &#42803;tta dagh jola. Hann war ja&#640;dadur j Kriztkirkiu. Stodu menn miogh hrygguir yfir greptri hans, þuiath hann war miogh winsæll. Litilatu&#640; war hann wit alþydo ok h&#42803;ttagodr, hraustur j mann&#640;aunum, sigrsæll sem &#42803;dr er sagth, ath Suerrir kongr wæri; þotti þat jafnan traust Birkebeinum, sem hann war, þegar hann wa&#640; æigi sialfur wit. Þat war kenth Margreto drottningu, ath hun hefdi &#640;&#42803;dith mann til ath suikia konginn j dryck. Þann mann toku Birkebeinar ok baru þeim s&#7887;kum; en hann baud ski&#640;slu&#640; fyrir. Þui kom suo, ath hann fastadi til jarns ok bar þath allsk&#7887;ruligha; en er h&#7887;ndin war leyst, þ&#42803; war hun miog b&#640;unnin. Eptir þat war hann tekinn ok fluttur wth til Biorguinar ok drekt þa&#640; &#42803; woginum.


'''3 (4).'''

Þ&#7424;&#7451; sama sumar toku Birkebeinar ser kong þar j Biorguin, son Sigurdar l&#42803;wardz, þann er Gutthormur het. Hann war þ&#42803; barn ath alldri; en fyrir flockinum woru þersir h&#7887;fdingiar: Hakon galinn, systurson Suerris kongs, Petur steypir, anna&#640; systurson hans; hann &#42803;tti Jngebiorgu, dottur Magnus |<ref>56b<sup>1</sup></ref> kongs. Þersir woru ok h&#7887;fdingiar med flockinum: Sigurdr kongsfrændi, Eyuindr preztm&#42803;gur, Einar kongsm&#42803;gr, H&#640;oa&#640; kongsfrændi ok margt anna&#640;a &#640;ikismanna. En er þeir menn spurdu þetta h&#7887;fdingiaskipti, er fy&#640;&#640; hafdi<ref>''Hdskr. har'' h&#7887;fdu&#773;</ref> werith med B&#7887;glum, þotti þeim þ&#42803; ser ecki friduænligt med Birkebeinum, ok foru or lande sudr til Danmerkr. [En þeir sumir, Þorleifur Sk&#42803;lppur ok þeir &#7886;nunda&#640; linzz (sic)<ref>[''Eirsp. har'' Þorleifr skalpr oc þeir synir Aunundar lunz</ref>, Oddr &#640;unnr<ref>''Eirsp.'' ránr</ref>, A&#640;nbiorn traull, kuomu til Erlings steinueggs j Kaupmannah&#7887;fn; þa hofzt flockrin. En er þat spu&#640;dizt, þ&#42803; dreif ma&#640;gth manna til þeirra, þat er &#42803;dr hafdi fylgth B&#7887;glum. Þeir sendo bod nordr j Wikana til wina sinna ok stefndu þeim til Aalaborgar wm f&#7887;stu. Þar kom þ&#42803; af Noreghi Hreidar senndimadr, [Jons son drottningar<ref>[''mgl. i Eirsp.''</ref>, S&#7887;lfue Disa&#640;son, Philippus af Weiginne<ref>''Eirsp.'' Ueggini</ref>. Þa lyptu þeir þadan ferdinne medur skwtnaher&#640;inn. En er þeir kuomu j Wikina, þ&#42803; geck allt folk wnndir þ&#42803;, ok foru suo austu&#640;<ref>''Eirsp.'' austan</ref> til Osloa&#640;. Þar war þ&#42803; fyrir Nikul&#42803;s byskup. Þ&#42803; beiddizt Erlingr byskup, at hann skylldi giora ski&#640;slu&#640; til fadernis honum; en byskup willde þat æigi at giora ski&#640;slo&#640; j Oslo. Genghu þa ath sueitarh&#7887;fdingiar ok fulltingdu m&#42803;li E&#640;lings. Kom þ&#42803; suo, ath byskup bad hann bera jarn j Borgh, ef hann willdi. Fo&#640; E&#640;lingr þ&#42803; til Borgar ok fastadi þar til jarns. Þ&#42803; kom Nikul&#42803;s byskup þar, er hann skylldi taka wit jarne. Þ&#42803; sagdi byskup, [ath hann<ref>[''mellem disse Ord i Hdskr. et overstreget'' a</ref> skylldi ecki ja&#640;nn bera: far nw til Tun[s]bergs<ref>''Hdskr. har'' Tunbergs</ref> ok ber þar ja&#640;n, þuiath þar mun koma Danakongr; skal hann si&#42803; jarnburdinn. Þ&#42803; fo&#640; E&#640;lingr til Tunsbergs ok beid þar Danakongs. H&#7887;fdu þeir kongr ok byskup giorth þetta &#640;ad med ser, ath kongr skylldi fara til Noregs ok hafa med ser Philippum, son Simunar K&#42803;&#640;asonar, systurson Jnga kongs Ha&#640;allzsonar, frænda Nikul&#42803;s byskups, ok skylldo þeir hallda hann til kongs. Þat war wm warith fy&#640;ir Botholfsw&#7887;ku, er Waldimar Danakongr kom til Tunsbergs ok hafdi mei&#640; en þriu hunndruth skipa ok for allspakliga. Þ&#42803; fastadi E&#640;lingr til jarns annath [sinn]<ref>''tilføiet efter Eirsp.''</ref> ok bar ja&#640;nit wel ok sk&#7887;&#640;uliga. S&#42803; þ&#42803; ski&#640;slor hans kongr ok byskup; en er hann skylldi h&#7887;ndina leysa, |<ref>56b<sup>2</sup></ref> þa setti kong&#640;inn wopnadan her wmhuerfis kirkiuna, ok ef Erlingr y&#640;di æigi ski&#640;, þ&#42803; war audsæ&#640; hans kostur. Hann ward allwel ski&#640; ok war þann dag j bodi kongs; at þeirri weizzlu gaf Danakongr honum halfan fiorda tugh skipa med &#7887;llum &#640;eida. Eptir wm morgu[n]inn<ref>''Hdskr. har'' morguin&#773;</ref> war bl&#42803;sith til Haugaþings<ref>''Eirsp.'' husþings</ref>; en &#42803;dr þingith wæri, hafdi Nikul&#42803;s byskup þui til leidar komith, ath Philippus frændi hans war tekinn til jarls. Het byskup þui, ath hann skylldi weita þeim medur allann sinn styrck, ok war þ&#42803; E&#640;lingr til kongs tekinn. Þ&#42803; gaf hann Filippo jarlsnapn (sic) &#42803; þui sama þingi. Eptir þat fo&#640; Danakongr apttur til Danmerkr; en lid d&#640;eif til E&#640;lings kongs ok giordizt honum handgeingnir. Þ&#42803; geck til hannda honum A&#640;nbio&#640;nn, son Jons Gecksonar<ref>''Eirsp.'' Gauzsonar</ref>, [Helgi son<ref>[''Eirsp.'' Helgi Birgisson (''jfr. S. 264<sup>6</sup> ndfr.'').</ref> (sic), Aasbiornn kantifa<ref>''Eirsp.'' koppr</ref>, Gy&#640;dr<ref>''Eirsp.'' Gyrðr Beinteinsson</ref>, Guttho&#640;mur þinur<ref>''Eirsp.'' þvari</ref>, O&#640;mur langi, Þordr docka, Simun ky&#640;, Benidickt af Gumanesi, Kolbeinn<ref>''Eirsp.'' Kolbiorn</ref> &#640;audi, Gyrdu&#640; skialge. Þeir h&#7887;fdu allmikith lid ok fritth. Aa bak Jonswoku foru þeir yfir til Borghar ok &#42803;ttu þar Borga&#640;þingh, ok war þar E&#640;lingr til kongs tekinn, en Philippus til jarls. Sidan fo&#640;u þeir appttur til Tunsbergs. En er Birkebeinar spurdu þath, stucko þeir allir or Wikinne ok nordr til Þrandheims, sumir til Biorguinar. En er Birkebeinar spurdu, ath Danaher&#640; l&#42803; j Wikinne, sneru þeir þ&#42803; nordr til Þrandheims, e&#640; &#42803;dr s&#42803;tu j Biorguin, ok duolduzt þar wm sumarith. Þat sama suma&#640;<ref>''skr.'' sum&#876;a&#640;</ref> andadizt Guthormur kongr þa&#640; j Þrandheimi. En Birkebeinar stefndu þegar Ey&#640;aþingh; war þa&#640; Þorir e&#640;kibyskup ok allr fiolde hinna wit&#640;uzztu bonda j Þrændal&#7887;gum. War þa &#640;ætt wm kongstekiu. Hakon galinn hafdi þ&#42803; fengith<ref>''herefter i Hdskr.'' þ&#42803; ''overstreget.''</ref> fru Kristinar. [Sagdi e&#640;kibyskup, at þui willdo flestir lidsmenn ok bænndr Hakon til kongs kiosa<ref>[''Eirsp. har her'' en e&#640;kib'p hafði talit at þui vildu flestir b&#7887;ndr taka hann til k's</ref>; en e&#640;kibyskup mællti j moti. Woru þ&#42803; nefndir til: Sigurdr kongsfrænndi, dotturson Sigurdar kongs Haralldzsonar, ok Petur steypir, systurson Suerris kongs. Jnge het son Cecilio kongsdottur, b&#640;odir H&#42803;konar galins ok son B&#42803;&#640;dar Guthormssonar; hann war þar þ&#42803; j kaupangi. En med þui ath hann war þrænskr at ætt, þ&#42803; willdo |<ref>57a<sup>1</sup></ref> bændr hann hellzt til kongs taka. Þat war ok e&#640;kibyskups vili, þuiath Jnge hafdi &#42803;dr werith med honum. War þ&#42803; Jnge til kongs tekinn. En med þui ath hann war æskumadr micill ok ecki &#640;eyndr j [hi&#640;dstiorn, en j annann stad war<ref>[''Hdskr. interpungerer'' hi&#640;dstiorn. En j annan stad war ''o.s.v. Eirsp.'' herstiorn en var</ref> vandi mikill j ath bindazt fyrir flockinum, er ofridr war micill, þ&#42803; war &#640;&#42803;d lidsmanna, at Hakoni, brodr sinum, gæfi Jnge kongr jarlsnafn, ok suo war giorth. Eptir Ol&#42803;fsw&#7887;ku for E&#640;lingr kongr ok Philipus jarl ok Nikul&#42803;s byskup ok allr herr þeirra or Tunsbergi med halfan fiorda tugh skipa, ok fo&#640;u nordr med landi ok toku leidang&#640;a ok alla&#640; kongsskylldir; þeir foru helldr tomliga. En er þeir [foru til Tunsbergs<ref>[''Eirsp.'' komu til Biorgynjar</ref> (sic), þ&#42803; woru j borginne Birkebeinar<ref>''saa Eirsp.; 81a Fol. har feilagtig'' b'l</ref>, Dagfinnur<ref>-ur ''skr. med Forkortelse for'' rum</ref>, Þorgrimur af Lianesi, Þordr bragi<ref>''Eirsp.'' brasi</ref> ok næ&#640; tuo hundrath manna. Gengu Baglar<ref>''baade Eirsp. og 81a Fol. har her feilagtig'' bb'</ref> wpp j bæinn ok sottu wpp til borgar, ok skutuzt &#42803;. Þ&#42803; mællte<ref>e ''rettet fra'' t</ref> E&#640;lingr steinweggr wit Bagla: Skiotid æigi &#42803; þ&#42803;, þuiath þeir eru worir menn. Baglar suofu jafnan &#42803; skipum wm nætur, sumir wit acke&#640;i, sumir vit Munkabryggiu&#640;<ref>''Eirsp.'' Munkabryg*iu</ref>, en woru j bænum wm daga ok foru optth wpp til borgar ok skutuztt &#42803;; wrdo n&#7887;ckuri&#640; menn s&#42803;&#640;ir, en sumir fellu. Einn dagh &#640;ero þeir E&#640;lingr kongr &#42803; n&#7887;ckurum skwtum jnn at Holmme ok lendo wit Kongsb&#640;yggiu&#640;<ref>''Eirsp.'' Byskupsbrygiur</ref> ok gengu wpp til Kriztkirkiu. Þat s&#42803; Birkebeinar ok gengu j moti þeim, ok skutuzt &#42803;; en er þeir s&#42803;, at þeir h&#7887;fdu litid lid, þ&#42803; hlaupa Birkebeinar &#42803; þ&#42803; ok weita þeim &#42803;&#640;&#42803;s harda, suo ath Baglar hrucko fyrir ok &#42803; kaf. [E&#640;lingr kongr hliop ok &#42803; kaf, E&#640;lingr ok sumth lidith<ref>[''Eirsp.'' hliop Erl' a kaf oc sumt lidit</ref>, en sumt fell, sumir n&#42803;du skipunum [ok woru dregnir j skip wpp. Foru þeir wit þat til lids sins. Þa spurdu þeir<ref>[''Eirsp.'' oc er þeir naðu skipunum spurðu þeir</ref> E&#640;ling, huort þat wæri enn kongsmenn, er j borginne woru. Hann segir, ath suo war. Nwckuru sidar foru Baglar or bænum nordr med landi ok settu syslomenn j herut. Þeir foru allt nordr j Rugsund ok lagu þar næ&#640; þ&#640;ia&#640; nætur<ref>''Eirsp.'' uikur; ''P. Cl.'' Uger</ref>. Þ&#42803; tok Nikul&#42803;s byskup landskylldir sina&#640;. Þ&#42803; kom at þeim leidangur micill; þ&#42803; kom til þeirra Lodinn bondi af Lyckium<ref>''Eirsp.'' Leykin</ref>, [Nikul&#42803;s bonde<ref>[''Eirsp. kun'' Nikulas</ref> Botholfsson ok Kau&#640;lungr, brodir hans, Jnd&#640;ide<ref>''Eirsp.'' Endriði</ref> hegri, |<ref>57a<sup>2</sup></ref> K&#42803;lfr af H&#7887;&#640;num<ref>''Eirsp.'' Hornyn</ref>. Þ&#42803; spurdo þeir, at Birkebeinar h&#7887;fdu tekid ser kong ok jarll. War þetta &#640;&#42803;d Nikul&#42803;s ok kongs at fara apttur til Biorguinar ok winna borgina; sigla þeir nw sudr til Biorguinar ok l&#7887;gdu jnn j Laxxawogh<ref>''Eirsp.'' Laxauaginn</ref>. Byskup hafdi þar einn mann<ref>''Eirsp.'' suðrmann</ref>, er giora kunne maungo. Kuezt hann þar hafa brotid med marga borgh. Þ&#42803; woru fluttir storvidir til borgarenna&#640; ok tekid til ath bwa wm sl&#7887;nguna. Þetta war kallat m&#7887;nguhaust. Þ&#42803; kom sw niosn til bæiar, at sen war siglingh Birkebeina nordan wm Stwfafiord<ref>''Eirsp.'' Stafafiorð</ref>. Leth byskup þa bl&#42803;sa til sty&#640;imannastefnnu. Spurdi hann þ&#42803;, huat m&#7887;nnum þætti &#640;&#42803;dligth. Kong&#640;inn sagdi þat sitth &#640;&#42803;d, ath þeir bide þar ok helldi þar o&#640;ustu wit Birkebeina; fylgdo þui &#640;&#42803;di adrir. Byskup mællti: Ef þw will be&#640;iazzt wit sæborgir<ref>''mgl. i Eirsp;'' sæborgir ''ogsaa i Cod. AM. 325 VIII 412 4<sup>to</sup>.''</ref> Birkebeina, þ&#42803; muntu æigi þurfa optar at giora &#640;&#42803;d fyrir þe&#640;ssum m&#7887;nnum, sem nw fylgia þer. T&#7887;kum helldr annath &#640;&#42803;d sem skiotazt. Setium wpp segl wor ok siglum j Wik austur; be&#640;iumzt þar wit Birkebeina, ef þeir sækia þangat eptir oss. War þ&#42803; þat &#640;&#42803;dit, &#42803;dr sleith stefnnunne. Þeghar leth byskup wpp setia tiolld &#42803; skipe sinu, ok snero wth or woginum, sidan huerr ath &#7887;drum. Foru þeir nætur ok daga, til þers er þeir kuomu til Tunsbergs. Fo&#640;<ref>''Hdskr. har'' fo&#640;u</ref> byskup jnn til Osloa&#640;<ref>''skr. paa et overraderet Sted.''</ref>. Birkebeinar kuomu til Biorguinar litlo sidar, en Baglar woru &#42803; burtth; þeir h&#7887;fdu micith lid ok sto&#640; skip. Þottuzt þeir æigi mega &#640;ekazt eptir þeim &#42803; wetra&#640;dagh; duolduzt þeir j Biorguin wm hrid ok sneru þo apttur nordur ok s&#42803;tu j Þrandheimi þann vetur, en Baglar j Wikinne, en a Wppl&#7887;ndum huorirtueggiu.


'''4 (5).'''

A<ref>''i Hdskr. et'' a ''til venstre for det tomme Rum for Initialen.''</ref> Wppl&#7887;ndum woru þersir af Birkebeinum: Wlfur hane<ref>h ''rettet fra'' a</ref>, Ha&#640;alldr ke&#640;&#640;a<ref>''Eirsp.'' kesia; ''saa og AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup>.''</ref>, Gudleikr flotbytta ok enn flei&#640;i sueitarh&#7887;fdingiar, en af B&#7887;glum war Þoralldi Guguson<ref>''Eirsp.'' Augusun; ''saa og AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup>.''</ref>, Gudleikr sk&#640;eidungur, en &#42803; Hringa&#640;iki Benidict afh Gumanesi, en &#42803; Walldresi Jon suarti<ref>''Eirsp.'' griðmaðr; ''saa og AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup>.''</ref>. Þeir felldo wm wetrin Na&#640;fua spioth ok margth manna med honum; en sumir kuomuzt wndan [ok stucko ofan j Sogn<ref>[''mgl. i Eirsp; AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup> har'' (sveitina) en sum kom ofan i Sogn</ref>. [Optth woru þar atferdir ok elltingar wm wetrin; toku huorir menn fyrir &#7887;drum. Sath E&#640;lingr kongr wm wetri[n]<ref>n ''mgl. i Hdskr.''</ref> j Tunsbergi<ref>''skr.'' Tunsb<sup>s</sup></ref>, en wm wo|<ref>57b<sup>1</sup></ref>&#640;ith eptir p&#42803;ska giordi hann<ref>[''Eirsp. har her kun'' Vm varit eptir paska sendi Erl'; ''AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup> sees at have havt omtrent den samme Text som 81a Fol., indtil'' wm wetrin j Tunsbergi; ''derefter følger et længere Stykke, som mgl. i 81a Fol. og i Eirsp.''</ref> fra ser skwtur ok lettiskip; þar &#640;edo þeir fyrir A&#640;nnbiorn Jonsson, Nikul&#42803;s Botholfsson, Lodinn stalla&#640;e, Gryrdr Benteinsson, Atle<ref>le ''rettet fra'' h</ref> gridkona. Þeir h&#7887;fdu &#42803;tian skiph ok ætludo til Biorguinar ok foru skiotth. En er þeir kuomu fy&#640;ir Fiolby&#640;io, spurdu þeir, ath Einar kongsm&#42803;gur war medr sueith manna j Stafangri ok hafdi ecki spurth wm ferdir þeirra. War þat þ&#42803; &#640;&#42803;ds tekith, ok sigldu wm daginn fyrir Jada&#640;, en wm middagsskeid til stadarins. En er Einar feck niosn af B&#7887;glum, þa war hann &#42803; sættarstefnnu n&#7887;ckur&#640;i ok ætladi, at æigi mundi suo skiotth ath bera. En er [þeir s&#42803;<ref>[''Eirsp.'' þeir Eina&#640; sa; ''AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup> kun'' þeir sá</ref> skipin, þa hlupo þeir j Suithunskirkiu ok jnna&#640; j st&#7887;pulinn; en Baglar b&#640;uto wpp kirkiuna ok budo þeim Einari grid. [En þat ward ath lyktum, at þeir gengo<ref>[''AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup>'' ok þat var at lyktum, at þeir gengu; ''Eirsp. kun'' gengu þeir þa</ref> o&#640; st&#7887;plinum ok jnna&#640; j saunghusit. Wann Eina&#640; þ&#42803; eid ath Suithuns skrine ath beriazt<ref>''saa og AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup>; Eirsp.'' vera</ref> alldri j moti E&#640;linge konge. Sidan foru þeir wth o&#640; kirkiunne medur hann. Willdo h&#7887;fdingiar hallda grid wit hann; en lidsmenn &#640;edo, ok war hann drepinn. [Drepnir h&#7887;fdu werith fiorir hans sueitunghar<ref>''Hdskr. har'' sueitarunghar</ref>, er &#42803;dr h&#7887;fdu werith teknir or kirkiunne; en grid h&#7887;fdu næ&#640; fim tigir manna<ref>[''i AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup> kan læses'' Drepnir h&#7887;fðu áðr verit. . . . sveitinni, er fyrr höfðu teknir verit or kirkjunni; (grið) voru gefin nær fjórum tigum manna. ''Eirsp. har kun'' .iiij. menn aðrir voru drepnir i kirkiunni</ref>. Þar toku þeir leidangur micinn, er Einar hafdi saman dregith wm allt Rogaland, [ok micith fe annath, er Birkebeinar &#42803;ttu ok bæiarmenn<ref>[''saa og AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup>; mgl. i Eirsp.''</ref>. Snero Baglar þ&#42803; apttur til Tunsbergs.


'''5 (6).'''

Þ&#7431;i&#640; Birkebeinar bvdo wth leidangri allt nordan or lande, ok fo&#640;[u]<ref>''Hdskr. har'' fo&#640;</ref> wm warith sudr til Biorguinar, ok h&#7887;fdu allmicinn<ref>''Hdskr. har'' allmicill</ref> styrkk bædi lids ok skipa ok duolduzt þar litla h&#640;id, adr þeir foru austur til Wikur. Petur steypir tok syslo þ&#42803;, er Einar hafdi hafth, ok setti þar til [Lem (sic), systurson sinn<ref>[''Hdskr. har'' Lem | son | systur | sinn; Lem systurson sinn ''mgl. i Eirsp., som her har aabent Rum; P. Cl. har her'' oc hafde set Ani sin Syster Sön (oc Torkel Drage ofrer Lænit ''o.s.v.'').</ref>, ok Þorkel p&#640;efisdreka<ref>''Eirsp.'' dreka</ref>; en Petur for austur med konge. Baglar woru j Tunsbergi ok h&#7887;fdu bwit skip sin ok ætludo nordr. En er þeir spurdu til Birkebeina, &#42803;ttu þeir tal sin milli; sagdi Nikul&#42803;s byskup, at ecki war annath &#640;ad en fara sudr til Danmerkr ok beriazt æigi wit of&#640;efli; w&#42803; þat þa &#640;&#42803;ds tekid ath sigla sudr til Halllandz<ref>''Eirsp. tilføier'' ok lagu i Uisk um hrid</ref>. Birkebeinar kuomu til Tunsbergs ok &#42803;ttu |<ref>57b<sup>2</sup></ref> þar Haugaþingh. War þar Jnge til kongs tekinn, en Hakon til jarllz. L&#7887;gdu þeir þa wndir sigh alla Wikina ok settu menn j syslo&#640;. Þ&#42803; foru þeir yfi&#640; til Borghar ok &#42803;ttu Borga&#640;þingh; war þ&#42803; Jnge til kongs tekinn, en Hakon til jarllz. Foru þeir apttur til Tunsbergs; en er Baglar spurdo þetta, giora þeir &#640;&#42803;d sitt. [Fo&#640; þ&#42803;<ref>[''Eirsp. har her'' foru siðan aptr til Tunbergs(!) en er Baglar spyria þetta þa for</ref> Philippus jarll nordr j Wikina ok medr honum A&#640;nbiornn Jonsson, Philippus af Weiginne<ref>''Eirsp.'' Uegini</ref> ok H&#640;eidar senndimadr, Nikul&#42803;s Botholfsson, Atle gridkona, Helgi Bi&#640;gisson<ref>''Eirsp.'' gaurn; ''AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup>'' Birgisson</ref>; þeir h&#7887;fdu .xx. skip. En kong&#640;inn war eptir ok sumth lidith. Nikul&#42803;s byskup war farinn sudr til<ref>''herefter noget udraderet.''</ref> Kaupmannahafnar. Baglar foru nordr sem skiotazt ok ætludo at koma &#42803; wvarth; en er þeir kuomu [til Hafsteinssunda<ref>[''Eirsp.'' i Hafsteinssund; ''derefter har Eirsp.'' kom þar k'grinn (&#596;: konungrinn) eptir oc sigldi þegar fram or sundinu. Baglar brugðu þa við þegar oc sa þa at niosn mundi komin ''o.s.v.''</ref>, þ&#42803; spurdu þeir, at Birkebeinar woru ecki austan fia&#640;dar. Þeir bido þar nætur ath sigla yfir fiordinn. Þ&#42803; siglde kong&#640;inn<ref>''dette Ord'' (''baade her og i Eirsp.'') ''er en Feilskrift: det rette findes i AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup>, som har'' kuggr einn</ref> sunnan at þraum<ref>''skr. med Forkortelsestegn for'' ra; ''Feil for'' þeim, ''hvad der sees af AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup>; saavidt dette Hdskr.'s Text er i Behold, sees den at stemme omtrent overens med 81a Fol., medens Eirsp.'s Text her er noget kortere.''</ref> (sic) ok fram j sundith. Þa woknudo Baglar ok b&#42803;du ath leggia. Kong&#640;inn<ref>''her Feil for'' kuggrinn; ''saa AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup>.''</ref> siglde fram or sundino<ref>''sidste Ord paa dette Sted i Fragmentet AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup>.''</ref> ok yfir fiordinn. Þ&#42803; wisso Baglar, at niosnin mundi komin fyrir þ&#42803; til Tunsbergs. Baglar brugdo wit skiotth ok sigldo eptir konginum<ref>''Feil for'' kugginum</ref>. [Kongr<ref>''Feil for'' kuggr; ''findes ikke i Eirsp.'s kortere Text.''</ref> war þa fyrir B&#640;imsteine<ref>[''Sætningen mgl i Eirsp.''</ref>; en er Baglar s&#42803;, at ecki tioade eptir ath hallda, þ&#42803; snero þeir apttur til Hafsteinssunnda ok sidan sudr j Wik ok apttur til kongs. Litlo sidar fo&#640;u þeir aullo lidino yfir til Limafiardar ok woru lengi wm sumarith j Aalaborgh<ref>''Hdskr. har'' ilaborgh</ref>. Kom þar Nikul&#42803;s byskup. Þa leiddiz lidinu at liggia þar; foru þeir apttur j Wikina. Þa foru þeir nordr j Haugasund<ref>''Eirsp.'' Augusund</ref> f&#640;a Kongahellu ok gengu þar &#42803; land, en sendu skipin sudr til Halllandz, ok þar medr Lodinn stalla&#640;a ok Hallbio&#640;n traull med tuo hundrat manna. Sigldo þeir sudr j Nizze<ref>''Eirsp.'' Nizi</ref> ok settu þar wpp skipin. Þa&#640; kom Nikul&#42803;s byskup ok geck þar af<ref>''Hdskr. har'' at (''Eirsp.'' af).</ref> Bokaskreppunne. For hann landvegh austan j Wikina; en Baglar foru nordr j Vikina, en sumir hid ytra medur sm&#42803;skwtur, ok funduzt j Borgh. Flutto þeir skipin wpp j &#42803;na ok suo j Eyiawatnid, þadan wpp j Miors, suo nordr &#42803; Heidmork; en er þeir kuomu nordr at Ham|<ref>58a<sup>1</sup></ref>enndum<ref>''Eirsp.'' Hamrinum litla</ref>, þ&#42803; war drepinn Oddr tannr<ref>''Eirsp.'' tanr</ref>, Þorgei&#640;<ref>''Eirsp.'' þat gerþi</ref>, Gudleikr flotbytta. [Hlupo þar or skoginum fiorir menn ok þeghar apttu&#640; j skoginnum<ref>[''mgl. i Eirsp.''</ref>; en Baglar foru nordr til fiallz ok ofan j Vppdali, suo til Orkadals, þadan jnn til kaupangs. Sumar sueitir Bagla foru af Wppl&#7887;ndum ok ofuan j Hardangur; þar woru þe&#640;sser sueitarh&#7887;fdingiar: Sau&#640;kir sn&#42803;pur, Simun wxxi, E&#640;lingur skammh&#42803;ls<ref>''herefter flg. i Eirsp.'' Halli lauð</ref>, Augmundr eikilundr<ref>''Eirsp.'' eikild'</ref>; þeir h&#7887;fdu þri&#42803;tige manna ok drapu E&#640;lingh bi&#640;kibein ok son hans. Þ&#42803; spurdu þeir til Þorkels ok hans forunauta ok fo&#640;u at leita þeirra. En þeir Þorkell woru wit halfann þ&#640;idia tugh manna ok h&#7887;fdu &#640;odrarskip ok l&#42803;gu wit Augualldznes ok h&#7887;fdu tialld &#42803; landi. Baglar l&#7887;gdu ath with bæ ok gengu fyrir wikina ok toku fyrst wordinn; sidan felldo þeir &#42803; þ&#42803; tialldit. Þar fell Þo&#640;kell ok &#7887;ll suetin; en Baglar foru &#42803; Wppl&#7887;nd. En Baglar þeir, er nordr foru, kuomu til kaupangs ok fengu æinga mothst&#7887;du ok duolduzzt þa&#640; wm h&#640;id. Þeir letu stefnna Ey&#640;aþingh, ok kom f&#42803;tt. Þar war E&#640;lingur til kongs tekinn, en Philippus til jarllz. Woru menn þ&#42803; sendir j syslo&#640; ok fengo litid fe or herudum. En er Birkebeinar spurdu, at Baglar h&#7887;fdu farit nordr wm fiall, þ&#42803; skipto þeir lide; fo&#640; Jnge kongr nordr, en H&#42803;kon ja&#640;ll med sumth lidit fo&#640; sudr til Hallsnæss<ref>''Eirsp.'' Halld'z; ''P. Cl. har'' Halland.</ref> ok kom þar ath þeim, e&#640; skipanna gættu j Nizze<ref>''Eirsp.'' Nizi</ref>. Fell þa&#640; af B&#7887;glum .xxx. manna; en allt annath flydi a land wpp. Þa&#640; fell A&#640;nbiorn t&#640;aull. Jarll tok þar &#7887;ll skip bonda ok Bagla ok suo Bokaskreppuna byskups; brenndo þeir sum, en sum h&#7887;fdu þeir med ser<ref>''herefter i Hdskr.'' mz ''overstreget.''</ref>. Foru þeir þ&#42803; apttur j Wikina. Tok hann þa landskylldir; sidan wm haustid for hann nordr til Bi&#7887;rguinar. Jnge kongr fo&#640; nordr til Þrandheims. Baglar h&#7887;fdu giorth niosn &#42803; Mæ&#640;i, Aasbiornn koppur<ref>''Eirsp.'' kopp</ref> ok [Þoralle skinhringh<ref>[''Eirsp.'' Þoralda skinring</ref> (sic) med fimm<ref>''Eirsp.'' ii</ref> skwtur; þeir s&#42803;, at Birkebeinar sigldu fyrir Stim; &#640;ero Baglar þ&#42803; nordr. En er Birkebeinar<ref>''Hdskr. feilagtig'' Bl'., ''som dog senere synes rettet til'' Bb'.</ref> s&#42803; þat, þ&#42803; &#640;oa þeir eptir þeim ok ellttu þ&#42803; allann daginn; su|<ref>58a<sup>2</sup></ref>mir &#640;ero jnn til Þingwallar. Þa&#640; war Guthormur þware; hann hafde haft [syslo Birkebeina<ref>''skr.'' Bb'</ref> (sic); þeir elltu<ref>[''Eirsp.'' syslo Bb' elltu</ref> þ&#42803; þa&#640; wpp. Fell þa&#640; Guthormur ok sum sueitin. Sid wm kuelldit l&#7887;gdu þeir at Solskel, þei&#640; Aasbio&#640;nnn koppur; en wm nottina kuomu ath þeim Birkebeinar ok elltu þ&#42803; þar wpp, en gættu eyiarenna&#640; wm nottina. Wm morguninn &#640;annzs&#7887;kudo þeir eyna ok drapu flest allt manna. Aasbio&#640;nn komzt wndan ok n&#7887;cku&#640;i&#640; menn adrir. Þ&#42803; fo&#640;u Birkebeinar nordr ok toku eina skwto af B&#7887;glum nordr wit Agdanes. Foru menn jnn til bæiar; en er Baglar s&#42803; þath, foru þeir or bænum wpp wm b&#640;w, [suo wpp wm Selabw<ref>[''mgl. i Eirsp.''</ref> ok austur wm Sk&#42803;neyiarsido<ref>''Eirsp.'' Skaneyiafiall</ref> til Eystridala, [suo &#42803; fiall ok Heidm&#7887;rk ok til Osloar, ok s&#42803;tu<ref>[''Eirsp.'' oc lettu æigi fy&#640; en þeir komu til Oslu en sumir satu</ref> j Eynni miclu miogh til jola. Wm jolin woru þeir j Oslo. Jnge kongr war þann wetur j kaupangi, en Hakon jarll j Biorguin. Aadur wm haustid, e&#640; Bagla&#640; woru wpp elltir j Nizze<ref>''Eirsp.'' Nizi</ref>, foru þeir allir mædiliga. Þeir kuomu fram j Hliodhwsum<ref>''Eirsp.'' Lioðhusum</ref> wm kuelldith. Þar woru Birkebeinar fyrir &#42803; tueimur skwtum; Hallwardr hlidarfaxxi war fyrir þeim. Wrdo þeir æigi fy&#640;&#640; wa&#640;ir wit, en Baglar kuomu at þeim ok drapo þar flesta alla, nema þ&#42803;, er &#42803; kaf hlupo, ok þ&#42803;, er wppi woru j bænum. Baglar toku skipin ok &#640;e&#640;o wpp j &#42803;na ok allt til Dalforssnaustz<ref>''Eirsp.'' Naustdalsfors</ref> ok settu þar wpp skwturnar ok brendo, en fo&#640;u þ&#42803; wpp &#42803; Ma&#640;kir ok suo nordr &#42803; Eidaskogh til Wpplannda ok hittu konginn j Miors. Hallwardr hlidarfaxxi komzt wnndan, þuiath hann hafdi werit i bænum wppi &#42803;dr.


'''6 (7, 8).'''

Þ&#7431;ghar &#42803; bak jolum foru syslomenn i syslo&#640;. Philipus af Weiginne<ref>''Eirsp.'' Uegini</ref> hafdi Borgharsyslo; hann leth gior&#42803; tuæ&#640; skwtur, Aasbio&#640;nn koppur æina skwto, Þo&#640;alldi Augoson eina skwto, O&#640;mur langi<ref>''Eirsp. tilføier'' i Oþinsey</ref> æina skwto, Þorsteinn þiofur æina skwto, Jon drottningh tuæ&#640; skwtur wit Elfi, Gudwlfur &#42803; B&#42803;cka<ref>''Eirsp.'' Blakcastauðum</ref> ok Gwnna&#640; Aasuson tuæ&#640; skwtur, H&#640;eidar senndimadr tuæ&#640; skwtur, Philippus jarll [tuæ&#640; skwtur<ref>[''Eirsp.'' i. s.</ref>, Þordr docka eina skwto, |<ref>58b<sup>1</sup></ref> [Hundolfur hetta ok<ref>[''mgl. i Eirsp.; i'' hetta ''en Streg over det første'' t, ''som over et'' i.</ref> Gunne langi tuæ&#640; skwtur j Skidunne, Gy&#640;dr Benteinsson<ref>''mgl. i Eirsp.''</ref> æina; allz woru giorfa&#640; tuæ&#640; ok .xx.; en kongr feck til flest allt lidith. Foru nw sudr eptir Wikinne ok allt svdr til Kongahellu næ&#640; midre f&#7887;stu; kuomu þar alla&#640; skwturnar. Sidan [foru þeir<ref>[''Hdskr. har'' | þeir | foru |</ref> medr skipum nordr j Wikina ok kuomu til Tunsbergs þridia dagh j efstu wiko. [Frettu Birkebeinar þ&#42803;<ref>[''Eirsp.'' spurðu Bb'. ''Da'' þ&#42803; ''mgl. i Eirsp., bliver her'' þriðia dag i æfstu uiku ''maaske at henføre'' til spurðu</ref> skipagiordina. Ætludo þeir, ath Baglar mundi o&#640; landi farne&#640;, er þeir h&#7887;fdu austur farith. Baglar fo&#640;u langafri&#42803;dagh or bænum [yfir til Odinseyiar<ref>[''mgl. i Eirsp.''</ref> ok foru annann dagh p&#42803;ska j Grindholmasund. [Þadan sigldo þeir fri&#42803;daginn westur j Þo&#640;sey<ref>[''mgl. i Eirsp.''</ref>, en laughardaginn j Po&#640;ty&#640;io, drottinsdagh j Esiuneseyiar<ref>''Eirsp.'' Æsioneseyiar</ref>. Þa war saman komit allt lidith. Þeir h&#7887;fdu tuo skip ok .xx. Þa sagdi kong&#640;inn, at hann willdi nordr j landit. Þeir h&#7887;fdu giorth f&#640;&#42803; ser skwtur, Simun ky&#640; Ragnarsson ok A&#640;nþo&#640; foka j Biargheimsheradi eina skwto. Þersi ætlun þotti m&#7887;nnum misjafnt &#640;&#42803;dligt. Þridia daginn for kong&#640;inn j Randa&#640;sunnd; en eptir l&#42803;gu j Esiuneseyium O&#640;mur langi, Ragnar Gamalsson, Gunna&#640; Aasuson, Benidict afh Gumanesi med fiorum skwtum. Þ&#42803; spurdu þeir, at [Þorgils woru nordr farnir ok dregith<ref>[''Eirsp.'' at Þorgils fuðendr hafði dregit. ''Jfr. S. 268<sup>1</sup>.''</ref> (sic) saman leidangr mikinn<ref>''Eirsp. tilføier'' inn i Uinisdal</ref>. War þ&#42803; siglt fyrir dagh, ok kuomu snemma nordr j Huitu&#640;<ref>''Eirsp.'' Hitr</ref> ok spurdo, ath þeir Þorgils woru nordr farne&#640; med leidangrin. Reru þeir þeghar eptir þeim; en er þeir kuomu ath Foksteinum<ref>''saa og Eirsp.;'' o ''noget utydeligt i Hdskr.''</ref>, þa s&#42803; þeir, hwar byrdingar &#640;ero<ref>''Eirsp. har'' foru ''og fortsætter'' en ær byrðingsmenn sa skuturnar sneru þeir inn Rekuuag oc hliopu þar upp en Bl' toku leiðangrinn oc foru (um kuelldit ''o.s.v.'')</ref> wm kuelldit j Eikundasund. Þat bar til tidenda, þa er Baglar giordu skwturnar, þ&#42803; hafdi [Jon]<ref>''vistnok udeglemt i Hdskr.''</ref> drottningh syslo austur wit Elfui. Hann fo&#640; wm wetrin medr sueith manna. Hann kom til þers bonda, er Þrandr het; hann atti konu frida. Jon kalladi þau &#42803; tal vpp j eitt lopt. Geck husf&#640;eyia fyrst jnn, þ&#42803; Jon; þa snerist hann wit bonda ok h&#640;att honum wt, en læsti loptid. En er bondi taldi at, þ&#42803; gaf |<ref>58b<sup>2</sup></ref> Jon honum skulld &#42803;; leth Jon þ&#42803; taka hann ok binda j h&#640;osshala ok draga hann suo til skips; hann leysti sigh half&#640;i m&#7887;rk gullz. Ok sio nottum sidar þ&#42803; Jon weizzlu, þar sem heitir at Fo&#640;solu<ref>''Eirsp.'' Forsælu</ref>. Geck hann wpp til kirkiu ok anna&#640; madr med honum; en Þrandr ok þeir atta saman l&#42803;ghu þar skamt fra ok s&#42803; til ferda Jons. Þ&#42803; hlupo þeir til kirkiunar ok jnn; en Jon hljop jnna&#640; j saunghhwsit. Þrandr skauth ath honum spiote; af þui ward hann s&#42803;&#640;; hliop hann þ&#42803; wth wm saunghusdy&#640;nar ok Þrandr eptir honum, ok felldu hann wt &#42803; akre æinum. Þrandr hio h&#7887;fud af honum. Jon war flwtur til Kongahellu ok jardadr þa&#640; at munklife; en Þrandr fo&#640; til Birkebeina. Gunnbio&#640;nn, b&#640;odir hans, [ok]<ref>''udeglemt i Hdskr.''</ref> S&#7887;lfue Disa&#640;son hefndu<ref>''Hdskr. har'' hefndi</ref> Jons ok d&#640;apu .xi.<ref>''Eirsp.'' .ix.</ref> menn, en fothiuggio siau.


'''7 (9-11).'''

Þ&#7424; e&#640; Baglar h&#7887;fdu legit j Eikundasunndi, þ&#42803; sigla þeir þadan fimta daginn nordr fyrir Jada&#640; j Huitingseyiar ok wm kuelldith nordr j Ka&#640;msund. War þ&#42803; suo myrkt, at f&#42803;r einar skwtu&#640;nar hellddo j sundit. Sumth lidit hafdi siglth jnn i Fylinsfiord, ok kuomu æigi fy&#640;&#640; j Karmsund, en<ref>''skr. to Gange.''</ref> &#42803; leid kuelldit. Re&#640;o þeir nordr j Siggiarwogh ok &#42803;ttu þar sty&#640;emannastefnnu ok t&#7887;ludo þ&#42803; wm, huort þ&#42803; skylldi snwa til Bio&#640;guinar edr nordr þadan. Spurdo þeir, at Hakon jarll war j bænum ok hafdi ecki frett af þeim; woru<ref>''skr.'' v-woru</ref> þe&#640;ss [flei&#640;i fwsare<ref>[''et raderet Sted mellem de to Ord.''</ref> at snwa þangat. H&#640;eidar senndimadr mællti j moti, kalladi &#640;adligra at leita þa&#640; eptir, sem kong&#640;inn war. Þat war &#640;&#42803;d tekid, ok lagu þar wm daginn ok nottina<ref>''med et overflødigt Punkt over det første'' t.</ref> med. Drottinskuelldit foru þeir nordr j Skalawik. Þa giordu þeir skwtur jnn j Grafdal ok toku þar tuo menn ok flutto wth til lidsins. Þei&#640;, [sem o&#640; bænum kuomu<ref>[''mgl. i Eirsp.''</ref>, s&#7887;gdu, at niosn wa&#640; kominn jarllinum, ok allt folk wæri j safnadi j<ref>''Hdskr. har'' z</ref> Kristzkirkiugardi. Þa wa&#640; &#640;adagiord micil. War kongr fws til bæiar; en H&#640;eidar l&#42803;tti, ok woru þa&#640; wm |<ref>59a<sup>1</sup></ref> &#640;&#42803;d hans h&#7887;fd. War þa sett wpp segl ok snwith wth wm Wolunes<ref>''Eirsp.'' Vaulunes</ref> ok<ref>''Hdskr. har'' a</ref> fyrir wtan Fenh&#640;ing ok suo &#42803; þiodleid. Þ&#640;i&#42803; byrdinga hittu þeir j Wikinghawogi af Birkebeinum ok drapu þa&#640; af n&#7887;ckura menn; en sumir hlupo wpp j eyna. En Baglar l&#7887;gdu m&#42803;nadaginn ath kuelldi j Skwtosund ok l&#42803;gu þar wm nottina. N&#7887;cku&#640;ir menn genghu vpp til bæiar ok s&#7887;gduzt wera Birkebeinar ok spurdu tidinnda. Bonnde sagdizt [flutt hafa bref til jarls j Wogsey ok sagdi<ref>[''Eirsp.'' flutt haua breuamenn Jnga k' vm daginn oc sagði</ref>, hwar þeir mundu wera wm nottina. Baglar foru þegar ok dr&#42803;pu þ&#42803;, en flutto E&#640;linge kongi brefin. Wa&#640; þar &#42803;, ath Hakon jarll sendir kuedio Jnga kongi, b&#640;odr sinum, ok bad hann suo warazt, ath Baglar fæ&#640;i sunnan, ok [wisse æigi<ref>[''Eirsp.'' veit ek æigi, segir hann (''fortsætter med direkte Tale'').</ref>, hwert þeir mundi stefnna; [en þeir [hafa]<ref>hafa ''mgl. i Hdskr.;'' [''Eirsp.'' þui at þeir haua</ref> lid litid ok sm&#42803; skiph; þarf æigi at ottazt þ&#42803;. Þ&#640;idia daginn &#640;ero þeir nordr j Angur<ref>''Eirsp.'' Angrgerði</ref>. Þ&#42803; kom &#42803; anduid&#640;e, suo byrdingar sigldu j moti þeim wit tuo &#640;if. Þ&#42803; spurdo Baglar or Bo&#640;hund<ref>''Eirs.'' Borghund</ref>, ath þar war dreginn saman safnadr mikill, ok þar war [tuitughsessa ein<ref>[''Eirsp.'' langskip gert</ref>. En midwikodaginn war &#42803;llhuast a nordan. Þa &#640;edu þeir til, ok &#640;ak þ&#42803; apttur &#7887;ll skipin, nema Philipus ja&#640;ll &#42803; fio&#640;um skwtum, ok kuomu þeir æigi fy&#640;&#640; til Bo&#640;hunndar<ref>''Eirsp.'' Borghundar</ref> en wm nottina ok drapu þar .xviij. menn, en toku leidangur ok brenndu langskiph. Fimta daginn &#640;ere kongr nordr j Yxnney ok l&#42803; þar vm nottina. Þ&#42803; spurdo þeir nordan or kaupangi, ath Jngi<ref>''herefter udraderet et Bogstav.''</ref> kongr skylldi giptta Sigride, systur sina, Þorgrime af Li&#42803;nesi, skylldi þ&#42803; afla at b&#640;ulllaupi fri&#42803;daginn, suo þat, at Birkebeinar h&#7887;fdu giorth [skip j Weey<ref>[''Eirsp.'' langskip i Raumsdal</ref>. Þeir giordo þangat Philipus af Weiginne ok Þord docku med tueimur skwtum. Fri&#42803;daginn at kuelldi &#640;ann &#42803; by&#640;, ok &#640;ero þeir j Lyngur<ref>''Eirsp.'' Lyngue&#640;</ref>; en þeir Philipus kuomu wm kuelldit til Weeyiar ok l&#7887;gdu j hinn ytra woginn; en Birkebeinar &#42803;ttu skwto j hinum jnn&#640;a woginum. Fengu Baglar f&#42803;tt afh m&#7887;nnum; [þeir toku leidangrin þar<ref>''Hdskr. har'' þeir, ''skr.'' þ'r</ref> oc micit fe annath<ref>[''Eirsp. kun'' en toku þar mikinn</ref>, en brendu skipin. Woru þeir þa&#640; wm |<ref>59a<sup>2</sup></ref> nottina. Fri&#42803;daginn at kuelldi &#640;ann &#42803; by&#640;iargol. Þar&#42803; droghu Baglar wpp segl sin ok sigldo nordr wm nottina. M&#42803;ttu þeir æigi &#640;annsaka bæinn, &#42803;dr en liost war ordith. Jon angradr hafdi þa&#640; werit hans j sueith. Þeir kuomu j Weggiadarsund<ref>''Eirsp.'' Sueigiaðarsund</ref>; lusto þ&#42803; wedr, ok suiftu til eins &#640;ifs ok l&#7887;gdu þa&#640; wm daginn j Weddey ok m&#7887;tuduztt þar ok giordu &#640;&#42803;d sin. Þ&#42803; sagdi A&#640;nbio&#640;n Jonsson<ref>son ''skr. paa et overraderet Sted.''</ref> ok H&#640;eidar, ath þat wæri &#640;&#42803;d ath bida lidsins, þuiath eptir h&#7887;fdu werit tuæ&#640; skwtur sudr j Fiordum, ok þeir Philipus<ref>''for Begyndelsesbogstavet opr. skr.'' f</ref> woru æigi eptir komnir. Þeir h&#7887;fdu .xiiij. skwtu&#640;. Betri þicke mer, sagdi kongr, [i nott<ref>[''Eirsp.'' at hafa i nott</ref> fio&#640;tan skwtur til bæiar, en h&#42803;lfu flei&#640;i &#42803; morgin. Ok er þeir wo&#640;u wit bwnir, gangha þeir til skipa sinna, winda wpp segl sin ok sigla nordr ok l&#7887;gdu jnnan wndir Agdanes wm kuelldith. War þ&#42803; skipad til atl&#7887;gu. Þa taladi Lodinn stallare ok sagdi, at þeim<ref>''Hdskr. har'' þeir, ''skr.'' þ'r</ref> wæri &#640;&#42803;d at fara jnn til bæiar ok leggia wtan ath Ey&#640;um [gegnth Gilldissk&#42803;la ok gangha wpp, hwat sem fyrir war<ref>[''mgl. i Eirsp.''</ref>; ok er betra ath falla med dreingskap en &#640;ekazt her medur landi fram leingr, ok þo hitt likara, ef wer flyium, at bædi &#640;eki oss Birkebeinar ok bændr; en wera kann, ath þeir hafi &#7887;nghua niosn af oss ok ligge fyrir daudadrucknir, sem likligt er, at margr hafe æigi sparat at giora sigh druckinn afh mide ok wine, er hwarki man skorta. Kongssueitin ok hans merki<ref>''Eirsp.'' sueit</ref> skal fara wpp wm westra stræti, en jarll ok A&#640;nbio&#640;n wm nyrdra st&#640;æti. A&#640;nnþo&#640;<ref>''skr.'' A&#640;nnþo&#640;</ref> foka ok Simun wxxi, þeir h&#7887;fdu eitt skip, þeir skulo &#640;oa til &#42803;&#640;enna&#640; ok gegna, ef menn hlaupa þar &#42803; sunnd. Þetta war wm [kuelldith, er<ref>[''Bogstaverne'' -ith e- ''skrevne paa et overraderet Sted.''</ref> myrkua tok. Sigldo þeir þ&#42803; jnn eptir fi&#640;de. H&#42803;kon jarll hafdi latid giora þ&#640;enn bref j Biorgum ok eitt &#42803; &#7887;llum<ref>''saa Eirsp.; Hdskr. har'' w&#7887;llum</ref>; [en Baglar h&#7887;fdu tekid brefin, sem &#640;itad<ref>t ''rettet fra'' d</ref> war<ref>[''Eirsp.'' ein brefin toku Baglar sem fyrr var ritað</ref>, en &#7887;nnu&#640; brefh [h&#7887;fdu komith<ref>[''Eirsp.'' komu</ref> til kongs; hinu þ&#640;idiu h&#7887;fdu farith seinna. Laugardagh at kuelldi [k]uomu<ref>''Hdskr. har'' uomu; ''men foran dette er et Bogstav udraderet.''</ref> brefin til Jnga kongs; l&#42803;s hann wpp ok syndi þat |<ref>59b<sup>1</sup></ref> h&#7887;fdingium. Redu menn þat, ath bl&#42803;sa ollu lidinu wth til Gilldissk&#42803;la<ref>''Eirsp.'' Gilldaskala</ref> wm kuelldit<ref>''Eirsp. tilføier'' með uapnum</ref>, en er Þorgrimur wisse þat, þa bad hann kong, ath æigi skyllde spilla weizzlunne; sagdi, ath hann skylldi til g&#640;eida, at werdir wæri &#7887;&#640;uggir, ok hans sueith skylldi waka med wopnum; sagdi, ath Baglar munndo seigi þo&#640;a at fara til kaupangs at fiolmenni þui, sem þar war. Kong&#640;inn war miogh druckinn ok allt lidith. War þat af talid, ath bl&#42803;sa lidino j safnadinn. War setid lengi; en þeir, e&#640; wordinn helldo, sueitungar Sigvallda ka&#640;lls, s&#7887;gduzzt seigi wera skylldari en adrir menn ath waka ok drucko sigh ofæra. War þ&#42803; æingi w&#7887;&#640;drin<ref>''Eirsp.'' vaurðr</ref> g&#640;eiddr [ne &#640;annzsakadr<ref>[''mgl. i Eirsp.''</ref>. Kongr suaf j gardi Sigurdar suardaga. Baglar sigldu jnn [yfir Fladka a fiordinn ok jnn medur Gaula&#640;&#42803;s miogh til Jlu; l&#7887;gdu þeir þa seglin<ref>[''Eirsp. har'' eptir firði um nottina þeir laugðu seglin við Ilu</ref> ok biugguzt wm. Þa kom drifuel micith, ok war allmyrkt [hinn efra hlutur (sic) nætur<ref>[''Eirsp.'' þat var inn æfra lut nætr</ref>; þ&#42803; greiddu þeir ath&#640;odrinn, sem ætlad war. Re&#640;o þeir A&#640;nnþo&#640; til &#42803;&#640;inna&#640;, ok er þeir kuomu j osinn, willde A&#640;nþo&#640; seigi wpp leggia; [wa&#640; þa&#640; bwit til athg&#7887;ngu. Þ&#42803; &#640;ed A&#640;nþo&#640;<ref>[''Eirsp.'' en Simun oc sum sueitin villdu upp leggia oc var þar buit uið atgaungu en þo reð Arnðo&#640;</ref>, at æigi war wpp lagth. Annath lidit lendi wtan ath Ey&#640;um ok hlupo fyrir bord, þegar skipin kenndu nidr, huerr o&#640; sinu &#640;wme, ok foru suo wpp j bæinn, sem til war skipath. War þ&#42803; blz&#42803;sinn he&#640;bl&#42803;stur; en allth war hliodky&#640;th fyrir j bænum. Foru þeir med opi ok kalle wpp wm st&#640;æti ok bruto husin [ok foru allt wpp j Kristzkirkiugard<ref>[''mgl. i Eirsp.''</ref>; þ&#42803; hafdi ecki fallith manna. Þa fo&#640;u þeir wth apttur wm ak&#640;a [fyrir ofan<ref>[''Eirsp.'' fyrir utan</ref> bæinn; [fellu þeir þ&#42803;, en æigi kuomuzt &#42803; &#640;&#42803;s wndan o&#640; bænum<ref>[''Eirsp. har'' fellu þa við me&#628;inir er a ras voru komnir</ref>. Fo&#640;u Baglar þ&#42803; annath sinn wtan wm st&#640;æti; fell þ&#42803; margth manna. Þordr Fengei&#640;sson<ref>''Eirsp.'' Finngeirsbroþir</ref> fell fyrst wti fyrir gardi sinum &#42803; nedra st&#640;æti. [Þa funndo þeir a efra st&#640;æti Þo&#640;grim af Bianesi<ref>''Feil for'' Lianesi; ia ''skr. med Forkortelsestegn for'' ra, va; ''jfr. S. 8<sup>23</sup>.''</ref> (sic) ok þ&#42803; fio&#640;a saman ok felldo þ&#42803; þ&#640;i&#42803;<ref>[''Eirsp. har'' Þorgrimr a Lianesi fell a æfra strzeti oc þeir .vi. saman</ref>; en er Baglar hlupo fram [yfir, þ&#42803;<ref>[''Eirsp.'' yfir þa þa</ref> komzt Þorgrimur j braut ok war s&#42803;&#640; miogh. Jnge kongr suaf hi&#42803; frillu sinne ok f&#42803;tth manna; er hid fyrsta kom |<ref>59b<sup>2</sup></ref> heropit, þ&#42803; w&#7887;ktu konurna&#640; hann, en kong&#640;inn waknade allseinth ok mællti næ&#640; j ovitinu: Hwat, hwad? Herra, s&#7887;gdu þæ&#640;, wfridr er kominn j bæinn. Þ&#42803; hliop hann wpp ok til dy&#640;anna ok hey&#640;di b&#640;akith; hliop hann þ&#42803; at hwsamotino ok þa&#640; wpp a þekiuna ok l&#42803; þar, medan lidit fo&#640; wt wm gardinn. En er ky&#640;dizt &#42803; st&#640;ætino, hliop hann ofan &#42803; bryggiu[r]nar<ref>''Hdskr. har'' bryggiunar</ref> ok wth &#42803; &#42803;na. Þa&#640; l&#42803;gu skipin n&#7887;ckur wm ackeri, ok sueif honum þar at, ok tok wm st&#640;einginn ok willde fara vpp i skipit. Þ&#42803; losnadi linb&#640;ok hans, ok sueifh henne wm streinginn; war æinn madr &#42803; skipinu ok mællti til hans: Hallt æigi st&#640;eingnum, madr! Fa&#640; helldr leid þina! Kong&#640;inn þagdi wit; en kaupmadrinn [skauth wndir hann forkenum<ref>[''Eirsp.'' tok upp fork einn. oc skaut við honum</ref>, suo at hann ward laus wid stræinginn; þ&#42803; tok kongr til sundz. J þann tima hliop fiolde mannz &#42803; &#42803;na, sumth fy&#640;&#640; enn kongr, en sumth sidar. Kongrinn for yfir &#42803;na ok geck wpp j backann; þ&#42803; fell hann ok m&#42803;tti æigi ganga; leid at honum bædi kuldi ok mædi. Þ&#42803; s&#42803; hann wpp fara Jfuar fliodakoll. Kong&#640;inn mællti til hans: Jwar, hi&#42803;lp me&#640;! Hann suaradi: Mier mun egh fyrst hialpa, ef egh m&#42803;, ok geck sidan j brauth. N&#7887;ckuru sidar kuomu menn afh &#42803;nne; war þar fyrir Reidwlfur Ba&#640;darson<ref>''Eirsp.'' Barðarbroðir.</ref>, ok geck vpp ath konginum ok mællti: Eru þer þa&#640;, herra? Suo k&#7887;lludo þer migh j gæ&#640;, sagdi kongr. Reidwlfr mællti: Ok suo erut þer, ok suo skulut þer wera, medan wit lifum b&#42803;dir. Hann tok afh ser yfirh&#7887;fnina ok sueipade wm konginn; þ&#42803; tok hann skautin ok b&#640;&#42803; wm he&#640;dir ser ok bar konginn &#42803; bake ser, ok fluttuzt suo wpp &#42803; Skyss&#42803;s<ref>''Eirsp.'' Skúsás</ref>. Þar feck kong&#640;inn eyk ok sleda ok klædi, sem þeir þu&#640;ftu; Reidwlfr hafdi &#42803;dr æigi mæi&#640; en hosu&#640; ok sky&#640;tu. Reidulfur fo&#640; medur konginn jnn &#42803; Strind. Sigurdr<ref>''Eirsp.'' Sigualldi (''P. Cl.'' Sigvald Jarl); ''jfr. L. 28 ndfr.''</ref> (sic) ka&#640;ll ok þeir niv saman worduztt j loptti Sigurdar eiki&#640;unnz ok fellu þar allir. Bergsueinn langi, merkismadr Jnga kongs, fell ok; en er Baglar gengo fra honum, þ&#42803; toku konur n&#7887;ckura&#640; merkith af bellti honum |<ref>60a<sup>1</sup></ref> ok geymdo. Kolbeinn beckur<ref>''Eirsp.'' b<sup>s</sup>rir</ref> ok þeir þri&#640;<ref>''Eirsp.'' .vj.</ref> saman woru sottir &#42803; st&#640;ætinu wit G&#640;egoriuskirkiu ok fellu þar; [Kolbeinn fell j kirkiuga&#640;dinum<ref>[''mgl. i Eirsp.''</ref>; Eyuinndr feykir<ref>''Eirsp.'' feylir</ref> ok þeir .viij. saman fellu &#42803; akrinum<ref>''herefter i Eirsp.'' Kolbeinn strinefr fell a strætinu neyrðra oc þeir .v. saman (''mgl. ogsaa hos P. Cl'').</ref>. Hallu&#640;adr hlidarfaxxe ok þeir þri&#640; saman fellu &#42803; st&#640;ætinu wit K&#640;osskirkiu; [Jon skecki fell einn samth j loptino fyrir nedan torgh<ref>[''mgl. i Eirsp.'' (''og hos P. Cl.'').</ref>. Birkebeinar h&#7887;fdu safnnazt saman wth &#42803; akrinum ok næ&#640; fiorir tige&#640; manna. Þar war Sigurdr skialge ok<ref>''Eirsp.'' Aurnolfr hækill</ref> Þo&#640;gils skockur<ref>''Eirsp.'' sokr</ref>, Þorfinnr lwdrsueinn. Þeir hlupo jnn j bæinn ok felldo mann j geilunum [af B&#7887;glum<ref>[''Hdskr. har'' bb' (Birkebeinum); ''Eirsp. har'' bl' ''og tilføier'' er Sty&#640; het</ref> ok annann &#42803; st&#640;ætinu jslenzkann, er Kolskeggr het. Þ&#42803; hlupo Birkebeinar at ga&#640;dzhlidenu, þa er Sigualldi ka&#640;ll war sottur; en ga&#640;drin wa&#640; allr fullt af B&#7887;glum. Gudwlfur af Blackast&#7887;dum snere wth j gardzhlidinu ok skauth fyrir sigh skilldenum, en lagdi med suerdinu; lagith kom a &#7886;&#640;nolf j ennith fyrir nedan st&#42803;lhwfona. Þ&#42803; stucko Birkebeinar &#42803; brauth, ok kuomuzt flestir allir j Kristzkirkiu; en &#7886;rnwlfr hafdi hlaupid &#42803; &#42803;na ok fannzt [&#7887;dru megin<ref>[''Eirsp.'' dauðr (''P. Cl.'' død paa den anden side).</ref>. Konur n&#7887;ckura&#640; s&#7887;gdu B&#7887;glum, at Jnge kongr wæri j Mariukirkiu. Þ&#42803; hlupo þeir til ok hiuggo saunghussyllurna&#640;; þ&#42803; wa&#640; wp l&#42803;tinn kirkian. Woru þar jnne syslomenn tuei&#640;, Oleifur<ref>''Eirsp.'' Olafr</ref> or Li&#42803;&#640;audum<ref>''Eirsp.'' Krianaðum</ref> ok Jfvar dinolaws<ref>''Eirsp.'' dynulaus</ref>, ok þeir .ix. saman. Oleifur<ref>''Eirsp.'' Olafr</ref> wa&#640; skotinn j augat jnn j kirkuna, en allir woru drepnir. [J Ol&#42803;fskirkiu woru þeir Bi&#42803;lfe skinnstackr ok þeir þrettan saman, ok woru allir drepnir<ref>[''mgl. i Eirsp'' (''findes hos P. Cl.'').</ref>, j And&#640;eskirkiu B&#42803;&#640;dr<ref>''Eirsp.'' var Barðr</ref> st&#42803;lppe ok þeir fiorir, wa&#640;<ref>''i Eirsp.'' var Barðr</ref> h&#7887;gguinn ok ward wit hinn hraustazti: þri&#640; woru drepnir, en hinn fio&#640;de handhaugginn. Drottinsdaginn er liost war ordith, skipttu Baglar bænum med ser j fiora stadi ok suo lidinu til ath &#640;annzsaka bæinn. Hafdi kong&#640;inn æina sueith ok hlaut hinn ef&#640;a hlvt bæiar, Philipus jarll adra, A&#640;nbiorn ok Gudwlfur hina þridiu, H&#640;eidar ok Philipus afh Weiginne hina fiordu sueith. Þeir Phillipus ok Þordr h&#7887;fdu komit sunnan wm morguninn til bæiar. Þ&#42803; woru brotin wpp husin. Fa|<ref>60a<sup>2</sup></ref>nnzt þa margt manna; war flest tekith ok drepit. Þeir toku þar mikit fe. Annan dagh wikunnar genghu þeir til skipanna. Woru þa sett fram skipin þau, er þeir willdo med fara. Kong&#640;inn hafdi Gullbringuna, en jarll Gestask&#42803;llkinn<ref>''Eirsp.'' Gestaskalpinn</ref>, A&#640;nbiorn Da&#640;hettuna, Hreidar Hirtuna<ref>''Eirsp.'' Lyrtuna</ref>. M&#7887;rg hafdu þeir storskipin, Philipus af Weiginne Ognarbrandinn, [ok þeir Gudulfr af Blackast&#7887;dum h&#7887;fdu eitt skip<ref>[''mgl. i Eirsp.''</ref>. Þeir brendu Kladan ok Elf&#640;ina<ref>''Eirsp.'' Elftrina</ref> [ok hid þridia skwto&#640; n&#7887;ckura&#640;<ref>[''Eirsp.'' oc enn it þriðia</ref>. Baglar l&#42803;gu hueria n&#42803;tt wth wit borgh; en wm daga biuggu þeir skipin. Midwikodag war borit hlutskiptti wt j Gilldisskala<ref>''Eirsp.'' Gilldaskala</ref>; fimta daginn ok fri&#42803;daginn, laugardaginn war skipth. Þar woru þriw hundrut hringabryniu&#640; ok brynnhosu&#640;. Þar wa&#640; allmicith fe, suo at æingi hlaut minna fe en þri&#42803;&#640; me&#640;kur edr fiorar.


'''8 (12).'''

Þ&#7431;i&#640; Jnge kongr foru af<ref>''Eirsp.'' a (Strind oc)</ref> Strind hid efra til Gaula&#640;dals. Dreif þ&#42803; lid [til]<ref>''tilføiet efter Eirsp.''</ref> hans þat, er wndan komzt, ok suo bondahe&#640;&#640;, suo ath hann hafdi mei&#640; en .xx. hundrut manna. For hann [jnn til bæiar. Annan dagh wikunna&#640; l&#7887;gdu Baglar<ref>[''Hdskr. interpungerer:'' jnn til bæiar. annan dagh wikunna&#640;. l&#7887;gdu bl'</ref> wth til Holms; þridia daginn l&#7887;gdu wth þeir til Agdanes. Þeir h&#7887;fdu haft or bænum lid þat, er fengu, ok foru sudr med lande. War þ&#42803; bodith wt leidangri, ok toku huern mann, er þeir fengu. [Re&#640;o þeir þ&#42803; nordr til Stims<ref>[''mgl. i Eirsp.''</ref>. H&#42803;kon ja&#640;ll biozt, er hann f&#640;&#42803; tidinndin, ok for nordr fyrir Stadi. Rero þeir &#42803; sker, ok brauth skipit, ok tynduzt .xu. menn. &#7886;nnu&#640; skipin &#640;ero at ok toku menn af kafe ok suo fe; war þar skipith eptir l&#42803;tid. En jarll for no&#640;dr; en er hann kom nordr fyrir Stim, þ&#42803; siglde hann [nordr fyrir þiodleid<ref>[''Eirsp. kun'' þioðleið</ref> (sic). Baglar lagu wit Ma&#640;ka&#640;holm; en er þeir s&#42803; siglingh jarls, &#640;ero þeir nordur ok stefnndu [fyrir jnnan<ref>[''Eirsp.'' fyrir þa fyrir innan</ref> Langeyiarsundi<ref>''Eirsp.'' Langeyiarsund</ref>. Jarll lagdi at j Sneggiardalsundi<ref>''Eirsp.'' Sueggiaðarsundi</ref>. Þ&#42803; s&#42803; þeir skip Bagla ok þottuzt æigi hafa lid til at beriazt wit<ref>''Hdskr. har'' w&#870;</ref> þa ok &#640;ero nordr a fiordinn allt at Hamars<ref>''Eirsp.'' Hamrasundi</ref> (sic); en Baglar &#640;ero eptir þeim. Þa stefndu Birkebeinar wt til Ædeyiar. Geck þ&#42803; wedrit &#42803; westur; kuomu þeir þ&#42803; se|<ref>60b<sup>1</sup></ref>glum wit; en Baglar sneru apttur. For jarll nordr, en Baglar sudur til Biorguinar. Þ&#42803; sath j borginne Suertingr ok Þorir brase, Jfwar guse, Ei&#640;ekr [j Nizze<ref>[''skr.'' j niz&#775;e; ''Eirsp.'' maxi (''P. Cl.'' maxon).</ref>. Baglar woru j bænum vm daga, en suofu &#42803; skipum wm nottina ok h&#7887;fdu<ref>''Hdskr. har'' hafde</ref> mikith lid. O&#640;mur langi kom austan til Biorguinar med Margretu kongsdottur, konu Philipus af Weiginne. Litlu sidar hellt hann w&#7887;rd ok sueitunghar [hans ok Benidict<ref>[''Eirsp.'' Benedikz</ref> af Gumanesi; hann war þ&#42803; austan kominn. Þeir kuomu med sueitirna&#640; wpp &#42803; Backa ok helldo þar w&#7887;rdinn. En er borgharmenn s&#42803; þat, þ&#42803; hlaupa þeir ofan &#42803; þ&#42803;; en Baglar oku wnndan. Þar fell Ormur langi. Optth war þat &#42803; sidkuelldum, er Baglar woru drucknir, þ&#42803; hlupo þeir wpp til borgar; woru þ&#42803; sumir meiddir, en sumir drepnir.


'''9 (13).'''

H&#42803;kon jarll biozst nordan wm [fimm wikna skeid<ref>[''Eirsp.'' uakna skeið</ref>; woru þ&#42803; &#640;eist skip j kaupangi. Jarll fo&#640; nordan, er hann wa&#640; bwinn, ok hafdi langskip<ref>''Eirsp.'' .v. langskip</ref> ok .xiij. skwtur; en er hann kom sudr wm Stad j Hindeyiar, þ&#42803; leth hann eptir &#7887;ll skipin hinu stærri, en [hafdi]<ref>''mgl. i Hdskr. tilføiet efter Eirsp.''</ref> þat lidit med ser, sem hraustaz er; en hann senndi apttur Andres dritskit<ref>''Eirsp.'' dritlioð</ref>, [Benidict þiof ok bad þa fara<ref>[''mgl. i Eirsp.''</ref> nordr til Þrandheims sem skiotazt; en jarll for med skwturnar sudr. Baglar &#42803;ttu tuær skwtur j Miadarsunndi<ref>''Eirsp.'' Miaðmarsundi</ref>; þui<ref>''Eirsp.'' þeim (þm&#773;)</ref> (sic) styrdi Marteinn soddi ok Kolbeinn<ref>''Eirsp. tilføier'' smio&#640;eðr</ref>. Þeir jarllinn &#640;ero wndan<ref>''Eirsp.'' norðan</ref> &#42803; Sognsia. Þ&#42803; &#640;ero Baglar sudr, en jarll eptir þeim j Keilustraum. Rere Kolbeinn wpp &#42803; sker; toku þeir jarll skwtuna, en drapu þ&#42803; flesta alla. Þeir Marteinn baru niosnn til bæiar wm kuelldith; en er jarll &#640;ere ath H&#42803;eynni, þ&#42803; &#640;ero þeir jnn j A&#640;na&#640;fiord. Ruddo þeir þa skipin, en f&#42803;lu &#640;eidann ok leto þar eptir menn at gæta, en gengu sudr yfir fiallit ok kuomu adra natt [j Wikina<ref>[''Eirsp.'' til Biorgynar</ref> (sic). Baglar h&#7887;fdu skipat þar allt sinum m&#7887;nnum. War kong&#640;inn wppi j Mariukirkiugarde; [en garda&#640; woru<ref>''skr.'' w&#876;oru</ref> giorfir þa&#640;, sem miste<ref>[''Eirsp.'' uppi i Kopri voru geruir flakar allt fyrir ofan þar sem misti</ref> husanna. War þar mikit lid fyrir jnnan. Ja&#640;llinn ok Philipus af Weiginne woru fyrir ofan Nikul&#42803;skirkiu ok h&#7887;fdu þa&#640; &#42803;dr fylkingh. Wm morguninn t&#7887;luduzt þeir wit; Baglar budo Birkebeinum ofan ath ganga; Birkebeinar s&#7887;gdu, ath þeir mundo ofan ganga. Baglar |<ref>60bb<sup>2</sup></ref> h&#7887;fdu mei&#640; en .xx. hundrat manna ok allt wel bwith, en Birkebeinar .vi. hundrut. Þeir h&#7887;fdu tuo merki; fo&#640; Petur steypir med &#7887;dru. Hann sneri hid efra j mot ja&#640;llinum; en H&#42803;kon jarll geck ofan at Kopre. Philipus flydi, þeghar er saman kom lidit, ofan j bæinn ok suo wth eptir st&#640;æti, en sumt jnn. H&#42803;kon jarll geck ath ok brauth flekana. Þ&#42803; hrucku Baglar wndan. Baglar h&#7887;fdu tekid j kaupangi Þorfinn lwdrsuein ok lwdrin Anduoko, er &#42803;tt hafdi Suerrir kongr. E&#640;lingur kongr bad hann blasa, þegar ja&#640;llinn gengi ofan; en hann kom æigi wpp hliodinu j lwdrinn, ok komzt æinghi<ref>''Eirsp.'' ekki</ref> bl&#42803;strin wpp. Birkebeinar sottu ofan wm gardana; en þ&#42803; ward ecki af widt&#7887;kunni, ok flydi allr mwgrin. En er kong&#640;inn for ofan wm<ref>''Eirsp.'' at</ref> Mariukirkiu, þ&#42803; mællti Þorfinnr lwdrsueinn<ref>''opr. skr.'' lwdrin&#775;, ''hvorefter er rettet'' n ''til'' s ''og fortsat med'' uein&#775;</ref>: Herra, sagdi hann, hlaupum jnn j kirkiuna. Kong&#640;inn [hliop þo leingra en Þorfinnr<ref>[''Eirsp. har'' þagði oc sneri æigi inn. Þorfinnr hliop i kirkiuna oc margir bb'</ref>. En er jarll kom ofan j ga&#640;dinn, þ&#42803; hlupo Birkebeinar wt or kirkiunne til hans. Bles Þiorfinnr þ&#42803; Andwoku, suo sem hann willdi. Þ&#42803; for flottinn ofan wm Kriztkirkiu<ref>''Eirsp.'' Lafranzkirkiu</ref> [ok ofan wm Miklabæ<ref>[''mgl. i Eirsp.; P. Cl. nævner'' Møglegaard; ''i AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup> sees'' . . .rþ</ref>. Þar war þrongt wm hlidit; fell þar margth, ok l&#42803; huerr wm<ref>''Eirsp. tilføier'' þueran anna&#628;; ''saa og AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup>.''</ref>; giordizt þar walkostur mikill. Jarllinn komzt wpp &#42803; hwsin ok ofan wm loptin &#42803; bryggiu&#640;na&#640;; ward hann miog s&#42803;&#640;. Wppi j Lafranzkirkiu fell Þordr docka ok Benidict af Gumanesi, Gunni langi ok enn n&#7887;cku&#640;ir menn. Þ&#42803; &#640;edu Birkebeinar til ath h&#7887;ggua walk&#7887;nstinn. Þ&#42803; mællti einn madr: H&#7887;guit æigi! sagdi hann, worir menn eru. Nw leto þeir af ath h&#7887;ggua; en Baglar hlupo &#42803; fætur, huerr sem m&#42803;tti. Komzt þ&#42803; margt wndan; enda fell margth. Þa hlupo Baglar wth a skipin, en Birkebeinar wth &#42803; bryggiuna ok toku festa&#640;nar ok drogu ath ser skipin; en Baglar w&#7887;rduzt. Leto þ&#42803; gangha huorirtueggio þat, er til wopnna h&#7887;fdu, hiuggo<ref>''Eirsp.'' (''og AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup>'') Baglar hioggu</ref> festarna&#640; ok kuomuzt medur þui wt ok toku menn sina af sunndi marga. L&#7887;gdu Baglar wt &#42803; woginn, en |<ref>61a<sup>1</sup></ref> sumir yfir [fyrir Munka b&#640;yggiu&#640;<ref>[''Eirsp.'' til Munkabrygiu; ''AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup>'' yfir við Munkabryggiur</ref> ok toku menn sina, er hlaupid h&#7887;fdu or bænum. Rero Baglar þ&#42803; wt or woginum nordr med landi ok jnn j A&#640;narfiord; en Birkebeinar þeir, er jarll hafdi [til sett ath gæta, [hlupo til ok<ref>[hlupo til ok ''skr. to Gange i Hdskr.''</ref> hiuggo skipin, er<ref>''Hdskr har'' ok er</ref> þeir s&#42803; ferd Bagla, ok hlupo sidan j skogh ok f&#42803;luzzt. En er Baglar kuomu drogu<ref>''Hdskr har'' da ogu</ref> þeir wpp skipin ok bættu, en sumir hlupo j skoginn at leita &#640;eidans, ok fannzt hann flestur<ref>[''Eirsp. har her'' sett til geymzlu hliopu þegar upp i skoginn er þeir s&#42803; sigling Bagla toku þeir skipin oc fundo nær allan reiðann; ''i AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup> større Lighed med 81a Fol.''</ref>. Þ&#42803; &#640;ero Baglar &#42803; braut wm kuelldit med skwturnar; var þar<ref>''Eirsp. tilføier'' fyrir</ref> Philipus af Weiginne. [Reru þeir nordr; en sto&#640;skipin l&#42803;gu eptir j Wikingawogi<ref>[''mgl. i Eirsp; AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup> slutter sig til 81a. Fol.''</ref>. Birkebeinar þeir, er nordr foru medur storskipin, nento æigi at &#640;oa nordr fyrir Stad ok l&#42803;gu j Silld ok bido by&#640;iar; en þeir h&#7887;fdu sexæ&#640;ing sudr j Wlfasunnd &#42803; niosnn. En er niosnarmenn s&#42803;, ath lidit fo&#640; sunnan, þ&#42803; &#640;ero þeir nordan ok s&#7887;gdu sinum m&#7887;nnum, at þrettan<ref>''Eirsp.'' .xiiii. (''saa og AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup>'').</ref> skwtur &#640;ero sunnan, ok kenndu, ath jarllinn hafdi þæ&#640; sudr haft. Þ&#42803; &#640;eka þeir af ser tiolldinn ok &#640;oa jnn &#42803; fiordinn. Þa sa þeir skiotth, at hine&#640; snero eptir þeim, ok suo ath ecki woru skilldir wit stafnna. Þottuzt þeir wita, ath wfridr war. Roa þeir jnn fyrir til Molldafiardar; en skwturnar sækia fast eptir þeim. En er Birkebeinar kuomu ath landi, hlaupa þeir wpp, en sumir &#42803; kafh. Þ&#42803; bar skiotth at skwturna&#640;. Hlupo þeir vpp ok elltu þ&#42803;. Þa&#640; fell Andres d&#640;ith<ref>''Eirsp.'' dritlioð (''saa og AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup>''); ''jfr. S. 276<sup>6</sup>.''</ref> ok næ&#640; tuo hund&#640;at Birkebeina. Toku þar Baglar skipin ok þat &#42803; war; feckzt þar micith hlutskipti. Foru Baglar sudur apttur ok hittu konginn<ref>''Eirsp.'' k'ginn; ''AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup>'' Steinvegg</ref> j Wikingawogi.


'''10 (14).'''

[[File:Filippus Simonsson.tif|right|thumb|500px|<center>'''Brev fra baglerkongen Filippus, det eldste bevarte kongebrev i Norge.'''</center>]]H&#7424;&#7424;kon jarll for þegar o&#640; Biorguin, er hann spurde, ath Baglar h&#7887;fdu nordr farith; h&#640;æddizt hann, at kongrinn mundi koma þeim a wuarth. For jarll þa wpp wm Borgharska&#640;d ok [ofan wm<ref>[''Eirsp. og AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup>'' ofan i</ref> Ostra&#640;fiord ok [wpp &#42803; W&#7887;&#640;s, þ&#42803; wm Raudafiall ok ofan j Le&#640;adal j Sogn, þa wpp &#42803; Walldres ok vpp j<ref>j ''skr over Linien.''</ref> Gwdbrandzdali, suo wm Dofrafiall til Þrandheims<ref>[''saa og AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup>; Eirsp. har her kun'' oc sua norðr um Rauðafiall oc letti æigi fy&#640; en hann kom nordr til Þrandheims</ref>, ok hitto þar Jnga kongh. Baglar foru til Biorguinar ok du&#7887;lduzt þa&#640; wm h&#640;id. Þa skipto þeir lidinu. Fo&#640; Philipus jarll austur medr sto&#640;skipunum. |<ref>61a<sup>2</sup></ref> En kong&#640;inn<ref>''Eirsp.'' k'rinn; ''AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup>'' Steinveggr</ref> hafdi tuitughsessa<ref>''Eirsp.'' tuitughsessur</ref> ok m&#7887;rg hin smæ&#640;&#640;i skipin; for hann nordr til Stims ok l&#42803; j F&#640;ekeyiarsunndi ok giordi skwtur nordr &#42803; Mæ&#640;i ok baud wth leidangri ath m&#7887;nnum ok wistum. Fo&#640; hann þa sudr apttur ok tok allar kongsskylldi&#640; medur endil&#7887;ngu lannde. Þ&#42803; for hann wm Sandungssund<ref>''Eirsp. tilføier'' in uæyrðri; ''for'' Saudungssund ''findes i AM. 325 VIII 4b 4<sup>to</sup>'' suð . . ., ''hvormed dette Fragment slutter.''</ref>, er &#7887;ngum kongi er kallath at hlyddi<ref>''Punkt over det første'' d; ''det andet'' d ''rettet fra'' i</ref> at fara. Hann kom til Tunsbergs litlo fyrir jol; war þa&#640; weitth wm jolin. Philipus jarll fo&#640; eptir jolin [medr sm&#42803;skipin<ref>[''Eirsp.'' með tuitugsessur oc maurg smaskip</ref> nordr j land ok kom til Bio&#640;ghuinar. E&#640;lingur kongr let &#640;eisa langskip, annat H&#640;eidar, þ&#640;idia Philipus. Þau woru miclu mei&#640;i, en fy&#640;&#640; hefdi slik gio&#640;&#640; werith i No&#640;eghi. Þau woru medur tueimur h&#42803;bo&#640;um millum austu&#640;wma; hinna&#640; efri &#42803;&#640;annar woru<ref>''Hdskr. har'' þurfti</ref> .xx. &#42803;lna langhar, tialldith þurfti h&#42803;lfþritugth yfir. Suo war sk&#640;&#42803;d, ath .viij. menn skylldi wera j h&#42803;lf&#640;yme. Þ&#42803; er madr [stod wppi &#42803; widunum, þa n&#42803;do þeir æinir, er stæ&#640;stir woru, wpp &#42803; þilfarith<ref>[''Eirsp. har'' stoð uiðri a innuiðunum þa naðu þeir einir er hæstir voru breiðauxi upp a þilfarit</ref>. Sidar litlo eptir jol tok E&#640;lingr kongr sott ok andadizt ok l&#42803; næ&#640; wiko. Leynt war andlati hans fyrst wm hrid; war likith wardveitt .vij. nætur [j einu he&#640;be&#640;gi. War þar fyrir<ref>[''her er noget udeglemt; Eirsp. har'' i herberginu (.vii. nætr) var þa fært likit til Olafskirkiu oc var þar var (sic) þa send skuta norðr til iarls var þar fyrir</ref> Ol&#42803;fur Þo&#640;uson; hitte hann jarll j Biorguin ok sagdi honum tidindin; en alþydunne<ref>''skr.'' a-alþydunne; u ''rettet fra'' a</ref> war sagth, at Danakongr willde hitta hann. Jarll fo&#640; til Tunsbergs at f&#7887;stunne. Wa&#640; þ&#42803; lyst andl&#42803;ti kongs ok jardath likit at Olafskirkiu. Kong&#640;inn war lagdr j steinvegginn nyrd&#640;a<ref>''Hdskr. har'' yyrd&#640;a</ref> vtar fra alltarinu. Þ&#42803; tok Philipus jarll wit for&#640;ædi flocksins ok hellt saman lidino. Woru þeir j Tunsbergi wm f&#7887;stuna. E&#640;lingur steinweggr &#42803;tti epti&#640; tuo sonu, Magnus ok Sigurd. Sigurdr war þ&#42803; fiog&#640;a wet&#640;a; hafdi E&#640;lingur gengith wit fade&#640;ni hans. En Magnus war atta wetra; willdi E&#640;lingr jarnburd hafa til hans fadernis. War hann þa kalla[dr]<ref>''Hdskr. har'' kalla</ref> kongsson. Nw sagdi jarll, at þeir hefdi god kongsefnni, sem woru synir E&#640;lings kongs. Þat likade wel lidenu. Foru þ&#42803; bref mille jarlls ok Nikul&#42803;s byskups; hafdi hann launstefnur wit bændr, þ&#42803; er &#640;ikazztir<ref>t<sup>s</sup> ''skr. under Linien.''</ref> |<ref>61b<sup>1</sup></ref> woru. H&#42803;lfum m&#42803;nadi fyrir<ref>''Eirsp.'' eptir</ref> p&#42803;skir foru Baglar &#7887;llu lidinu yfir til Borgar ok h&#7887;fdu med ser sonu E&#640;lings kongs. Wa&#640; þ&#42803; stefnt Borgharþingh. Þar kom Nikul&#42803;s byskuph. Þingith war j Ma&#640;iukirkiugarde. Byskup war j kirkiunne ok allir bænndr, þeir er &#640;ikazztir woru ok mest skylldo &#640;&#42803;da. T&#42803;ladi byskup fyrir þeim ok kom þeim &#7887;llum j samþycki med ser wm kongstekiu. A&#7424; þinginu taladi H&#640;eidar senndimadr ok &#640;æddi wm skada sinn, er ward j f&#640;&#42803;f&#42803;lli kongsins: en æigi at sidr, sagdi hann, berr oss naudsyn til at taka h&#7887;fdinga yfir flockinn. H&#7887;fum wer god f&#7887;ngh &#42803;, þuiath her e&#640;u tuei&#640; synir E&#640;lings kongs. M&#42803; þa&#640; þann til taka, er bændum er skapfelldra eda lidinu. Þar fenguzt æingi suo&#640; af bondum, þuiath þeir woru j kirkiunne, er &#640;&#42803;da skyllde<ref>e ''rettet fra o</ref> mestu af bænndum. War þ&#42803; wpp lokin kirkian; gengu bændr wth ok &#42803; þingit, ok taladi þ&#42803; einn bondi ok mællti suo: Æ&#640;æin er naudsyn til, segir hann, at taka h&#7887;fdingia fyrir flockinn, þuiath he&#640; er micill styrcku&#640; bædi lids ok skipa; mun mikils wit þurfua, ef hlyda skal, fyrir Birkebeinum. Nw h&#7887;fum wer giorth wort &#640;&#42803;d, bændurnir. Synizzt oss, sem þat se ecki barnswerk ath taka wit þersum wannda; synizzt oss, sem þerss mannz muni wit þurfa, er bædi se wel wite bo&#640;inn ok kunni wel herstio&#640;nina [at skipa<ref>[''Eirsp.'' oc sua at skipa</ref> (sic) bonda&#640;etinum. Wilium wer nw þann kong at hafa, er oss se n&#7887;cku&#640; wau&#640;n j. Nw er her wel til bo&#640;ith til h&#7887;fdingia, þa&#640; sem jarllinn er, systurson Jnga kongs Ha&#640;alldzsonar, þerss er bezztur kongr hefir werith j Noreghi j manna minnum. Er hann &#640;eyndr ath wite ok godum sidum. Munum wer gefa honum kongsnafn, ef þer wilit. Þ&#42803; suara&#640; Lodinn stalla&#640;i: Þe&#640; bændur<ref>-ur ''skr. med Forkortelsestegn for'' rum</ref> æiguth ath &#640;ada kongstekiunne; en þo ætla egh þat &#42803; samth koma med lidino, at þer wili hellzt þiona sonum E&#640;lings kongs. Taladi þ&#42803; allur<ref>-ur ''skr. med Forkortelsestegn for'' rum</ref> mwgrinn, at þat wæri satt, ok ward at þui micill &#640;omur. Stod þ&#42803; wpp huerr at &#7887;drum ok taladi: Wile þer æigi, s&#7887;gdu þeir, þenna kong hafa, er we&#640; |<ref>61b<sup>2a</sup></ref> wilium hafa, þ&#42803; munum wer oss j &#7887;ngu lydskyllda giora. S&#42803; þat margr s&#42803;, er wafizzt hafdi j flockinum, at þeir &#42803;ttu &#7887;ngra&#640; ei&#640;da&#640; won af Birkebeinum, ef flockrin sundradizzt. War þat þ&#42803; &#640;&#42803;dith, at bændr skylldo &#640;&#42803;da. E&#640;lendr afh Hwsabæ or Hegni<ref>''Eirsp.'' Heg&#775;ini.</ref> gaf Philipo kongsnafn; stodu þ&#42803; bændr wpp ok dæmdu honum leidangur<ref>''Eirsp. tilføier'' roð oc reiðv</ref>. War þ&#42803; farit til skipa. Wm morguninn eptir foru þeir apttur til Tunsbergs ok woru þar wm hrid. Þeir giordu nordr .xui. skwtur; þar &#640;ed fyrir A&#640;nbiorn Jonsson, Eind&#640;ide hegri, Nikul&#42803;s Botholfsson, A&#640;nþo&#640; foka, Gyrdr Benteinsson. Þ&#42803; tok sott Philipus af Weiginne; kom &#42803; hann drepsott<ref>''Eirsp.'' drep</ref>, ok l&#42803; litla h&#640;id. War hann jardadr j Olafskirkiu.


'''11 (15, 16).'''

Þath sama sumar<ref>''Eirsp.'' vár</ref> biugguzt Birkebeinar no&#640;dan ok [h&#7887;fdu allsto&#640;<ref>[''Hdskr. har'' h&#7887;fdu g<sup>s</sup>a all sto&#640;</ref> skiph, er þeir h&#7887;fdu giora l&#42803;tid j kaupangi. Woru þau þriu, er mei&#640; woru en þ&#640;itugh, en sum woru h&#42803;lfþritugh, ok marga&#640; skwtu&#640; ok tuitughsessu&#640;, ok h&#7887;fdu allmikinn her&#640;, ok [suo (sic) sudr<ref>[''Eirsp.'' foru sudr</ref> til Biorguinar. Þeir giordo sudur<ref>-ur ''skr. med Forkortelsestegn for'' rum</ref> &#42803; niosn fiortan skwthur. Þa&#640; &#640;ed fyrir Þorsteinn gangur<ref>''Eirsp.'' gemsir</ref>, Sueinn næpa. Kongr ok jarll foru sudr eptir med sto&#640;skipin allt j Huitingseyiar. Baglar fo&#640;u austan j Seleyiar. Þ&#42803; spurdu þeir, ath Þorgils fudhundr war [j Sokn<ref>[''mgl. i Eirsp.''</ref> nordr &#42803; Weggium ok hafdi dregit saman leidangur. Þ&#42803; war a nordanwedr litid. Þeir &#640;eru þeghar nordr [fyrir sol<ref>[''Eirsp.'' við sol</ref> wm morguninn; war suo sagth, at &#7887;ll skipin hittuzt j Hirt&#640;um<ref>''Eirsp.'' Hitrum</ref>. Kuomu þeir þar wm midmo&#640;gins skeid. En A&#640;nþo&#640; kom fyrir &#42803;&#640;osinn. En er Birkebenar sa þat, hleypto þeir at honum tueim skwtum. A&#640;nþo&#640; sneri þa wndan ok kom wit segli; giordu þeir bædi ath sigla ok &#640;oa. Giordu Birkebeinar n&#7887;ckura menn; en er þeir s&#42803; skwturnar, þæ&#640; er sunnan &#640;ero, þ&#42803; snero þeir wndan ok nordur fyrir H&#42803;ey&#640;i<ref>''Eirsp.'' Hadyri (''saa og S. 282<sup>4</sup>.'')</ref>. Baglar &#640;ero jnn til Soknar ok l&#7887;gdu jnn j &#42803;na &#7887;llu lidino. Þeir giordo nordr þria&#640; skwtur a |<ref>62a<sup>1</sup></ref> niosn, ok er þeir kuomu j Selvoga, þa spurdo þeir, at Birkebeinar l&#42803;gu a .xij. skwtum j Eykundasundi. Roa Baglar þa nordr fyrir H&#42803;ey&#640;i. Þ&#42803; s&#42803; þeir menn, er w&#7887;rdinn helldu, hwar Baglar &#640;ero. Snwa þeir A&#640;nbiorn þa wth o&#640; &#42803;nne; setti hann wpp merki sitt. En er þat s&#42803; Birkebeinar, [at þat mundi wera<ref>[''Eirsp.'' þa hugðu þeir at vera mundi</ref> meginher&#640;inn Bagla, snwa þeir wndan ok &#640;oa nordr; en Baglar elltu þa. Hlaupa Birkebeinar a land j Suofuwik; en Baglar elltu þa leingi. Medr Birkebeinum war margth leidangurslid; fell þa&#640; margth manna af þeim. Þar fell Sueinn næpa ok Erlendr þiofakappi. Sumth feck grid. Baglar toku skipin &#7887;ll ok fo&#640;u austur apttur. War þeim sagth, at her&#640; Birkebeina l&#42803; wti j Huitingseyium. Foru Baglar nott ok dagh til<ref>''skr.'' t&#869;il</ref> Tunsbergs; en Birkebeinar foru nordr ok hittu konginn j Huitingseyium. N&#7887;ckuru sidar bwa Baglar austan skwtnahe&#640;&#640;inn ok hafa halfann [þridia tugh<ref>[''Eirsp.'' fiorða tog</ref> skwtna. War þar fy&#640;ir Nikulas af Lista, E&#640;lingr wikur<ref>-ur ''skr. med Forkortelsestegn for'' rum</ref>, O&#640;mur skutilsueinn<ref>''Eirsp. tilføier'' Knau&#640; hattspio&#640;</ref>. Foru þeir nordr, kuomu nordr j Helgasunnd. Þa kom niosn nordan; war þeim sagth, at Birkebeinar h&#7887;fdu siglth fyrir Jadar ok suo fy&#640;ir Lista. Willdi Nikulas austr sigla; en Ormur mællti j moti. War þa bedith allann daginn til kuelldz. Wm notina sigldu þeir austur ok l&#7887;gdu ath wm morgunin j Porty&#640;iu. Þ&#42803; war my&#640;kui mikill; s&#42803; þeir æigi, fy&#640;&#640; en Birkebeinar sigldu fyrir h&#7887;fnina. Baglar b&#640;ugdo wit skiotth ok &#640;&#42803;ku af ser tiolldin ok snwa o&#640; h&#7887;fnenni austur &#42803; leid ok draga sidan wpp seglin ok stefndu fyrir jnnan Au&#640; &#42803; fio&#640;dinn. Birkebeinar woru þa komnir austu&#640; yfir fio&#640;dinn. [Baglar lagdu<ref>[''Eirsp.'' Baglar siglldu þa eptir oc laugðu</ref> at j Staferni. Birkebeinar sigldu wth<ref>''Eirsp.'' inn</ref> til sunda; en skwtur þ&#640;ia&#640;, er Baglar &#42803;ttu, sigldo wndan þeim. Biorgolfur b&#42803;tur, Ei&#640;ekr badkall<ref>''mgl. i Eirsp;'' (''ligeledes hos P. Cl.'').</ref>, Bergr ok Skæ&#640;ingr, þeir ba&#640;u niosn til kongs. Leth hann þegar blasa &#7887;llu lidinu wpp &#42803; Hauga; spurdi hann þ&#42803;, huort menn willdi ganga &#42803; skip ok beriazzt wit Birkebeina, edr willdi þeir bida þar j bænum. Sagdi hann, at þeir munndi æiga wit lidzmun at etia. Er s&#42803; til, sagdi kongr, ath |<ref>62a<sup>2</sup></ref> snwa a landith wpp ok h&#7887;lldum saman lidinu. Ætla egh oss þann wera beztann. Þa suaradi A&#640;nbio&#640;nn Jonsson: G&#7887;ngum &#42803; skipin þau hinu storu ok t&#7887;kum wit dreingiligazt. Muno wer seint werda sottir, þo ath wer hafim lid minna. Þetta &#640;&#42803;d likadi þeim wel. War þ&#42803; gengith til skipanna [ok &#42803;<ref>[''Eirsp.'' var þa gengit a</ref> hid mesta skipith, er Philipus af Weiginne hafdi giora l&#42803;tid; war A&#640;nbio&#640;n frammi &#42803; skipinu ok hans sueith, en kongssueitin apttur. Birkebeinar l&#7887;gdu ath wit H&#640;ossanes ok skipudo til atl&#7887;gu ok herklædduzt; en er þeir woru bwnir, greiddu þeir at&#640;odrin; en er þeir kuomu j skothfæ&#640;i, þa hlupo Birkebeinar vpp at skutb&#640;yggiunne ok þui næst fram bryggi[urn]ar<ref>''Hdskr. har'' bryggi&#876;, ''hvor'' br ''er rettet fra'' bb</ref>. Birkebeinum ward æigi skiotth wm landg&#7887;nguna, þuiath skipin l&#42803;gu allt fyrir b&#640;yggium. Baglar sottu wpp o&#640; bænum ok suo wpp wm F&#640;od&#42803;s ok letho þar &#7887;ngua menn nema<ref>ne ''rettet fra'' m</ref> æinn, er het Þo&#640;biorn skeifur ok war leidangur[s]madr<ref>s ''udeglemt af Skriveren.''</ref>. Birkebeinar toku &#7887;ll<ref>''Hdskr. har'' &#7887;llu</ref> skipin, bædi þau e&#640; kong&#640;inn hafdi giora l&#42803;tid j kaupangi, ok suo þau, er h&#7887;fdu giora l&#42803;tid Baglar, ok micith fe annat. Duolduzt Birkebeinar þar wm hrid. Aadr Birkebeinar fæ&#640;i or Biorguin, skylldi Dagfinnur<ref>-ur ''skr. med Forkortelsestegn for'' rum.</ref> syslomadr sitia j borginne. Willdi hann hafa tuo hund&#640;ath manna; enn menn s&#7887;gdu, at hann þyrfti ecki at sitia þar wit her mannzz. Þa baud Suertingur at hallda borgina wit [tuo hundruth<ref>[''Eirsp. rigtig'' .c.</ref> (sic) manna; war s&#42803; kostur tekinn, at þeir Jfuar<ref>''Eirsp.'' Iva&#640; boddi</ref> ok E&#640;lendr slidre s&#42803;tu þar allir. Baglar fo&#640;u medur skwtnaher&#640;inn nordr medur landi. Þeir spurdo, at Birkebeinar foru<ref>''Eirsp.'' foru norðan</ref> medur tueim skwtum. Ol&#42803;fur<ref>-ur ''skr. med Forkortelsestegn for'' rum.</ref> Jo&#640;undarb&#640;odir ok [anna&#640; Olafur<ref>[''Eirsp.'' Olafr smiormagi</ref>, þeir h&#7887;fdu syslu &#42803; Westuraugdum. Baglar hittu þ&#42803; ok elltu adra wpp j Þrimlingum<ref>''Eirsp.'' Þrymlingum</ref>, en adra wit Flausturgafl<ref>''Eirsp.'' Flostrgafl</ref>, ok drapu þ&#42803; flesta. Nikul&#42803;s af Lista gaf g&#640;id hwarumtueggia Olafi; en er lidsmenn wrdo þerss wari&#640;, þ&#42803; weitto þeir þeim athg&#7887;ngu ok drapo þ&#42803;. Foru Baglar þ&#42803; nordr, en er þeir kuomu nordr wm Jadar, þ&#42803; hittu þeir Einglandzfar eitt ok ræntu þat ok fengu þar mikith fe. Annath skip toku þeir j Kau&#640;mt; þat war ok Æinglandzfar. Þ&#42803; l&#7887;gdu þeir nordr til Biorguinar; war þeim sagth, at |<ref>62b<sup>1</sup></ref> f&#42803;tth lid war j borginne. Þeir &#640;eru sunnan ath bænum; skiptu þeir þa lidinu. Reru þeir ath j Tenlvvik<ref>''Eirsp.'' Tolovik</ref>, en sumir laugdv vtan wndir<ref>''opr. blot skr.'' w</ref> bergith<ref>''Eirsp.'' borg (''skr.'' bg&#772;)</ref>; gengr þa hvorirtueggia<ref>-ia ''skr. med Forkortelsestegn for'' ra, va; ''jfr. S. 8<sup>23</sup>.''</ref> vpp at borginne. Birkebeinar gengv j moti wth &#42803; borgarvegginna; sottu Baglar þegar ath; en þvnnskipat war fyrir. Hrucku Birkebeinar inn af veggiunum ok j meginborgina; en Baglar kuomvzt [inn j borgina<ref>[''Eirsp.'' upp a utueggina</ref> ok wnnu hana skiott [ok suo kastalann<ref>[''mgl. i Eirsp.''</ref>. En er Baglar sau, ath þeir fengv ecki at giort meginborginne, þa brendv þeir wthborgina, en skipudu sinum m&#7887;nnum kastalan; en er þeir vissu, at Birkebeinar hofdu litid lid, en farner miog at dryck, þa gættu þeir þess, at þeir nædi ecki bu&#640;t. Satu þeir þar wm hrid. Ph[il]ipus<ref>''Hdskr. har'' Phipus</ref> kongr ok lid þat, er upp var ellt j Tunsbergi, fo&#640; hid efra vm Uppl&#7887;nd, ok kuomu ofan j Sogn. Þeir spurdo til sinna manna j Biorguin, ok huat þeir h&#7887;fduzt ath. Þeir &#640;edo ser til skipa ok fo&#640;u sudr til Biorguinar. En er Birkebeinar woru þrotne&#640; at dryck, þ&#42803; b&#42803;du þeir ser grida ok budo ath gefa wpp borgina. Philipus kongr gaf þeim grid, ok suo, ath huerr skylldi hafa þat, er &#42803;tte j borginne: en þat sem kongr ætti, skylldi skipta med lidenu. Þa war wpp gefin borgin; gengu menn wth ok wnno æida, ath æingi bæ&#640;i mei&#640;a brauth, en ætti. Þar war j borginne K&#640;istin, dottir Suerris kongs, ok Skwle, brodir Jnga kongs, Margreth, kona Dagfinnz, ok Gud&#640;idr, kona Þorsteins, [sonar Gems<ref>[''Eirsp.'' heimnes</ref>, [Gud&#640;idr Jonsdottir<ref>[''mgl. i Eirsp.'' (''P. Cl. har'' Gyri Jons dotter, Evind Prestmaags Hustru, ''men mgl.'' Gud&#640;idr, kona Þorsteins).</ref>; allz woru þa&#640; .xl. kuenna.


'''12 (16, 17).'''

Þ&#42803; toku Baglar borgina ok fengu þar wist micla, en litid fe annath. [M&#42803;nadaginn kom kongrin til bæiarens, ty&#640;sdaginn geck folkith o&#640; borginne, odinsdaginn war &#640;annsakath j borginne<ref>[''mgl. i Eirsp., som efter'' fe annat ''fortsætter:'' þorsdaginn brennddu þeir borgina</ref>, en þo&#640;sdaginn brend, fri&#42803;daginn at kuelldi war til tekid ath briota borgina, ok allann laugardaginn. Þ&#42803; kom þeim niosn, at H&#42803;kon jarll færi austan. L&#7887;gdu þeir þui sunnodaginn<ref>''mgl. i Eirsp., som har'' aullu liðinu</ref> wth j Flo&#640;uwoga<ref>''Eirsp.'' Florouaga</ref>. Birkebeinar brenndu &#7887;ll skipin j Tunsbergi, [þau fyrst hinu mestu, er Baglar h&#7887;fdu giora latid, Gestaskalppinn ok Ly&#640;tuna<ref>[''mgl. i Eirsp.''</ref>, en h&#7887;fdu med ser Gullbringuna [ok &#7887;nnu&#640; storskipin.<ref>[''mgl. i Eirsp.''</ref>. <ref>''foran dette har Eirsp.'' en ær þeir spurðu at Bl' haufðu norðr farit. þa skipttu þeir liðinu var k'grinn eptir með in stæ&#640;i skipin</ref>En jarll fo&#640;<ref>''Eirsp.'' for norðr</ref> medur tuithugsessu&#640; ok smæ&#640;&#640;i skiph. |62b<ref><sup>2</sup></ref> Þ&#42803; war &#42803; nord&#640;ænt. Þottuzt Baglar wita, at jarlle war þat andwidre. Annan dagh wikunna&#640; foru Baglar jnn til borgar ok leto bl&#42803;sa &#7887;llum borgarlyd<ref>''Eirsp.'' b&#7887;iarlyð</ref> (sic) til ath briota borgina; ty&#640;sdaginn eptir l&#7887;gdu þeir o&#640; bænum sudr j Sundzwogh; midwikodaginn war &#42803; sud&#640;ænt [j moti<ref>[''mgl. i Eirsp.''</ref>. Þ&#42803; sigldu jarll ok hans menn sunnan; en er hann kom &#42803; Hardsæ, þ&#42803; s&#42803;<ref>''skr.'' s-s&#42803;</ref> Baglar ok &#640;ero sudr j moti. Hugdi jarll, ath þeir mundi wilia be&#640;iazt, ok hlodu seglunum; en er Baglar kuomu j skothm&#42803;ll, þ&#42803; wiko þeir wth eptir fi&#640;dinum. Þ&#42803; &#640;oa Birkebeinar eptir þeim [ok kuomuzt j skothfæ&#640;i skwtunum; en langhskipin wrdo seinne. Þ&#42803; sneru Baglar apttu&#640; ok willdo taka skwturna&#640;; en Birkebeinar kuomuzt apttur moti langskipunum. Hwgdi (sic) Baglar &#640;ero þ&#42803; wndan sudr j Salbia&#640;narsund wm kuelldith<ref>[''Eirsp. kun'' en þo drogu Bl' undan; ''ogsaa P. Cl. er her kortere end 81a Fol.''</ref>. En er Birkebeinar s&#42803;, ath þeir fengu ecki at giorth, dragha þeir wpp segl sin ok sigla nordr til Biorguinar; en er þeir kuomu þa&#640;, veitto þeir sto&#640;ar &#42803;t&#7887;lu&#640; þeim borgina h&#7887;fdu vpp gefit, ok s&#7887;gdu werith hafa j si&#42803;lfswelldi. Dagfinnr eggiadi miogh, ath borgina skylldi wpp gefa<ref>''Eirsp.'' bæta</ref> (sic). War þ&#42803; bl&#42803;sith til bæiarfolkinu ath &#640;eisa borgarweggina. Nw kom jarllinum þat j hug, ath kong&#640;inn mundi þickiaz of lidf&#42803;&#640;<ref>''skr.'' lidf&#42803;&#640;<sup>s</sup>; ''Eirsp.'' faliðr</ref> j Wikinne austur; bioztt hann nordan ok setti eptir at gæta borgenna&#640; Petur steypi, Dagfinn<ref>''Hdskr. har'' Dagh-Dagfinn</ref> syslomann. Jnge kongr for or Tunsbergi ok jnn til Osloar ok hafdi fiogur skip, Ognarb&#640;andinn ok tuo aunnor hinu miklo ok Gullbringuna; hann dualdizt þa&#640; wm h&#640;id. B&#7887;glum byriade wel nordan; en er þeir kuomu j Þrymlinga, spurdo þeir, ath Jnge kongr war j Oslo. Sigla þeir þa enn ok koma ecki til Tunsbergs ok l&#7887;gdu wit O&#640;meyna jnn fra Jarllzey. War þ&#42803; sw &#640;&#42803;dagiord, ath leggia ath konginum. Sigla sidan jnn eptir firde ok koma jnn til H&#7887;fudeyiar j þann tima, er menn kuomu j skytninga. War þ&#42803; bl&#42803;sith j bænum; hlupo Birkebeinar &#42803; skip ok heimtuzt |<ref>63a<sup>1</sup></ref> wth wndir ackerin. Þ&#42803; l&#7887;gdu Baglar ath þeim ok suo næ&#640; þeim, ath þei&#640; fengu<ref>''Hdskr. har'' fengit</ref> h&#7887;guit stræingina. Wedr war &#42803; huast, ok &#640;ak sto&#640;skipin jnn til F&#640;ysio, þar til er þaw stodu &#7887;ll af Lei&#640;unne. War kongsskipith eitt ser; en þar<ref>''Hdskr. har'' þ<sup>s</sup></ref> er Baglar s&#42803; þat, þ&#42803; &#640;ero þeir eptir diarfliga. Leto þ&#42803; verda ath ganga huorirtueggio allt, þat er til wopna h&#7887;fdu. Lagdi Philipus kongr næst sm&#42803;skwto<ref>''skr.'' sm&#42803; skwto; ''Eirsp.'' sina skutu</ref> (sic). Þ&#42803; kuomu Birkebeinar stafnli&#42803;m &#42803; skwtona. Þ&#42803; ste kongr fyrir bord ok allt lidith. Þar fellu [.vij. menn edr .viij<ref>[''Eirsp.'' .viij.</ref>. Wa&#640; kong&#640;inn tekinn afh sundi ok adrir þeir, er &#42803; woru. Eptir þat &#640;ero Baglar apttur til bæiar ok toku byrdinga fimm ok baru &#42803; wid ok næf&#640;ar ok h&#42803;lm ok lusto þar j elldi, letu þat &#640;eka jnn ath skipunum ok &#640;ero &#42803; eptir. Birkebeinar stungo wit forkum, er elldinn &#640;ak ath þeim, ok hrundu f&#640;&#42803; se&#640;. Rak þat jnn [ath Lei&#640;um<ref>[''Eirsp.'' a Leirurnar</ref>. En er Baglar s&#42803;, ath þat ti&#42803;de ecki, þ&#42803; &#640;ero þeir jnn til bæiarens ok wm kuelldit jnn<ref>''Eirsp.'' vt</ref> til H&#7887;fudeyiar. Þ&#42803; minkade wed&#640;ith; en er flæda tok ok fluto skip Birkebeina, þ&#42803; &#640;ero þeir til bæiar ok lagu wit ackeri til dags. Wm morgunin giordo Baglar þat &#640;ad, at fara wth til Tunsbergs ath taka þa&#640; kaupskip ok stefnna þ&#42803; at Birkebeinum ok stannda &#7887;ngum mun lægra en þeir. Þeir toku þa&#640; kwgga tuo ok austu&#640;faraskip .vij., toku þar f&#640;&#42803; wigin ok h&#42803;bo&#640;udo ok þiliudu<ref>''skr.'' þiliudiu; ''Eirsp.'' þildu</ref> &#42803; bitum, baru sidan &#42803; grioth ok fluttuzt wt a fiordinn. Birkebeinar sigldu þa [jnn &#42803;<ref>[''Eirsp.'' innan eptir (firði)</ref> fiordinn; en Baglar foru wtan j moti þeim &#42803; fiordinn. En er Birkebeinar sa þ&#42803;, stefnna þeir hid beinazzta a þ&#42803;; en er þeir<ref>''Eirsp.'' Bb'</ref> koma j skotfæ&#640;i, þ&#42803; snwa<ref>''Eirsp.'' snúa þeir</ref> þuert wth a fiordinn. Bar þ&#42803; bratth j sunndr med þeim. [Baglar hlupo a sto&#640;skipin ok &#42803; skwturnar ok eptir þeim<ref>[''mgl. i Eirsp.''</ref>. [Birkebeinar stefndu wth fyrir Tuimuskaga<ref>''Feil for'' Tunnuskaga</ref> (sic), sigldu suo wth fyrir Nesiar þiodleid ok l&#7887;gdu ok at j<ref>[''Eirsp.'' Bb' laugðu at vt i</ref> Marf&#640;inum<ref>''Eirsp.'' Marfirðinum</ref> (sic). Þa&#640; l&#42803;gu Birkebeinar wit acke&#640;i, en Baglar j bryggiulægi. Birkebeinar h&#7887;fdu watnfatt. Wm morgunninn<ref>''skr.'' &#1084;&#775;guin&#775;n&#775;, ''hvor den sidste Streg i det første'' n ''er rettet til'' i</ref> letu þeir sigha skipin; þ&#42803; kaulludo þeir ok b&#42803;du<ref>''Eirsp.'' baðu smiorka (''Ungers Udg.'' Smj&#7887;rkára) frændda</ref> &#640;ydi&#42803; h&#7887;fnina [fyrir konginum<ref>[''mgl. i Eirsp.''</ref>; [l&#7887;gdu þeir<ref>[''Eirsp.'' Bl' laugðu</ref> or h&#7887;fninne ok stungo st&#7887;fnum ath nesinu. Birkebeinar &#640;ero<ref>''foran dette Ord er bortraderet et'' þ</ref> þ&#42803; austur apttur ok l&#7887;gdu |<ref>63a<sup>2</sup></ref> ath<ref>''Eirsp.'' at i</ref> Staferni ok l&#42803;gu þar ad&#640;a notth ok l&#42803;gu enn wm ackeri. Baglar fylgdo þeim, ok for<ref>''saa Eirsp.; 81a Fol.'' foru</ref> allt &#42803; s&#7887;mu leid med þeim ok fy&#640;&#640;, [ath Birkebeinar l&#7887;gdu j lægid, en Baglar &#640;ero wth ok l&#42803;gu with nesit; woru<ref>[''Eirsp. har kun'' vm myrgininn voru</ref> huorirtueggiu &#42803; landi. Þ&#42803; s&#42803; þeir, ath skip sigldu vestan wm G&#640;ænmar ok tauldo þri&#42803;tige. Þ&#42803; giordizt ottamicith med B&#7887;glum, þuiath won war ja&#640;llzsins nordan. Birkebeinar k&#7887;lludo &#42803; þ&#42803;: Huad er, Baglar? Hwi l&#42803;ti þer w&#640;oliga? Liggium allir saman; þat e&#640; wdaufligra. Baglar gafu æingan gaum ath þui ok droghu vpp segl sin ok sigldu austur yfir Folldina ok l&#42803;gu n&#7887;ckura&#640; nætur [j Aastwssholmme<ref>[''Eirsp.'' Astisholmum (''P. Cl.'' Østvigs Holme)</ref>. En hitt h&#7887;fdu werith [by&#640;dinga segl nordan or Biorguin **** ok ætludo til Tunsbergs ok woru<ref>[''Stjernerne betegner, at noget mgl.; Eirsp. har her:'' byrðinga segl. fam daugum siða&#640; kom iarlinn norðan hitti hann þa k'ginn foru nu með aullu liðinu til Tunbergs(!) oc duaulduz</ref> þar wm haustid. Baglar giordu &#640;&#42803;d sitt, ath fa&#640;a nordr a Agdir, ok sigldu wm kuelldit j Þ&#640;ymli[n]ga<ref>''Hdskr. har'' Þ&#640;ymliga</ref> ok hitto þar by&#640;dinga marga, er nordan woru komnir. Spurdo þei&#640;, ath jarll hafdi austur siglth, suo þat, ath Petur Steypir ok Dagfinnr woru j Biorguin ok giordo wpp borgina, ok lagdi Dagfinnr allann hwg &#42803;, þuiat hann hafdi syslo wm Hordaland. Hellt hann þeirri syslo, medan borgin stod. Petur steypir gaf at &#7887;nguan gaum; war hann jafnan yfir at Jonskirkiu, þuiath þar war Jngebiorg kongsdottir, kona hans. H&#42803;kone jarlle war ecki mikith wm borghargiordina. Bagla&#640; foru nordr helldr skyndiliga ok l&#42803;gu j Elldeyiarsundi ok &#640;ero wm kuelldit ok wm nottina ok kuomu wm nottina fyrir dagh til bæiar ok hlupo af skipunum wpp eptir st&#640;ætti, sumir fyrir ofan bæinn. Dagfinnr wa&#640; med sina sueith j borginne, ok wrdo wari&#640; wit, er þeir hlupo a land. Blesu þeir þegar herbl&#42803;stu&#640;. [Birkebeinar þeir, er j borginne woru, willdo til bæiar; en þeir wrdo ofseinir, ok fellu þar<ref>[''Eirsp. har her'' Bb' uilldu til borgarinnar þeir ær i b&#7887;num voru Bl'ar komu a mot þeim oc fellu þar</ref> .xi. menn. Þeir Petur ok hans sueith, er þeir heyrdo bl&#42803;strin, hlupo or bænum wpp; en Baglar settuzt wm borgina ok bido til þers, er liost war. Þ&#42803; gengu þeir ath borginne ok budo Dagfinne grid; en hann lezzt æigin<ref>''Eirsp.'' aungva&#640;a</ref> þurfa. Þ&#42803; wei|<ref>63b<sup>1</sup></ref>ttu Baglar atgongu at borginne; en Birkebeinar w&#7887;rduzzt dreingiliga, ok woru æ hinir s&#7887;mu framme, en Baglar skiptuz wit, þegar þeir mædduzt, ok gengu þ&#42803; adre&#640; fram. Baglar toku ser elld ok baru ath borginne. Toku Birkebeinar þa at farazt af mædi ok hita; woru þeir ok miogh s&#42803;&#640;ir. Þar war h&#42803;lfur þride tugur manna. Dagfinnr bad þeim grida. Baglar s&#7887;gdu, ath þeir þy&#640;fte ecki grida helldr en wm morguninn. Toku þeir þa kirkiustiga ofan j bæinn ok settu with borgina ok gengo suo wpp. Dagfinnu&#640; leth fa&#640;a ofan j festi sueininn H&#42803;kon, sonn Hokonar kongs Suerrissonar, ok bad gefa honum grid; þar med leth hann fara sue&#640;d bwit, er hann senndi Gyrde skialga, m&#42803;ge sinum. Gyrdr tok wit &#7887;llu saman, sueininum ok suerdinu. Gack til kongs, sagdi Dagfinnr, ok freista, ef þw f&#42803;ir grid fyrir oss. Gyrdr giordi suo ok bad konginn gefa Dagfinne grid, baud ath wedi alla sina æigu, [ath hann skylldi æigi wera j moti honum sidan. Þ&#42803; kom til A&#640;nbiorn Jonsson ok lagdi margt til<ref>[''mgl. i Eirsp.''</ref>. Let kongr þ&#42803; bl&#42803;sa til hwsþings ok sagdi, ath lidit skylldi gridum &#640;&#42803;da; en allir mælltu j moti. Gyrdr bad æigi sidr gridanna. Gack þu, sagdi kongr, ok bid Dagfinn ganga hingat einn ok hafa grid. Þa geck Gyrdr ok sagdi Dagfinne. Æigi wil eg grid hafa<ref>''herefter er et'' a ''bortraderet.''</ref>, sagdi hann, nema wer h&#7887;fum allir. For Gyrdr apttur ok sagdi konge. Kongr bad þa lidith, ath þat skylldi gefa þeim grid, sagdi þat &#7887;nguan frama ath drepa þar f&#42803; menn. Woru þeim þa grid gefin. Gengu þeir þ&#42803; wth wopnlausir ok [&#7887;nguar yfirhafnir<ref>[''Eirsp.'' yfirhafnalausir</ref>. Dagfinnr<ref>''Eirsp.'' Dagf' einn</ref> hafdi st&#42803;lhwfo. Gengo þeir ofan j byskupsgard ok wnno konge trunadaræida. Annan dagh eptir leto Baglar bl&#42803;sa &#7887;llu<ref>''skr.'' &#7887;l-llu</ref> lidenu<ref>-enu ''utydligt.''</ref> til at briota borgina. War þ&#42803; brotinn huerr steinn o&#640; sinne st&#7887;du. Baglar woru h&#42803;lfann m&#42803;nud j bænum; þadan foru þeir j Þrandheim nordr. War þ&#42803; Philipus til kongs tekinn &#42803; Ey&#640;aþinge. Þ&#42803; wa&#640; hallæ&#640;i suo micith j Þrandheime, at þeir m|<ref>63b<sup>2</sup></ref>attv ecki fæda þar suo micit lid, ok foru eptir veturnætur sudr til Biorguinar ok giordu skutur sudr &#42803; niosn. Var þar fyrir Biorgolfur batur ok Birgir af Staungvm, Bryniolfur nef [ok Skæringur<ref>[''mgl. i Eirsp.'' (''P. Cl.'' oc Skjæring Skude)</ref>. Þeir spurdv, ath Petur steypir war j Stafangri ok hans sueit. Baglar l&#7887;gdu ath j Mostur ok spurdu, ath Petu&#640; war<ref>''Hdskr. har'' war lagde; ''Eirsp.'' var</ref> ecki ath bænum wm nætur, en sath þar wm dagha, ok hafdi ecki spurth, ath þeir hefdi nordan komid. Þ&#42803; &#640;o&#42803; þeir wth Herfuili<ref>''Eirsp.'' Herfili</ref> ok toku anduidre ok lagu þa&#640; fio&#640;ar nætur. Þ&#42803; &#640;ero þeir [yfir fiordinn jnn til Wadeyiar fyrir jnan Bokn ok fyrir wtan Wthstein, þ&#42803;<ref>[''mgl. i Eirsp.''</ref> sudr j Fiardby&#640;iosund<ref>''Eirsp.'' Fiorbyriusund (''skal være'' Fj&#7887;lbyriusund) </ref> [jnn j Rogin<ref>[''Eirsp.'' oc i inn iðra uaginn</ref> (sic). Petur steypir hafdi gengith til ottus&#7887;ngs ok hlydde fo&#640;messu ok hans sueith. Drifua war &#42803; suo my&#640;k, at þeir wrdo æigi fyrr ware&#640; wit, en Baglar gengu af skipunum. Þat s&#42803; Birkebeinar. War þ&#42803; sagth Pet&#640;i. Hliop hann &#42803; &#640;&#42803;s wpp or bænum ok alle&#640; þeir. Petur war all&#640;a manna fothuataztur. Baglar hlupo eptir þeim ok drapu .xi.<ref>''Eirsp.'' .ix.</ref> menn; en Petri war suo næ&#640; komith, ath hann kastadi ky&#640;tlinum ok belltinu<ref>''Hdskr. har'' belltinu&#772;</ref>. Baglar fundo kyrtilinn, en æigi belltid, ok h&#7887;fdu hann til bæiarens; en kongsdottir hwgdi, ath Petur mundi fallinn, &#42803;dr henne war sagth, at [hann komzt<ref>[''Hdskr. har'' | komzt | hann |; ''Sætningen mgl. i Eirsp.''</ref> wndan. Baglar duolduzt þa&#640; wm notina ok foru þadan nordr til Biorguinar.


'''13 (18).'''
 
Þ&#7431;i&#640; Jnge kongr ok H&#42803;kon jarll ok lid þeirra allt fo&#640; austan or Wikinne, ok kuomu nordr litlo fyrir jol ok l&#42803;gu wm haustid leingi j Seleyium. En er Baglar spurdu, ath Birkebeniar woru komnir j K&#7887;&#640;mthsund, þ&#42803; &#640;o&#42803; þeir o&#640; bænum sudr ok l&#7887;gdu j Barda&#640;sund ok l&#42803;gu þar wm n&#42803;tt, en &#640;ero wm daginn j Huistwik<ref>''Eirsp.'' Huisuikr</ref>, ok war &#42803; sunnanvedr. Baglar<ref>''skr.'' bl'; ''Eirsp. har'' bb'</ref> sigldu þ&#42803; j Elldeyiarsund. Þ&#42803; spurdo Birkebeinar, at Baglar woru fyrir jnnan Stad<ref>''Eirsp.'' Storð</ref> (sic). Fo&#640; H&#42803;kon jarll sudr medur &#7887;ll lettiskipin<ref>''i'' in ''er'' i ''rettet fra'' u</ref>; en kongr war eptir. Lagdi jarll wm kuelldith wit Titolfsnes; spurdi<ref>i ''rettet fra'' u</ref> hann, ath Baglar woru æigi wm fa&#640;nir. Baglar &#640;ero<ref>''Eirsp.'' reyru suðr</ref> wm n&#42803;ttina ok hugdo, ath Birkebeinar mundo allir samth j Elldeyiarsundi; en er þeir kuomu fyrir L&#42803;fungsnes, sneru þeir &#42803; fiordinn til |<ref>64a<sup>1</sup></ref> Titolfsnes, ok war &#42803; landwidre. Þeir A&#640;nbio&#640;n l&#42803;gu fyrir &#42803; fiorum skipum næ&#640; landi [ok ward war&#640; wit w&#7887;rdu Birkebeina<ref>[''Eirsp.'' Þa varþ vaurðr bb' varr við</ref> ok kalladi h&#42803;tt. Afh tiolldin, sagdi hann, her fer&#640; wfridr. B&#7887;glum þotte þat wndarligth, þuiath þeir hugdo, ath Birkebeinar mundo ecki næ&#640;. Renndu skipin fram fyrir h&#7887;fnina. Þ&#42803; s&#42803; þeir ellda &#42803; land wpp ok skipin, er bar wit elldzliosino. Þa kalla&#640; Biorgolfur: Hwat folke e&#640; þetta? sagdi hann. Birkebeinar h&#7887;fdu sta&#640;fsamth ok toku af ser tiolldin ok l&#7887;gdu widuna, en su&#7887;&#640;udo æingu. Biorgolfur<ref>-ur ''skr. med Forkortelsestegn for'' rum.</ref> kalladi j annat sinn ok þridia. Þ&#42803; suaradi einn madr: L&#42803;t æigi suo, madr! sagdi hann; þw werdr war&#640; wit. Þ&#42803; þottuzt Baglar wita, ath Birkebeinar mundo wera, ok toku til &#42803;&#640;a ok &#640;oa wth apttur. War þa komith lid Birkebeina allt fyrir h&#7887;fnina, ok &#640;ero eptir þeim ok leto ganga lwd&#640;ana. Baglar &#640;e&#640;o þui mei&#640;a. Suo wa&#640; myrkth, ath þeir kennduzt æigi. Fo&#640;u skipin n&#42803;liga &#7887;ll saman ok &#640;enduztt &#42803;. Baglar einstræingduzt wpp ok foru wth med landi; en skip Birkebeina &#640;endo wth &#42803; fiordinn; ba&#640; þ&#42803; j sundr med þeim. Wisso Birkebeinar ecki, huert Baglar sneru. Birkebeinar snwa þ&#42803; apttur. Petur steypir kom þ&#42803; til Birkebeina [j]<ref>''mgl. i Hdskr., tilføiet efter Eirsp.''</ref> Eykundasundi ok styrdi skwto; hann styrdi wpp &#42803; skip H&#640;eidars. Þ&#42803; kalladi æinn madr a skipe Peturs: Hui &#640;oa dioflar ydrir fyrir oss j notth. Hann kastadi steini, ok kom &#42803; þann mann, er sath j fy&#640;ir&#640;wminu &#42803; skipi H&#640;eidars. [Þ&#42803; mællti madr &#42803; skipe H&#640;eidars: Roum wer, sem wer megum me[st]<ref>[''mgl. i Eirsp; Hdskr. slutter her denne Saga med et afbrudt Ord'' me . .</ref> . . . . [''Herefter 1/4 Spalte blank.'']

|<ref>64a<sup>2</sup></ref> ''64a<sup>2</sup> blank.''


----


'''Fotnoter:'''
<references />

[[Kategori:Alfabetisk indeks]]
[[Kategori:Tekster på norrønt]]
[[Kategori:Kongesagaer]]
[[Kategori:Albert Kjær]