Vis kilden til Geisli er Einar Skúlason kvað um Olaf Haraldsson Noregs konúng

{| class="toccolours" border="1" width="100%" cellpadding="4" style="border-collapse:collapse"
|- style="background-color:#e9e9e9" 
!align="center" valign="top" width="40%" | '''Velg språk''' !!align="center" valign="top" width="10%" | Norrønt !!align="center" valign="top" width="10%"| Islandsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Norsk !!align="center" valign="top" width="10%"| Dansk !!align="center" valign="top" width="10%"| Svensk !!align="center" valign="top" width="10%"| Færøysk
|-
! Denne teksten finnes på følgende språk ► !! [[Fil:Original.gif|32px|link=Geisli]] !! !! !! [[Fil:Dansk.gif|32px|link=Straalen]] !! !! 
|-
! !! [[Fil:Original.gif|32px|link=Geisli (SN)]] !! !! !! !! !! 
|-
! !! [[Fil:Original.gif|32px|link=Geisli er Einar Skúlason kvað um Olaf Haraldsson Noregs konúng]] !! !! !! !! !! 
|-
|}


<center>
<big><big>'''[[Fornmanna Sögur]]'''</big></big>

'''Eptir gömlum handritum'''

Fimta bindi.

Útgefnar að tilhlutun hins

'''[[Hið Konúngliga Norræna Fornfræða Félag|Norræna Fornfræða Félags]]

Kaupmannahöfn 1830


<big>'''Geisli'''</big>
<br>er
<br>'''Einar Skúlason'''
<br>kvað um
<br>'''Olaf Haraldsson'''
<br>Noregs konúng.
</center>


::Eins má orð ok bænir
::allsráðanda<ref>allsvaldanda, ''HK''.</ref> hins snjalla
::vel er fróðr sá er getr góða
::guðs þrenníng mér kenna,
::göfugt ljós boðar Geisli
::gunnöfligr miskunnar
::ágætan býð ek ítrum
::Ólafi brag sólar.


::'''2.'''
::Þeirrar er húms<ref>''þannig'', ''HK''; heims, ''F''.</ref> í heimi
::heims myrkrum brá þeima
::ok ljós meðan var vísi
::veðr kallaðist hallar;
::sá lét bert frá bjartri
::berast maðr und sky-jaðri<ref>''eða'', skýjaðri.</ref>
::frægr stdS af Jþví flæðar
::förnuðr röðull stjörnu.
 

::'''3.'''
::Síðar heilags brá sólar 
::setrs var þat fyrir betra
::auðfinnendum annars
::ómjóss röðuls ljósi;
::æztr þrifnuðr réð efnast
::oss þá er líf á krossi
::jarðar allra fyrða
::ónauðigr tók dauða.


::'''4.'''
::Upprann allrar skepnu
::iðvanðr á dag þriðja
::Kristr með krapti hæstum
::kunnr réttlætis sunnu;
::veit ek at mildr frá moldu
::meginfjöldi reis hölda
::iflaust má þat efla
::ossa ván með hánum.


::'''5.'''
::Sonr sté upp með yndi
::auðar mildr frá hauðri
::jöfra bestr í æztrar
::alls ráðanda hallar;
::lofaðr sitr englum efri
::öðlínga hnígr þíngat
::döglíngs hirð á dýrum
::dagbóls konúngr stóli.


::'''6.'''
::Veitti dýrðar drottinn
::dáðvandr gjafir anda
::mál kynnast þau mönnum
::máttigs framir vátta;
::þá reis upp sú er einum
::alþýð guði hlýðir
::hæstr skjöldúngr býðr höldum
::himin vistar til kristni.


::'''7.'''
::Nú skulum göfgan geisla
::guðs hallar vér allir
::ítr þann er Ólafr heitir
::alstyrkan vel dýrka;
::þjóð veit hann und heiða
::hríð-blásnum sal víða
::menn nemi mál sem ek inni
::mín jarteignum skína.


::'''8.'''
::Heyrðu til afreksorða
::Eysteinn konúngr beinna
::Sigurðr bygg at því snöggum
::sóknsterkr hve ek fer verka;
::drengr berr óð fyrir Ínga
::yðvart bið ek magnit styrkva
::mærð þá er miklu varðar
::máttig höfuðáttar.


::'''9.'''
::Yfirmanni býð ek unnin
::upp er mærð; borin lærðra
::Jón köllum svá allrar
::alþýðu brag hlýða;
::hefjum hendr en leyfa
::hygg ek vin röðuls tiggja
::stóls vex hæð þar er hvílir
::heilagr konúngr fagran.


::'''10.'''
::Öld samir Ólafs gilda
::orðgnóttar bið ek drottinn
::oss at óðgerð þessi
::ítrgeðs lofi kveðja;
::fann ek aldrei val vildra
::vallrjóðanda allra
::raun samir rétt í einu
::ranni fremdar manna.


::'''11.'''
::Þreklynds skulu Þrændir
::þegns prýði brag hlýða
::Krists lifir hann í hæstri
::hall, ok Norðmenn allir;
::dýrð er ágæt orðin
::eljanhress í þessum<ref>þessu, ''HK''.</ref>
::þjóð né þengill fæðist
::þvílíkr í konúngs ríki.


::'''12.'''
::Sighvatr frá ek at segði
::sóknbráðr konúngs dáðir,
::spurt hefir öld at orti
::Óttar um gram dróttar;
::þeir þafa þengil mæra
::því er sizt frama lýstan
::helgum lyt ek er hétu
::höfuðskáld fíra<ref>fírar, ''HK''.</ref> jöfri.
 

::'''13.'''
::Móðr vann margar dáðir
::munnrjóðr hugins gunna
::satt var at siklíngr bætti
::sín mein guði einum;
::leyndi lofðúngr Þrænda
::liðgegn snara þegna
::fár gramr hefir frægri
::fæzk háleitri gæzku.


::'''14.'''
::Réð um tólf sá er trúði
::tír bráðr á guð láði
::þjóð muna þegnar fæða
::þrjá vetr konúng betra;
::áðr fullhugaðr félli
::fólkvaldr í dyn skjalda
::hann spenni oss fyrir innan
::Ölvis haug frá bölvi.


::'''15.'''
::Fregit hef ek satt at sagði
::snjallri ferð áðr berðist
::drótt nýtr döglíngs máttar
::draum sinn konúngr Rauma;
::stiga sá standa fagran
::stjórnarfimr til himna
::rausn dugir hans at hrósa
::Hörða gramr af jörðu.


::'''16.'''
::Ok hver<ref>hvar, ''HK''.</ref> lofaðr hugðist
::hrokkinnseiðs hins dökkva
::lýngs í lopt uppgánga
::látrs stríðandi síðan;
::leit<ref>lét, ''HK''.</ref> sá er landsfólk<ref>landfólks, ''HK''.</ref> gætir
::líknframr himinríki
::umgeypnandi opnast
::alls heims fyrir gram snjallum.


::'''17.'''
::Vakit frá ek víg á Stikla
::víðlendr stöðum síðan
::Innþrændum lét undir
::álmreyr-lundr dreyra;
::heims þessa frá ek hvassan
::hvatir feldu gram skatnar
::þeir drýgðu böl brigðu
::branddríf numinn lífi.


::'''18.'''
::Fúss er ek því at vann vísir
::var hann mestr konúngr flestra
::drótt nemi mærð ef ek mætta
::manndýrðir stef vanda;
::greitt má gumnum létta
::guðs riðari<ref>''þannig'', ''HK''; riðaðri, ''F''.</ref> stríðum
::röskr þiggr allt sem æskir
::Ólafr af gram sólar.


::'''19.'''
::Náðit<ref>''þannig HK''; náðist ''F''.</ref> bjartr þá er beiðir
::baugskjalda lauk aldri,
::sýndi salvörðr grundar
::sín tákn, röðull skína;
::fyrr var hitt at harra
::hauðr tjalda bar<ref>brá, ''HK''.</ref> dauða
::happ nýtast mér mætta
::máltól skinu sólar.


::'''20.'''
::Gerðist brátt þá er barðist
::broddrjóðr við kyn þjóðar
::gramr vandit sá syndum
::sik jarteignir miklar;
::ljós brann líki vísa
::log skíðs yfir síðan
::þá er önd með sér sendist<ref>senda, ''HK''.</ref>
::samdægris guð framdi.


::'''21.'''
::Dýrð lætr drottinn<ref>drottins, ''HK''.</ref> Hörða
::dragist mærð þannig hrærða
::ítr munat öðlingr betri
::alls græðari fæðast;
::greitt má gumnum létta
::guðs riðari stríðum
::röskr þiggr allt sem æskir
::Ólafr af gram sólar.


::'''22.'''
::Drótt þó dýran sveita
::döglíngs ríks af líki
::von gleðr hug með hreinu
::hans batnaðar vatni;
::satt var at Sygna drottins<ref>drottinn, ''HK''.</ref>
::særendr guði kæran
::hríngs megu heyra drengir
::hans brögð í gröf<ref>róf, ''HK''.</ref> lögðu.


::'''23.'''
::Kom þar blindr en ek byrja
::blíðverk muni síðar
::auðar njótr er ýtar
::jöfrs bein þvegit höfðu;
::sjón brautir þó sínar 
::seggjum kunns í brunni
::ár þeim er Ólafs dreyra
::orms landa var blandinn.


::'''24.'''
::Sjón fékk seggr af hreinu
::sú dýrð munat fyrðum
::förundr mun þat firnast
::fjölgóðr konúngs blóði;
::greitt má gumnum létta
::guðs riðari í stríðum
::röskr þiggr allt sem æskir
::Ólafr af gram sólar.


::'''25.'''
::Tólf mánuði var týnir
::tandranðr<ref>tandra, ''HK''.</ref> huliðr sandi
::fremdar lystr ok fasta
::fimm nætr vala strætis;
::áðr enn upp or víðu
::úlfs nistanda kistu
::dýrr lætr drottinn harra
::dáðmilds koma láði.
 

::'''26.'''
::Mál fékk maðr þar er hvílir
::margfríðr jöfurr síðan
::áðr sá er orða hlýru
::afskurðr<ref>afskurði, ''HK''.</ref> farit hafði;
::frægð ríðr fylkis Egða
::fólksterks af því verki
::jöfrs snilli fremst alla
::úngs á danska túngu!


::'''27.'''
::Föður skulum fulltíngs biðja
::fremdar þjóð ens góða
::mæðir mart á láði
::Magnúss hvatir bragnar;
::greitt má gumnum létta
::guðs riðari í stríðum
::röskr þiggr allt sem æskir
::Ólafr af gram sólar.


::'''28.'''
::Gekk sínum bur svekkvir<ref>sökkvir, ''HK''.</ref>
::sólar straums í drauma
::vald<ref>valdr, ''HK''.</ref> lézt fylgja foldar
::framlyndum gram myndu;
::áðr á Hlýrskógsheiði
::harðgeðr konúngr barðist
::góðs eldis naut<ref>hlaut, ''HK''.</ref> gyldir
::gnótt við heiðnar dróttir.


::'''29.'''
::Lét jarplis átu
::arnar jóðs enn góði
::munn rauð málmþíngs kennir
::Magnús hugins<ref>hugin, ''HK''.</ref> fagna;
::hrætt varð fólk á flótta
::frán beit egg at leggja
::sorg biðu víf en vargar
::vindversk of hræ gíndu.


::'''30.'''
::Raun er at sigr gaf sínum
::snjallr lausnara spjalli
::hrósek verkum vísa
::vígdjarfs frómum arfa;
::greitt má gumnum létta
::guðs riðari í stríðum
::röskr þiggr allt þat er æskir
::Ólafr af gram sólar.


::'''31.'''
::Satt var at silfri skreytta
::seggjum hallr ok golli
::her lét Guthormr gerfa
::grams hróðr var þat róðú;
::Þat hafa menn at minnum
::meirr jarteigna þeirra
::mark stendr Krists í kirkju,
::konúngs friðgjafar<ref>þannig, ''HK''; er óskiljanlegt í ''F''.</ref> miðri.


::'''32.'''
::Menn hafa sagt at svanni
::sunnr Skánúngum kunnir
::oss um Ólafs missu
::almilds baka vildi;
::en þá er brúðr at brauði
::brennheitu tók leita,
::þá varð grjón at gránu
::grjóti danskrar snótu.


::'''33.'''
::Hildíngs hefir haldin
::hátíð verit síðan,
::sannspurt er þat sunnan,
::snjalls um Danmörk alla;
::greitt má gumnum létta
::guðs riðari í stríðum
::röskr þiggr allt sem æskir
::Ólafr af gram sólar.


::'''34.'''
::Göfug réð horn úr hofi<ref>hæfi, ''HK''.</ref>
::hvítíngs of sök litla
::auðar aumum beiði
::úngs manns skera túngu;
::þann sám vér er vorum
::válaust numinn máli
::hodda njót<ref>brjót, ''HK''.</ref> þar er heitir
::Hlíð fám vikum síðan.


::'''35.'''
::Frétt hef ek at sá sótti
::síðan málma stríðir
::heim þann er hjálp gefr aumum
::hár skerðandi í ferðum;
::hér fékk hann en byrja
::hátt kvæði skal ek bæði
::snáka vángs of slöngvi
::slúngin mál ok túngu.


::'''36.'''
::Dýrð er ágæt orðin
::öðlíngs ríks af slíku
::mærð ríðr mildíngs Hörða
::mest um heimsbygd flesta;
::greitt má gumnum létta
::guðs riðari í stríðum
::röskr þiggr allt sem æskir
::Ólafr af gram sólar.


::'''37.'''
::Veit ek at Vindr ferr skauti
::verðr bragr en þeir skerðu
::gjálfrs [niðranda grundar<ref>ráðanda grindar, ''HK''.</ref>
::greiddr sárliga meiddu;
::ok endr fyrir trú týndri
::tírar-sterks úr kverkum
::auð skýfanda óðar
::ár grimliga skáru.


::'''38.'''
::Sótti skrín et skreytta
::skíðrennandi síðan
::orð finnast mér unnar
::Ólafs dreka bóli;
::ok þeim er vel vakti
::veit ek sönn hugins teiti
::máls fékk hilmir<ref>ok, ''b. v. HK''.</ref> heilsu
::heilagr á því deili.


::'''39'''
::Hás lætr helgan ræsi
::heims dómara sóma
::fyllir framlyndr stillir
::ferð himneska verða;<ref>verðan, ''HK''.</ref>
::greitt má gumnum létta
::guðs riðari í stríðum
::röskr þiggr allt sem æskir
::Ólafr af gram sólar.


::'''40.'''
::Hneitir frá ek at héti
::hjaldrs at vopna galdri
::Ólafs hjörr þess ef orra
::ilbleikum gaf steikar;<ref>''þannig HK''; stikar, ''F''.</ref>
::þeim klauf þengill Rauma
::þunnvaxin ský gunnar
::rekin bitu stál á Stikla-
::stöðum valbastar röðli.


::'''41.'''
::Tók, þá er féll enn frækni
::fylkis kundr til grundar
::sverð, er sókn var orðin,
::svænskr maðr af gram þrænskum,
::sá hefir hjörr ens háfa
::hríngs stríðandi<ref>stríðanda, ''HK''.</ref> síðan
::gulli merktr í Gerkja<ref>Girkja, ''HK''.</ref>
::gunn djarfs liði fundist.


::'''42.'''
::Nú finnr sá er gaf gumnum
::göfug dýrð jöfra fyrða
::slöng Endriði úngi
::armglæðr í brag ræðu;
::greitt má gumnum létta 
::guðs riðari í stríðum
::röskr þiggr allt sem æskir
::Ólafr af gram sólar.


::'''43.'''
::Mér er því mærð skal skíra
::mildings þess er gaf hrínga
::styrjarvalls<ref>''þannig'' ''HK''; styrjar-smalls, ''F''.</ref> of stilli
::styrkan vant at yrkja;
::þvíat tákn þess er lýð læknar
::lofðúngs himintúngla
::ljós kemr raun um ræsi
::ranns ferr hvert á annat.


::'''44.'''
::Gerðist hála<ref>''eða'', hal á, ''F''.</ref> herðum
::heldr síðalla á kveldi
::glann kennandi gunnar
::glaðr vetþryma<ref>vetrima, ''HK''.</ref> naðri;
::drengr réð dýrr at vángi
::dagr rofnaðist sofna
::ítrs landreka undir
::orðfimr berum himni.


::'''45.'''
::Misti maðr er lýsti
::morgin var þá borgar
::styrks mundriða steindra 
::stýrsbráðr regins váða;
::nýtr gat séð á sléttri
::seim þiggjandi liggja
::grundu gyldis kundar
::gómsparra sér fjarri.


::'''46.'''
::Þrjár grímur vann þeima
::þjóðnýtr Haralds bróðir
::rökk stefnanda reifnis
::ríkr bendíngar slíkar;
::áðr þrifhvassir þessar
::þíngdjarfs fírar ýnga
::björt eru bauga snyrtis
::brögð jarteignir sögðu.


::'''47.'''
::Más lét jarðar eisu
::alvaldr fyrir hjör gjalda
::sléttig óð þann er átti
::Ólafr bragar tólum;
::yfirskjöldúngr lét jöfra
::oddhríðar þar síðan
::garðs of gulli vörðu
::grand altari standa.


::'''48'''
::Tákn eru björt þau er birtast
::brandel á Grikklandi
::mál finnst um þat mönnum
::margþarfr Haralds arfi;
::fregn ek at allt né aungir
::innendr meguð finna
::dýrð Ólafs ríðr dála
::dagræfrs konúng hæfra.


::'''49.'''
::Háðist hjaldr á víðum
::húngr slökti vel þúngan
::gunnar már í geira
::göll Petzínavöllumi;
::þar er svá at þjóð fyrir hjörvi
::þúsundum féll undan
::hríð óx hamdis klæða
::hjálmskæð Grikkir flæðu.


::'''50.'''
::Mundi mest und fjöndum
::Miklagarðs ok jarðir
::hryggs dugði lið liggja
::lagar, eldbrota veldi;
::nema rönd í byr branda
::[bart rögn fáir<ref>barð rögn fáin, ''HK''.</ref> harða
::röðuls bliku vopn í veðri
::Væríngjar frambæri.


::'''51.'''
::Hétu hart á ítran
::hraustir menn af trausti
::stríð stóð<ref>''þannig HK''; stál, ''F''.</ref> ógnar eyðis
::Ólaf<ref>''þannig'' ''HK''; Olafr. ''F''.</ref> í gný stála;
::þar er of einum jörfa
::und báru flug váru
::rofinn<ref>roðinn, ''HK''.</ref> klofnaði reifnis
::rann sextígir manna.


::'''52.'''
::Þá er rauk af ríki
::regn dreif stál á þegna
::hjálmnjörðúngum harða
::heiðengja lið<ref>liðs, ''HK''.</ref> gengi:
::hálft fimta vann heimtan
::hundrað [brimils sunda<ref>brimis fundi, ''HK''.</ref>
::nýstan tír þar er nærri
::Norðmanna val þorðu.


::'''53.'''
::Ruðu gumnar gladdir<ref>glaðir, ''HK''.</ref>
::göfugr þengill barg drengjum
::Vagnaborg þar er vargar
::vopn-sundrat hræ fundu;
::nennir öld at inna
::úngr<ref>úngs, ''HK''.</ref> brimloga slúngins<ref>slúnginn, ''HK''.</ref>
::döglíngs verk þau er dýrka
::dáðsnjalls veröld alla.


::'''54.'''
::Nú er þau er vann vísir
::verk fyrir þjóð at merkja
::nauðr í nýjum óði
::næst ríðrat þat smæstu;
::krapt skulum guðs þess er giptu
::gunnstyrks lofi dýrka
::lér haldfrömum hárrar
::heimslæknis gram þeima.


::'''55.'''
::Ángrs fyldr varð aldar
::illr gerist hugr af villu
::mildíngs þjón fyrir manna
::margfaldr öfund kaldri;
::lýgi hefir bragna brugðit
::brýtr stundum frið nýtra
::hermdar kraptr til heiptar
::hjaldr stríð skapi blíðu.


::'''56.'''
::Lustu í sundr í sandi
::seggir marglituðr<ref>marglituðs, ''HK''.</ref> eggja
::hörð gréri fjón með fyrða<ref>fyrðum, ''HK''.</ref>
::fót aldrtrega rótum;
::ok prest þeir er limleystu
::leyfðar<ref>''þannig HK''; feyfðar, ''F.''</ref> kröfð or höfði
::hætt mál var þat heila
::himintúngl fírar stúngu.


::'''57.'''
::Túngan var með tángar
::tírkunns lokin munni
::vara sem vænst ok þrisvar
::viðr líf skorin knífi;
::auðskiptir lá eptir
::önd lætr maðr á ströndu
::margr of minni sorgir
::meinsamliga hamlaðr.


::'''58.'''
::Leyfðr er sá er lét stýfðar
::lamins fótar gram njóta
::ítran þegn til augna
::útstúnginna ok túngu;
::hönd Ólafs vann heilan
::hreins gjörvallra meina
::ger munu gjöld þeim er byrjar
::guðs þræl öfugmæli.


::'''59.'''
::Bíðr allskonar æðri
::örugt mælek þat sælu
::dýrðar vottr með drottni
::dyggvi enn þjóð of hyggvi;
::sér at lausnara leysi
::liðs valdr numin aldri
::lángvinr friði sik syndum
::slík verk á jarðríki.


::'''60.'''
::Héðan var ungr frá ángri
::alls mest vini flestir<ref>flesta, ''HK''.</ref>
::guð reynir svá sína
::siklíngr numinn miklu;
::nú lifir hraustr af hæstri
::himna valds þar er aldri
::fár skerðandi fyrða
::friðar sýn gleði týnist.


::'''61.'''
::Hverr er svá hoskr at hyrjar
::hans veg megi of segja
::ljósa í lífi þessu
::lofðúngs gjafar<ref>grafar, ''HK''.</ref> túnga;
::þar er hreggsalar hyggjum
::heitfastr jöfurr veitir
::skreytt megu skatnar líta
::skrín dýrðar vin sínum.


::'''62.'''
::Heims hygg ek híngat komu
::höfuð menn í stað þenna
::snarr tiggi bergr seggjum
::sólar erkistólar;
::hér er af himna gervis
::heilagr viðr sem biðjum
::yfirskjödúngr bjarg þú aldar
::oss píníngar krossi.


::'''63.'''
::Öld nýtr Ólafs mildi
::jöfrs dýrð höfum skírða
::þrotnar háss frá þessum
::þíngsnjalls véröld alla;
::lúti landsfólk ítrum
::[lima síns<ref>''þannig'' ''HK''; limsalmls, ''F''.</ref> konúngi himna
::sæll er hverr er hollan
::hann gerir sér manna.


::'''64.'''
::Talda ek fátt í fjölda
::friðgegns af jarteignum
::ber koma orð af orum
::Ólafs bragar stóli;
::báls<ref>bóls, ''HK''.</ref> fái seggr hverr sólar
::siklíngs hæfir mikla
::hilmís ást ens hæsta
::heiðbjartr<ref>heiðbjarts, ''HK''.</ref> er lof reiðir.


::'''65.'''
::Svá at lausnara leysi
::lángvinr frá kvöl strángri
::nýta þjóð or nauðum
::nafn kuðr við trú jafnan;
::víga skys<ref>skíðs, ''HK''.</ref> þeir er vísa
::velendr framan telja
::öflugs Krists af ástum
::almennins brag þenna.


::'''66.'''
::Ólafs höfum jöfri
::orð hags kyni sagðar
::fylgir hugr ens helga
::happs dáðir því ráði;
::laun fám holl af hánum
::hræsik þrimu líkar
::göfugs öðar hjálp gæðum
::guðs blessan lofs þessa.


::'''67.'''
::Mundi bragr ens brenda
::baug hvers vera þersi
::kann ek rausnar skap ræsis
::raun dýrliga launaðr;
::ef lofða gramr lifði
::leikmildr Sigurðr hildar
::þess lýsek veg vísa
::vellom grimmr enn ellri.


::'''68.'''
::Bæn hefir þengill þína
::þrekrammr stoðat framla
::iflaust hafum jöfri
::unnit mærð sem kunnum;
::ágætr segir (ýtum)
::æstan hve ek brag leysta
::hás elskik veg vísa
::vagnræfrs en ek þagna.


----


'''Athugasemdir:'''

<references />

{{DEFAULTSORT:Geisli (Fornmanna Søgur)}}

[[Kategori:Alfabetisk indeks]]
[[Kategori:Dróttkvæði og Rímur]]
[[Kategori:Tekster på norrønt]]