Oddrungråten

Velg språk	Norrønt	Islandsk	Norsk	Dansk	Svensk	Færøysk
Denne teksten finnes i flere utgaver på følgende språk ►

Edda-Kvæde

Norrøne fornsongar

(Andre utgåve, 1928)

På nynorsk ved

Ivar Mortensson-Egnund

Oddrun-graaten

Gunnars død

Heidrek het ein konge. Dotter hans het Borgny. Vilmund var ein, som var elskaren hennar. Ho kunde ikkje faa født barnet sitt, fyrr Oddrun kom der, syster til Atle. Gunnar Gjukeson hadde vori elskaren hennar. Um denne soga er det kvedi her.

1.

Høyrde eg sagt

i sogur forne

ei møy det kom

fraa Mornaland.

Ingen paa jord

evlde dette:

Heidreks dotter

hjelp aa gjeva.

2.

Oddrun det frette,

Atles syster,

at saare sotti

sette ho hardt.

I stallen treiv ho

skjote gangaren,

og ho sâlen

paa svarten lagde.

3.

Paa hesten ho fór

yver flate moar,

ved høge halli

heiv ho seg av,

strauk der sâlen

av svangan hest,

gjekk so heile

halli til endes,

og ho dei ordi

aller fyrst kvad:

4.

«Kva er paa ferd?

kva frettest av nytt

um hendingar her

i Huna-landom?»

TERNA kvad:

«Her ligg Borgny

broti av verk,

vena di, Oddrun,

som ventar di hjelp.»

5.

ODDRUN kvad:

«Kven hev valda

vondt aat møy i?

Korleis kom Borghild

so braatt fram i dette?»

6.

TERNA kvad:

«Vilmund heiter

venen hennar,

som varme blæja

breidde for møyi

dult for faren

i fem heile vetrar.»

7.

Det vart ikkje meir

mælt um dette.

Ved knei til møyi

ho mild seg stelte.

Rikt gol Oddrun,

ramt gol Oddrun,

beiske galdrar

for Borgny kvad ho.

8.

Vaak og vækje

vart daa fødde;

tvo blide born fekk

banen til Hogne.

Sjuke moder

mæle fekk att

og aller fyrst desse

ordi ho kvad:

9.

«So deg hjelpe

holle vette,

Frigg og Frøya

og fleire gudar,

du som Borgny berga

fraa braa-dauden.»

10.

ODDRUN kvad:

«Det var ikkje dette

som dreiv meg til hjelp

at verd du vøre

vaarkunn av meg.

Eg hev det lova

og laut det halde

allstad hjelpe

naar um det trongst.»

11.

BORGNY kvad:

«Ør er du, Oddrun,

og utan vit,

kor kann du koma

med so kaldlege ord?

Fots-føte eg

fylgt deg hev,

som um born til brødrar

me baae vøre.»

12.

ODDRUN kvad:

«Vel eg minnest

det du mælte um kveld,

daa eg med Gunnar

gav meg i lag.

Slikt, du sae,

skulde ’kje hende

andre møyar

enn meg einast.»

13.

Sette ho seg

sorgtunge kvende,

tok til aa tala

um tregefullt liv:

14.

«Fostra vart eg

i fyrste-salar;

fagnad eg fekk

av dei fremste menn;

i glede og gaman

godt eg unte,

i fem sæle aar,

fyrr far min døydde.

15.

Siste ordet

han sa var dette,

daa kongen fór burt

til kvila den siste:

dei skulde gull

gjeva aat meg

og gifte meg sudpaa

med Grimhild-sonen.

16.

Brynhild fekk bera

brynje og hjelm,

han sa at skjoldmøy

skulde ho vera,

ypparste dros

i allom heimen,

drustaste møy,

um so meisteren vilde.

17.

Med Brynhild i buret

breidde veven,

ho hadde lydar

og land under seg.

Det duna i hei

og heilt upp i sky,

daa Faavnes bane

til borgi kom fram.

18.

Slag vart slegi

med sverd det velske,

so borgi brotna

som Brynhild aatte.

Men ikkje lenge

det leid etter dette,

fyrr alle velur

ho visste fullvel.

19.

Ho var hardsett

til hemn aa taka,

det fekk me riklegt

røyne alle.

Gjetord um dette

gjeng rundt verdi,

at saman med Sigurd

ho søkte dauden.

20.

Men Gunnar han fekk

godviljen min,

eg gav meg burt

i Biynhild sin stad.

21.

Atle dei baud

baugar raude

store bøter

skulde bror min faa.

Femtan bøar

baud dei for meg,

ei kløv av Granes

gull dei han baud.

22.

Men Atle sae

at aldri tok han

gaavur for meg

av Gjuke-sonen.

Men ikkje me makta

mot elsken stande,

mitt hovud halla

honom imot.

23.

Det mælte mange

av mine frendar

dei hadde til saman

set oss baae.

Men Atle meinte

eg munde vera

fri for lyte

og last i dette.

24.

Men trygg seg segja

i slikt kann ingen,

naar elsken øser

og ører hugen.

25.

Sine sveinar

sende Atle

ut paa spæjing

i skogen myrke.

Aa, aldri skulde

dei set oss dera,

naar arm i arm

me uneleg laag.

26.

Raude baugar

baud me dei,

at dei ikkje um det

til Atle tala;

men dei hasta

og heim seg skunda,

og alt dei ubljugt

Atle fortalde.

27.

Men for Gudrun

gøymde dei alt,

det som helst hadde høvt

for henne a a vita.

28.

Det glumde og glamra

av gullskodde hestar,

daa Gjukes søner

til garden reid fram.

Hjarta dei ut

or Hogne daa skar,

men i ormegarden

den andre vart hivd.

29.

Endaa ein gong til Geirmund

gjengi var eg,

bjor for buggen

aa bryggje eg skulde.

Daa byrja han høgt

paa harpa laate,

hjelp han vona

av vena si.

30.

Det lyddest so vel

fraa Lesøyi inn,

kor saare suter

fraa strengom let,

daa bad eg ternune

bu seg til,

eg vilde freiste

fyrsten aa berge.

31.

Skjott me siglde

sundet yver,

til me øygde

Atle-garden.

32.

Kom der kona

krekande fram,

mor til Atle,

gjev morkna ho var!

Tonni ho grov

inn i Gunnars hjarta.

No ingen kunde

kulten berge.

33.

Eg maa deg segja,

straalande viv,

det underlegt er

at eg etter kann leva.

Som mitt eige liv

elska eg han,

sverd-svingaren,

sterke kjempa.

34.

Du sat og lydde,

med eg sae ifraa

um all lagnad ill

som oss hev raaka.

I lengt og kjærleik

me livet vaart hev.»

Hermed endar Oddrun-graaten.