Hervarar saga ok Heiðreks (Hauksbók)

Velg språk	Norrønt	Islandsk	Norsk	Dansk	Svensk	Færøysk
Denne teksten finnes i flere utgaver på følgende språk ►

Noen spesialtegn vises ikke på iPhone/iPad.

Hauksbók

Hervarar saga ok Heiðreks

Finnur Jónsson og Eiríkur Jónsson

Det kongelige nordiske Oldskrift-selskab

København 1892-1896

Her hefr vpp sogv Heiðreks konvngs ens vitra

[Sva er sagt at i fyrndinni var kallað Iotvnheímar norðr i [Finnmork en Ymis land fyri svnnan ok millim Haloga landz. þar bygðv þa risar viða en svmir varv halfrisar. var þa mikit sambland þioðanna þvi at risar fengv kvenna af Ymis landi. Gvðmvndr het konvngr i Iotvnheimvm. hann var blot maðr mikill. bꝍr hans het a Grvnd en heraðit a Glasis vollvm. hann var vitr ok rikr. hann ok menn hans lifþv marga mannz alldra ok þvi trva heiðnir menn at i hans ʀiki se Vðaíns akr en hverr er þar kemr hverfr af sott ok elli ok ma eigi deyia. Eftir davða Gvðmvndar blotoðv menn hann ok kollvðv hann goð sitt. hans svn het Hofvndr. hann var bꝍði forspar ok spakr at vití ok var domandi allra mala yfir þeim rikivm er þar varv i nand. hann dꝍmði alldri rangan dóm ok engi þorði at rivfa hans doma. Maðr het Herg(ri)mr hann var ʀisi ok bergbvi. hann nam af Ymis landí Amv dottor Ymis ok feck siþan. þeira svn var Hergrimr halftroll. hann nam af Iotvnheimvm Ogn alfasprengi ok feck siðan. Grimr het svn þeira. hana hafþi fest Starkaðr alvdrengr. hann hafþi vííj. hendr. hann var farin norðr vm Elivaga [er Ogn var brott tekin. en er hann kom heim þa drap hann Hergrim a holmgongv. Ogn [lagði sig sverði i gegnvm ok villdi eigi giftaz Starkaði. Efter þat nam Starkaðr Alfilldi dotor Alfs konvngs or Alfheimvm en Þorr drap Starkað. for þa Alfilldr til frænda sina ok var Grimr með henne þar til er hann fór i hernað ok varð en mersti hermaðr. hann feck Bavgeiðar dottvr Starkaðar alvdrengs. hann feck ser bvstað i ey þeiri a Halogalandi er Bolm heitir. hann var kallaðr Eygrimr bolmr. svn þeira Bavgeiðar het Arngrimr berserkr er siþan bio i Bolm ok var en agiætazti maðr.

Capitulum

Konvngr het Sigrlamí. sva er sagt at hann væri svn Oðins. hans svn het Svavvrlame hann tok ʀiki eftir foðor sin. hann var en mersti hermaðr. Ok ein dag er konvngr reið a veiðar ok hann varð ein sinna manna. hann sa ein steín mikinn við solar setr ok þar hia dverga tva. konvngr vigði þa vtan steins með mala saxe. þeir beiddv fiorlavsnar. konvngr mællti hvat heiti þitt. annaʀ nefnðiz Dvalin en anaʀ Dvlin. konvngr mællti af þvi at þit ervð allra dverga hagaztir þa skvlv þit gera mer sverð sem bezt kvnni þit. hiolltin ok meðalkaflin skal vera af gvlli. þat skal sva bita iarn sem klæði ok alldr(i) ryðr á festaz. þvi skal fylgia sigr i orrostom ok einvigivm hverivm er berr. þersv iatta þeir. konvngr riðr heim. en er stefnvdagr kemr þa riðr konvngr til steinsins. erv þa dvergarnir vti ok fengv konvngi sverðit ok var eð friðazta. en er Dvalin stoð i steínsdvrvm þa mællti hann sverð þitt Svafrlame verðr manzbane hvert sin er brvgðit er ok með þvi skal vnnin vera þriv niðings verk. þat skal ok verða þinn bane. | þa hio konvngr sverdinv til dvergana lvpv þeir i steinin. hoɢit kom ok i steinin ok fal baða eɢteina þvi at dyrnar lvkvz aftr a steininvm. konvngr kallaði sverðit Tyrfing ok bar hann iamnan siþan i orrostom ok eínvigivm ok hafþi iamnan sigr. konvngr atti dottor er het Eyfvra hon var kvenna venst ok vitrvz. Angrimr var þa i vikin(g) i Avstr veg vm Biarma land. hann heriaði i ʀiki Sigrlama konvngs ok atti orrosto við hann ok attvz þeir vapna skipti við ok hio konvngr til hans. Arngrim(r) kom fyri sig skilldinvm ok tok af skialldar sporðin ok nam sverðit i iorðv staðar. þa hio Arngrimr af konvngi hondina ok fell þa niðr Tyrfingr. Arngrimr þreif sverðit Tyrfing ok hio með konvngen fyrst ok siþan marga aðra. tok hann þar herfang mikit ok flvtti brott með ser Eyfvrv konvngs dottor ok flvtti hann hana heim til bvs síns i Bolm hann atti með henni xíj syni Angantyr var ellðs(tr) þa Hervarðr þa Hiorvarðr Sæmingr ok Ráni Bramí Baʀi Reifnir Tinddr ok Bvi ok .íj. Hadingiar ok vnnv þeir baðir eins verk þvi at þeir varv tvibvrar ok yngstir en Angantyr van tveɢia verk hann var ok hofþi hæʀi en aðrir menn. allir varv þeir berserkir ok vm fram aðra menn at afli ok aræði. En þo at þeir fꝍri i hernað þa varv þeir alldri fleiri a skipi en .xíj. brꝍðr. þeir forv viða vm lond at heria ok varv miok sigrsælir ok vrðv enir frægztv. Angantyr hafþi Tyrfing en Sæmingr Místil tein Hervarðr Brota ok allir hofðv þeir agiæt holmgongv sverð. En þat var siðvenia þeira þa er þeir varv með sinvm monnvм einvm at þa er þeir fvndv at berserksgangr kom at þeim forv þeir a land vpp ok brvtvz við skoga eða stora steina þvi at þeim hafði þat ordit at þeir hofðv drepit menn sina ok róðit skip sín. storar sagvr forv af þeim ok mikil frægð.

Heítstrenging

Ein iola aftan i Bolm þa strengðe Angantyr heit at bragar fvlli sem siðvenia var til at hann skylldi eiga dottvr Yngva konvngs at Uppsolvm Ingibiorgv þa mey er fegrst var ok vitrvz a danska tvngv eða falla að avðrvm kosti ok eiga enga konv aðra. eigi er sagt af fleirvm heitstrengingvm þeira. Sv nattvra fylgði Tyrfingi at hvert sin er hann var or sliðrvm dregin þa lysti af sem af geisla þo at myrkt væri ok hann skylldi sliðra með vormv mannzbloði. ecki lifþi þat ok til annars dax er blꝍddi af hanvm . hann er miok frægr i ollvm fornsogvm. Þat svmar forv þeir brꝍðr til Vppsala i Svia ʀiki ok gengv inn i hollina ok segir hanvm heitstrenging sina ok þat með at hann vill fa dottvr hans. allir lyddv er inni vórv. Angantyr bað konvng segia hvert þeira erindi skylldi vera. I þvi ste fram yfir borðit Hialmaʀ en hvgvm stori ok mællti til konvngs miniz herra hversv mikla sꝍmð ek hefir þer vnnið siþan ek kom i yðart ʀiki ok i morgvm lifs haska fyri yðr verið ok fyri mina þionvstv bið ek at þer giftið mer dottvr yðra. þickiz ek ok makligri mina bꝍn að þiɢia en berserkir þersir er hverivm manne gera illt. konvngr hvgsar fyri ser ok þickir þetta mikill vandi hversv þersv skal svara sva at minz vanðræði mætti af standa ok svarar vm siþir þat vil ek at Ingibiorg kiosi ser siolf mann hvern hon vill hafa. hon s(egir) Ef þer vilið mig manne gifta þa vil ek þan eiga er mer er aðr kvnnigr at goðvm lvtvm en eigi þann er ek hefir ecki af annað en sogvr einar ok allar illar. Angantyr mællti ecki vil ek nippaz orðvm við þig þvi at ek se at þv elskar Hialmar en þv Hialmaʀ kom svðr i Samsey til holmgongv við mik ella ver hvers mannz niðingr ef þv kemr eigi at miðiv svmri at ari. H(ialmarr) kvað sig ecki dvelia at beriaz. forv Arngrims(ynir) heim til foðor sins ok sogðv hanvm sva gert. hann kvez ecki fyʀ hafa ottaz vm þa en nv. varv þeir heíma vm vetrin ok vm varið bioɢvz þeir heiman ok forv fyrst til Biartmars iarls ok tokv þeir þar veizlv. | ok vm kvelldit beiddiz Angantyr at iarl gifti hanvm dottvr sína ok þetta sem annað var gert eftir þeira vilia at brvðlavp var gort ok siþan bioɢvz Arngrims synir brott. ok þa nott aðr þeir forv dreymði Angantyr drávm ok sagþi iarlinvm ek þottiz vera staddr i Samsey ok brꝍðr minir. þar fvndv ver marga fvgla ok drapvm alla er ver sam ok siþan þotti mer sem þeir sneri annan veg a eyna ok flvgv moti ors ernir tveir ok geck ek mote oðrvm ok attvmz vit hart viðrskipti saman ok vm siþir settvmz vit niðr ok vorvm til enkis fꝍrir. En annaʀ arin atti við .xi. brꝍðr mína ok vann alla þa. I(arl) s(egir) þar var þer synt fall rikra manna. Siþan forv þeir brꝍðr brott ok komv til Samseyiar ok gengv vpp a land at leita Híalmars ok forv þeira skipti sva sem greinir i Orvaroðz sogv fyrst at þeir komv i Mvnarvaga ok drapv þar alla menn af þeim .íj. skipvm sem þeir Hialmaʀ ok Oddr attv ok siþan fvndvz þeir vppi a eyní. drap Oddr .xi. brꝍðr Angantyrs en Hialmaʀ drap Anganty ok do þar sialfr siþan af sarvm. siþan let Oddr leɢia þa i stora havga alla með ollvm sinvm vapnvm en flvtti Hialmar heim til Sviaʀikis ok þegar Ingibiorg konvngs dottir sa lik Hia(l)mars þa fell hon davð niðr ok erv þav heygð bꝍði saman at Vppsolvm.

Fꝍdd Hervor

Nv er þar til at taka at dotter Biartmars i(arls) feddi meybarn ok þotti flestvm rað at vt væri borið ok sogðv at eigi mvndi konv skap hafa ef foðvr frændvm yrði likt. I(arl) let avsa vatni ok vpp fꝍða ok kallaði Hervorv ok sagþi at eigi var þa aldavða æt Arngrims svna ef hon lifði. en er hon vox vpp þa var hon fogr. hon tamði sig við skot ok skiolld ok sverð. hon var mikil ok sterk ok þegar hon matti nockot gerþi hon hvatki illt en (ecki) gott ok er henni var þat meinað þa liop hon vt a skoga ok drap menn til fiar ser. En er i(arl) varð þers vaʀ þa let hann taka hana ok fꝍra heim ok var hon þa heima vm stvnd. Hon kemr at i(arli) ein dag ok mællti brott vil ek heðan þvi at ecki fæ ek her yndi. Litlv siþaʀ hvarf hon ein saman með kallmannz bvnaði ok vapnvm ok for til vikinga ok var með þeim vm stvnd ok nefndiz Hiorvarðr. ok litlv siðaʀ do havfþingi vikinga ok tok þá Hervarðr forræði liðsins. Ok eitt sin er þeir komv til Samseyiar geck Hiorvarðr a land ok villdi engi hans manna fylgia hanvm þvi at þeir sogðv þar engvm manne dvga vm netr vti að vera. Hiorvarðr kvað vera mikla fevon i havgvnvm ok for a land ok geck vpp a eyna ner solar glaðan. þeir lagv i Mvnar vagi. þar hitti hon hiardar svein eín ok spvrði hann tidinda. hann s(egir) er þer vkvnnigt her i eyivnni ok gack heim með mer þvi at her dvgir engvm manne vti at vera eftir solar setr ok vil ek skiott heim. Hervarðr svarar seg mer hvar Hiorvarðs havgar heita. sveininn svarar vanfarin erttv er þv villt þat forvitnaz vm netr er fár þorir a midivm dogvm ok brennandi elldr leikr þar yfir þegar sol gengr vndir. Hervarðr kvez at visv skylldv vitia havganna. fehirðir mællti ek se at þv ert drengilegr maðr þo at þv ser vvitr þa vil ek gefa þer men mitt ok fylg mer heim. Hervarðr segir þo at þv gefir mer allt þat er þv att fær þv mik eigi dvalt. En er solin settiz gerðvz dvnvr miklar vt a eyna ok lvpv vpp havga elldarnir. þa ræddiz fehirðir ok tok til fota ok liop i skogin sem merst matti hann ok sa alldri aftr. Þetta er kveðit eftir viðrꝍðv þeira (v. 1) Hitt hefir mær vng i Mvnar vage við solar setr seɢ at hiorðv hverr (er) ein saman i ey komin gacktv greillega gistingar til. (v. 2) Mvnkað ek ganga gistingar til þvi at ek engan kann eyiarskeɢia segðv hraðlega aðr heðan liðir hvar erv Hiorvarði havgar kender. (v. 3) Spyriattv at þvi spakr ertv eigi vinr vikinga þv ert | vanfarin forvm fralega sem ockr fꝍtr toga allt er v́ti amatt firvm. (v. 4) Men bioðvm þer mals at giolldvm mvna drengia vin dælt at letia fær engi mer sva friðar nossir fagra bavga at ek fara eigi. (v. 7) Var þa fehirðir fliotr til skogar miok fra mali meyiar þersar en harðsnvin hvgr i briosti vm sakar slikar svellr Hervorv. (v. 5) Heimskr þicki mer þa er heðra feʀ maðr einsaman myrkvar grimvr hyʀ er a sveimvn havgar opnaz brennr folld ok fen forvm harðara. (v. 6) Hirðvm at fælaz við fnosvn slika þott vm alla ey elldar brenni latvm eigi ockr recka liðna skiotla skelfa skvlvm við talaz. Hon sa nv havga elldana ok havgbva vti standa ok gengr til havganna ok ræðiz ekki ok óð hon elldana sem reyk þar til er hon kom at havgi berserkianna þa kvað hon.

Visvr

(v. 8) Uᴀki þv Angantyr vekr þig Hervor einga dotter yckvr Tofv selþv mer or havgi hvassan mæki þann er Svafrlama slogv dvergar. (v. 9) Hervarðr ok Hiorvarðr Hran(i) Angantyr vel ek yðr alla vndir viðar rotvm hialmi ok með bryniv hvorsv sverði rond ok með reiði rodnvm geiri. (v. 10) Miok ervð orðnir Arngrims s(ynir) megir at meinsamir molldar avka er engi skal svna Eyfvrv við mik mæla i Mvnar vagi. (v. 11) Hervarðr Hiorvarðr Rani Angantyr sva se yðr ollvm inan rifia sem þer í mavra mornið havga nema sverð selið mer þat er slo Dvalin samir eigi dravgvm dyr vapn fela. þa svarar Angantyr (v. 12) Hervor dottir hvi kallar sva fvll feiknstafa ferþv þer at illv ꝍr ertv orðin ok orvita vill hygiandi vekr menn davða. (v. 13) Grofað mik faðir niðr ne frændr aðrir þeir hofðv Tyrfing tveir er lifðv varð þo eigandi ein vm siþir. (v. 14) Segþv ein satt mer sva lati oss þig heilan i havgi sem þv hefir eigi Tyrfing með þer travtt er þer at veita arfa þinvm einar bꝍnir. þa var sem eín logi væri allt at lita vm havgana er opnir stoðo. þa q(vað) Angantyr (v. 15) Hnigin er helgrind havgar opnaz allr er i elldi eybarmr at sia atalt er vti vm að litaz skyntv mær ef þv matt til skipa þinna. hon s(egir) (v. 16) Brenni þer eigi sva bal a nottvm at ek við ellda yðra fælvmz skelfrað meyív mvntvn hvgar þo at hon dravg siaí i dvrvm standa. þa q(vað) Angantyr (v. 17) Segi ek þer Hervor lyttv til meðan visa dottir þat er verða mvn sia mvn Tyrfingr ef þv trva mættir ætt þinni mær allri spilla. (v. 18) Mvndv svn geta þan er siþ(an) mvn Tyrfing bera ok trva afli þann mvnv Heiðrek heita lyðar sa man rixtr alin vnd roðvls tialldi. (v. 19) hon q(vað) Ek vigi sva virða davða at þer skvlvð allir liɢia davdir með dravgvm i dys fvnir sel mer Angantyr vt or havgi hlifvm (v. 20) hættan Hialmars bana. hann s(egir) Kvedkað ek þig mær vng monnvм lika er þv vm havga hvarfar á nottvm gravfnvm geiri ok með Gota malme hialme ok með bryniv fyri hallar dyʀ. (v. 21) hon q(vað) Maðr þottvmz ek mennzkr til þersa aðr ek sali yðra sꝍkia reðag selþv mer or havgi þann er hatar brynivr dverga smiði dvgira þer at leyna. (v. 22) Angantyr q(vað) Lıɢr mer vnd herðvm Hialmars bani allr er hann vtan elldi sveipin mey veit ek enga molldar hvergi at þan hior þori i hendr nema. (v. 23) Ek man hirða | s(egir) hon | ok i hendr nema hvarsan mæki ef ek hafa mættag vɢi ek eigi elld brenanda þegar loga lægir er ek lit yfir | (v. 24) hann q(vað) | Heimsk ertv Hervor hvgar eigandi er þv at avgvm i elld rapar ek vil helldr selia þer sverð or havgi mær en vnga makað ek þer synia. (v. 25) hon q(vað) Uel gerðir þv vikinga niðr er þv selldir mer sverð or havgi betr þickivmz nv bvðlvngr hafa en ek Norege næða ollvm. (v. 26) hann q(vað) Ueitz eigi þv vesol ertv mala flarað kona | hveriv fagna skal. (v. 27) hon s(egir) Ek mvn ganga til gialfr mara nv er hilmis mær í hvgvm goðvm litt ræðvmz þat lofðvnga niðr hve synir minir siþan deila. (v. 28) hann q(vað) Þv skallt eiga ok vna lengi hafþv a hvlðv Hialmars bána takattv a eggivm eitr er i baðvm sa er manz miotvðr meini verri. (v. 29) Far vel dottir fliott giæfa ek þer .xíj. manna fior ef þv trva mættir afl ok elivn allt eð goða þat er s(ynir) Arngrims að sig leifðv. (v. 30) hon q(vað) Bvi þer allir brott fysir mik heilir i havgi heðan vil ek skiotla hellzt þottvmz nv heima i millim er mik vmhverfis elldar brvnnv. Siþan geck hon til skipa ok er lysti sa hon at skipin varv brottv. hofþv vikingar ræz dvnvr ok ellda i eyni. fær hon ser far þaðan ok er ecki vm hennar ferð (sagt) fyʀ en hon kemr a Glasis vollv til Gvðmvndar ok var hon þar vm vetrin ok nefndiz en Hiorvarðr.

Hofvndr feck Hiorvarar

Ein dag er Gvðmvndr lek skaktafl ok hans tafl var miok sva farið þa spvrði hann ef nockorr kynni hanvm rað til at leɢia. þa geck til Hervarðr ok lagði litla stvnd til aðr Gvdmvndar var venna. þa tok maðr vpp Tyrfing ok bra. þat sa Hervarðr ok þreif af hanvm sverðit ok drap hann ok geck v́t siþan. menn villdv lavpa eftir hanvm. þa mællti G(vðmvndr) verið kviʀir ecki man sva mikil hefnd i manninvm sem þer ætlið þvi at þer vitið ecki hverr hann er. man þersi kvenmaðr yðr dyrkeyptr aðr þer faið hans lif. Siþan var Hervarðr langa stvnð i hernaði ok varð miok sigrsæl ok er henne leiddiz þat for hon heim til i(arls) moðvr foðvr sins. for hon þa fram sem aðrar meyiar at vanðiz við borða ok hanyrðir. þetta spyʀ Hofvndr svn G(vðmvndar) ok feʀ hann ok biðr Hervarar ok fær ok flytr heim. Hofvndr var manna vitraztr ok sva rettdꝍmr at hann hallaði alldri rettvm dome hvart sem i lvt attv inle(n)zkir eða vtlenzker ok af hans nafni skylldi sa havfvndr heita i hveriv ʀiki er mal manna dꝍmði. þav Hervor attv .íj. syni het annaʀ Anganty (r)' en annaʀ Heiðrekr. baðir varv þeir miklir menn ok sterkir vitrir ok venir. Anganty(r) var likr feðr sinvm at skaplyndi ok villdi hverivm manne gott. Hofvndr vnni hanvm mikit ok þar með oll alþyða ok sva mart gott sem hann gerði þa gerði Heiðrekr en fleira illt. Hervor vnni hanvm mikit. fostri Heiðreks het Gizvʀ ok ein tima er Hofvndr gerði veizlv var ollvm hofþingivm til boðit i hans ʀiki vtan Heidreki. hanvm likaði þat illa ok fór allt at einv ok kvez skylldv gera þeim nockot illt. ok er hann kom i hollina stoð Angantyr vpp mote hanvm ok bað hann sitia hia ser. Heiðrekr var ecki katr. hann sat lengi vm kvelldit siþan Angantyr var genginn. hann sneriz þa til þeira manna ok kom hann sva sini (rꝍðv) við þa er hia hanvm satv at þeir heitvðvz við. ok er Angantyr kom aftr bað hann þa þegia. ok oðrv sinni er Angantyr geck v́t mínti Heiðrekr þa á sitt mal ok kom þa sva at hvaʀ slo annan. kom þa en Angantyr aftr ok sætti þa til morgons. ok eð .ííj. sinn er Angantyr geck brott þa mællti Heiðrekr til þers er slegin var hvi hann þyrði eigi at hefna sin ok sva kom hans fortala at sa liop vpp er slegin var ok drap felaga sin. þa kom Angantyr inn ok let illa yfir þersv verki. en er Hofvndr varð þersa vaʀ bað hann Heiðrek flyia or hans ʀiki eða fa ella davða. geck þa Heiðrekr v́t ok með hanvm broðir hans. þar kom þa modir hans ok feck hanvm Tyrfing. þa mællti Heiðrekr eigi veit ek ner ek get sva mikinn mvn gert foðor míns ok moðor sem þav gera mín. faðir mín gerir mik vtlægían en moðir min gaf mer Tyrfing [er mer þickir betra en mikit ʀiki ok skal ek gera þat eitthvert er hanvm ma verst þickia. hann bra þa sverðinv ok lysti af miok ok sindraði hann eiskraði þa miok ok hellt við berserks gang. Nv með þvi at þeir brꝍðr varv .íj. saman en Tyrfingr varð mannz bani hvern tima er hanvm var brvgðit þa hio hann broðor sinn bana | hoɢ. þetta var sagt Hofvndi. Heiðrekr varð þegar brottv i skogi. Hofvndr let gera erfi eftir svn sin ok var Angantyr hverivm manne harmðavði. Heiðrekr vndi storilla við verk sitt ok var hann lengi a skogvm ok skavt dyr ok fvgla til matar ser. En er hann hvgleiddi sitt mal þa þotti hanvm sem eigi veri gott frasagnar ef engi vissi hvat af hanvm yrði. kom en i hvg at hann mætti en verða frægr maðr af storvm verkvm sem ætmenn hans enir fyʀi. fer nv heim ok fann moðor sína ok bað hana biðia foðor sin at raða hanvm heilræðí at skilnaði. hon geck fyri Hofvnd ok bað hann raða syni sinvm heilræði. Hofvndr svarar kvez fa mvndv kenna hanvm en let hanvm þo veʀ mvndv i halld koma. hann kvez ok ecki mvndv fyri hans bꝍn gera. Þat er eð fyrsta at hann hialpi eigi þeim manne er drepit hefir lanardrottin sin. Annað at hann gefi eigi þeim manne frið er drepit hefir felaga sín. Þriðia at kona hans se eigi heimanforvl til frænda sinna. Fiorða at vera eigi sið vti hia frillv sinni. Fimta at riða eigi bezta hersti sínvm ef hann skal skvnda. Setta að fostra eigi ser rikara manne barn. [Þat eð .víj. at skylldi iamnan eiga kerski við komanda gerst. Þat eð [vííj. at setia alldri Tyrfing ᴀð fotvm ser. en ecki mvn hann hafa af. modir hans segir hanvm þersi heilræði. Heiðrekr svarar með illvm hvga mvnv raðin vera kend enda mvn ek ecki af hafa. moðir hans gaf hanvm mork gvllz at skilnaði ok bað hann ser iamnan lata i hvg koma hversv bitrt hans sverð var ok hversv mikit agiæti hverivm hefir fylgt þeim er bar ok hversv mikit travst þeim er i hans bitrv eɢivm er þat berr i orrosto eða eínvigivm ok hversv mikill sigr þvi fylgþi ok skilþvz þav siþan. for hann leið sina ok er hann hafði eigi lengi farið þa mꝍtti hann monnvм þeir forv með bvndin mann. H(eiðrekr) spvrði hvat þersi maðr hefði gert. þeir sogðv hann svikit hafa lanardrottin sín. hann spvrði vili þer fe fyri hann. þeir iattvðv þvi. hann leysti hann fyri halfa мork gvllz. þersi maðr bavð hanvm sína þionvstv. hann s(egir) eigi mantv mer trvr vkvnnvm er þv sveikt herra þin þann er þv attir mart gott að lavna. Ok litlv siþaʀ fann hann menn ok ein bvndin. hann spvrði hvat sa hefði gert. þeir sogðv hann myrt hafa felaga sin. hann leysti hann fyri aðra halfa mork gvllz. sia bavð hanvm sina þionvstv en hann neitaði. Siþan for hann þar til er hann kom a Reiðgotaland. hann for a fvnd konvngs þers er þar reð fyri ok Haralldr het. hann var þa gamal. konvngr tok vel við hanvm ok dvalþiz hann með konvngi vm rið.

Heiðrekr . . . .

Tveir iarlar hofþv heriað fyʀ a ʀiki Haralldz konvngs ok lagt vndir sig ok af þvi at hann var gamall þa lavk hann þeim skatt a hveriv ari. Heiðrekr kom ser i vinattv við konvng ok sva kom vm siþir at hann gerðiz formaðr herskapar konvngs ok lagðíz hann i hernað ok gerðiz brátt viðfrægr ok sigrsæll. hann heriar nv a iarla þa er vndir hofþv lagt ʀiki Haralldz konvngs. varð með þeim horð orrosta. H(eiðrekr) va með Tyrfingi ok stoðs ecki við hanvm nv sem fyʀ þvi at þat beít sva stál sem klæði ok vm sipir drap hann iarlana baða en allt þeira folk flyði ok for hann siþan yfir rikit ok lagði vndir Haralld konvng ok tok þar gisla til ok for hann siþan heim ok geck sialfr Haralldr konvngr mote hanvm með miklvm veg ok varð hann miok frægr af þersv. konvngr gifti hanvm dottvr sina er Helga het ok gaf hanvm halft ʀiki ok varði Heiðrekr landit fyri baða þa ok for sva fram vm rið. Haralldr konvngr atti svn i elli sinni en anan svn atti Heiðrekr sa het Angantyr. siþan kom hallæri mikit a Reiðgotaland þat heitir nv Ivtland ok horfþi til landzavðnar. Siþan var felldr blotspán ok geck sva frettin at eigi mvndi fyʀi koma ár a Reiðgotaland en þeim sveini væri blotað er ꝍztr væri. Heiðrekr s(agði) svn Haralldz konvngs vera ꝍztan en konvngr kallaði svn Heiðreks vera ꝍztan en or þvi mali matti engi leysa vtan Hofvndr þvi at þar varv allar orlavsnir trvar. Heiðrekr | for þa a fvnd foðor sins ok var hanvm þar vel fagnað. beiddi hann nv foðvr sin doms vm þetta mal. Havfvndr sagði hans svn ꝍdstan vera i þvi landi. H(eiðrekr) mællti hvat dꝍmir þv þa mer fyri min skaða. Hofvndr s(egir) þv skallt skilia þer i mote annan hvern mann i hirð Haralldz konvngs. Siþan þarf engi at kenna þer rað at slikvm her ok þinv skaplyndi. siþan for Heiðrekr heim ok kvaddi þings ok sagði dom foðor sins at hann dꝍmði svn min til blotz en mer til hveɢnar dꝍmðe hann mer annan hvern mann þann er með Haralldi konvngi er ok vil ek at þer sverið mer þetta ok sva gerðv þeir. þa baðv bꝍndr at hann leti fram svn sin ok bꝍtti arferð þeira. H(eiðrekr) mællti þa við sina menn siþan skillt var liðit þa beiðiz hann af nyiv trvnaðar eiða af sinvm monnvм ok þeir gerðv þat at sorv hanvm at fylgia hanvm vtanlandz ok innan til þers er hann villdi. hann mællti þa sva litz mer golldit mvni vera Oðní fyri ein svein ef þar kemr fyri Haralldr konvngr ok svn hans ok herr hans allr. hann bað nv setia vpp merki sítt ok veita Haralldi konvngi atgongv ok drepa hann ok allt lið hans. kveðs hann þetta fo(l)k gefa Oðní fyri svn sin ok let rioða stalla bloði konvngs ok Halfdanar svnar hans. kona hans for ser i disar sal. var nv Heiðrekr til konvngs tekinn yfir allt þat ʀiki. hann tok ser til frillv dotor Hvm la hertoga af Hvnalandi er Sifka het. þeira svn het Hloðr hann vox vpp með moðvr feðr sinvm.

Af Heiðreki konvngi

Heiðrekr konvngr for i hernað ok kom við Saxland hann hafði mikin her. konvngr af Saxlandi sendi hanvm menn ok gerðv þeir frið sín i millim ok let konvngr bioða Heiðreke til veizlv ok þat þa hann. at þeiri veizlv bað Heiðrekr dotor konvngs ok feck hennar með miklv fe ok ʀiki ok við þat for Heiðrekr heim i ʀiki sitt. hon beiddiz oft at finna foðor sin. hann let þat eftir henne ok for með henni Anga(n)tyr stivpsvn hennar. ok eítt sin er Heiðrekr kom or hernaði lá hann við Saxland i einv leyni. hann geck vm nott a land vpp ok kom hann i þa skemmv er drottni(n)g hans svaf í. ein maðr geck með hanvm.. varðmenn allir svafv. hann sa fagran mann i sæing hia konv sinni. hann tok svn sin Angantyr ok hatþi með ser. hann skar or leɢ or hari þers manz ok for siþan til skips. Um morgonin lagði hann i konvngs lægi ok geck þa allt folk moti hanvm ok var hanvm þa bvin veizla. Litlv síþaʀ let hann þing stefna ok spvrði hvat menn vissi til svnar hans. drottning sagði at hann varð braðdavðr. hann bað fylgia ser til leiðis hans. drottning sagði at þat mvndi avka harma hans. hann kvez ecki þat hirða. var þa til leitað ok var þar hvndr sveipaðr i dvki. Heiðrekr kvað eigi svn sin vel hafa skipaz. let hann nv leiða fram sveinin á þingit ok segir þa allan atbvrð vm framferð drottningar. let konvngr þa leiða fram þan mann er i hvilvnni hafþi verið ok var þat þræll ein. Heiðrekr sagþi þar skilid við drottningv ok for heim siþan i ʀiki sitt. Eitt svmar er H(eiðrekr) var i hernaði kom hann i Hvnaland ok heriaði þar. Hvmli magr hans flyði vndan. tok H(eiðrekr) þar herfang mikit ok dottor hans er Sifka het ok for hann siþan aftr i ʀiki sitt ok var þeira svn Loðr sem fyʀ var ritað ok litlv siþaʀ sendi hann hana heim. hann tok en af Finlandi at herfangi konv þa er en het Sifka. hon var allra þeira kvenna friðvzt er menn hofðv seð. Eitt svmar sendi hann menn avstr i Holmgarða at bioða Rollavgi konvngi barnfostr er þa var rikaztr konvngr þvi at H(eiðrekr) konvngr villdi oll rað foðor sins á bak briota. sendi menn koma til Holmgarðs ok segia konvngi sin erindi. konvngr atti svn [vnga(n e)r Herlavgr het. Konvngr svarar hver von man þers at ek senda hanvm svn min til fostrs þar sem hann sveik Haralld konvng mag sin ok aðra frændr sina ok vini. Drottning mællti afsvarið þersv ecki sva skiott þvi at víss er þer vfriðr ef þv þiɢr eigi þetta boð. venti ek at þer fari sem flestvm oðrvm at þvngr verði hans vfriðr. hefir hann ok sverð | þat er ecki stenz við ok sa hefir iamnan sigr er berr. tok konvngr þat til ráðs at senda svn sin til Heiðreks ok tok H(eiðrekr) vel við hanvm ok fꝍddi hann vpp ok vnni mikit. þat hafði faðir hans en raðit hanvm at segia eigi frillv sinni leynda lvti sina.

Tekin Heiðrekr konvngr

Svmar hvert for Heiðrekr konvngr i hernað. iamnan for hann i Avstr veg ok atti friðland með Rollavgi konvngi. ein tíma bavð Rollavgr hanvm til veizlv. Heiðrekr ʀeðs vm við viní sina hvart hann skylldi þiɢia boð konvngs. flestir lottv ok baðv hann minaz heilræða foðor sins. hann svarar oll hans rað skal ek rivfa ok sendi þav orð konvngi at hann mvndi sꝍkia veizlvna. Heiðrekr skipti liði sinv i þria staðe. ein let hann giæta skipa annaʀ for með hanvm þriðia bað hann ganga a land ok leynaz i skogi hia bꝍnvm þar sem veizlan skylldi vera ok hallda níosn til ef hanvm yrði liðs þorf. Heiðrekr kom til veizlvnar ok annan dag er konvngar varv komnir i sæti þa spvrði Heiðrekr hvar vera mvndi konvngs svn fostri hans. leitað var hans ok fanz hann eigi. H(eiðrekr) var miok vkatr ok geck snemma at sofa. En er Sifka kom þar spvrði hon hvi hann var vkatr. hann svarar vant er vm þat at tala þvi at þar liɢr við lif mitt ef vpp kemr. hon kvez leyna mvndv ok ger fyri ast ockra ok seg mer. hann segir ek reið i giær a skog at skemta mer ok sa ek ein villi gollt ok lagða ek hann með spioti en þat beit ecki ok brast svndr skaptið. Ek liop þa af herstinvm ok bra ek Tyrfingi. hann beít sem vant var ok drap ek golltin en er (ek) sa vm mik þa var engi maðr nær mer vtan konvngs svn. en sv nattvra fylgði Tyrfingi at hann skal sliðra með vormv manz bloði ok drap ek þa sveinin. nv er þetta mín bane ef Rollavgr konvngr spyʀ þviat ver hofvm her litin her. En vm morgonin er Sifka kom til drottningar spvrdi drottning hvi var H(eiðrekr) vkatr. hon kvez eigi þora at segia. drottning talði henne hvghvarf sva at hon sagði drottningv allt þat er H(eiðrekr) hafþi henni sagt. hon svarar mikil tiðinði ok geck brott með harme miklvm ok sagdi konvngi en þo hefir H(eiðrekr) eigi gert þetta eftir vilia sinvm. konvngr mællti nv gafvz mer rað þin sem ek hvgsaða. gengr konvngr nv vt or hollini ok biðr nv sina menn vapnaz. H(eiðrekr) þottiz vita hvat Sifka hafþi sagt ok segir monnvм sinvm at þeir herklæddiz leynelega ok gangit sva vt i riðlvm ok vitið hvað tiðs er. Litlv siðaʀ kom Rollavgr konvngr inn ok bað H(eiðrek) ganga með ser a einmæle ok er þeir komv i ein grasgarð þa lvpv þar menn at H(eiðreki) ok gripv hann ok settv fiotvr a fꝍtr ok bvndv hann sterklega. .íj. menn varv þeir er fastaz bvndv hann ok kendi hann þa at þat varv þeir menn er hann hafþi leyst vndan bana. konvngr bað flytia hann til skogar ok hengia hann. þeir varv .cc. manna en er þeir komv i skogin þa lvpv eftir þeim menn H(eiðreks) konvngs með vapnvm hans ok merki ok lvðri ok blesv þegar er þeir komv eftir þeim. þat heyrðv þeira kvmpanar er a skoginvm leynðvz. þa sottv þeir mote þeim en er þetta sa lanzmenn þa flyðv þeir allir er lifið þagv en flestir varv drepnir. tokv Gotar þar konvng sin ok leystv. siþan for H(eiðrekr) til skipa ok hafþi með ser konvngs svn þvi at hann let hann vera hia þeim monnvм er i skoginvm leyndvz. Rollavgr konvngr samnar nv her ok varð miok fiolmennr en H(eiðrekr) heriaði i hans ʀiki hvar sem hann for. Rollavgr konvngr mællti þa til drottningar illa hafa mer þín rað gefiz ek hefir spvrt at svn ockaʀ er með H(eiðreki) ok sva sem hann er nv reittr þa man hanvm með illvirki sin litið þickia fyri at drepa hann þar sem hann drap broðor sin saklavsan. drottning mællti hallzti hofv ver verið avðtryɢ. Sattv þegar vinsælld hans er engi villdi fiotra hann nema .íj. illir menn en svn ockaʀ er vel halldin. hefir þetta verið prettr hans ok til ravn en þer villdvð illa lavna hanvm barn fostr. ger nv menn til hans ok bioð hanvm sætt ok slikt af ʀiki þínv sem yckr semr ok bioð hanvm dottvr þína með ʀiki ef vit nám syni ockrvm helldr en þít skiliz | vsattir en þo at hann eigi ʀiki mikit þa a hann eigi konv íamfriða. konvngr s(egir) eigi hafða ek ætlað at bioða hana nockorvm [manne en af þvi at þv ert vitr þa skalltv raða. varv nv sendir menn til H(eiðreks) konvngs at leita vm sættir ok var komið a [stefnv lagi ok sættvz þeir með þvi at Heiðrekr feck Hergerðar dottvr Rollavgs konvngs ok fylgði henne heiman Vindland er nest liɢr Reiðgotalandi ok skilþvz þeir sattir. for Heiðrekr konvngr heim i ʀiki sitt með konv sinni ok ein tima er konvngr reið bezta herstæ sinvm er hann skylldi lata flytia Sifkv heim þat var sið vm kvelld ok er konvngr kom at a einni þa sprack hestr hans ok litlv siðaʀ kom hon millim herða hanvm . hann kastaði henni þa ofan ok bravt i henne fotleɢin. Siþan settiz Heiðrekr konvngr at ʀiki sinv ok gerðiz spekingr mikill.

Dottir þeira het Hervor hon fꝍddiz vpp með þeim manne er Ormaʀ het. hon var allra meyia venst ok mikil ok sterk sem karlar. hon vandi sig með vapn ok boga. Gestvmblindi het ein rikr maðr i Reiðgotalandi. hann var i vbliðv H(eiðreks) konvngs. I konvngs hirð varv þeir .víj. menn er dꝍma skylldv oll mal manna þar i landi. H(eiðrekr) konvngr blotaði Frey. þann gollt er merstan feck skylldi hann gefa Frey. kollvðv þeir hann sva [helgan at yfir hans bvrst skylldi sveria vm oll stor mal ok skylldi þeim gellti blota at sonar bloti. [iola aptan skylldi leiða sonar golltinn i holl fyri konvng ok logþv menn þa hendr yfir byrst hans ok strengia heit. H(eiðrekr) konvngr stren(g)ði þers heit at engi maðr skylldi sva mikit [hafa af gort við hann ef a valld hans kꝍme at eigi skylldi korst eiga at hafa dom spekínga hans. [Sa skylldi ok friðheilagr vera fyri hanvm ef hann bæri vpp gatvr þær er konvngr kynni eigi or at leysa. En er menn freistvðv at bera vpp gatvr fyri hanvm þa varð engi sv vpp borin er hann reði eigi. konvngr sendi orð Gestvmblinda at hann kiæme til hans ok setti hanvm dag ella sag(ð)iz konvngr mvndv lata koma til hans. hanvm þotti hvargi goðr kostrin þvi at hann vissi sig vanf&#42829ran at skipta orðvm við konvng. hanvm þotti ok sin von eigi goð ef hann yrðe at hafa dom spekinganna þvi at sakir varv nogar. veit hann ok ef konvngs menn koma til hans at þat kost[ar] lif hans. Siþan blotadi hann Oðin ok bað hann fvlltings ok het hanvm storvm giofvm . Eitt kvelld kom gestr til G(estvm)blinda. hann nefndiz Gestvmblindi. þeir varv sva likir at hvargan kendi fyri annan. þeir skiptv klæðvm ok for bondi að hirða sig en aller hvgðv þar vera bonda er gestrin var. þersi maðr feʀ a konvngs fvnd ok heilsar hanvm . konvngr sa við hanvm ok þag(ð)i.. G(estvmblindi) mællti þvi em ek her komin herra at ek vil sættaz við yðr. konvngr spvrði villtv hafa dom spekínga. G(estvmblindi) mællti erv engar fleiri vndanlavsnir. konvngr s(egir) bera mattv vpp gatvr skalltv lavs ef ek se eigi. G(estvm)b(lindi) svarar litt em ek þar til fꝍʀ en harðr er a annað borð. konvngr mællti villtv helldr domin. nei s(egir) hann helldr vil ek bera gatvrnar vpp. konvngr mællti þat er ok rett en mikit liɢr a. sigrar þv mik þa skalltv eiga dottor mína ok a þer eigi þersa at varna. En vlikr ertv til mikillar speki en alldri varð þat en at ek sa eigi gatvr þær er fyri mik varv vpp bornar. var siþan stoll setr vndir G(estvm)b(linda) ok hvgþv menn gott til at heyra þar vitrleg orð. þa mællti G(estvm)b(lindi).

Peter Nicolai Arbo:
Hervors død.

Heiðreks gatvr

(v. 31) Hafa ek þat villda er ek hafða i giær konvngr gottv hvat þat var lyða lemill ok orða tefill ok orða vpphefill. Heiðrekr konvngr hygðv at gatv. Goð er gata þín G(estvm)b(lindi) getið er þeirar. fai hanvm mvngat þat lemr margra manna vit svm ir verða margmælltir þar af en svmvm vefz tvngv bragð. (v. 32.) G(estvmblindi) mællti Heiman ek for heiman ek for gerðag sa ek a veg vega vegr var vndir ok vegr yfir ok vegr a alla vega. H(eiðrekr) konvngr h(ygðv) at gatv. Goð er g(ata) þ(in) G(estvmblindi) getið er þeirar. þar fortv yfir brv ok var arvegrin vndir henni en fvglar flvgv yfir havfði þer ok tveimmegin þín þat var þeira vegr. þv |

sást lax í ánni ok var þat hans vegr. (v. 33.) Gestumblindi mællti Hvat er þat dryckia er ek drack í giær var þat ecki vín ne vatn mioðr ne mungát ne matar ecki þó geck ek borsta lauss þaðan. Heiðrekr konungr hygg þú at gátu. Góð er gáta þín Gestumblindi getit er þeirar. Þar lagðiz þú í forsælu ok kiælldir varir þínar á dogg en ef þú ert sá Gestumblindi sem ek ætlaða þá ertu vitrari en ek hugða þvíat ek hefi spurð orð þin óvitrlig en giorast nú á leið spaklig. Þat er vón at mik þrióti brátt segir Gestumblindi en þó villda ek enn at þér hlyiddið. (v. 34.) Hverr er sá hinn hvelli er gengr harðar gotur ok hefir hann þær fyrr of farit miok fast kyssir ok hefir munna tvá sá er á gullheinu gengr. Heiðrekr konungr svarar þat er einn gullsmiðs hamarr sem gull er með slegit. Gestumblindi mællti (.v.35) Hverr er sá hinn mikli er ferr molld yfir svelgr hann vatn ok veisur glygg hann óast en guma eigi ok yrkir á sól til saka. Heiðrekr konungr hygg þú at gátu. Góð er gáta þín - þat er myrkvi fyrir hanum sér eigi sól en hann hverfr þeger er vindr kemr ok megu menn ecki at hanum giora hann drepr skini sólar. en vélasamliga berr þú upp slíkar gátur ok vanmæli hverr sem þu ert. (v. 35.) Gestumblindi mællti Hverr er sá hinn mikli er morgu ræðr ok hverfr til heliar hálfr holdum hann bergr en við hiorð sakast ef hann hefir sér vel traustan vin. Heiðrekr konungr hygg þú (at gátu). Góð er gáta (þín) þat er ackeri með digrum ok sterkum streng. þat ræðr morgu skipi þat hrífr oðrum fleini í iorð ok horfir sá til heliar hann bergr morgum manni en miok undrast ek orðfimi þína ok vitrleik. (v. 37) Gestumblindi mællti ek em nú ok naliga þrotinn at gatum en frekr er hverr til fiorsins. Hverr byggir há fioll. hverr fellr í diúpa dali. hverr anda lauss lifir. hverr æva þegir. Heiðrekr konungr h(ygg þú at gátu). Góð er gáta þín Gestumblindi. Hrafn byggir iafnan a hám fiollum en dogg fellr iafnan í diúpa dali. fiskr lifir andalauss. en þiótandi foss þegir alldregi. (v. 38) Vandast mun nú segir Gestumblindi ok veitka ek nú hvat fyrir verðr. Hvat er þat undra er ek úti sá fyrir doglings dyrum hofði sínu vísar heliar til en fótum til sólar snýr. Heiðrekr konungr hygg þú at gátu. Góð er gáta (þín) þat er laukr. hofuð hans horfir í iorð en bloðin í lopt. (v. 39) Gestumblindi mællti Hvat er undra er ek úti sá fyrir doglings dyrum ókyrrir tveir anda lausir sára lauk suðu. Heiðrekr konungr hygg (þú at gátu). Góð er gáta (þín) Smiðbelgir eru þat þeir hafa vind en ongan anda. (v. 40) Gestumblindi mællti Hvat er þat (undra) er (ek) úti sá fyrir doglings dyrum Hvítir fliúgendr hellu liósta en svartir í sand grafast. Heiðrekr konungr hygg þú (at gátu). Góð er gáta þín Gestumblindi smæckaz nú gáturnar en þat er hagl ok regn þvíat hagli lýstr á stræti en regns dropar sockva í sand ok sækia í iorð. (v. 41) Gestumblindi mællti Svartan gollt ek sá í sauri vaða ok reis hanum eigi burst á baki. Heiðrekr konungr hygg (þú at gátu). Góð er gáta (þín) þat er tordýfill ok er nú mart til týnt er tordýflar eru rikra manna spurningar. (v. 42) Gestumblindi svarar frest eru bols bezt en margr maðr vill at meira leita ok sést því sumum yfir. sé ek nú ok at allra útfæra verðr at leita. Hvat er þat (undra er ek) úti (sá) fyrir doglings dyrum x hefir tungur xx augu xl fóta ferr hart sú vættr. Heiðrekr konungr hygg (þú at gátu). Góð er gata þín Gestumblindi þar sáttu sú ok voru í henni ix grísir. lét þá konungr drepa súna ok voru í henni ix grísir sem Gestumblindi hafði sagt. þa mællti konungr eigi veit ek nú nema vitrir eigi nú hlut í ok eigi veit ek hvat manna þú ert. Gestumblindi svarar Slíkr em ek sem þú matt siá ok villda ek giarnan þiggia líf mitt ok vera lauss af þessum þrautum. Konungr svarar upp skalltu bera gátur þar til er þik þrýtr ella mik at raða. (v. 43) Gestumblindi mællti Hvat er þat undra er ovarliga f1ygr armloð gellr harðar eru hillm. Heiðrekr konungr hygg (þú at gátu). Góð er gáta (þín) or er þat segir konungr. (v. 44) Gestumblindi mællti Hvat er þat undra (er ek úti sá) fyrir doglings dyrum fætr hefir átta en fiogur augu berr þat ofar kné en kvið. Heiðrekr konungr hygg (þú at gátu). Konungr mællti er nú bæði at þú hefir hattinn síðan enda sér þú niðr undan fleira en flestir menn aðrir er þú huxar hvert skrípi iarðarinnar en þat er kongurvófa. (v. 45) Gestumblindi mællti Hvat er þat er lyðum lýsir en logi gleypir ok keppast um þat vargar ávallt. Heiðrekr konungr (hygg þú at gátu). Góð er gáta (þín) þat er sól hon lýsir lond oll ok skínn yfir alla menn en Skalli ok Hatti heita vargar þat eru úlfar er annarr þeira ferr fyrir en annarr eptir sólu. (v. 46) Gestumblindi mællti Hvat er undra (er ek úti sá) fyrir doglings dyrum Horni harðara hrafni svartara skapti réttara skialli hvítara. Heiðrekr konungr hygg (þú at gátu). Góð er gáta (þín) þú sast hrafntinnu ok skein á sólar geisli er la í einu húsi. eða kanntu ecki á annan veg gátur upp at bera en hafa hit sama upphaf at þar sem mér virðist þú fróðr maðr. (v. 47) þa mællti Gestumb1indi Báru brúðir bleikhaddaðar ambáttir .íj. ol til skemmu vara þat hondum horfit ne hamri klappat þá er fyrir eyiar utan orðigr sá er ker giorði. Heiðrekr konungr hygg (þú at gátu). Góð er gáta þín Gestumblindi þat eru æðar .íj. þær er eggium verpa. eggin eru eigi giór með hamri eða hondum en þionostu meyiar báru olit í eggskurninni. (v. 48) Gestumblindi mællti liðar verðr sá at leita er lítit sax hefir ok miok er fafróðr ok villda ek enn tala fleira. eða hveriar eru þær rýgiar á regin fialli, elr við kvón kona mær við meyiu mog of getr ok eigut þær varðir vera. Heiðrekr konungr (hygg þú at gátu). Góð er gáta (þín) þat eru fiallhvannir íj saman ok rennr upp hvannkalfr á millum þeira. (v. 49) Gestumblindi mællti Hveriar eru þær brúðir er um sinn dróttin vápnalausar vega enar iorpsku 1ífa alla daga en hinar fegri frýia. Heiðrekr konungr (hygg þú at gátu). Góð er gáta (þín) þat er neftafl. toflur drepast vápnalausar um nefann ok fylgia hanum enar rauðu. (v. 50) Hveriar eru þær leikur er líða lond yfir at forvitni foður hvítan skiolld þær á vetrum við síðu bera en svartan um sumar. Heiðrekr (konungr hygg þú at) gátu. þat eru riúpur. (v. 51) Gestumblindi mællti Hveriar eru þær snótir er ganga syrgiandi at forvitni foður hadda bleika [hveriar eru þær enar hvítfoldnu ok eigu í vindi at vaxa. Heiðrekr (konungr hygg þú at gátu). Góð er gáta þín þat eru bylgiur er heita Ægis meyiar. (v. 52) Gestumblindi mællti Hveriar eru þær meyiar er margar ganga saman at forvitni foður. morgum hafa manni þær at meini komit ok eigu þær þess varar at vera. Heiðrekr konungr (hygg þú at gátu). Góð er gáta þín Gestumblindi. En þetta eru bárur sem áðan. (v. 53) Gestumblindi mællti Hveriar eru þær brúðir er ganga brimserkium í ok eigu eptir firði for harðan beð hafa þær enar hvítfoldnu ok leika í logni fátt. Heiðrekr konungr (hygg þú at gátu). Góð er gáta (þín) þat eru enn Ægis meyiar ok forlast þér nú miok framburðrinn ok muntu nú vilia þola dóm spekínga. (v. 54) Gestumblindi segir tregr em ek þess en þó væntir mik at þar komi nú skiótt. Fara ek sá folldar molldbúa á sat nár á ná blindr reið blindum brimreiðar til iór er andarvani. Heiðrekr konungr (hygg þú at gátu). Góð er gáta (þín) þar komstu at á einni ok rak ísiaka eptir ánni ok lá þar á dauðr hestr ok á hestinum einn dauðr ormr ok bar þar blindr blindan er þeir voru þrír saman. (v. 55) Gestumblindi mællti Hvat er þat dýra er drepr fé manna ok er iárni kringt utan horn hefir vííj en hofuð ecki ok rennr sem hann má. Heiðrekr konungr hygg (þú at gátu). Góð er gáta þín Gestumblindi. Þat er húnn i neftafli hann heitir sem biorn hann rennr þegar hanum er kastað. (v. 56) Gestumblindi mællti Hvat er þat dyra er Donum hlifir berr blóðugt bak en bergr firum gefr líf sumum leggr víð lofða líf sitt gumi. Heiðrekr konungr (hygg þú at gátu). Góð er gáta (þín) þat er skiolldr. hann bergr morgum hann berr opt blóðugt bak. (v. 57) Gestumblindi mællti Miok var fyrri forðum nosgás vaxin barngiorn sú er bar bútimbr saman hlífðu henni halmbits skalmir þó lá dryckiar drynraun yfir. Heiðrekr konungr (hygg þú at gátu). Góð er gáta (þín) þar lá ond á eggium millum nauts kiálka er þú halmbits skálmir kalla en drunraun hausinn en bútimbr hreiðrit. (v. 58) Fiórir ganga íj veg vísa íj hundum veriast einn eptir drallar ok optast óhreinn. Heiðrekr konungr hygg at gátu minni. Góð er gáta (þín) þat er kýr hon hefir fióra fætr ok fióra spena tvau horn ok tvau augu en halinn drallar eptir. (v. 59) Gestumblindi mællti Hverr er sá hinn eini er sefr í oskugrúa ok er af grióti einu gior foður ok móður áat sá en fiárgiarni þar mun hann sinn aldr ala. Heiðrekr konungr (hygg þú at gátu). Góð er gáta (þín) þat er fólginn elldr á arni er drepinn er við tinnu. (v. 60) Gestumblindi mællti Hest sá ek standa hýddi meri dúði dindil drap laun undir kvið or skal draga ok giopta at góða stund. Heiðrekr konungr (hygg þú at gátu). þa svarar konungr þessa gátu skulu ráða hirðmenn mínir. þeir gátu margs til ok eigi fagrs miok. þa mællti konungr sem hann sá at þeir giorðu ekki at Hest þann kallar þú línvef en skeið meri hans er upp ok ofan skal hrista vefinn. (v. 61) Gestumblindi mællti Hverir eru þeir þegnar er ríða þingi at ok eru sextán saman lýði sína senda þeir lond yfir at byggia bólstaði. Heiðrekr konungr (hygg þú at gátu). Góð er gáta (þín) þat er tafl Itrex konungs. (v. 62) Gestumblindi mæl1ti Sá ek á sumri sólbiorgum í verðung vaka vilgi teita drucku iallar ol þegiandi en æpandi olker stóðu. Heiðrekr konungr (hygg þú at gátu). Góð er gáta (þín) þat er grísa sýr þá er grisir siúga hana þá hrinn hon en þeir þegia. en eigi veit ek hverr manna þú ert er þvílíka hluti giorir svá miúkliga af litlum efnum. ok nú biðr konungr í hlióði at byrgia skal hallardyrnar. (v. 63) Gestumblindi mællti Meyiar ek sá moldu líkar varu þeim at beðium biorg svartar ok sámar í sólviðri en þess at fegri er færa of sér. Heiðrekr konungr (hygg þú at gátu). Góð er gáta (þín) þat eru glæðr folnaðar á arni. (v. 64) Gestumblindi mællti Sat ek á segli sá ek dauða menn blóðs hold bera í bork viðar. Heiðrekr konungr (hygg þú at gátu). Góð er gáta þín þar saztu á vegg sástu val fliúga ok bar æði í klóm sér. (v. 65) Gestumblindi mællti Hverir eru þeir tveir er x hafa fætr augu ííj en einn hala. Heiðrekr konungr (hygg þú at gátu). Góð er gáta (þín) Margs freistar þú nú, er þú finnr þau rok til framburðar við mik er forðum varu. þat er þá er Óðinn reið hestinum Sleipni. Hann hafði átta fætr en Óðinn tvá en þeir hofðu ííj augu Sleipnir íj en Óðinn eitt. (v. 66) Gestumblindi mællti Hvat mællti Óðinn í eyra Balldri áðr hann var á bál hafðr. (v. 67) Konungr svarar Undr ok argskap ok alla bleyði en engi vissi þín þau orð utan þú einn ill vættr ok orm. Konungr brá þá Tyrfingi ok hió til Gestumblinda en hann brást í vals líki ok fló út gegnum hallarglugg einn en sverðit kom á vélit valsins ok er hann þvi vélstuttr iafnan síðan svá sem heiðnir menn trúa. Ok var nú Óðinn honum reiðr orðinn síðan hann hió til hans ok á þeiri nótt var konungr drepinn. |

---

Noter: