Jatvarðs ríma

Velg språk	Norrønt	Islandsk	Norsk	Dansk	Svensk	Færøysk
Denne teksten finnes på følgende språk ►

A. C. Evensen
Lesibók
Tórshavn 1911

Jatvarðs ríma

1.

Ein býr jallur í Noregi,

synir eigir hann sær:

annan nevni eg Niklas

og annan Jatvarð.

- Nú lystir meg í dansin at gá,

meðan rósur og liljur tær gróa

væl.

2.

Einki gjördi Niklas

uttan seyng av síni bók,

og hin ungi Jatvarð,

ið saltrið sló.

3.

Og hin ungi Jatvarð,

ið saltrið sló,

møtti frúnni fylgismoy

morgun fyri sól.

4.

"Hví vekja tær so snimma,

og hví vekja tær so árla?

tær hava lítla náttarógv,

sova munu tær valla."

5.

"Tí vekjum vær so árla,

og tí vekjum vær so snimma:

vári hústrú vatn at taka,

tað er örindini.

6.

Reyð er hon sum lilja,

tað lystuliga vív,

áður vil hon vaska sær,

enn sólin roðar í líð.

7.

Reyð er hon sum lilja,

tað lystuliga sprund,

áður vil hon vaska sær,

enn sólin roðar í lund."

8.

Svaraði hin ungi Jatvarð,

í glentan sín:

"Mong er fögur skikkjan,

ið fals býr undir lín."

9.

"Tú gert ei hennara skikkju

spotta, ei hvat undir býr lín,

líkari var tær, Jatvarð, at vita

allar ættir tínar.

10.

Tú gert ei hennara skikkju spotta,

ei hvat undir stár,

líkari var tær, Jatvarð, at vita,

hvör ið tín faðir vá!"

11.

Tað var hin ungi Jatvarð,

settist á dökka fold,

tað var mær av sanni sagt,

hann sortnaði sum ein möld.

12.

Tað var hin ungi Jatvarð,

lítur seg í eystur:

"Tungt er at vera í veröldini

og vera so ættaleysur!"

13.

Ein kom maður á víðan völl

framm, vegur við eggjateini,

eyga hevði hann eitt í heysi,

knepta brók á beini.

14.

"Hoyr tú, ungi Jatvarð!

set teg niður hjá mær,

ættirnar tær tarftú

ikki frýggja tær.

15.

Nær er hann tín trímenningur,

Ívar Holm,

Guttormur í Hattarbóti,

Pætur Landaljóð.

16.

Nær er hann tín trímenningur,

Guttormur í Hattarbóti,

Stígar og hann Stavn

og Pætur Landaljóði.

17.

Kongurin í Spanialandi

brendi tín faðir inni,

níggju hundrað í glæstriborg

og ongum háttri minni.

18.

Kongurin í Spanialandi

brendi hann tín faðir á báli,

níggju hundrað í glæstriborg,

tá reystu brøður báðar.

19.

Tá ið tú sigir honum

frá ívari Holm,

enntá man hann vísa tær

á sínar herkonur tólv.

20.

Tær blanda tær

tað eitur í vín,

enntá hygg tú, Jatvarð,

at fingurgulli tínum!

21.

Tær blanda tær

tað eitur í bjór,

sveitka tekur títt fingurgull,

tað rodnar sum eitt blóð."

22.

"Honum vildi eg geva

míni góðu gráu skinn,

ið mær vildi borið boðini

fyri Ívar Holm inn."

23.

"Hav tú sjálvur

tín góðu gráu skinn,

eg vil bera tær boðini

fyri Ívar Holm inn".

24.

Úti í miðjum grasgarði

axlar hann sær skinn,

og so búgvin gongur hann

fyri Ívar Holm inn.

25.

"Sit væl, ungi Ívar Holm,

drekkur mjöð og vín,

úti stendur Jatvarð,

so tarvligur er hann tín."

26.

Svaraði ungi Ívar Holm,

drekkur mjöð av skál:

"Hvat er um Jatvarði

til neyðindarmál?"

27.

"Tað er unga Jatvarði

til neyðsynjarmál:

kongurin í Spanialandi

brendi hans faðir á bál.

28.

Kongurin í Spanialandi

brendi hans faðir á báli,

níggju hundrað í glæstriborg,

tá reystu brøður báðar."

29.

Tað var ungi Ívar Holm,

sínum borðum skeyt,

allur tann hin brúni mjöður

á hallargólvi fleyt.

30.

So letur hann Ívar Holm

byggja skipin sín,

bæði letur hann á tey laða

virtur og so vín.

31.

Og so letur hann Ívar Holm

byggja skipin stór,

bæði letur hann á tey laða

virtur og so bjór.

32.

Vindur hann upp síni silkisegl,

gull við vovin rand,

strikar ei á bunka niður

fyrr enn við Spanialand.

33.

Tá ið hansara snekkja

kendi fagurt land,

letur hann síni akker falla

á so hvítan sand.

34.

Letur hann síni akker

falla á so hvítan sand,

fyrstur steig hann Ívar Holm

sínum fótum á land.

35.

Fyrstur steig hann Ívar Holm

sínum fótum á land,

og hin ungi Jatvarð

undir hans høgru hand.

36.

Uttarliga at durunum

har gistu teir við list,

innar gongur Ívar Holm,

biður teir veita vist.

37.

Innar gongur Ívar Holm

biður tá veita vist,

eftir spurdi Spanialands kongur,

hvar ið teir hövdu gist.

38.

"Gistum vær tann boðafart,

so tann breiða fjorð,

vær vistum ei,

hvört tað var himmal ella jörð.

39.

Gistum vær tann boðafart

heima á vár garð,

tá ið vær drukkum ervi

eftir faðir Jatvarðs."

40.

Tí svaraði Spanialands kongur,

ltíið at tí ló:

"Líkt er hatta orðum hans

Ívar Holm!"

41.

Tá ið hann segði honum

frá Ívari Holm,

enntá mundi hann vísa honum

á sínar herkonur tólv.

42.

Tær blanda honum

tað eitur í vín,

enntá hyggur Jatvarð

at fingurgulli sínum.

43.

Enntá hyggur Jatvarð

at fingurgulli góð,

sveitka tekur tað fingurgull,

tað rodnar sum eitt blóð.

44.

"Enntá er tað siður

heima á vár garð:

sjálv tað skaltú, ríka frú,

drekka skálum av!"

45.

"Ríkur ertú, riddarin,

skortar tú ei fæ,

tað verður ikki, meðan eg livi,

eg drekki vín við tær."

46.

Svaradi hin ungi Jatvarð,

smílir undir lín:

"Enntá skaltú drekka

fyri báðum eygum mínum!"

47.

Tað gjördi hann Spanialands

kongur ið tað fyrsta mein:

sendi lítlan njósnara

í kvinnustovu heim.

48.

Svaraði hin ungi Jatvarð,

smílir undir skinn:

Tú skalt ikki boðini bera,

fyri Spanialands kongin inn!"

49.

Tað var hin ungi Jatvarð,

við sínum svörði brá,

hann kleyv lítin njósnara

sundur í luti tvá.

50.

Tað var hin ungi Jatvarð,

við sínum svörði brá,

hann kleyv allar herkonur

sundur í luti tvá.

51.

"Hoyr tað tú nú, Spanialands

kongur! eg tali nú til tín,

hvat havi eg í bøtur

tikið eftir sæla faðir mín?"

52.

Tí svaraði Spanialands kongur,

lítið at tí ló:

"Tú fært ikki so mikið

sum sólar av mínum skó!"

53.

Ei var mjúkur kongafundur,

ei ló alt í senn,

eingin visti av at siga,

fyrr enn svörðið stóð í tenn.

54.

Ei var mjúkur kongafundur,

ei ló alt í hóvi,

eingin visti av at siga,

fyrr enn kongur fleyt í blóði.

55.

Eg sá koma tógva menn

sunnan eftir höll,

droyra drigin vóru

teirra herklæði öll.