Vis kilden til Dvørgamoy III (Ása dvørgamoy)

{| class="toccolours" border="1" width="100%" cellpadding="4" style="border-collapse:collapse"
|- style="background-color:#e9e9e9"  
!align="center" valign="top" width="40%" | '''Velg språk''' !!align="center" valign="top" width="10%" | Norrønt !!align="center" valign="top" width="10%"| Islandsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Norsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Dansk !!align="center" valign="top" width="10%"| Svensk !!align="center" valign="top" width="10%"| Færøysk
|-
! Denne teksten finnes på følgende språk ► !!  !!  !!  !!  !!  !! [[Fil:Faeroysk.gif|32px|link=Dvørgamoy III (Ása dvørgamoy)]]
|-
|}


<center>'''[[Føroysk kvæði]]'''

<br>V. U. Hammershaimb
<br><big>'''Færøiske Kvæder'''</big>
<br>Det nordiske Litteratur-Samfund
<br>København 1851-55


<big>'''Dvørgamoy III'''</big><br>(Ása dvørgamoy)</center>



<blockquote>
1.
<br>Eina veit eg rímuna,
<br>ið inni hevur ligið leingi,
<br>Hjálprek kongur fyri ríki ræður,
<br>raskar eigir hann dreingir.
<br><br>&nbsp;&nbsp;&nbsp; Viðgangur:
<br>''Oman drívur døggin døkk,''
<br>''niður fellur døggin yvir tann kalda ís,''
<br>''leyv springur við,''
<br>''oman líða prís,''
<br>''oman drívur døggin yvir tann kalda ís.''
<br><br>2.
<br>Hjálprek kongur fyri ríki ræður,
<br>vil eg fyri iðrum greina,
<br>tjena honum hvønndagsliga
<br>væl fimm hundrað sveinar.
<br><br>3.
<br>Tjena honum hvønndagsliga
<br>væl fimm hundrað sveinar,
<br>ein er yvir øllum teim,
<br>hann glógvar av gullinum reina.
<br><br>4.
<br>Teir tjena honum hvønndagsliga
<br>bæði við gleði og gamni,
<br>ein er kappin Fovnisbani,
<br>er Sjúrður nevndur at navni.
<br><br>5.
<br>Sjúrður liggur í síni song,
<br>hann talar til Nornagest:
<br>"Tú skalt saðla mær Grana
<br>mín góða gangarahest."
<br><br>6.
<br>Árla var um morgunin,
<br>sólin skein so víða,
<br>Sjúrður klæðist fyri síni song,
<br>hann býr seg til at ríða.
<br><br>7.
<br>Sjúrður reið á skógvin burt,
<br>eystur um heygin brúna,
<br>opnan sá hann gullsalin,
<br>og gullið lá í túni.
<br><br>8.
<br>Túnini vóru úr marmorsteini,
<br>veggir av fílabeini,
<br>stokkarnir vóru av siprisviði
<br>og hongsl av silvuri reina.
<br><br>9.
<br>Har vóru hurðar av hókumtræ,
<br>málar við ídningshorni,
<br>glógvar so gull í gøtum har
<br>sum ljómur av havrakorni.
<br><br>10.
<br>Sjúrður hugsar við sjálvum sær:
<br>Úti skal eg ikki standa,
<br>um her búgva fólk ella trøll,
<br>eg fari her inn at ganga."
<br><br>11.
<br>Sjúrður gekk í heygin inn,
<br>hon var sum fonnin hvíta,
<br>dvørgamoyjin, ið fyri sat,
<br>unnilig á at líta.
<br><br>12.
<br>Sjúrður gekk í heygin inn,
<br>tikin til góð ráð at evna:
<br>"Hoyr tað, yndug, ríka frú,
<br>hvussu skal eg teg nevna?"
<br><br>13.
<br>"Eg var fødd tá dagur treyt
<br>av so miklari neyð,
<br>Ása kallaði faðir meg,
<br>hann búði her fyrstur í heyg.
<br><br>14.
<br>Mær eru faðir og móðir frá deyð,
<br>so míni systkin fýra,
<br>eg havi ongan forløgsmann,
<br>sjálv má eg mær stýra.
<br><br>15.
<br>Mær eru faðir og móðir frá deyð,
<br>av so miklari neyð,
<br>ongan havi eg forløgsmann,
<br>tí búgvi eg eina í heyg."
<br><br>16.
<br>Mælti tað Ása dvørgamoy:
<br>"Tú ert ei borin at standa,"
<br>hon snúgvulig úr sessi brá
<br>og bar honum stól til handar.
<br><br>17.
<br>"Mangur hevur á skógvin riðið
<br>frú at biðja sær,
<br>higar er hann eingin komin,
<br>ið líkjast mundi tær."
<br><br>18.
<br>Hon fylgdi honum í gullsalin,
<br>hildust tey um hendur:
<br>"Her skalt tú við eygum sjá,
<br>hvør víða salurin stendur.
<br><br>19.
<br>Hoyr tað Sjúrður Sigmundarson,
<br>tú ert nýtur drongur,
<br>her skalt tú við eygum sjá,
<br>hvørt vítt mín salur gongur."
<br><br>20.
<br>"Hoyr tú Ása dvørgamoy,
<br>hin fagra og hin fríða,
<br>hvussu eita teir garpar tveir,
<br>á henda skógvin ríða?"
<br><br>21.
<br>Hálvdan og hann Eirikur
<br>her hava riðið leingi,
<br>teir ríða sær nú í Ásgarðar
<br>at royna Óðins dreingir.
<br><br>22.
<br>Tað et Silvur, kongsins son,
<br>higar hevur troytt,
<br>henn hevur borið allvæl sorg,
<br>eg havi tí ikki skoytt.
<br><br>23.
<br>Tað er Silvur, kongsins son,
<br>hann er riðin avstað,
<br>hann hevur borið allvæl sorg,
<br>eg havi ei sagt honum ja.
<br><br>24.
<br>Hálvdan og hann Eirikur
<br>her hava riðið í tún,
<br>alt ert tú vænari Sjúrður,
<br>so miklan síggi eg mun.
<br><br>25.
<br>Tað er so vont í tínum landi,
<br>tað frystir frost við træ,
<br>tað ríður so mangur einsligur,
<br>sum rænir tykkara fæ.
<br><br>26.
<br>Tað er so vont í tínum landi,
<br>har blæs veður og vindur,
<br>betri er í gullsali hjá mær,
<br>ást við meg at binda.
<br><br>27.
<br>Eg var mær á heimating,
<br>har eg hoyrdi á orði:
<br>nevndan hoyrdi eg Sjúrð svein
<br>hægstan yvir kongsins borði."
<br><br>28.
<br>"Hoyr tú Ása dvørgamoyin,
<br>tað mátt tú ei vænta,
<br>eg skifti ikki óðal mítt
<br>burtur til heidna landa.
<br><br>29.
<br>Tú tarft ei, yndug dvørgamoy
<br>eftir tí at stunda,
<br>eg skifti ikki óðal mítt
<br>burtur á heidnar grundir."
<br><br>30.
<br>Laksið rennur so strítt í streymi
<br>niðan móti høgum fossi,
<br>allvæl unni eg Sjúrða sveini
<br>við gulli og góðum kossi.
<br><br>31.
<br>Laksið rennur so strítt í á
<br>upp móti hørðum gróti,
<br>ilt er at leggja ást við hann,
<br>ið onga leggur ímóti."
<br><br>32.
<br>Settust tey niður í gyltan stól,
<br>hildust hond í hond:
<br>"Her skalt tú við eygum sjá
<br>so víða um vørild og lond."
<br><br>33.
<br>Stígur hon upp úr gyltum stóli,
<br>øll í gulli glæsti,
<br>hon gekk sær at gullkistu,
<br>við mentum hana upplæsti.
<br><br>34.
<br>Hon sýndi honum klæðini,
<br>ið glógva sum gullið reyða,
<br>leingi hava ligið á kistubotni
<br>eftir Dagmars deyða.
<br><br>35.
<br>"Væl mátt tú tey klæði slíta,
<br>ið glógva sum gullið bjarta,
<br>síðan hava ligið á kistubotni,
<br>at sundur brast dvørgsins hjarta."
<br><br>36.
<br>Svaraði Sjúrður Sigmundarson,
<br>ið gull bar sær á hond:
<br>"Eg føri ikki heiðinmanns klæði
<br>aftur í míni lond."
<br><br>37.
<br>"Vilt tú ikki tey klæðini slíta
<br>eftir Dagmars deyða,
<br>onnur lati eg skera tær
<br>sett við gullinum reyða."
<br><br>38.
<br>Hon fekk honum brynjuna,
<br>ið gjørd var av silvri hvíta:
<br>"Tak við Sjúrður Sigmundarson
<br>og vita, um tú mant nýta
<br><br>39.
<br>Eg skal geva tær huldanhatt,
<br>tú skalt í mýri gá,
<br>hann, ið teg hevur áður sæð,
<br>hann kennur teg ikki tá."
<br><br>40.
<br>Mælti tað Ása dvørgamoy
<br>hin fagra og hin fríða:
<br>Dvølst í nátt og sov hjá mær,
<br>í morgin skalt tú ríða."
<br><br>41.
<br>"Í nátt skal eg hjá frúnni sova
<br>og drekka moyjar minni,
<br>síðan skundi eg míni ferð,
<br>vit finnast annað sinnið."
<br><br>42.
<br>Sjúrður svav í heyginum,
<br>hans lív var allvæl kátt,
<br>hann gat barn við dvørgamoynni
<br>á teirri somu nátt.
<br><br>43.
<br>Árla var um morgunin,
<br>sólin skein so víða,
<br>Sjúrður klæðist fyri síni song,
<br>hann býr seg út at ríða.
<br><br>44.
<br>"Nær skal eg bryggja,
<br>nær skal eg blanda vín,
<br>nær skal eg teg aftur vænta
<br>higar í heyg til mín?"
<br><br>45.
<br>"Væl mást tú bryggja,
<br>væl mást tú mjøðin blanda,
<br>tá níggju mánar taldir eru,
<br>skalt tú mín aftur vænta."
<br><br>46.
<br>Sjúrður gekk úr høllini út,
<br>hann heldur sær á gleim,
<br>tá var Grani burtur horvin,
<br>ið hann skuldi ríða á heim.
<br><br>47.
<br>Sjúrður aftur í heygin fór,
<br>sigur frúnni frá:
<br>"Horvin er Grani, foli mín,
<br>ið eg skuldi ríða á."
<br><br>48.
<br>Eg skal læna tær hestin tann,
<br>ið góður er á at ríða,
<br>so loypur hann yvir dalar og fjøll,
<br>sum aðrir gjøgnum grønar líðir.
<br><br>49.
<br>Eg skal læna tær hestin tann,
<br>kanst tú honum væl stýra,
<br>so loypur hann yvir dalar og fjøll,
<br>sum aðrir á sløttum mýrum.
<br><br>50.
<br>Ríð honum heilur og happadyggur,
<br>tær er eingin vandi,
<br>sjáldan loysti faðir mín
<br>fálkin tann úr bandi.
<br><br>51.
<br>Ríð honum heilur og happadyggur
<br>bæði við gleði og gleim,
<br>tá ið tú kemur úr skóginum út,
<br>tú sært tín fola ein.
<br><br>52.
<br>stíg tú heilur ha fljótan hest
<br>bæði við kæti og tattur,
<br>tá ið tú kemur á Hjálprels skógv,
<br>tú vís mær folan aftur."
<br><br>53.
<br>Hon fylgdi honum so langt á leið,
<br>bað honum góðan dag:
<br>"Liv væl heilur og happadyggur,
<br>alt gangi tær væl."
<br><br>54.
<br>Hon fylgdi honum so langt á leið,
<br>til gøtur tóku at skilja:
<br>"Tað ið eg vendi aftur frá tær,
<br>er ímóti mínum vilja."
<br><br>55.
<br>Hon fylgdi honum so langt á leið,
<br>til gøtur tóku at dimma,
<br>eg svørji tann eið við mína trú,
<br>tá græt hon dvørgakvinna.
<br><br>56.
<br>Sjúrður reið eftir vegnum fram
<br>bæði við gleði og gleim,
<br>tá ið hann kom úr skóginum út,
<br>vísti hann folan heim.
<br><br>57.
<br>Sjúrður gongur eftir vegnum fram,
<br>við eg fyri iðrum greina,
<br>møtti honum fjallatussi,
<br>ið vildi honum meina.
<br><br>58.
<br>Sjúrður stendur á grønum vølli,
<br>hann tykist komin í vanda,
<br>risin skeyt sína stong í jørð,
<br>tá mátti kappin standa.
<br><br>59.
<br>Sjúrður skákar ein annan veg
<br>fram úr skógvi at ganga,
<br>risin skeyt sína stong í jørð,
<br>tá mátti kappin standa.
<br><br>60.
<br>Tað er Sjúrður Sigmundarson,
<br>tekur av tungum at inna:
<br>"Lova mær úr skógvi út
<br>mín góða gangara at finna."
<br><br>61.
<br>Til tess svaraði grimmi risi:
<br>"Tað skal eg tær forða,
<br>tú sleppur ei til hallar heim,
<br>ikki av einum spori."
<br><br>62.
<br>Mælti tá Sjúrður Sigmundarson
<br>og mundi til orða taka:
<br>"Hoyr tað ljóti fjallatussi,
<br>hvat havi eg gjørt til sakar?"
<br><br>63.
<br>"Hoyr tað Sjúrður Sigmundarson,
<br>hvat eg sigi tær:
<br>tú hevur verið í huldarheyg,
<br>so illa tað líkar mær.
<br><br>64.
<br>Tú hevur verið í huldarheyg,
<br>so illa tað líkar mær,
<br>hann skal sær við vívi vera,
<br>sum sigur av øðrum fær.
<br><br>65.
<br>Tú hevur sovið hjá dvørgamoy,
<br>ikki sagt mær frá,
<br>fyri tað skalt tú, Sjúrður ungi,
<br>missa lív og ráð."
<br><br>66.
<br>Risin gevur høggini tung,
<br>sum teir varpa gróti,
<br>stundum flýddi kappin undan,
<br>stundum hann helt ímóti.
<br><br>67.
<br>Ta mundi Sjúrður undan halda,
<br>hann tóktist vera í treyt,
<br>tí at hin svarti fjallatussi
<br>stongina á hann skeyt.
<br><br>68.
<br>Sjúrður gongur á grønum vølli,
<br>hann víða um seg sær,
<br>tá kom Grani gangandi,
<br>sum honum til lukku var.
<br><br>69.
<br>Tá kom Grani springandi,
<br>jørð um hóvar tróð,
<br>gæsandi við høvdinum,
<br>aftur á herðar sló.
<br><br>70.
<br>Tá kom Grani springandi,
<br>boksl og teymar ringja,
<br>brádliga vendi hann síðu til,
<br>Sjúrður í saðil springur.
<br><br>71.
<br>"Tú tarft ikki briga mær
<br>dvørgamoynna at gifta,
<br>tað vil eg nú, fjallatussi,
<br>høggum við teg skifta."
<br><br>72.
<br>Sjúrður leyp í saðilin upp
<br>yvir leysa lund,
<br>síðan letur hann høggini falla
<br>bæði mong og tung.
<br><br>73.
<br>Síðan letur hann høggini falla<br>,
<br>tað var honum at meini,
<br>tað bítur ei svørð á risans holdi
<br>heldur enn knívur á hørðum steini.
<br><br>74.
<br>Teir bardust fult í tógva dagar,
<br>hvørgin sigur fekk,
<br>inntil tann hin triðja,
<br>ið sól til viða gekk.
<br><br>75.
<br>Risin sipaði jarnstongina,
<br>sipaði hana so fast,
<br>Grrani kundi at skáka sær,
<br>hann misti hvørt sítt kast.
<br><br>76.
<br>Sjúrður rendi til so fast,
<br>tað var mikið undur,
<br>hjó so henda grimma risa
<br>í miðjum kníjum sundir.
<br><br>77.
<br>Tað var hin svarti fjallatussi,
<br>hann lat ikki á sær finna,
<br>stubbarbar setti hann niður í jørð
<br>og bardist ikki minni.
<br><br>78.
<br>Tað var Sjúrður Sigmundarson,
<br>hann sínum svørði brá,
<br>kleyv hann so tann grimma risa
<br>sundir í luti tvá.
<br><br>79.
<br>Tað var Sjúrður Sigmundarson,
<br>hann reið til hallar heim,
<br>lovaði gudi og sjálvum sær,
<br>at hann fekk einki mein.
<br><br>80.
<br>So reið Sjúrður Sigmundarson
<br>bæði við gleði og gleim,
<br>skundaði síni ferðini
<br>fyri Hjálprek kongin heim.
<br><br>81.
<br>Sjúrður kom til hallar heim
<br>síðla dags á kvøldi,
<br>kongurin fyri borði sat
<br>við sínum dreingjaveldi.
<br><br>82.
<br>Hjálprek kongur til orða tekur,
<br>hann blandar mjøð og vín:
<br>"Hvar er Sjúrður Sigmundarson,
<br>hægsti maður mín?"
<br><br>83.
<br>Sjúrður stendur á hallargólvi,
<br>hoyrir hesi orð,
<br>kastar svørð og skildri niður
<br>og stígur yvir borð.
<br><br>84.
<br>"Leingi havi eg sitið her
<br>og hugsað um tann kvíða,
<br>hoyr tað, Sjúrður Sigmundarson,
<br>nú longdist mær at bíða."
<br><br>85.
<br>Sjúrður so til orða tekur,
<br>frá man frættast víða:
<br>"Møtti mær ein fjallatussi,
<br>hann beyð mær at stríða."
<br><br>86.
<br>Sjúrður er í ríkinum,
<br>hann ræður yvir valdum skara,
<br>nú er at teimum stundum liðið,
<br>at taldir dagar fara.
<br><br>87.
<br>Sjúrður er í ríkinum,
<br>hann minnist á dvørgamoy fríðu,
<br>nú er at teimum stundum komin,
<br>at taldir dagar líða.
<br><br>88.
<br>Árla var um morgunin,
<br>sólin skein so víða,
<br>Sjúrður klæðist fyri síni song,
<br>hann býr seg út at ríða.
<br><br>89.
<br>Sjúrður reið á skógvin burt,
<br>eystur um heygin brúna,
<br>opnan sá hann gullsalin,
<br>gullið lá í túni.
<br><br>90.
<br>Sjúrður reið at hellisdurum,
<br>aftur í sama heyg,
<br>tá lá Ása dvørgamoy
<br>í glæstriborgum deyð.
<br><br>91.
<br>Hon lá deyð av barnaferð,
<br>moybarn henni hjá,
<br>Sjúrður lat tá børurnar
<br>av reyðargulli slá.
<br><br>92.
<br>Hann gróv tær í heygin niður,
<br>søgur ganga frá,
<br>mikið gull og mentarsnót
<br>legði hann teimum hjá.
<br><br>93.
<br>Hann gróv drós í heygin niður
<br>og moybarnið tað fríða,
<br>síðan mundi Sjúrður
<br>aftur til hallar ríða.
</blockquote>

[[Kategori:Alfabetisk indeks]]
[[Kategori:Tekster på færøysk]]
[[Kategori:Færøyske kvad]]
[[Kategori:Venceslaus Ulricus Hammershaimb]]